-
1 habere
1) иметь, hab. iurisdictionem (1. 2 § 1. 1 8. 11 D. 1, 16. 1. 1 § 1 D. 26, 1. 1. 41 D. 2, 14. 1. 5 6. D. 4, 3);petitionem (1. 7 § 1 D. 13, 5), conditionem (1. 30 D. 12, 6), exceptionem (1. 40 pr. eod. 1. 1 § 5 D. 21, 3. 1. 8 D. 12, 4);
hab. clavum, morbum, febrem (1. 12 pr. 1. 53 D. 21, 1. 1. 60 D. 42, 1);
hab. patrem (1. 23 D. 1, 5. 1. 73 § 1 D. 50, 17. § 10 J. 1, 11. 1. 4 D. 5, 1. 1. 21. 23 § 1 D. 48, 5);
locum habere, иметь место (1. 34 pr. D. 12, 2. 1. 30 D. 12, 6);
carendum habere (1. 38 D. 6, 1. 1. 1 § 1 D. 49, 4), redimendos hab. servos (1. 55 § 2 D. 40, 4);
laborare, operari hab. = debere (1. 15 § 3 D. 48, 5. 1. 10 § 1 D. 48, 19), hab. mandare actiones (1. 43 D. 24, 3);
rem habere относится к собственнику, владельцу, удержателю вещи и к всякому, кто имеет право на вещь (1. 38 § 9 D. 45 1. cf. 1. 2 § 38 D. 43, 8. 1. 1 § 33 D. 43, 16. 1. 143 D. 50, 16. 1. 15 D. 50, 17); особ. обозн. удерживать предмет как собственность, вполне владеть вещью, habere, licere cavere, spondere, praestare emtori (l. 11 § 8 D. 19, 1. 1. 8 cf. 1. 21 § 1. 1. 34 § 1 D. 21, 1. 1. 38 D. 45, 1. 1. 45 § 1 D. 30. 1. 29 § 3 D. 32);
sic accipere, ut habeat, противоп. quod est restituturus (1. 71 pr. D. 50, 16);
emerc (servos), ut ipse haberet, противоп. ut venderet (1. 203 eod. 1. 1 § 1 D. 29, 6);
2) иметь а) смотреть за, обращать внимание на, сохранять, diligentius hab. servum (1. 5 § 3 D. 12, 4. 1. 3 § 1. 1. 4 D. 1, 15. 1. 9 § 3 D. 19, 2. 1. 3 § 1 D. 8, 3);ita legare: - sumito sibique habeto (1. 20 D. 33, 5. 1. 2 § 1 D. 24, 2. 1. 10 D. 39, 5); получать, приобретать, habere totam hereditatem, vel partem, semissem (1. 1 § 12 D. 25, 4. 1. 2 D. 38, 4. 1. 19 D. 5, 2).
b) обходиться с, durius habiti servi (1. 2 D. 1, 6);
c) употреблять: in hoc haberi, ut etc. (1. 30 pr. D. 50, 16. 1. 7 D. 20, 1);
3) заключать в себе, hab. summam aequitatem (1. 15 pr. D. 43, 16. 1. 19 D. 4, 6. 1. 6 § 1 D. 26, 1), conventionem (1. 1 § 3 D. 2,14), delictum (1. 1 § 8 D. 21, 1). 4) = adhibere s. 1: hab, fidem, доверять (1. 21 D. 3, 2), rationem, соображать (см. ratio s. 3). 5) совершать юрид. акт, hab. Contractum;d) считать, Praetor bon. possessorem heredis loco habet (1. 117 D. 50, 17. 1. 21 D. 3, 2. 1. 15 § 3 D. 48, 5. 1. 37 D. 4, 3. 1. 2 D. 3, 4. 1. 36 D. 1, 3).
contractus recte habitus (1. 10 C. 4, 2. 1. 5. C. 4, 10. 1. 4 C. 4, 64);
habita conventio (1. 8 C. 4, 54), stipulatio (1. 1 C. 5, 69. 1. 1 C. 10, 3. 1. 2 § 1 D. 18, 1. 1. 25 § 4 D. 22, 3. 1. 4 D. 22, 4. 1. 21 D. 3, 2);
hab. luctum (1. 25 pr. eod.).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > habere
-
2 abduco
ab-dūco, dūxī, ductum, ere1) отводить ( aquam Dig); уводить ( legiones a Roma L)2)а) отклонять, отвлекать (ab officio C)a. animum ab illa cogitatione C — отвлекать ум от этих мыслейcogitationem ab consuetudine a. C — освободить (своё) мышление от привычных представленийб) уносить, избавлять ( a malis C)se ab omni curā a. C — освободиться от всяких забот3) уносить с собой, отнимать (omnia abducet secum vetustas Sen)4) уводить, похищать ( vi filiam alicujus C); угонять (pecus C; armenta O, PM)5) совращать, соблазнять ( feminam Su)6) склонять к отпадению, сманивать ( servos ab aliquo C)a. aliquem ad se C — привлекать кого-л. на свою сторону7) отводить в сторону, отворачивать ( caput ab ictu V)8) разграничивать, отличать ( a conjecturis divinationem C)9) принижать, низводитьa. artem ad mercedem et quaestum C — низводить искусство до уровня платного ремесла -
3 corrado
cor-rādo, rāsī, rāsum, ere1) соскребать (вместе, в кучу), перен. нагромождать ( multa argumenta Lcr); собирать отовсюду понемногу (semina ex aēre Lcr; ancillas, servos Ter)2) ( о ветре) уносить ( corpora parvula Lcr)3) сколотить, накопить (minas decem alicunde Ter) -
4 devoro
I dē-voro, āvī, ātum, āre1) съедать, проглатывать, пожирать (aliquid Cato, C etc.)d. aliquid oculis Just — пожирать что-л. глазамиd. librum C — с жадностью читать книгуd. orationem Pl — слушать с жадностью (не пропускать ни одного слова) (ср. 5.)d. verba Q — проглатывать (неясно произносить) словаd. pudorem Ap — откинуть стыд2) поглощать (terra ab aqua devorata Vtr, Sen etc.)3)б) скрывать, подавлять, сдерживать (lacrimas O; gemitūs Sen)devorari aliqua re PM — стушеваться перед чём-л.4) проедать, проматывать, расточать ( patrimonium C)d. aliquem Pl — промотать чье-л. имение5)а) не разжевав, проглотить, перен. плохо понятьoratio a multitudine devorabatur C — ораторское искусство (Кальва) прошло незамеченным для толпы (было плохо усвоено ею) (ср. 1.)б) плохо запомнить, забыть ( alicujus nomen Pl)II dēvōro Acc ( = devovero) fut. II к devoveo -
5 exerceo
ex-erceo, cuī, citum, ēre [ arceo ]1)а) выводить из состояния покоя, не давать отдыха, постоянно заниматься, заваливать работой ( servos Ter)e. tauros V — использовать быков (на полевых работах)quantum hominum unus venter exercet! Sen — скольких людей затрудняет обжорство одного человека! (о римск. богачах)e. diem V — проработать (весь) деньб) донимать, причинять хлопоты, беспокоить, тревожить, мучить ( ambitio exercet animos hominum Sl); преследовать ( aliquem odiis V)e. in aliquem noctes amaras Prp — мучить кого-л. по ночамaliquem astricta alvus exercet CC — кто-л. страдает запорамиego te exercebo, ut dignus es Ter — ты у меня получишь по заслугамexerceri de aliquā re C — тревожиться о чём-л.2) гонять, гнать ( equos V); катить ( aquas ad mare O); волновать, колебать ( undas exercet Auster H)3) шевелитьlitibus e. linguas O — шумно ссоритьсяe. verba L — пустословитьe. vocem Pl — возглашатьe. in aliquo vim suam Nep (opes L) — оказывать на кого-л. сильное влияниеnomen patris patriae e. PJ — носить звание отца отечества4) разрабатывать, эксплуатировать (metalla L; fodinas Vr); возделывать, обрабатывать (colles vomere V; rura paterna bobus H)e. solum V — взрыхлить почвуferrum e. V — усердно ковать железоe. pistrīnum Su, Ap — держать пекарнюe. studiosius mare, quam terras Just — заниматься больше мореходством, чем земледелием5)а) упражнять (corpus, memoriam C; copias Cs)e. arma V — обучаться военному делу, ноe. arma contra aliquem T — обратить оружие против кого-л.б) развивать, совершенствовать (juventutem C; ingenium Q)6) заниматься (чем-л.), предаваться (чему-л.) (e. artem H, T; jus civile, medicinam C)e. commercium alicujus rei PM — вести торговлю чём-л.e. quaestionem Sl, L — вести следствиеe. vectigalia C — собирать податиe. crudelitatem in aliquo C — поступать жестоко с кем-л.e. avaritiam L — обнаруживать жадностьe. victoriam Sl — использовать победуe. justitiam PJ — соблюдать (осуществлять) справедливостьe. legem L, T, Su — исполнять законe. pactos hymenaeos V — заключать брачные договорыe. choros V — водить хороводыe. cantūs V — петь песниe. balatum V — блеятьe. telas O — изготовлять ткани, ткатьe. arbusta PJ — выращивать деревцаe. feras Dig — охотиться на зверейe. pacem V — жить в миреe. gratiam Sl — быть милостивымe. inimicitias cum aliquo C — жить во вражде с кем-л.e. vitam venaliciariam Dig — заниматься работорговлей, ноcuris e. vitam alicujus Lcr — отягощать чью-л. жизнь заботами7) редко испытыватьe. sitim Sil — страдать от жажды -
6 exhibeo
ex-hibeo, buī, bitum, ēre [ habeo ]1) выдавать, передавать (servos C; alicui omnia integra C); выставлять ( testem QC)2) издавать ( sonos ore gemente O)3) задавать, устраивать (cenam, convivium Lampr)vias tutas e. O — сделать дороги безопасными4) показывать, предъявлять (librarium legum C; testium nomina Dig); представлять, приводить (debitorem alicujus in judicium Dig); являть, оказывать, выказывать, обнаруживать (humanitatem, liberalitatem et justitiam PJ); показывать ( se adorandum alicui Su)Pallăda e. O — предстать как Палладаe. faciem parentis PM — лицом быть похожим на отцаe. linguam paternam O — подражать речи отца (говорить как отец)5) излагать, представлять ( alicui philosophiam C)6) осуществлять, практиковать ( imperium Pl)e. fidem O — осуществляться, исполняться, ноe. fidem alicui Col — быть верным кому-л.7) доставлять (cibum, potum, tectum Dig)8) ставить на сцене, инсценировать ( comoediam Su); выводить на арену ( gladiatoria munera Su)9) причинять, доставлять (alicui molestiam Pl, C; curam Tib; negotia Pl, C etc.)10) поддерживать, содержать (aliquem alimentis Just; parentes Dig)misere vitam e. Just — жить в бедности -
7 immitto
im-mitto, misī, missum, ere1) отпускать, отправлять, посылать (servos in urbem C; gladiatores in forum C; milites in stationes L)2) проводить, отводить (aquam canalibus Cs; cloacam privatam in publicam Dig)3) вводитьi. aliquem in bona C — ввести кого-л. во владение имуществом4) всовывать, продевать ( collum in laqueum C)5) набрасывать, надевать, обматывать ( mappam circa cervices Pt)6) пускать, бросать, метать (pila in hostes Cs; calĭcem in faciem alicujus Pt; aliquid in undas, in flumen Cs)immitti и i. se — бросаться, устремляться (in medios hostes C, L)immitti undis O и i. corpus in undas O — броситься в волны7) напускать, спускать, натравливать ( canes V)8)а) подсылать, подговаривать ( aliquem ad spoliandam aram C)eum a Cicerone immissum dicebant Sl — говорили, что он подослан Цицерономб) насылать (alicui duras i. curas V)9) причинять, наносить ( injuriam alicui C)10) внушать (timorem V; amorem SenT)i. alicui fugam V — обращать кого-л. в бегство11) вбивать, вставлять ( tigna in flumen Cs); впускать, вплетать ( aurum filis O); прививать ( plantas V)13) пускать, давать волю (i. juga = equos jugales V)i. habenas и frena V etc. — отпустить поводья, перен. поплыть на всех парусахi. equum ad legionem C — пустить коня (поскакать во всю прыть) к легионуi. vitem Vr — дать винограду свободно растиpalmes laxis immissus habenis V — свободно (дико) растущий побегi. rudentes velis PJ — распустить паруса15) отпускать, отращиватьimmissus — отпущенный, длинный (barba V, Sen; capilli O) -
8 largior
ītus sum, īrī depon. [ largus ]1) щедро давать, раздавать, дарить (alicui aliquid C; l. aliquid in servos T)2)ex (или de) alieno l. C, L, Just — быть щедрым на чужой счётl. alicui id genus orationis Ap — обучить кого-л. этому виду красноречия3)а) даровать, предоставлять ( populo libertatem C)habenas equo l. Sil — отпустить поводья (дать повод) конюб) доставлять (alicui laetitiam Pl, occasionem PM); отдавать, жертвовать ( sanguinem suum patriae C)4) отпускать, прощать ( alicui injurias T) -
9 libertas
lībertās, ātis f. [ liber I \]1) свобода, воля (l. civitatis C; defendere libertatem C; dare alicui libertatem Just)in libertatem vindicare C, Sl — отпускать на волю, освобождатьl. caeli Q — открытое место, широкий простор2) право (alicui libertatem dare, ut quod velit faciat C; l. muliĕris C)l. Romana C etc. — права и преимущества римского гражданина3) вольность, самостоятельность, независимость (L Brutus, condĭtor Romanae libertatis L)4) влечение к свободе, свободолюбие (innata l. C)5) прямота, бесстрашие, смелость ( ingenii Sl)6) распущенность, разнузданность (nimia l. in aduiescentiā C); развязность ( multā cum libertate dicere C) -
10 mancipo
avī, ātum, āre [ manus + capio ]2) передавать в собственность, продавать ( servos alicui T)mancipatus luxu ( = luxui) et saginae T — предавшийся роскоши и обжорству -
11 pileus
pīleus, ī m. и pīleum, ī n.servos ad pileum vocare L — призывать рабов к восстанию, обещая им свободу2) защитник, оплот ( pileum meum Pt)3) анат. сорочка (оболочка на голове новорождённого) Lampr -
12 sollicito
āvī, ātum, āre [ sollicitus ]1)а) трясти, потрясать, колебатьs. mundum de suis sedibus Lcr — потрясать мир в его основанияхб) взрывать, взрыхлять, вспахивать ( tellurem V); волновать, бороздить ( remis freta V)2) бряцать, ударять (s. stamina pollice O)3) возбуждать (lentum cupidĭnem cantu H; aegrum stomachum H); гнать, преследовать ( arcu feras O); раздражать, ослаблять ( stomăchum vomitu CC); расшатывать, нарушать (statum civitatis L; pacem L); беспокоить, тревожить, удручать ( haec cura me sollicitat C); выводить из себя, раздражать, гневить (Jovem L; hostes Lcn)4)а) прельщать, обольщать, соблазнять (plebem Sl; oculos Sen; aliquem donis O); побуждать, склонять (aliquem ad venenum dandum C)sollicitor putare nullos esse deos O — я склонен думать, что никаких богов нетб) возмущать, возбуждать, подстрекать ( servos ad aliquem necandum C); призывать (aliquem ut aliquid faciat Cs); убеждать, уговаривать ( aliquem precibus ne spem ponat O); приглашать ( aliquem in Italiam Just). — см. тж. sollicitus -
13 suspicio
I su-spicio, spēxī, spectum, ere [ specio ]1) глядеть вверх, взирать ( in и ad caelum C); созерцать (caelum C, O, Su)nec s. nec circumspicere C — не глядеть ни вверх, ни вокругPleiădes s. O — быть обращённым в сторону Плеяд3) мысленно созерцать, уноситься мысльюnihil altum s. C — не думать ни о чём высоком4) взирать с уважением, чтить, почитать (viros, etiam si decĭdunt, magna conantes Sen; ingenuas artes O; naturam C)s. eloquentiam C — восхищаться красноречием5) смотреть с подозрением, с недовериемBomilcar suspectus regi et ipse eum suspiciens Sl — Бомилькар, который вызвал подозрение у царя (Югурты) и который сам стал его подозреватьII suspīcio, ōnis f. [ suspicio I, 5. ]1) подозрениеomnis s. in servos commovebatur C — всё подозрение пало на рабовs. insequitur aliquam rem C — что-л. вызывает подозрениеs. in aliquem convĕnit (cadit) C — подозрение падает на кого-л.in suspicionem cadere C (incidere C, venire Nep) — попасть под (внушить) подозрениеalicui suspicionem alicujus rei dare (habere) C — вызвать в ком-л. подозрение, но тж.2) предположение, догадка ( alicujus rei C)non sciebamus, quo mitteremus suspiciones nostras Pt — мы не знали, что предположитьnulla s. (sub) est C — нет повода для подозрений4) намёк, видимостьnulla s. vulneris Pt — никакого подобия (т. е. решительно никакой) раны -
14 voco
āvī, ātum, āre [ vox ]1) звать ( aliquem nomine V); созывать ( senatum и in senatum L); призывать (aliquem ad se Cs; milites ad или in arma C, Cs, QC etc.; plebem ad ими in contionem C, L)v. auxilio T — призывать на помощьv. pugnas V — звать на бойv. servos ad libertatem L — звать рабов на борьбу за свободу3) юр. звать, привлекать (aliquem in jus, in judicium C)4) делать вызов, вызывать (aliquem ad pugnam T; in certamen V)5) взывать, молить, просить ( deos V)votis v. — молить (о), вымаливать, выпрашивать ( imbrem V)6)а) звать, приглашать (aliquem domum, ad cenam C)б) звать, манить, увлекать (ad vitam C; in altum V; ad quietem L)aliquem in spem v. C — внушать кому-л. надежду7) приводить в (то или иное) состояние, втягивать, вовлекать, ввергать, обрекатьItaliam ad vastitatem v. C — ввергнуть Италию в состояние разорения, обречь на разорениеaliquem in odium (in invidiam) v. C — навлекать на кого-л. ненавистьaliquem in suspicionem v. C — навлекать на кого-л. подозрениеaliquem in crimen v. O, C, Nep — обвинять кого-л.aliquid ad exitium v. C — обрекать что-л. на гибельaliquid in dicendi disceptationem v. C — оспаривать что-л., делать что-л. предметом обсужденияin commune v. L — делать общимv. aliquem in partem alicujus rei C, T, Just — делать кого-л. участником чего-л.aliquid in dubium v. C — подвергать что-л. сомнениюdivos in vota v. V — давать обеты богам8) называть, именовать ( aliquid alio nomine C)qui vocare (= vocaris)? Ter — как зовут тебя?v. urbem Antiochiam Just — назвать город Антиохиейv. urbem ex patrio nomine Just — назвать город по имени отца -
15 causa
1) причина, а) вообще причина чего-нибудь causam praestare, praebere mortis (1. 7. § 6. 1. 51. pr. D. 9, 2. 1. 4 § 1. 1. 15. pr. D. 48, 8), causam praestare discidii (1. 12 § 13. D. 38, 5); (Gai. I. 18. 74. 29. 32. 38. 41. 66. III. 5, erroris causae probatio, I. 67. 75. 87. II. 142);b) как причина действия человека (мотив - цель); (1. 1 § 2. D. 43, 17. 1. 1 § 5 D. 3, 1. 1. 51. pr. D. 3, 3), именно = justa causa, достаточный повод (Gai. I. 53. supra modum et sine causa in servos suos saevire, sine causa servum suum occidere); § 4-6 I. 1, 6. 1. 9. § 1 D. 26, 8. 1. 9. 11. 15. § 2-4. 1. 16. 25. D. 40, 2); (1. 15 § 2. D. 1, 7), часто также c прибавлением justa causa, напр. justae causae, cur judicium arripere nolit (1. 45 pr. D 3, 3); (1. 17. § 3 D. 22, 1); (1. 30 § 2 D. 3, 5. 1. 36. D. 40, 5); (1. 3 D. 4, 1); 1. 25 pr. D. 22, 3);
c) главное побуждение, которое вызывает какое-нибудь действие, оказывание услуг, предоставление кому-нб. имущественных выгод: иногда обоз. юридический акт, который содержит в себе эту причину; также повод, побуждающий делать завещательные или дарственные распоряжения в пользу третьих лиц (§ 31 J. 2, 20. 1. 17 § 2. 3. 1. 72 § 6 D. 35, l). - justa causa, причина, оправданная уважительными обстоятельствами, j. c. erroris = с. justi erroris, j. с. traditionis, pollicitationis etc. (1. 25. pr. D. 22, 3. 1. 31 pr. D. 41, 1. 1. 1 § 1 D. 50, 12), causa in praeteritum confertur (1. 12 D. 35, 1), (1. 194 D. 50, 16), dotis causa perpetua est (1. 1 D. 23, 3). - a) causa possessionis обознач. законное основание владения т. е. владелец должен доказать титул, на основании которого он владеет (1. 3 § 4. 19. 1. 19 § 1 D. 41, 2), sive vera sit, sive falsa (1. 5 D. 6, 2), causae acquirendi (1. 3 § 21 eod 1. 36 D. 41, 1), lucrativa causa (1. 82 pr. D. 30. 1. 19 D. 44, 7). - b) при обязательных отношениях саusa (civilis) есть внешний признак, доставляющий доказательство, что стороны действительно приняли на себя обязательство (pr. J. 1, 21), causa, ex qua certum petatur (1. 9 pr. D. 12, 1. ср. 1. 18 D. 46, 4. 1. 11 D. 50, 16), ex causa emtionis in creditum labire, обязательство, вытекающее из договора купли-продажи, превратить в обязательство из займа (1. 3 § 3 D. 14, 6);
2) заковное основание свойства, особенности предмета, causa actionis, 1. 27 D. 44, 2., ex с. adjecta petere, 1. 11 § 2. eod., c. conditionis, 1. 96 § 4 13. 46, 3., ex noxali c. agere, D. 2, 9. 3) causa после родительн. пад. обоз. цель юриди-ческого акта, напр. conditionis implendae causa dare, 1. 30 § 7 D. 35, 2, donandi, credendi, contrahendi causa, 1. 20 D. 12, 1. 1. 65 § 4 D. 36, 1. 1. 25 § 1 D. 44, 7. 1. 49 D. 46, 3. 4) дело, in publicis causis filius fam. loco patrisfam. habetur (1. 9 D. 1, 6), certarum rerum vel causarum testamento tulor dari non potest (1. 12 D. 26, 2);causa debendi, законное основание долга (1. 49 § 2 D. 15, 1). Иногда causa обоз. источник обязательств, obl. nascuntur ex variis causarum figuris (1. 1 pr. D. 44, 7). - г) в учении о кондикциях обозн. causa побудительную причину предоставления кому-нб. имущественную выгоду, в том смысле, что то, что было дано без основания, можно требовать назад (tit. D. 12, 7. D. 12, 4. D. 12, 5).
5) спор, процесс: causam agere (см. s. 9), audire (см. s. 5a);causam perorare (Gai. IV. 15).
causae suae adesse (1. 69 D. 3, 3);
causam suam prodere (1. 4 § 4 D. 3, 2);
de causis cognoscere (1. 10 D. 1, 18);
causae cognitio (см.); (1. 1 § 3 D. 3, 6);
c. existimationis (1. 103 D. 50, 16. 1. 104 D. 50, 17);
bona, mala c. (1. 63 § 2 D. 21, 2. 1. 30 D. 34, 3);
nova instrumenta causae suae reperire (1. 27 D. 44, 2);
eandem c. facit origo petitionis (1. 11 § 4 eod.);
causa cadere (см. s. 2);
causam perdere (1. 63 § 2. D. 21, 2);
causam dicere, защищаться (1. 25 § 1 D. 29, 5);
6) положение, отношение: ип pristinam c. reverti (l. 6 pr. D. 1, 8);causas dicere, orare, вести дела (1. 1. 2 § 43 D. 1, 2); отсюда causidicus, адвокат (1. 6 C. 2, 6), causidicina, должность адвоката (1. 188 C. Th. 12, 1).
pristinam c. restituere, praeteritam c. sarcire (1. 1 § 31. 1. 3 § 17. D. 43, 16), in eandem c. restituere (1, 9 § 1. eod.);
in eandem c. exhibere, sistere (1. 1 pr. § 1. D. 2, 9);
in causa redhibitionis s. in ea c. esse, ut redhiberi debeat (1. 10 § 21. 33 pr. D. 21, 1);
causa melior - deterior (1. 5 D. 2, 9. 1. 27 § 3 D. 2, 14. 1. 87 D. 50, 17), melior est c. possidentis (1. 126 § 2. 1. 128 pr. eod.);
emtoris c. eadem esse debet, quae fuit auctoris (1. 156 § 3 eod.);
c. servilis (1. 3 § 1 D. 4, 5), statuliberi (1. 2 pr. D. 40, 7), de alterius causa et facto non scire, de facti causa errare (1. 3 pr. D. 22, 6. 1. 10 D. 26, 5);
7) особ. юридическое отношение, c. proprietatis (1, 30 § 2 D. 41, 1);in c. caduci esse (см. caducus s. 2).
c. bonorum, обозначая собственность (1. 52 § 1 D. 45, 1);
extra c. bonorum defuncti computari (1. 68 D. 31); (1. 52. D. 41, 2);
o. hereditaria, наследственное отношение (1. 5 § 5 D. 36, 4), c. legati (1. 11 § 3. 1. 91 § 2 D. 30), obligationis, обязательное (1. 20 D. 24, 1);
debiti, долговое (1. 7 pr. D. 12, 4);
naturalium obligationum (1. 40 pr. D. 36, 1);
e. naturalis = obligatio nat. (1. 3 § 7 D. 2, 2);
in totam c. spondere, ручаться за все долги (1. 91 § 4 D. 45, 1); ип оmnem с. acceptus fidejussor (1. 56 § 2 D. 46, 1); ип оmnem с. conductionis se obligare (1. 54 pr. D. 19, 2);
in omnem c. emti fidem adstringere (1. 5 C. 4, 54);
omnis c. adversus rerum et fidejassorem dissoluta (1. 7 § 1 D. 2, 15);
in duriorem s. leviorem c. adhiberi, accipi, о поручителях, которые обязываются к долгу большому или меньшему, против обязательства главного должника (1. 8 § 7. 1. 34 D. 46, 1);
ex c. fidejussionis s. accessionis liberari (1. 5 D. 46, 1. 1. 95 § 3 D. 46, 3), (1. 4 § 1. D. 22, 1); in causam pignoris cadere (см. cadere s. 4);
pignoris c. perimitur (1. 1 § 2 D. 20, 1);
totius pignoris, pignorum c. (1. 6 pr. 1. 13 D. 20, 4);
pignoris causam habere, иметь право залога (1. 4 D. 42, 6);
indivisa pignoris causa (1. 55 D. 21, 2);
privilegia causae, связанные с юридическим отношением, против. priy. personae, личные преимущества (1. 196 D. 50, 17);
8) юридические свойства предмета, со всеми правами, обязанностями, доходами и убытками, tota causa fundi (1. 30 § 3 D. 32);causae magis, quam personae beneficium praestare (1. 29 D. 42 1), non causae, sed personae succurrere (1. 42, D. 26, 7).
fundus cum sua causa transit (1. 18 § 2 D. 13, 7); (1. 67 D. 18, 1. 1. 2 pr. 1. 36 D. 40, 7); если говорится о restitutio, exhibitio или praestatio omnis causae, то под causa разумеется совокупность всех доходов, которые потерял истец вследствие того, что не владел вещью (потерянная прибыль) (1. 31 pr. D. 12, 1. 1. 12 pr. D. 4, 2. 1. 20. D. 6, 1. 1. 9 § 7 D. 10, 4. 1. 1 § 24 D. 16, 3. 1. 8 § 6 D. 43, 26. 1. 35. 246 § 1 D. 50, 16);
causam s. omnem c. praestare (1. 17 § 1 D. 6, 1. 1. 2. 3 § 1. 1. 8 D. 22, 7);
9) сущность, значение, понятие: c. juris honorarii (1. 95 § 3 D. 46, juris et voluntatis (1. 77 § 12 D. 31), contractus (1. 8 pr. D. 17, 1). in causam fideicomm. et codicillorum vim prioris testam. convertere (1. 19 pr. D. 29, 1);rei causam exhibere (§ 3 J. 4, 17).
ad causam testamenti pertinere videtur id, quodcumque quasi ad testam. factum sit (1. 2 § 2 D. 29, 3. 1. 1 § 2. 6 D. 43, 5);
10) случай, de quibus causis scriptis legibus non utimur etc. (1. 32 pr. D. 1, 3);omissa causa testamenti ab intest. hereditatem possidere (tit. D. 29, 4).
in causa jus positum est (1. 52 § 2 D. 9; 2);
alia c. est si etc. (1. 29 D. 41, 2. 1. 12 § 3 D. 46, 3);
11) вид, способ, quatuor c. obligationum (1. 44 pr. 1). 44, 7 и, quatuor c. exsecutione obligationis (1. 85 pr. D. 45, 1);ex causa (смотря по обстоятельствам) succurrere (1. 11 pr. D. 44, 2).
12) определение (1. 1 § 6 D. 7, 9).c. faciendi (1. 218 D. 50, 16).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > causa
-
16 fames
голод, fame premere servos (1. 1 § 8 D. 1, 12. 1. 9 § 2. 1. 29 § 7 D. 9, 2); страстное желание: auri fames (1. 31 C. 1, 3).Латинско-русский словарь к источникам римского права > fames
-
17 instruere
1) устраивать, приготовлять, а) снабжать всем необходимым;instructum (subst.) все необходимое для приготовления, снабжения (1. 54. 58 D. 15, 1. 1. 1 pr. 1. 3 pr. 1. 5. 6. 12 § 27. seq. D. 33, 7. 1. 1. 2 C. 6, 38. 1. 12 § 42. cf. 1. 15 § 1 D. cit. 1. 15 pr. eod. cf. 1. 185 D. 50, 16. 1. 2 C. 10, 10. 1. 1 § 8 D. 14, 1. 1. 6 D. 14,2. 1. 26. 34 D. 42, 5. 1. 6 § 2D. 50, 1);
b) снабжать провиантом: ad instruendas mansiones delegari (1. 8 C. 10, 16);
c) надлежащим образом приготовлять, собрать все доказательства (1. 1 D. 22, 4. 1. 2 C. 2, 44. 1. 21 C. 8, 48. 1. 2 C. 10, 11. 1. 9 § 4. 1. 20 D. 48, 10. 1. 2 § 8 D. 48, 5. 1. 1 § 13 D. 48, 16);
instructio, объяснение, исследование, приготовление всего необходимого, всех доказательств, quae litigatores instructionis probationisque causa recitaverint;
instructiones necessariae (1. 15 C. 7, 62. 1. 2 C. 3,21);
d) способствовать, помогать (1. 51 § 3 D. 47, 2);
instr. fugam alicuius (1. 5 § 3 D. 48, 17);
c) oбъяснять, научать (1. 1 pr. D. 2, 13. 1. 10 § 2 eod. 1. 5 pr. D. 28, 8. 1. 11 § 12 D. 11, 1);
2) обучать, artificis instr. servos (l. 25 D. 13, 7). Instructio, обучение, образование (1. 3 § 5 D. 27, 2). 3) наносить, причинять: calumniam instr. alicui (l. 1 D. 37, 14). 4) строить (1. 44 D. 28, 5. 1. 122. pr. D. 30. 1. 42 D. 32). Instructio, построение, устройство (1. 12 § 1 D. 50, 12. 1. 40 11,74).dolo fecit, qui non ultro instruxit emtorem (1. 14 § 2 D. 40,12. 1. 53 § 1 D. 21, 1. 1. 34 D. 26, 7. 1. 12 D. 26, 10. 1. 5. § 11 D. 27, 9. 1. 1 § 16. 17 D. 48, 18).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > instruere
-
18 perducere
1) приводить, ad Praetorem, magistratum perduc. aliquem (1. 43 D. 19, 1. 1. 4 D. 27, 2. 1. 32 D. 4, 3. 1. 29 D. 29, 3. 1. 35 D. 35, 1. 1. 2. 15 pr. D. 40, 2. 1. 28 § 3 D. 40, 5. 1. 3 § 1 D. 38, 16. 1. 11 § 3 D. 27, 6. 1. 31 D. 5, 1);perduci ad effectum (1. 55 D. 44, 7);
2) сделать: servos perduc. libertos (1. 25 § 2 D. 38, 1). 3) относить к чему (1. 24 D. 35, 1). 4) вычеркивать (1. 1 pr. D. 28, 4, 1. 20 § 1 D. 29, 1. 1. 8 § 3 D. 37, 11).ad nihilum (1. 3 D. 34, 1).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > perducere
-
19 petronia lex
(61 p. Chr.), постановление, изданное, вероятно, при Нероне, определяет: "dominis potestas ablata est ad bestias depugnandas suo arbitrio servos tradere" (1. 11 § 2 D. 48, 8). Кроме этого закона существуют: a) lex Petronia de praefectis (см. Mommsen, Stadtrechte von Salpensa und Malaga, pag. 446 - 449): b) lex Iulia Petronia, который б) касался отпущения рабов на волю на основании судебного рассмотрения причин, особ. при равенстве голосов: Si dissonantes pares iudicum exsistant sententiae, pro libertate pronuntiari iussum (1. 24 D. 40, 1. 1. 11 § 1 D. 48, 8. см. Iunius s. 2. c.); в) определял "ei, qui iure viri delatum adulterium non peregit, nunquam postea id crimen deferre permittitur" (1. 16 C. 9, 9).Латинско-русский словарь к источникам римского права > petronia lex
-
20 premere
давить a) виноград в тисках, prem. oleam (1. 19 § 2 cit), uvas (1, 14 § 3 D. 34, 1);b) отягощать, prem. parietem (1. 40 § 1 D. 39, 2); пер. подозревать (gravare): crimine premi (1. 19 C. 9, 1);
c) томить голодом, fame prem. servos (1. 1 § 8 D. 1, 12);
d) свалить, одолеть, somno pressus (1. 14 § 4 D. 21, 1).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > premere
- 1
- 2
См. также в других словарях:
servos — apply certain mechanical functions. For instance, if first gear is actuated by the application of a band, the servo is what applies that band. The servo is nothing more than a piston that is connected to a mechanical linkage, moved by hydraulic… … Dictionary of automotive terms
servos — n. servomechanism, device which converts low energy input into high energy motion; servomotor, motor which functions as a control device in a servomechanism … English contemporary dictionary
Servos facit, ut herus det — The servant performs that the master may give. A maxim of the civil law illustrating the reward or consideration of a contract of employment. See 2 Bl Comm 445 … Ballentine's law dictionary
John Servos — John W. Servos is an American professor and historian of science. His research centers on the historical development of science as a discourse and in the form of institutions and on how science has situated itself historically in the culture at… … Wikipedia
Dan Servos — Infobox Celebrity name = Daniel Robert Servos caption = birth date = birth date and age|1958|03|18 birth place = Toronto, Ontario death date = death place = occupation = Former Quack.com SVP Bus Dev, AOL, Bay Networks/Nortel, IBM Corporate… … Wikipedia
Proverbium jactatur totidum hostes quod servos... Non habemus illos hostes, sed facimus, cum in illo… — Proverbium jactatur totidum hostes quod servos... Non habemus illos hostes, sed facimus, cum in illos superbissimi contumaeliosissimi, crudilissimisumus. См. Сколько рабов, столько врагов … Большой толково-фразеологический словарь Михельсона (оригинальная орфография)
IUS VITAE ас NECIS. DOMINIS IN SERVOS VITAE NECISQUE POTESTATEM FUISSE. PATRIBUS IN LIBEROS... — – право распоряжения жизнью и смертью; в Древнем Риме, как и в других рабовладельческих государствах, у хозяев была власть над жизнью и смертью рабоз, у отцов – над жизнью и смертью детей … Советский юридический словарь
servo — {{hw}}{{servo}}{{/hw}}s. m. 1 (f. a) Chi è in stato di servitù (anche fig.): i servi dello straniero; essere servo delle passioni. 2 (f. a) Chi presta la propria opera come domestico (termine oggi disusato o spreg., sostituito da domestico o… … Enciclopedia di italiano
Servomechanism — [ thumb|right|200px|Industrial servomotor The grey/green cylinder is the brush type DC motor. The black section at the bottom contains the planetary reduction gear, and the black object atop the motor is the optical encoder for position feedback … Wikipedia
Funkfernsteuerung — Sender einer programmierbaren Funkfernsteuerung Die Funkfernsteuerung (engl. radio control oder RC) beruht auf dem Einsatz von Funksignalen zur Steuerung einer technischen Vorrichtung aus der Ferne. Der Begriff wird meist verwendet, um die… … Deutsch Wikipedia
Servomotor de modelismo — Servomotor. Un servomotor de modelismo conocido generalmente como servo o servo de modelismo es un dispositivo actuador que tiene la capacidad … Wikipedia Español