-
1 SKILJA
* * *(skil, skilda; skiliðr, later skildr, skilinn), v.1) to part, divide, separate (sú er nú kölluð Jökulsá ok skirl landsfjórðunga);skilr hann flokk sinn, he divides his band;2) to break off, break up (þessi sótt mun skilja samvistu okkra);síðan skildu þau talit, they broke off their talk;3) to part company, take leave (skildu þeir með mikilli vináttu);4) impers.; þar er leidir (acc.) skildi, þá skildi ok slóðina, where the roads parted, there the tracks too parted;mundi skilja vegu þeirra, their ways would diverge;með þessu skilr skipti þeirra, thus ended their dealings;it differs, mikit (acc.) skilr hamingju okkra, there is a wide difference between our fortunes;þá skilr á um e-t, they disagree about a thing;ef skrár skilr á, if the scrolls differ;5) to distinluish, discern, with the eyes (nú má ek þann eigi sjá eða biða mér fulltings, er ek má harm eigi skilja);with the ears, to hear (eru þeir hér svá, at þeir megi skilja mál mitt);6) to understand, find out (þá þóttist Þórr skilja hvat látum verity hafði of nóttina);7) to decide, settle (skildi konungr erendi Sighvats svá, at honum líkaði vel);8) to set apart, reserve for one (þó at konungr hafi mér skilit eignir minar eða landsvist í Orkneyjum);eiga e-t skilit, to have reserved, stipulated (þat átta ek skilit við þik, at);skilja sér e-t, to reserve to oneself (jarðir hafði hann hygt ok skilit sér allar landskyldir);skilja e-t í sætt, to lay down, stipulate, in an agreement (þat var skilit í sæt- várri, at);9) with preps.:skilja e-t á við e-n, to stipulate (þó vil ek skilja á við þik einn hlut);skilja e-t eptir, to leave behind;skilja e-t frá e-u, to separate from (hann skildi sik sjálfr frá ríki ok fór í klaustr);to exeinpt from (hverr maðr skyldi gjalda konungi fimm aura, sá er eigi væri frá því skiliðr);skilja fyrir e-u, to formulate, dictate (skilja fyrir eiðstafinum);skilja fyrir heiti, to formulate, pronounce a vow;skilja með mönnum, to part, separate (nótt skildi þá með þeim);impers., skilr með þeim, they part (eptir þetta skildi með þeim);skilja e-t í sundr, to part asunder (hinir skildu í sundr skipin ok gerðu hlið í millum skipanna);skilja e-t til, to stipulate (vil ek ok til skilja, at);skilja e-t undan, to except, to make a reservation for (at undan skildum, heraðssektum);skilja e-t undan e-m, to deprive one of;skilja e-t undir e-n, to leave it to one (Njáll kvaðst þat vilja skilja undir Höskuld);skilja e-n undir sætt, to include one in an agreement (hversu marga menn viltu skilja undir sættir okkar);skilja undir eið, to make an oath with reservation;skilja við e-n, to part with, put away;skilja við konu, bónda, to divorce one’s wife, one’s husband;segja skilit við konu, to declare oneself separated from;10) refl., skiljast.* * *pres. skil, skill, Grág.; pret. skilði, skildi; part. skiliðr, and later, skildr and skilinn; neut. skilið and skilt: [the original sense, viz. to cut, Lat. secare, appears in Goth. skilja = a butcher; A. S. scylan = to separate.]A. To part, separate, divide; Tanais skilr heims-þriðjunga, Al. 131; sú er nú kölluð Jökulsá ok skilr lands-fjórðunga, Landn. 251; Gautelfr skilr Noregs-konungs ríki ok Svía-konungs, Rb. 330:—to break off, break up, þessi sótt mun skilja vára samvistu, Ld. 286; mun sá einn hlutr vera at s. mun með okkr, Nj. 112; mun þat s. með okkr, Fs. 16: segja Rúti at betra mun at s. ykkr, of fighters, Nj. 32; Höskuldr skildi þær, Ld. 36; þá er barsmíð skilið, Grág. ii. 114; s. ræðu, s. talit, to break off the conversation, Ld. 36, Fms. ii. 262, Nj. 48, Bjarn. 22; s. boðinu (dat.), Gísl. 116, is prob. an error; skilja hjúskap, to divorce, K. Á. 6; váru skilið ráð þeirra Sigríðar, Fms. x. 219; skilr hann flokk sinn, then he divided his band, viii. 59; þá skildi ekki nema hel, vii. 233.2. with prepp.: s. frá, to separate, Fms. xi. 350, Blas. 42; frá skildr, excepted, Dipl. v. 22, K. Á. 182; frá skiliðr, Grág. i. 16; skilja mik frá trú, Blas. 42; at engu frá skildu, nothing excepted. Dipl. v. 22; eiðar frá skildir, K. Á. 182; sá maðr er nú var frá skiliðr, Grág;. i. 16, 17:—s. sundr, to put asunder, Nj. 42:—s. við, to part with, put away; s. við konu, s. við bónda, 686 B. 14, Þórð. 46 new Ed.; at ek vilja s. við félaga minn, Grág. i. 326; ok sé hann skildr við ( have forfeited) ábúð jarðar, Gþl 337:—s. eptir, to leave behind, Mag.: passim in mod. usage, eg skildi það eptir heima.3. to part company, leave; svá skildu vér næstum, at…, Nj. 49; eptir þat skildu þeir, 98; skildu þeir með mikilli vináttu, 138; hefir þú mér heitið, at vit skyldim aldri s., 201.4. impers. one parts; hence followed by acc., one parts a thing, i. e. it branches off, is separated; þar skilr Spán inn Kristna ok Spán inn heiðna, Fms. vii. 80; þar er leiðir skildi ( where the roads parted) þá skildi ok slóðna, there the tracks too parted, Eg. 579; mundi skilja vegu þeirra, their ways would diverge, 126; með þessu skilr skipti þeirra, thus ended their dealings, Ísl. ii. 274; er þat nú bezt at skili með oss, Finnb. 334; skilr þá með þeim, Nj. 112.β. it differs; at mikit (acc.) skili hamingju okkra, there is a wide difference between, Eg. 719; hvat skilr þær ástgjafar, 656 A. i. 12; þvíat mennina skildi, Sks. 733 B.γ. it falls out, comes to a difference; even with a double acc. of person and of thing, e-n skilr á um e-t; þá skildi aldri á orð (acc.) né verk, Nj. 147; ef þá skill á, Grág. ii. 70; þeir skyldu sik láta á, skilja um einhvern hlut, Ld. 60; þeir urðu missáttir, ok skildi þá (á) um eignina á Auslrátt, Fms. ix. 458; skildi þá ekki (acc.) á ek Rúnólf, they and R. disagreed in nought, Nj. 178; hver-vitna þess er menn skilr á um sætr, N. G. L. i. 42; nú skilr menn á (um) markteig, id.; ef menn skilr á (um) merki, id.; hann (acc.) hafði skilt á við gesti jarls, Fms. ix. 449; ek vil at þú látir þik á skilja við einhvern húskarl minn, Rd. 318; ef skrár skilr á, if the scrolls differ, Grág. i. 7.B. Metaph. usages:I. [Old Engl. to skill], to distinguish, discern, understand; vóru svá skilið nöfn með þeim, Ísl. ii. 332; eru þeir hér svá, at þeir megi s. mál mitt ( hear it), Eg. 735; spilltisk svá sýnin at eingi þeirra mátti s. hann, Hom. 120; s. ljós frá myrkum, Sks. 626 B; kunna drauma at skilja, to know how to ‘skill’ dreams, Fms. iv. 381: to understand, þat er at skilja ( that is to say) á vára tunga, Anecd. 16, 18; konungr skildi at þetta var með spotti gört, Fms. i. 15; vér þykkjumk hitt s., at …, Ld. 180; ef þat er rétt skilt, sem þar kveðr at, Grág. ii. 37; hón skildi þó raunar hvat hann mælti til hjálpar manninum, Fs. 76; kunnu vér alira þjóða tungur at mæla ok skilja, 656 A. ii. 10: very freq. in mod. usage, skilr þú þetta? eg skil ekki hvat þú segir, það er ó-skiljandi.II. as a law term, to decide; skildi konungr erendi Sighvats svá, at …, Fms. v. 180; þá er kviðir eigu at s. mál manna, Grág. i. 49; skulu heimilis-búar hans fimm skilja þat, hvárt …, 58; allt þat sem lögbók skilr eigi, Gþl. 18; enir sömu búar skolu um þat skilja, Grág. i. 43; at þeir eru þess kviðar kvaddir er þeir eigu eigi um at s., 55; skulu vetfangs-búar s. um hvárt-tveggja, ii. 37; tólflar-kviðr átti um at s., Eb., Nj. 238.2. to set apart, reserve; þat skil ek er ek vil, Nj. 55; þessu sem nú var skilt með þeim, Fms. xi. 100; nú hefir maðr kú skilt í skyld sína, Gþl. 503; þat var skilit í sætt vára, Nj. 257; þat var skilið í sæll þeirra Þóris föður míns ok Bjarnar, at …, Eg. 345; var þat skilit til brigða um áðr-nefnt kaup, Dipl. iii. 10; hann skildi af sér ( declined responsibility) um fyrnd á kirkju alla ábyrgð, iv. 4; þat er stórmæl ok skilit ( express) boðorð, Anecd. 46; nema þat væri skilt (expressly reserved), Fms. x. 447: eiga skilit, to have reserved, stipulated; þat átta ek skilit við þik, at …, ii. 93; sem Hrani átti skilt, iv. 31; at hann vill hafa gripina svá sem hann átti skilit, vi. 60: hence the mod. phrase, eg á það ekki skilið, ‘tis not due to reserve this for me, i. e. I do not deserve it; hann á það skilið, it is owing to him, it serves him right:—s. sér e-t, to reserve to oneself, Fas. i. 527, Fms. v. 293, ix. 323, Landn. 304; Njáll kveðsk þat vilja s. undir Höskuld, to make a reservation, reserve it for H., Nj. 149; þeir sem gáfu, skildu æfinlig forræði þeirra undir sik ok sína arfa, reserved it for themselves and their heirs, Bs. i. 689.3. esp. with a prep.; s. á, fyrir, til, undan, to stipulate, reserve; vil ek s. á við þik einn hlut, Hrafn. 6; skaltú s. þat á við hann, Fms, x. 334:—s. fyrir, hversu var skilt fyrir félagi þeirra, Grág. i. 330; ok skili þeir þá fyrir þegar, 118; skal einn maðr s. fyrir ( pronounce) en aðrir gjalda samkvæði á, i. 2; at svá fyrir-skildu ( so stipulated), Dipl, v. 19; handa-band þeirra var svá fyrir skilit, iv. 9; þá skilði Sverrir konungr fyrir eidstafinum ( dictated it), Fms. viii. 150; er hann hafði fyrir skilt heitinu, made (said) the vow, 55:—þann hlut vilda ek til s., at vér værim austr hér. Nj. 149; þat vil ek þá s. til, segir Hallr, at …, 156; þat vil ek ok til s. við ykkr bræðr jarla mína, at …, Ó. H. 98; megu þeir eigi aðra göra sekð hans en til var skilit fyrir váttum, Grág. i. 118:—s. undir eið, to take an oath with reservation, Grág. i. 56, Sturl. i. 66:—s. undan, to reserve, make a reservation; s. undan goðorð, utanferðir, sektir, Ld. 308, Sturl. ii. 63.C. Reflex. to separate, break up; skildisk þá ok riðlaðisk fylkingin, Fms. vii. 277; at þau væri skild, Grág. i. 307; vóru þau þá skilið, Nj. 268:—s. við e-n, to part from; sá er skiliðr við konuna, Grág. i. 33; segja skilið við, konu, bónda, to declare oneself separated from, Nj. 14, 50; ef kona skilsk við bónda sinn ( divorces), 656 A. 15; hvar hann skildisk við Þórólf, Ld. 44: to forsake. Fms. i. 34, Nj. 250; s. við mál e-s, Ld. 308, Nj. 177; þeir er ekki vildu við skiljask ( leave off) ok láta af heiðninni, Fms. iv. 144.2. recipr. to part company; at vit skilimk í orrostu, Eg 293; þótt vit skilimk, Korm. 88; þeir skiljask fóstrar, Fms. xi. 99; skildusk þeir með blíðskap. feðgar, Eg. 790.β. to be divorced, Grág. i. 325, 326, K. Á. 116.II. impers., e-m skilsk e-t, ‘it skills one’, one perceives; honum hafði þat skilisk, Eg. 715; haun kenndi honum atferli—Nú skaltú vita hvárt mér hafi skilisk, Ísl. ii. 206; konunginum skildusk vel orð jarls, Fms. xi. 13; má mér þat eigi skiljask, Sks. 61; hón lét sér þat ok vel skiljask, to make up one’s mind to it, Hkr. ii. 88; Barði lætr sér skiljask at svá er, Ísl. ii. 327; þú vill þér ekki skiljask (láta) þat er á mót er þínum vilja. 625. 68.III. part. skilinn, q. v. -
2 dag-mál
n. (vide dagr), prop. ‘day-meal,’ one of the divisions of the day, usually about 8 or 9 o’clock A. M.; the Lat. hora tertia is rendered by ‘er vér köllum dagmál, ‘ which we call d., Hom. 142; cnn er ekki liðit af dagmálum, Hom. (St.) 10. Acts ii. 15; in Glúm. 342 we are told that the young Glum was very lazy, and lay in bed till day-meal every morning, cp. also 343; Hrafn. 28 and O. H. L. 18—á einum morni milli rismála ok dagmála—where distinction is made between rismál ( rising time) and dagmál, so as to make a separate dagsmark (q. v.) of each of them; and again, a distinction is made between ‘midday’ and dagmal, Ísl. ii. 334. The dagmal is thus midway between ‘rising’ and ‘midday,’ which accords well with the present use. The word is synonymous with dagverðarmál, breakfast-time, and denotes the hour when the ancient Icel. used to take their chief meal, opposed to náttmál, night-meal or supper-time, Fms. viii. 330; even the MSS. use dagmál and dagverðarmál indiscriminately; cp. also Sturl. iii. 4 C; Rb. 452 says that at full moon the ebb takes place ‘at dagmálum.’ To put the dagmál at 7.30 A. M., as Pál Vídalin does, seems neither to acccord with the present use nor the passage in Glum or the eccl. hora tertia, which was the nearest hour answering to the Icel, calculation of the day. In Fb. i. 539 it is said that the sun set at ‘eykð’ (i. e. half-past three o’clock), but rose at ‘dagmál’ which puts the dagmal at 8.30 A. M.COMPDS: dagmálastaðr, dagmalatið.
См. также в других словарях:
separate — adj., n., & v. adj. (often foll. by from) forming a unit that is or may be regarded as apart or by itself; physically disconnected, distinct, or individual (living in separate rooms; the two questions are essentially separate). n. 1 (in pl.)… … Useful english dictionary
Make (software) — make Original author(s) Stuart Feldman Initial release 1977 Type build automation tool In software development, Make is a utility that automatically builds executable programs and libraries from source code by rea … Wikipedia
separate the sheep from the goats — To identify (esp by some test) the superior members of any group • • • Main Entry: ↑sheep * * * separate the sheep from the goats phrase to separate the people who are clever or good from the ones who are not This exercise should separate the… … Useful english dictionary
separate the men from the boys — informal phrase to show which people are the strongest or bravest It’s times like these that separate the men from the boys. Thesaurus: to make a decisionsynonym Main entry: separate * * * … Useful english dictionary
Separate — Sep a*rate, v. t. [imp. & p. p. {Separated}; p. pr. & vb. n. {Separating}.] [L. separatus, p. p. of separare to separate; pfref. se aside + parare to make ready, prepare. See {Parade}, and cf. {Sever}.] 1. To disunite; to divide; to disconnect;… … The Collaborative International Dictionary of English
Make You Feel My Love — Song by Bob Dylan from the album Time out of Mind Released September 30, 1997 Genre Blues rock Language English … Wikipedia
Make-A-Million — is a card game created by Parker Brothers. It was copyrighted in 1934 and released to the public in 1935. The game was first released in Salem, Massachusetts, and then to New York City, San Francisco, Chicago, and Atlanta. The original game was… … Wikipedia
Make Way for Tomorrow — UK Blu Ray cover Directed by Leo McCarey Produced by … Wikipedia
Make Your Own Kind of Music (song) — Make Your Own Kind of Music Single by Mama Cass Elliot from the album Make Your Own Kind of Music A side Make Your Own Kind of Music B side Lady Love … Wikipedia
Make Me Famous, Make Me Rich — Format Game show Presented by David McCreary Country of origin United States No. of episodes 52 Production … Wikipedia
Make Them Die Slowly (album) — Make Them Die Slowly Studio album by White Zombie Released March 22, 1989 … Wikipedia
