idi

m (1*) 1. ləzzət, zövq, həzz; das war ein \Genuß bu, gözəl idi; bu, ləzzətli idi; 2. istifadə; işlətmə, sərf

vi (s) 1. gəlmək; gəlib çıxmaq; er kommt wie gerufen o lap yerində gəlib çıxır; in den Sinn \kommen fikrə gəlmək; zu sich \kommen özünə gəlmək; 2. getmək; dalınca getmək; 3. əmələ gəlmək, baş vermək; das durfte nicht \kommen bu olmamalı idi; das kommt wohl bisweilen belə şeylər olur; woher / wie kommt es, daß… 1) necə olur ki…; 2) nədən baş vermişdir ki…; 4. yayılmaq, gəlmək (səs); 5. (inf + zu) məlum olmaq, aşkar olmaq; es kam oben zu liegen bu yuxarıda imiş; neben j-m zu sitezen* \kommen kimləsə yanaşı olmaq; auf j-n sprechen* \kommen kiminsə haqqında danışmaq; hoch / teuer zu stehen* \kommen baha başa gəlmək; 6. (part II ilə): (an)gefahren \kommen gəlmək (miniklə); angelaufen \kommen qaçaraq gəlmək; 7. \kommen lassen çağırtdırmaq; yol vermək, icazə vermək; dahin darf man es nicht \kommen lassen buna yol vermək olmaz; 8. j-m grob \kommen kiməsə kobud cavab vermək; das kommt mir unerwartet mən bunu gözləmirdim; so mußt du mir nicht \kommen! mənimlə belə rəftar etmək olmaz; hart einander \kommen birisilə toqquşmaq; plötzlich auf etw. (A) anderes \kommen danışığı birdən başqa səmtə yönəltmək; 9. payına düşmək; es \kommen auf jeden 100 Rubel hər adama 100 manat düşür; auf j-n nichts \kommen lassen bir kəs haqqında pis şey danışmağa qoymamaq; 10. j-m /einer Sache auf die Spur \kommen kiminsə (nəyinsə) izinə düşmək; 11. damit kommst du nicht weit beləliklə heç bir şeyə nail ola bilməzsən; das ist an den rechten Mann gekommen bu, yaxşı adamın əlinə düşüb; an den Tag \kommen aşkar olmaq, üzə çıxmaq; an die Reihe \kommen növbədə (sırada) olmaq; außer Atem \kommen tövşümək, təngnəfəs olmaq; außer Fassung /aus der Fassung\kommen özünü itirmək, özündən çıxmaq; auseinander \kommen ayrılmaq, görüşüb ayrılmaq; aus dem Sinn \kommen yadından çıxmaq; ein Unglück kam über mich mənə bədbəxtlik üz verdi; um etw. (A)\kommen nədənsə məhrum olmaq; nicht vom Fleck / von der Stelle \kommen yerindən tərpənməmək; von Sinnen \kommen ağlını itirmək, başını itirmək; ich bin nicht dazu gekommen mənim vaxtım yox idi; mən çatdıra bilmədim; es war dazu gekommen iş o yerə çatdı ki; wie \kommen Sie dazu? siz necə cürət edirsiniz?; zu Atem \kommen cürətlənmək, ürəklənmək; zur Besinnung \kommen özünə gəlmək; zu nichts \kommen heç bir şeyə nail olmamaq; zu Kräften \kommen bax: Kraft; zum Ausdruck \kommen ifadə olunmaq; wie es gerade kommt! imkan daxilində; ◊ Kommt Zeit, kommt Rat ata. söz. ≅ Ölmərik/yaşayarıq, görərik; Axşamın xeyrindən sabahın şəri yaxşıdır

cj lakin, amma, ancaq, buna baxmayaraq, halbuki; oder \aber və yaxud; \aber und \abermal dəfələrlə; \aber und \aber Tausende minlərlə; das war \aber schön amma nə gözəl idi; \aber was ist denn los? axı nə olub?

I num səkkiz; es sind ihrer \acht onlar səkkiz adam idi; es schlägt \acht saat səkkizi vurur; es ist \acht saat səkkizdir; ein Viertel auf \acht, viertel \acht səkkizə 15 dəqiqə işləyir; halb \acht saat səkkizin yarısı; gegen \acht saat səkkizə qalır; nach \acht Tagen səkkiz gündən sonra; vor \acht Tagen səkkiz gün əvvəl

II: ausser \acht bleiben diqqətsiz qalmaq, diqqətdən kənarda qalmaq; etw. (ganz) ausser \acht lassen nəyisə (büsbütün) diqqətdən (nəzərdən) qaçırmaq; etw. in \acht nehmen nəyisə nəzərə almaq; sich vor jm, etw. (D) in \acht nehmen kimdənsə, nədənsə ehtiyatlanmaq, çəkinmək; Nimm dich in \acht! Özünü gözlə!

I prp üst; 1. “harada” sualına cavab verdikdə (D) halını tələb edir və “üstündə; da/də” kimi tərcümə olunur; die Lampe steht \auf dem Tisch çıraq masanın üstündədir; \auf der Reise yolda; \auf diesem Weg bu yolla, beləliklə; \auf der Universität universitetdə; ◊ \auf der Stelle dərhal, yerindəcə; 2. haraya sualına cavab verdikdə (A) tələb edir; ich lege die Lampe \auf den Tisch çırağı masanın üstünə qoyuram; 3. “səmt, istiqamət” bildirir; \auf … zu doğru; er lief \auf das Haus zu o, evə doğru qaçdı; \auf die Post gehen poçta getmək; 4. çeşidli münasibətlər bildirir; \auf die Bitte … (G) kiminsə xahişinə görə; \auf den ersten Blick ilk baxışdan; \auf azerbaidshanicsch azərbaycanca; \auf diese Weise bu üsulla, bu cür; \auf jeden Fall hər halda; \auf Wunsch arzuya, xahişə görə; sich \auf etw. verstehen bir şeydən başı çıxmaq; sich \auf etw. freuen qabaqcadan sevinmək; \auf ein Jahr bir ilə; \aufs beste olduqca yaxşı; bis \auf dich səndən başqa; ein Viertel \auf eins birə onbeş dəqiqə işləmiş; \auf Wiedersehen xudahafiz!, sağ olun!; \auf ihr Wohl! sizin sağlığınıza!; das liegt \auf der Hand bu aydındır; das hat nichts \auf sich eybi yoxdur; \aufs neue yenidən; \auf einmal birdən; II adv yuxarıya, oraya; von … \auf dan / dən; von klein \auf uşaqlıqdan; \auf und ab dala-qabağa, irəligeri, yuxarı-aşağı; \auf sein 1. ayaq üstdə olmaq; 2. açıq olmaq; ich fand ihn \auf mən gələndə o, ayaq üstdə idi (yerindən durmuşdu); die Tür ist \auf qapı açıqdır; III cj \auf daß… ötrü; IV int: \auf! qalx!

vt düyməni açmaq; er war heute sehr aufgeknöpft məc. o bu gün çox mehriban idi; die Ohren \aufknöpfen dan. qulağını açıb dinləmək

vi (s) gəlməmək, olmamaq; Sie sind so lange ausgeblieben siz çoxdandır, görünmürsünüz; seine Strafe soll nicht \ausbleiben o, cəzadan qurtara bilmiəyəcək; das konnte nicht \ausbleiben bu, mütləq olmalı idi

vt və vi (G) ehtiyacı olmaq (nəyəsə); es bedarf einer Erklärung bu, izahat tələb edir; es bedurfte nur eines Wortes bir söz kifayət idi

vt 1. qoymaq, buraxmaq, əl dəyməmək; 2. kəsmək; dayandırmaq; lassen Ste das bleiben! buraxın!; kifayətdir!; er sollte das \bleibenlassen! o bunu etməməli idi!

a şəffaf, dupduru, aşkar, açıq; ◊ seine Absichten waren \durchsichtig onun məqsədi aydın idi

vi ixtiyarı olmaq, icazəsi olmaq; man darf olar, mümkündür; man darf nicht olmaz, icazə yoxdur; er darf nicht hinein onun daxil olmağa ixtiyarı yoxdur; er hat es nicht sagen \dürfen onun bunu deməyə haqqı yox idi; er dürfte noch kommen o hələ gələ bilər; wenn ich bitten darf xahiş etməyim rəva bilinərsə

vt qovmaq, salmaq (heyvanı çəpərə); soxmaq, yerləşdirmək (binada adamları); ich saß ganz eingepfercht elə darısqal idi ki, tərpənə də bilmirdim

I vt 1. tapmaq, axtarıb tapmaq; einen Platz \finden yer tapmaq; Befall \finden müvəffəqiyyət qazanmaq; Gehör \finden qəbul olunmaq, dinlənilmək; Geschmack \finden an etw. xoşa gəlmək, ürəyə yatmaq; Wiredspruch \finden etiraz yaratmaq, etiraza səbəb olmaq; j-n nicht zu Hause \finden kimisə evdə tapmamaq; es findet keinen Glauben buna heç kim inanmır; 2. razı olmaq, saymaq, zənn etmək; ich finde zənnimcə, fikrimcə; das ist so gut, wie gefinden bu, demək olar ki, müftədir; das ist für ihn gefundenes Fressen bu onun üçün göydəndüşmə yemdir; II sich \finden 1. tapılmaq; das Buch hat sich gefunden kitab tapıldı; 2. (in A) öyrəşmək, uyğunlaşmaq; qatlaşmaq; 3. (zu D) qoşulmaq; sich zueinander \finden dostlaşmaq, curlaşmaq; 4. olmaq; er fand sich bereit o hazır idi; das wird sich \finden 1) gələcək göstərər; 2) düzələr, yoluna düşər; III vimp: es fand sich, daß … məlum oldu ki …

n (2) 1. ideal (ən yüksək arzu / ən gözəl nümunə); kamillik; er ist das \Ideal eines Gat-ten o, nümunəvi ərdir; ein \Ideal an Schönheit qənirsiz gözəllik; 2. fikir, arzu sein \Ideal war, Arzt zu werden onun arzusu həkim olmaq idi; 3. yerinə yetməyən arzu, xülya, illuziya; er hat keine \Ideale mehr onun heç bir xülyası qalmamışdır

n -s, oh. pl 1. həyat, yaşam, yaşayış; er ist am \Leben o sağdır; am \Leben bleiben sağ qalmaq; j-n am \Leben lassen kimisə sağ buraxmaq, öldürməmək; das \Leben genießen həyatdan həzz almaq; j-m das \Leben sauer / schwer machen kiminsə yaşamını ağıya döndərmək; kimisə təngə gətirmək; sich (D) das \Leben nehmen özünü öldürmək; ums \Leben kommen həlak olmaq; j-n ums \Leben bringen kimisə həyatdan məhrum etmək; sein \Leben aufs Spiel setzen, sein \Leben für etw. in die Schanze schlagen həyatını təhlükə altında qoymaq; həyatını təhlükəyə atmaq; mit dem \Leben davonkommen sağ qalmaq, salamat qalmaq; etw. mit dem \Leben bezahlen nəyəsə canını fəda etmək; sein \Leben hing an einem Faden onun həyatı tükdən asılı idi; sie schenkte einem Knaden das \Leben onun oğlu oldu; für das \Leben gern haben kimisə dəlicəsinə sevmək; Zeit meines \Lebens bütün ömrüm boyu; ins \Leben treten zühur etmək; ins \Leben rufen yaratmaq, bünövrəsini qoymaq; nach dem \Leben gemalt naturadan/orijinaldan çəkilmiş; \Leben und Treiben 1. həyat, yaşayış; 2. canlanma, canlılıq; \Lebenin die Bude bringen canlandırmaq (işi və s.)

m oh. pl insan nəsli; ein gesunder \Menschenschlag sağlam insan nəsli; \Menschenschlagseele f: es war keine \Menschenschlagseele da məc. orada heç kəs yox idi

vt 1. özü ilə aparmaq; 2. zəiflətmək, gücdən/taqətdən salmaq; təsir etmək (mənfi); das Fieber hat ihn sehr mitgenommen qızdırma onu əldən salıb; 3. qəbul etmək; er mußte diesen Nachteil \mitnehmen o bu itkiyə dözməyə məcbur idi

adv 1. yox; \nicht ich mən yox; \nicht groß kiçik, balaca; \nicht doch! yox də!; etmə!, eləmə!; vielleicht aber auch \nicht bəlkə də yox; \nicht mehr als… bundan çox olmayıb… ich mache das mehr \nicht daha bunu etmərəm; \nicht wahr? belə deyil? es war schön, \nicht? yaxşı idi, elədirmi?; ist das \nicht ungerecht? bu ədalətlidir?, bu insafdır?

pron indef heç kəs / kim; es ist \niemand da burada heç kəs / kim yoxdur; \niemand anders als er ondan başqa heç kəs / kim; \niemand Fremdes war da burada özgə / qıraq adam yox idi

n -s, oh. pl ölüm; tələfat, qırğın (mal-qara); das große \Sterben taun xəstəliyi; im \Sterben liegen* ölüm ayağında olmaq; es geht um Leben und \Sterben ölüm-dirim məsələsi həll olunur; es war zum \Sterben langweilig həddindən artıq cansıxıcı idi