Перевод: с латинского на все языки

со всех языков на латинский

rustico

  • 1 verecundus

    vĕrēcundus, a, um [vereor] [st1]1 [-] retenu, réservé, discret, modeste [en parl. des pers. et des ch.].    - Cic. de Or. 2, 361 ; Leg. 1, 50 ; Fam. 9, 8, 1.    - (orator) in transferendis verecundus, Cic. Or. 81: (orateur) réservé dans l'emploi des métaphores.    - verecunda tralatio, Cic. de Or. 3, 165: métaphore discrète.    - verecundior, Cic. Phil. 14, 11.    - verecundissimus, Vell. 2, 33, 3.    - hoc dicere filio rustico verecundum est, Quint. 7, 1, 56: un fils paysan rougit de dire cela.    - transire... parum verecundum est, Quint. 11, 3, 133: passer... n'est guère discret, bienséant. [st1]2 [-] qu'on respecte, respectable, vénérable.    - Amm. 14, 6, 6 ; 30, 8, 4.
    * * *
    vĕrēcundus, a, um [vereor] [st1]1 [-] retenu, réservé, discret, modeste [en parl. des pers. et des ch.].    - Cic. de Or. 2, 361 ; Leg. 1, 50 ; Fam. 9, 8, 1.    - (orator) in transferendis verecundus, Cic. Or. 81: (orateur) réservé dans l'emploi des métaphores.    - verecunda tralatio, Cic. de Or. 3, 165: métaphore discrète.    - verecundior, Cic. Phil. 14, 11.    - verecundissimus, Vell. 2, 33, 3.    - hoc dicere filio rustico verecundum est, Quint. 7, 1, 56: un fils paysan rougit de dire cela.    - transire... parum verecundum est, Quint. 11, 3, 133: passer... n'est guère discret, bienséant. [st1]2 [-] qu'on respecte, respectable, vénérable.    - Amm. 14, 6, 6 ; 30, 8, 4.
    * * *
        Verecundus, Adiectiuum. Cic. Honteux, Vergongneux.
    \
        Verecundus et parcus in transferendo, cui Audax opponitur. Cic. Modeste.
    \
        Verecunda tralatio. Cic. Qui n'est pas trop hardie, modeste.
    \
        Verba parum verecunda. Quintil. Parolles deshonnestes.
    \
        Verecundum est dicere. Quintil. C'est chose honteuse.

    Dictionarium latinogallicum > verecundus

  • 2 exsarcio

    ex-sarcio (exsercio, exarcio, exercio), (s) artūrus, īre, ausflicken, ausbessern, Paul. ex Fest. 81, 7. – übtr., wieder ersetzen, opere rustico faciundo facile sumptum suum (v. Sklaven), Ter. heaut. 143: id aliis rebus, Q. Cic. de pet. cons. 45.

    lateinisch-deutsches > exsarcio

  • 3 intentus [1]

    1. intentus, a, um, I) Partic. v. intendo, w. s. – II) PAdi. m. Copar. u. Superl., 1) heftig, stark, febris, Cels.: impetus intentior, Sen.: Ggstz., ut altera pars orationis lenis atque summissa, sic haec intenta ac vehemens esse debet, Cic. de or. 2, 211. – 2) gespannt (bildl.), a) gespannt = voll Erwartung, animus, Cic.: omnes milites intenti (mit gespannter Aufmerksamkeit) pugnae proventum exspectabant, Caes.: intentiores utrimque custodiae, beide Teile waren mehr auf ihrer Hut, Liv. – cum Maria corde intentissimo pasceretur, Augustin., serm. 104, 1: mutato vultu intentissimus cogitare coepi, Augustin. conf. 8, 12. – m. Ang. worauf? durch in od. ad od. adversus alqd od. durch bl. Dat., auf etw. gespannt, mit Spannung wartend, -lauernd, auf etw. achtend, -aufmerksam, in omnem occasionem, Liv.: ad id tantum, Liv.: adversus omnes motus Philippi, Liv.: mens intenta malis, Ov. – m. folg. quam, zB. intenti, quam mox signum daretur, Liv. 5, 45, 1: m. folg. si (ob), intenti paratique, si lacesserentur, Liv. 35, 11, 9; vgl. Frontin. 1, 5, 16: m. folg. sive... sive, zB. intentus, sive Etruria se interim sive Latini aut Hernici moverint, wachsam auf alle Bewegungen, sei es von E. od. von den L. od. H., Liv. 6, 6, 13. – b) voll Aufmerksamkeit auf eine Vornahme, mit Dat. od. m. ad od. m. in u. Akk. = aufmerksam auf etw. achtend, eifrig mit etw. beschäftigt, um etw. bemüht, auf etw. bedacht, operi agresti od. rustico, Liv. u. Liv. epit: libello, Flor.: servilibus officiis, Sall.: intentus morti, Tac.: agendo Galliarum censui intentus, Tac.: celerandae victoriae intentior, Tac.: non ante umquam Volscos nec ducibus legendis nec exercitui scribendo intentiores fuisse, Liv.: inter id instruendae fraudi aliquanto intentior quam muniendis castris aut ulli militari operi, Liv.: publicas ad curas, tätig in Amtsgeschäften, Tac.: intentior (bereitwilliger) ad dicto parendum, Liv.: toto in hoc intentus est animo, Sen. – m. pro u. Abl., populus Romanus multo acrior intentiorque pro ultione Reguli quam pro victoria fuit, Flor. 2, 2, 26. – mit Abl. = durch etwas angezogen, in Spannung erhalten, aliquo negotio intentus, Sall. – bes. v. Soldaten, gespannt auf den Kampf, schlagfertig, absol., oft verb. paratus et intentus, intentus paratusque, armatus intentusque, Sall., Liv. u. Tac.: m. Dat., dimicationi ultimae instructus (gerüstet) intentusque, Liv. 1, 15, 2: m. ad od. in u. Akk., exercitus ad proelium intentus ornatusque, Tac. hist. 3, 63: cum adunata omnis classis et intenta in navale bellum esset, Iustin. 2, 12, 18. – c) angestrengt, rüstig, rastlos, eifrig, v. Pers., Sall. u.a.: curae intentiores, Liv.: intentissima cura, Liv. – v. Soldaten, diensteifrig, stramm im Dienst, Tac. – d) gesteigert = streng, intentiorem fore disciplinam, Tac. ann. 12, 42. – e) ernsthaft, im Ernst, Ggstz. risu, Tac. ann. 13, 3: Ggstz. in speciem, Tac. ann. 1, 52.

    lateinisch-deutsches > intentus [1]

  • 4 verecundus

    verēcundus, a, um (vereor), I) der aus Zartgefühl für das Anständige sich scheut, ihm zuwider zu handeln u. dadurch mißfällig zu werden, sittsam, schamhaft, verschämt, schüchtern, dah. auch bescheiden, genügsam (Ggstz. inverecundus), a) von Pers.: α) absol.: verecundus naturā et rustici pudoris, Sen. rhet.: vir paene ultra modum verecundus, Plin. ep.: homo non nimis verecundus, Cic.: populus castus verecundusque, Hor.: ver. Bacchus, sittsam, Hor.: decet verecundum esse adulescentem, Plaut.: senectus verecundos facit, Ter.: saepe verecundum laudasti, Hor. – β) m. in u. Abl.: ille tenuis orator nec in faciendis verbis erit audax et in transferendis verecundus et parcus, Cic.: verecundioremne (Antonium) coram putamus in postulando fore, quam fuerit tum, cum misit mandata ad senatum? Cic.: Pompeius in appetendis honoribus immodicus, in gerendis verecundissimus, Vell. 2, 33, 3. – b) v. Lebl.: vultus, Ov.: color, Schamröte, Hor. u. Ov.: verecundo ore loqui, Mart.: verecunda membra, die Schamteile, Augustin.: partes verecundiores (mit u. ohne corporis), die Schamglieder, Eccl. (u. so subst. verecunda corporis u. bl. verecunda, Isid. orig. 19, 22, 29 u. 19, 33, 1: u. verecundiora patris, Vulg. Ezech. 22, 10 u. verecundiora tua, Vulg. Ierem. 13, 16). – v. der Rede usw., oratio, Cic.: verba parum verecunda (anständige), Quint.: translatio, nicht übertriebene, natürliche, Cic.: causa, Quint. – verecundum est m. Infin., hoc dicere rustico (filio) verecundum est, der ungebildete Sohn scheut sich dies zu sagen, Quint. 7, 1, 56: transire in diversa subsellia parum verecundum est, zeugt von wenig Anstand, Quint. 11, 3, 133. – II) obj. = vor dem man Scheu hat, achtunggebietend, achtungswert, ehrwürdig, nomen populi Romani, Amm. 14, 6, 6: quae temperantia morum ita tolerabilem eum fecit et verecundum, ut etc., Amm. 30, 8, 4: et quae verecundiora nostra honestatem abundantem habent, Itala 1. Cor. 12, 23.

    lateinisch-deutsches > verecundus

  • 5 nisi

    nĭsĭ, conj. [st2]1 [-] (après une proposition affirmative; négation portant sur toute la subordonnée) si... ne... pas. [st2]2 [-] excepté que, si ce n'est que, à moins que, sinon. [st2]3 [-] mais, pourtant, toutefois (en vertu d'une ellipse).    - improbe feceris, nisi eum monueris, Cic.: tu agiras mal si tu ne l'avertis pas.    - nisi est consilium domi, Cic.: s'il n'y a pas de prudence au-dedans.    - quod nisi esset: si cela n'était pas, sans cela, autrement.    - nisi venisset: s'il n'était pas venu.    - nisi ille fuisset, Nep.: s'il n'eût pas existé, sans lui.    - minuitur, nisi eam exerceas, Quint.: (la mémoire) se perd, à moins qu'on ne l'exerce.    - nisi si: excepté si.    - nisi quod: - [abcl]a - excepté ce qui, excepté ce que. - [abcl]b - [excepté le fait que], excepté que, sauf que, avec cette restriction que, si ce n'est que.    - cui nihil objici nisi quod vivam potest, Quint.: (destin) auquel je ne peux rien reprocher si ce n'est de me laisser encore en vie.    - nihil est malum, nisi quod turpe atque vitiosum est, Cic. Tusc. 2, 29: rien n'est un mal, sauf la honte et le vice.    - souvent ironique avec l'indicatif - nisi vero (nisi forte): à moins que par hasard, à moins peut-être que.    - id, nisi Quintus mavult, suscipiam, Cic. Leg. 1, 13: je m'en chargerai, à moins que Quintus ne préfère s'en charger.    - nemo nisi improbus: personne, si ce n'est un malhonnête homme.    - quid aliud optat nisi ut sis beatus? = que souhaite-t-il d'autre que ton bonheur?    - quid sequitur, nisi... Cic.: qu'en résulte-t-il, sinon que...    - nemo superest nisi quem hostis caedendo fessus reliquit, Liv. 25, 6, 13: personne n'a survécu sauf certains qu'ont laissés les ennemis fatigués de massacrer.    - nihil agam nisi ut augeam dolorem tuum, Cic. Q. Fr. 1, 3: je ne ferais qu'aggraver ton chagrin.    - nihil nisi: rien que.    - nullum alliud praemium nisi..., Cic.: nulle autre récompense que...    - souvent - non... nisi (nisi... non): seulement, ne... que... (la négation non est parfois supprimée).    - nonnisi, post-class. = non... nisi.    - Parthos, nisi a rege, non posse vinci, Suet. (sub. inf.):... que les Parthes ne pouvaient être vaincus que par un roi.    - ea nos videre nisi in tuis tectis non possumus, Cic.: cela, nous ne pouvons le voir que chez toi.    - nisi in bonis amicitia esse non potest, Cic.: l'amitié ne peut exister que chez les gens de bien.    - ubi spem, nisi in virtute, haberent (= non haberent), Liv.: où ils ne devraient compter que sur leur courage.    - nisi + abl. abs. au neutre - non mihi nisi admonito venisset in mentem, Cic.: cela ne me serait pas venu à l'esprit si on ne m'y avait pas fait penser.    - id nisi necessario ne fiat, Cic.: que cela ne se fasse que si c'est indispensable.    - nisi tamen = tamen.    - nisi tamen intellego, Sall.: et pourtant je le comprends.    - nisi improbus videtur, Sall.: toujours est-il qu'il me paraît coupable.    - nisi quod neque Antonius, neque... Tac.: mais ni Antoine, ni...
    * * *
    nĭsĭ, conj. [st2]1 [-] (après une proposition affirmative; négation portant sur toute la subordonnée) si... ne... pas. [st2]2 [-] excepté que, si ce n'est que, à moins que, sinon. [st2]3 [-] mais, pourtant, toutefois (en vertu d'une ellipse).    - improbe feceris, nisi eum monueris, Cic.: tu agiras mal si tu ne l'avertis pas.    - nisi est consilium domi, Cic.: s'il n'y a pas de prudence au-dedans.    - quod nisi esset: si cela n'était pas, sans cela, autrement.    - nisi venisset: s'il n'était pas venu.    - nisi ille fuisset, Nep.: s'il n'eût pas existé, sans lui.    - minuitur, nisi eam exerceas, Quint.: (la mémoire) se perd, à moins qu'on ne l'exerce.    - nisi si: excepté si.    - nisi quod: - [abcl]a - excepté ce qui, excepté ce que. - [abcl]b - [excepté le fait que], excepté que, sauf que, avec cette restriction que, si ce n'est que.    - cui nihil objici nisi quod vivam potest, Quint.: (destin) auquel je ne peux rien reprocher si ce n'est de me laisser encore en vie.    - nihil est malum, nisi quod turpe atque vitiosum est, Cic. Tusc. 2, 29: rien n'est un mal, sauf la honte et le vice.    - souvent ironique avec l'indicatif - nisi vero (nisi forte): à moins que par hasard, à moins peut-être que.    - id, nisi Quintus mavult, suscipiam, Cic. Leg. 1, 13: je m'en chargerai, à moins que Quintus ne préfère s'en charger.    - nemo nisi improbus: personne, si ce n'est un malhonnête homme.    - quid aliud optat nisi ut sis beatus? = que souhaite-t-il d'autre que ton bonheur?    - quid sequitur, nisi... Cic.: qu'en résulte-t-il, sinon que...    - nemo superest nisi quem hostis caedendo fessus reliquit, Liv. 25, 6, 13: personne n'a survécu sauf certains qu'ont laissés les ennemis fatigués de massacrer.    - nihil agam nisi ut augeam dolorem tuum, Cic. Q. Fr. 1, 3: je ne ferais qu'aggraver ton chagrin.    - nihil nisi: rien que.    - nullum alliud praemium nisi..., Cic.: nulle autre récompense que...    - souvent - non... nisi (nisi... non): seulement, ne... que... (la négation non est parfois supprimée).    - nonnisi, post-class. = non... nisi.    - Parthos, nisi a rege, non posse vinci, Suet. (sub. inf.):... que les Parthes ne pouvaient être vaincus que par un roi.    - ea nos videre nisi in tuis tectis non possumus, Cic.: cela, nous ne pouvons le voir que chez toi.    - nisi in bonis amicitia esse non potest, Cic.: l'amitié ne peut exister que chez les gens de bien.    - ubi spem, nisi in virtute, haberent (= non haberent), Liv.: où ils ne devraient compter que sur leur courage.    - nisi + abl. abs. au neutre - non mihi nisi admonito venisset in mentem, Cic.: cela ne me serait pas venu à l'esprit si on ne m'y avait pas fait penser.    - id nisi necessario ne fiat, Cic.: que cela ne se fasse que si c'est indispensable.    - nisi tamen = tamen.    - nisi tamen intellego, Sall.: et pourtant je le comprends.    - nisi improbus videtur, Sall.: toujours est-il qu'il me paraît coupable.    - nisi quod neque Antonius, neque... Tac.: mais ni Antoine, ni...
    * * *
        Nisi, Coniunctio, composita ex non et si, significatque Si non, vel praeterquam. In principio sententiae Indicatiuum desyderat, alias etiam Subiunctiuum. Terent. Nisi me animus fallit, hic profecto est annulus quem ego suspicor. Si je ne m'abuse.
    \
        Nisi, secundo loco positum. Terent. - corrasi omnia, Ancillas, seruos, nisi eos qui opere rustico Faciundo facile sumptum exerceant suum. Sinon ceulx, ou Fors ceulx qui, etc. ou Excepté ceulx qui, etc.
    \
        Hanc, nisi mors, mihi adimet nemo. Terent. Sinon, ou Si n'est la mort, Fors que la mort.
    \
        Profecto, nisi caues tu homo, aliquid gnato conficies mali. Terent. Si tu ne te donnes garde.
    \
        Nisi vnum hoc faciam. Plaut. Quos pol vt ego hodie seruem, cura maxima est, Nisi vnum hoc faciam, vt in puteo coenam coquant. Si d'adventure je ne fay ceci.
    \
        - causa optima est, Nisi quid pater aliud ait. Terent. Si d'adventure, etc.
    \
        Nisi enim immortalitatem optare vellet, quid non est adeptus quod homini fas esset optare? Cic. Si d'adventure il ne, etc.
    \
        Nisi quia. Terentius, Non dubium est quin mihi magnum ex hac re sit malum: Nisi quia necesse fuit hoc facere, id gaudeo, Propter me hisce aliquid esse euenturum mali. Si ce n'est pourtant que, etc.
    \
        Nec te, nisi nunc, video postea. Plaut. Sinon à ceste heure.
    \
        Nisi quod. Cic. Memento, te, quae nos sentiamus, omnia probare, nisi quod verbis aliter vtamur. Sinon que, etc.
    \
        Aliud nisi. Cic. Neque nostrae disputationes quicquam aliud agunt, nisi vt in vtranque partem dicendo, etc. Sinon qu'en, etc.
    \
        Nisi forte ego vobis, qui et miles, etc. Cic. Si d'adventure je ne, etc.
    \
        - nisi si id est quod suspicor, Aliquid monstrialunt. Terent. Si ce n'est que je souspeconne, etc.
    \
        Domitius (nisi me omnia fallunt) de se incredibiliter pertimuit. Cic. Si je ne suis du tout abusé.
    \
        Quid est aliud gigantum more bellare cum diis, nisi naturae repugnare? Cic. Sinon, etc.
    \
        Nisi forte volumus Epicureorum opinionem sequi. Cic. Si d'adventure (qui est une chose bien lourde) nous ne voulons suyvre, etc.
    \
        Assidere enim, cibos ministrare, manum porrigere quilibet poterat: mentior, nisi factum est. Quintil. Je veulx estre reputé menteur, Je veulx qu'on me tienne menteur, s'il n'est ainsi.

    Dictionarium latinogallicum > nisi

  • 6 exsarcio

    ex-sarcio (exsercio, exarcio, exercio), (s) artūrus, īre, ausflicken, ausbessern, Paul. ex Fest. 81, 7. – übtr., wieder ersetzen, opere rustico faciundo facile sumptum suum (v. Sklaven), Ter. heaut. 143: id aliis rebus, Q. Cic. de pet. cons. 45.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > exsarcio

  • 7 intentus

    1. intentus, a, um, I) Partic. v. intendo, w. s. – II) PAdi. m. Copar. u. Superl., 1) heftig, stark, febris, Cels.: impetus intentior, Sen.: Ggstz., ut altera pars orationis lenis atque summissa, sic haec intenta ac vehemens esse debet, Cic. de or. 2, 211. – 2) gespannt (bildl.), a) gespannt = voll Erwartung, animus, Cic.: omnes milites intenti (mit gespannter Aufmerksamkeit) pugnae proventum exspectabant, Caes.: intentiores utrimque custodiae, beide Teile waren mehr auf ihrer Hut, Liv. – cum Maria corde intentissimo pasceretur, Augustin., serm. 104, 1: mutato vultu intentissimus cogitare coepi, Augustin. conf. 8, 12. – m. Ang. worauf? durch in od. ad od. adversus alqd od. durch bl. Dat., auf etw. gespannt, mit Spannung wartend, -lauernd, auf etw. achtend, -aufmerksam, in omnem occasionem, Liv.: ad id tantum, Liv.: adversus omnes motus Philippi, Liv.: mens intenta malis, Ov. – m. folg. quam, zB. intenti, quam mox signum daretur, Liv. 5, 45, 1: m. folg. si (ob), intenti paratique, si lacesserentur, Liv. 35, 11, 9; vgl. Frontin. 1, 5, 16: m. folg. sive... sive, zB. intentus, sive Etruria se interim sive Latini aut Hernici moverint, wachsam auf alle Bewegungen, sei es von E. od. von den L. od. H., Liv. 6, 6, 13. – b) voll Aufmerksamkeit auf eine Vornahme, mit Dat. od. m. ad od. m. in u. Akk. = aufmerksam auf etw. achtend, eifrig mit etw.
    ————
    beschäftigt, um etw. bemüht, auf etw. bedacht, operi agresti od. rustico, Liv. u. Liv. epit: libello, Flor.: servilibus officiis, Sall.: intentus morti, Tac.: agendo Galliarum censui intentus, Tac.: celerandae victoriae intentior, Tac.: non ante umquam Volscos nec ducibus legendis nec exercitui scribendo intentiores fuisse, Liv.: inter id instruendae fraudi aliquanto intentior quam muniendis castris aut ulli militari operi, Liv.: publicas ad curas, tätig in Amtsgeschäften, Tac.: intentior (bereitwilliger) ad dicto parendum, Liv.: toto in hoc intentus est animo, Sen. – m. pro u. Abl., populus Romanus multo acrior intentiorque pro ultione Reguli quam pro victoria fuit, Flor. 2, 2, 26. – mit Abl. = durch etwas angezogen, in Spannung erhalten, aliquo negotio intentus, Sall. – bes. v. Soldaten, gespannt auf den Kampf, schlagfertig, absol., oft verb. paratus et intentus, intentus paratusque, armatus intentusque, Sall., Liv. u. Tac.: m. Dat., dimicationi ultimae instructus (gerüstet) intentusque, Liv. 1, 15, 2: m. ad od. in u. Akk., exercitus ad proelium intentus ornatusque, Tac. hist. 3, 63: cum adunata omnis classis et intenta in navale bellum esset, Iustin. 2, 12, 18. – c) angestrengt, rüstig, rastlos, eifrig, v. Pers., Sall. u.a.: curae intentiores, Liv.: intentissima cura, Liv. – v. Soldaten, diensteifrig, stramm im Dienst, Tac. – d) gesteigert = streng, intentiorem fore disciplinam, Tac. ann. 12, 42. – e) ernsthaft, im Ernst,
    ————
    Ggstz. risu, Tac. ann. 13, 3: Ggstz. in speciem, Tac. ann. 1, 52.
    ————————
    2. intentus, ūs, m. (intendo), die Anspannung, Ausdehnung, intentu aëris, Apul. apol. 15. – dah. das Ausstrecken, palmarum intentus (Plur.), Cic. Sest. 117.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > intentus

  • 8 verecundus

    verēcundus, a, um (vereor), I) der aus Zartgefühl für das Anständige sich scheut, ihm zuwider zu handeln u. dadurch mißfällig zu werden, sittsam, schamhaft, verschämt, schüchtern, dah. auch bescheiden, genügsam (Ggstz. inverecundus), a) von Pers.: α) absol.: verecundus naturā et rustici pudoris, Sen. rhet.: vir paene ultra modum verecundus, Plin. ep.: homo non nimis verecundus, Cic.: populus castus verecundusque, Hor.: ver. Bacchus, sittsam, Hor.: decet verecundum esse adulescentem, Plaut.: senectus verecundos facit, Ter.: saepe verecundum laudasti, Hor. – β) m. in u. Abl.: ille tenuis orator nec in faciendis verbis erit audax et in transferendis verecundus et parcus, Cic.: verecundioremne (Antonium) coram putamus in postulando fore, quam fuerit tum, cum misit mandata ad senatum? Cic.: Pompeius in appetendis honoribus immodicus, in gerendis verecundissimus, Vell. 2, 33, 3. – b) v. Lebl.: vultus, Ov.: color, Schamröte, Hor. u. Ov.: verecundo ore loqui, Mart.: verecunda membra, die Schamteile, Augustin.: partes verecundiores (mit u. ohne corporis), die Schamglieder, Eccl. (u. so subst. verecunda corporis u. bl. verecunda, Isid. orig. 19, 22, 29 u. 19, 33, 1: u. verecundiora patris, Vulg. Ezech. 22, 10 u. verecundiora tua, Vulg. Ierem. 13, 16). – v. der Rede usw., oratio, Cic.: verba parum verecunda (anständige),
    ————
    Quint.: translatio, nicht übertriebene, natürliche, Cic.: causa, Quint. – verecundum est m. Infin., hoc dicere rustico (filio) verecundum est, der ungebildete Sohn scheut sich dies zu sagen, Quint. 7, 1, 56: transire in diversa subsellia parum verecundum est, zeugt von wenig Anstand, Quint. 11, 3, 133. – II) obj. = vor dem man Scheu hat, achtunggebietend, achtungswert, ehrwürdig, nomen populi Romani, Amm. 14, 6, 6: quae temperantia morum ita tolerabilem eum fecit et verecundum, ut etc., Amm. 30, 8, 4: et quae verecundiora nostra honestatem abundantem habent, Itala 1. Cor. 12, 23.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > verecundus

  • 9 sūmptus

        sūmptus ūs, dat. tū or tuī, m    [sumo], outlay, expense, cost, charge: quor tu his rebus sumptum suggeris, T.: sumptu ne parcas: epularum: nulli sumptūs, nulla iactura: adventus noster nemini ne minimo quidem fuit sumptui: nullus fit sumptus in nos, no expense is lavished us: numerum equitatūs suo sumptu alere, Cs.: oppida publico Sumptu decorare, H.: unde in eos sumptūs pecunia erogaretur, L.: opere rustico Faciundo sumptum exercere suum, i. e. support themselves, T.
    * * *
    cost, charge, expense

    Latin-English dictionary > sūmptus

  • 10 dubitatio

    dŭbĭtātĭo, ōnis, f. [dubito].
    I.
    A wavering in opinion or judgment; a being uncertain, a doubting; uncertainty, doubt.
    A.
    Prop.
    1.
    In gen. (freq. and good prose).
    (α).
    Absol.:

    nec tibi sollicitudinem ex dubitatione mea, nec spem ex affirmatione, afferre volui,

    Cic. Fam. 9, 17 fin.:

    cum res non conjecturā, sed oculis ac manibus teneretur, neque in causa ulla dubitatio posset esse,

    id. Cluent. 7, 20:

    in ea obscuritate ac dubitatione omnium,

    id. ib. 27:

    quod quamquam dubitationem non habet, tamen rationes afferendas puto, etc.,

    id. Fin. 5, 10; cf. id. Agr. 1, 4, 11; Quint. 4, 3, 6:

    dubitationem afferre,

    Cic. Off. 1, 41, 147; cf. id. ib. 3, 4, 18:

    eo sibi minus dubitationis dari, quod, etc.,

    Caes. B. G. 1, 14, 1:

    ad tollendam dubitationem sola non sufficiunt,

    Quint. 5, 9, 8; cf. id. 5, 13, 51; Cic. Att. 12, 6 fin. al. So in Cicero a few times: sine ulla dubitatione, without any doubt, i. e. per litoten, most certainly (an emphatic sine dubio, v. dubius, I. B. 2. b. e), Cic. Tusc. 3, 3, 5; id. Balb. 13, 31; id. Verr. 2, 4, 18, § 39; id. Cat. 4, 3, 5;

    so too, sine dubitatione,

    Col. 3, 6, 2 (but far more freq. in signif. II., v. infra).—
    (β).
    With gen.: omnem dubitationem adventus legionum expellere, Caes. B. G. 5, 48 fin.; cf.

    juris (i. e. dubitatio, penes quem esset jus),

    Cic. Caecin. 4, 9:

    generum,

    id. de Or. 2, 31, 134:

    hujus utilitatis,

    Quint. 1, 10, 28.—
    (γ).
    With de:

    illa Socratica, de omnibus rebus,

    Cic. Ac. 1, 4, 17; Auct. B. Afr. 26.—
    (δ).
    With rel. or interrog. clause:

    si quando dubitatio accidit, quale sit id, etc.,

    Cic. Off. 3, 4, 18; id. Cluent. 28, 76; id. Fam. 15, 21:

    alterum potest habere dubitationem, adhibendumne fuerit hoc genus... an, etc.,

    id. Off. 3, 2, 9; id. Fam. 3, 5, 3; Quint. 11, 2, 44.—
    (ε).
    With quin:

    cum hic locus nihil habeat dubitationis, quin, etc.,

    Cic. Off. 2, 5, 17; cf. id. N. D. 2, 63, 158.—
    (ζ).
    With a subject acc. and inf.:

    hoc a rustico factum extra dubitationem est,

    Quint. 7, 1, 48.—
    2.
    Esp., as a fig. of speech, i. q. Gr. diaporêsis, i. e. hesitation, embarrassment of the speaker, because unable to do justice to the greatness of his theme (e. g. Cic. Rosc. Am. 11; id. de Or. 3, 56, § 214), Auct. Her. 4, 29, 40; cf. Ernest. Lex. Technol. Lat. p. 136.—
    B.
    Meton. (dubito, I. B.), a doubt, question, considering:

    indigna dubitatio homine!

    Cic. Lael. 19, 67; so,

    ad rem publicam adeundi,

    id. Rep. 1, 7, 12.—
    II.
    A wavering, hesitating in coming to a conclusion; hesitancy, irresolution, delay:

    aestuabat dubitatione, versabat se in utramque partem non solum mente, verum etiam corpore,

    Cic. Verr. 2, 2, 30; cf.:

    qui timor! quae dubitatio! quanta haesitatio tractusque verborum!

    id. de Or. 2, 50:

    inter dubitationem et moras senati,

    Sall. J. 30, 3; cf. id. ib. 62, 9:

    aluit dubitatione bellum,

    Tac. A. 3, 41 fin. et saep.:

    (Caesar) nulla interposita dubitatione legiones ex castris educit,

    without any hesitation, promptly, Caes. B. G. 7, 40, 1;

    in this signif. very freq. in Cicero: sine ulla dubitatione,

    Cic. Cluent. 28, 75; id. Verr. 2, 3, 12; id. Pis. 3; 21 fin.; id. N. D. 1, 1; id. de Or. 2, 28, 122; id. Fam. 1, 5, b. 2. et saep.; cf.:

    absque ulla dubitatione,

    Vulg. Ruth, 3, 13;

    less freq. merely sine dubitatione,

    without hesitation, unhesitatingly, Cic. Agr. 2, 9, 23; id. N. D. 3, 34, 84; id. Ac. 2, 29, 94; id. Top. 15 fin.; id. Att. 11, 16, 3; so Cic. Fil. Fam. 16, 21; Auct. B. Alex. 63, 2; Vulg. Act. 10, 29.

    Lewis & Short latin dictionary > dubitatio

  • 11 exarcio

    ex-sarcio (also exarcio, exsercio, or exercio), no perf., sartum, 4, v. a. — Lit., to patch up, mend; hence, transf., to amend, repair, restore (very rare): exercirent sarcirent, Paul. ex Fest. p. 81 Müll. N. cr.:

    aliis te id rebus exsarturum esse persuadeas,

    Q. Cic. Pet. Cons. 11, 45:

    eos servos qui opere rustico Faciundo facile sumptum exercirent suum,

    who could repay their cost by their labor, Ter. Heaut. 1, 1, 91 Umpfenbach (Bentl. Fleck. al. exercerent).

    Lewis & Short latin dictionary > exarcio

  • 12 exinde

    ex-indē, and apocopated exin (like dein, proin, from deinde, proinde; cf.

    also: dein etiam saepe et exin pro deinde et exinde dicimus,

    Cic. Or. 45, 154; also exim, like him, illim, istim; acc. to the best MSS. in Enn. ap. Fest. p. 356, 4; Plaut. Poen. 3, 6, 9; Lucr. 3, 160; Verg. A. 7, 341; 8, 306; 12, 92; Tac. A. 14, 48 al.; M. Aurel. ad Fronto, p. 54; cf. exsim, eutheôs, Gloss. Philox.; v. Lachm. ad Lucr. p. 148; Wagn. ad Verg. A. 7, 341, and tom. 5, p. 437; v. Ritschl, Rhein. Mus. 7, 472 sqq.; Lorenz ad Plaut. Most. 218), adv., from there, from that place, thence (freq., but not in Ter., Caes., or Quint.).
    I.
    In space (very rare;

    not in Cic.): utcumque in alto ventus est, Epidice, exin velum vortitur,

    from there, thence, Plaut. Ep. 1, 1, 47; id. Poen. 3, 6, 9:

    si servus cujusquam in ecclesiam altariave armatus... irruerit, exinde protinus abstrahatur,

    Cod. Just. 1, 12, 4:

    regionem Commagenam, exim Cappadociam, inde Armenios petivit,

    Tac. A. 15, 12.—
    B.
    Transf., in (local) succession, after that, next in order, next:

    at vero quanta maris est pulchritudo!... exin mari finitimus aër, etc.,

    Cic. N. D. 2, 39, 101: hinc Equus summum contingit caput alvo... exin contortis Aries cum cornibus haeret, id. poët. ib. 2, 43, 111:

    auxiliares Galli Germanique in fronte, post quos pedites sagittarii, dein quatuor legiones... exin totidem aliae legiones,

    Tac. A. 2, 16.
    II.
    In time, after that, thereafter, then: exin compellare pater me voce videtur, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 45, ed. Vahl.): POPULI PARTES IN TRIBUS DISTRIBUUNTO;

    EXIN PECUNIAS, AEVITATES, ORDINES PARTIUNTO,

    Cic. Leg. 3, 3, 7:

    exin cuidam rustico Romano dormienti visus est venire qui diceret, etc.... exin filium ejus esse mortuum, etc.,

    id. Div. 1, 26, 55: quisque suos patimur Manes;

    exinde per amplum Mittimur Elysium,

    Verg. A. 6, 743:

    ad Mundam exinde castra Punica mota,

    Liv. 24, 42, 1.—
    b.
    After ubi or postquam (cf. deinde, II. d.):

    ostium ubi conspexi, exinde me ilico protinam dedi,

    Plaut. Curc. 2, 3, 84:

    postquam alium repperit... me exinde amovit loco,

    id. Truc. 1, 1, 63.—
    B.
    Transf.
    1.
    In an enumeration or succession of events, after that, then, next, furthermore (cf. deinde, II. A. b.): pone petunt, exim referunt ad pectora tonsas, Enn. s. v. tonsam, p. 356 Müll. (Ann. v. 236, ed. Vahl.): incenditque animum famae venientis amore;

    Exin bella viro memorat, quae, etc.,

    Verg. A. 6, 891:

    exin se cuncti divinis rebus ad urbem Perfectis referunt,

    id. ib. 8, 306; Liv. 31, 4, 4; 31, 6, 2; 37, 47, 8; 40, 35, 2;

    42, 9, 8: Suillio corruptionem militum... exin adulterium Poppaeae, ac postremum mollitiam corporis objectante,

    Tac. A. 11, 2; cf. id. ib. 15, 41.—
    2.
    In late Lat., i. q. ex illo tempore, from that time, since then:

    quem morem vestis exinde gens universa tenet,

    Just. 1, 2:

    cum post motam et omissam quaestionem res ad nova dominia bona fide transierint, et exinde novi viginti anni intercesserint, etc.,

    Cod. Just. 7, 33; Dig. 10, 1, 4; 41, 6, 4; 49, 15, 12.—With ut, cum, ex quo:

    exinde, ut curiam participare coepi,

    App. Mag. p. 289; so,

    exinde ut,

    id. M. 2, p. 120:

    exinde cum ex astu a magistro digressi sumus,

    id. ib. 1, p. 113:

    videri legatum habere jurisdictionem non exinde, ex quo mandata est, sed, etc.,

    Dig. 1, 16, 4, § 6; 5, 1, 67; Cod. Just. 2, 22; 4, 32.—
    III.
    In other relations, in which a going out or forth takes place.
    A.
    (Acc. to ex, III. E.) To indicate the origin or occasion of an event (post-class.), thence:

    nec quicquam idonei lucri exinde cepimus, sed vulnera,

    App. M. 6, p. 184; Cod. Just. 1, 3, 35: quodcumque exinde incommodum ecclesiae contigerit, ib. 1, 2, 14.—
    B.
    (Acc. to ex, III. H.) To indicate a rule, measure, or standard, hence, accordingly (anteclass.): proinde ut quisque fortuna utitur, ita praecellet;

    atque exinde sapere eum omnes dicimus,

    Plaut. Ps. 2, 3, 14; cf.:

    ut fama 'st homini, exin solet pecuniam invenire,

    id. Most. 1, 3, 71; id. Truc. 1, 1, 64; id. Poen. 3, 5, 9; id. Ep. 1, 1, 47:

    ad molas alii asellis, alii vaccis ac mulis utuntur, exinde ut pabuli facultas est,

    according as, Varr. R. R. 1, 20, 4.

    Lewis & Short latin dictionary > exinde

  • 13 exsarcio

    ex-sarcio (also exarcio, exsercio, or exercio), no perf., sartum, 4, v. a. — Lit., to patch up, mend; hence, transf., to amend, repair, restore (very rare): exercirent sarcirent, Paul. ex Fest. p. 81 Müll. N. cr.:

    aliis te id rebus exsarturum esse persuadeas,

    Q. Cic. Pet. Cons. 11, 45:

    eos servos qui opere rustico Faciundo facile sumptum exercirent suum,

    who could repay their cost by their labor, Ter. Heaut. 1, 1, 91 Umpfenbach (Bentl. Fleck. al. exercerent).

    Lewis & Short latin dictionary > exsarcio

  • 14 immorior

    immŏrĭor ( inm-), mortuus, 3, v. dep. n. [in-morior], to die in or upon any thing ( poet. and in post-Aug. prose).—Constr. with dat. and rarely in aliqua re.
    I.
    Lit.:

    illa sorori immoritur,

    Ov. M. 6, 296:

    hastae,

    Val. Fl. 6, 570:

    fortiter Euxinis aquis,

    Ov. P. 3, 7, 40; cf.:

    ipsis aquis,

    id. M. 7, 572:

    stellio immortuus vino,

    Plin. 29, 4, 22, § 73:

    apes immortuae in melle,

    id. 29, 6, 38, § 128: non exigo, ut immoriaris legationi, immorare, Auct. ap. Quint. 9, 3, 73:

    tormentis,

    Sen. Contr. 5, 34, 6:

    saepe tormentis pro silentio rerum creditarum immortui,

    Just. 44, 2, 3.—Of things:

    manus immortua,

    dying, withering, Luc. 3, 613:

    aura superstes Immoritur velis,

    i. e. dies away, Stat. Th. 1, 481.—
    * II.
    Trop.: immoritur studiis (dat. = macerat et enecat se opere rustico exercendo), he pines away, Hor. Ep. 1, 7, 85.

    Lewis & Short latin dictionary > immorior

  • 15 inmorior

    immŏrĭor ( inm-), mortuus, 3, v. dep. n. [in-morior], to die in or upon any thing ( poet. and in post-Aug. prose).—Constr. with dat. and rarely in aliqua re.
    I.
    Lit.:

    illa sorori immoritur,

    Ov. M. 6, 296:

    hastae,

    Val. Fl. 6, 570:

    fortiter Euxinis aquis,

    Ov. P. 3, 7, 40; cf.:

    ipsis aquis,

    id. M. 7, 572:

    stellio immortuus vino,

    Plin. 29, 4, 22, § 73:

    apes immortuae in melle,

    id. 29, 6, 38, § 128: non exigo, ut immoriaris legationi, immorare, Auct. ap. Quint. 9, 3, 73:

    tormentis,

    Sen. Contr. 5, 34, 6:

    saepe tormentis pro silentio rerum creditarum immortui,

    Just. 44, 2, 3.—Of things:

    manus immortua,

    dying, withering, Luc. 3, 613:

    aura superstes Immoritur velis,

    i. e. dies away, Stat. Th. 1, 481.—
    * II.
    Trop.: immoritur studiis (dat. = macerat et enecat se opere rustico exercendo), he pines away, Hor. Ep. 1, 7, 85.

    Lewis & Short latin dictionary > inmorior

  • 16 sumptus

    1.
    sumptus, a, um, Part. of sumo.
    2.
    sumptus,, ūs ( gen. sumpti, Cato, R. R. 22, 3; Lucil., Turp., Caecil., and Varr. ap. Non. 484, 30 sq.; Turp. ib. 132, 16; Plaut. Trin. 2, 1, 21; id. Cas. 2, 7, 2), m. [sumo, II. D.], expense, cost, charge (class.; used alike in sing. and plur.; cf.

    impendium): at tibi tanto sumptui esse mihi molestum'st,

    Plaut. Mil. 3, 1, 78:

    quor tu his rebus sumptum suggeris,

    Ter. Ad. 1, 1, 37; 3, 3, 16; 5, 3, 21:

    sine sumptu tuo,

    id. Eun. 5, 8, 46:

    perpetuos sumptus suppeditare, nec solum necessarios, sed etiam liberales,

    Cic. Off. 2, 12, 42:

    illud te rogo, sumptu ne parcas,

    id. Fam. 16, 4, 2:

    extra modum sumptu et magnificentiā prodire,

    id. Off. 1, 39, 140; cf.:

    sumptus epularum,

    id. Tusc. 5, 34, 97:

    quid sumptūs in eam rem aut laboris insumpserit,

    id. Inv. 2, 38, 113:

    ad incertum casum et eventum certus quotannis labor et certus sumptus impenditur,

    id. Verr. 2, 3, 98, § 227:

    sumptum in rem militarem facere,

    id. Fam. 12, 30, 4:

    omnino nullus in imperio meo sumptus factus est,

    id. Att. 6, 2, 4:

    nulli sumptūs, nulla jactura,

    id. Cael. 16, 38; cf. id. Att. 5, 21, 5:

    adventus noster nemini ne minimo quidem fuit sumptui,

    id. ib. 5, 14, 2:

    sumptum nusquam melius posse poni,

    id. Q. Fr. 3, 1, 2, § 3:

    exiguus sumptus aedilitatis fuit,

    id. Off. 2, 17, 59:

    quaestores sumptum, quem oportebat dari, non dederunt,

    id. Inv. 2, 29, 87:

    si qui suo sumptu functus esset officio,

    id. Fam. 3, 8, 3:

    magnum numerum equitatūs suo sumptu alere,

    Caes. B. G. 1, 18:

    publico sumptu,

    Liv. 40, 38, 6:

    oppida publico Sumptu decorare,

    Hor. C. 2, 15, 19:

    quom tolerare hujus sumptus non queat,

    Ter. Heaut. 3, 2, 33:

    ubi videbit tantos sibi sumptus domi Cottidianos fieri,

    id. ib. 5, 4, 5;

    5, 1, 57: unde in eos sumptus pecunia erogaretur,

    Liv. 1, 20, 5:

    in his immanibus jacturis infinitisque sumptibus,

    Cic. Off. 2, 16, 56:

    minuendi sunt sumptus,

    id. Leg. 2, 23, 59:

    sumptus, quos in cultum praetorum socii facere soliti erant, circumcisi aut sublati,

    Liv. 32, 27, 4: servi qui opere rustico Faciundo facile sumptum exercerent suum, could pay their expenses, i. e. the cost of keeping them, Ter. Heaut. 1, 1, 91:

    non amplius in singulas cenas sumptus esse facturos,

    Gell. 2, 24, 2:

    cenarum,

    id. 2, 24, 12; 2, 24, 15.

    Lewis & Short latin dictionary > sumptus

См. также в других словарях:

  • Rustico — Plage de Rustico, vers 1916 Administration Pays …   Wikipédia en Français

  • rústico — rústico, ca (Del lat. rustĭcus, de rus, campo). 1. adj. Perteneciente o relativo al campo. 2. tosco (ǁ grosero). 3. m. Hombre del campo. a la, o en, rústica. locs. advs. Dicho de encuadernar libros: A la ligera y con cubierta de papel. ☛ V.… …   Diccionario de la lengua española

  • Rustico — (Verdabbio,Швейцария) Категория отеля: Адрес: Paese, 6538 Verdabbio, Швейцария …   Каталог отелей

  • Rustico — (Mioglia,Италия) Категория отеля: Адрес: Via Siriti, 17040 Mioglia, Италия …   Каталог отелей

  • rústico — rústico, ca adjetivo 1. (antepuesto / pospuesto) Del campo o de sus gentes: costumbres rústicas, vida rústica, finca rústica, propiedad rústica. Su rústico mobiliario contrastaba con sus cuadros extremadamente urbanos. 2. (antepuesto / pospuesto) …   Diccionario Salamanca de la Lengua Española

  • Rüstĭco — (Rustiken), so v.w. Bäuerisches Werk …   Pierer's Universal-Lexikon

  • rustico — / rustiko/ [dal lat. rustĭcus, der. di rus campagna ] (pl. m. ci ). ■ agg. 1. a. [di campagna: chiesetta r. ] ▶◀ e ◀▶ [➨ rurale agg. (1)]. b. [proprio delle persone di campagna e dei piccoli centri: maniere r. ] …   Enciclopedia Italiana

  • rústico — rústico, ca adjetivo 1) campesino*, rural, silvestre*. ≠ urbano. 2) ignorante*, charro, cafre, descortés*, zote …   Diccionario de sinónimos y antónimos

  • rústico — adj. 1. Relativo ao campo ou próprio dele. 2. Rural. 3. Grosseiro; rude; sem arte. • s. m. 4. Camponês. 5. Homem sem instrução …   Dicionário da Língua Portuguesa

  • Rustico — Als Rustico wird bezeichnet: ein Ort auf der kanadischen Prince Edward Island, siehe North Rustico eine rustikale Bauform italienischer und Tessiner Häuser, siehe Rustico (Gebäude) eine süditalienische Brotspeise, siehe Rustico Leccese eine… …   Deutsch Wikipedia

  • rústico — (Del lat. rusticus.) ► adjetivo 1 Del campo: ■ vive en una pequeña localidad rústica. TAMBIÉN rustical 2 Que se comporta con grosería e ignorancia: ■ tiene unos modales un tanto rústicos. SINÓNIMO rudo tosco 3 Que está hecho a imitación de cosas… …   Enciclopedia Universal

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»