-
21 Liber
1.līber, ĕra, ĕrum (old form, loebesum et loebertatem antiqui dicebant liberum et libertatem. Ita Graeci loibên et leibein, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.; cf. 2. Liber), adj. [Gr. root liph-, liptô, to desire; cf. Sanscr. lub-dhas, desirous; Lat. libet, libido], that acts according to his own will and pleasure, is his own master; free, unrestricted, unrestrained, unimpeded, unshackled; independent, frank, open, bold (opp. servus, servilis).I.In gen.; constr. absol., with ab, the abl., and poet. also with gen.(α).Absol.:(β).dictum est ab eruditissimis viris, nisi sapientem liberum esse neminem. Quid est enim libertas? Potestas vivendi ut velis,
Cic. Par. 5, 1, 33:an ille mihi liber, cui mulier imperat, cui leges imponit, praescribit, jubet, vetat? etc.,
id. ib. 5, 2, 36:ad scribendi licentiam liber,
id. N. D. 1, 44, 123:agri immunes ac liberi,
Cic. Verr. 2, 2, 69, § 166:integro animo ac libero causam defendere,
unprejudiced, unbiased, id. Sull. 31, 86:liberi ad causas solutique veniebant,
not under obligations, not bribed, id. Verr. 2, 2, 78 § 192; cf.:libera lingua,
Plaut. Cist. 1, 2, 9:cor liberum,
id. Ep. 1, 2, 43:vocem liberam mittere adversus aliquem,
Liv. 35, 32, 6:libera verba animi proferre,
Juv. 4, 90: judicium [p. 1057] audientium relinquere integrum ac liberum, Cic. Div. 2, 72, 150:aliquid respuere ingenuo liberoque fastidio,
id. Brut. 67, 236:libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio,
id. Fin. 1, 10, 33:tibi uni vexatio direptioque sociorum impunita fuit ac libera,
id. Cat. 1, 7, 18:pars quaestionum vaga et libera et late patens,
id. de Or. 2, 16, 67:liberum arbitrium eis populo Romano permittente,
Liv. 31, 11 fin.; cf. id. 37, 1, 5:mandata,
full powers, unlimited authority, id. 37, 56; 38, 8:fenus,
unlimited, id. 35, 7: custodia, free custody (i. e. confinement to a house or to a town), id. 24, 45; Vell. 1, 11, 1;v. custodia, II.: legatio, v. legatio: suffragia,
the right of voting freely, Juv. 8, 211:locus,
free from intruders, undisturbed, secure, Plaut. Poen. 1, 1, 49; 3, 2, 25; id. Cas. 3, 2, 4: aedes, a free house, free dwelling (assigned to the use of ambassadors of friendly nations during their stay in Rome), Liv. 30, 17 fin.; 35, 23; 42, 6:lectulus,
i. e. not shared with a wife, Cic. Att. 14, 13, 5: toga ( poet. for virilis toga), a man's (prop. of one who is his own master), Ov. F. 3, 771:vestis,
id. ib. 3, 777:libera omnia sibi servare,
to reserve to one's self full liberty, Plin. Ep. 1, 5.— Comp.:hoc liberiores et solutiores sumus, quod, etc.,
Cic. Ac. 2, 3, 8:est finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo, verborum licentia liberior,
id. de Or. 1, 16, 70:liberiores litterae,
id. Att. 1, 13, 1:amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior,
freer, more unrestrained, more cheerful, id. Lael. 18 fin.:paulo liberior sententia,
Quint. 4, 2, 121:liberior in utramque partem disputatio,
id. 7, 2, 14:fusiores liberioresque numeri,
id. 9, 4, 130:officia liberiora plenioraque,
id. 6, 1, 9:(flumina) campo recepta Liberioris aquae,
freer, less impeded, Ov. M. 1, 41; cf.:(Tiberinus) campo liberiore natat,
freer, opener, id. F. 4, 292:liberiore frui caelo,
freer, opener, id. M. 15, 301.— Sup.:liberrimum hominum genus, comici veteres tradunt, etc.,
the frankest, most free-spoken, Quint. 12, 2, 22; cf.:liberrime Lolli,
most frank, most ingenuous, Hor. Ep. 1, 18, 1:indignatio,
id. Epod. 4, 10.—Free or exempt from, void of; with ab:(γ).Mamertini vacui, expertes, soluti ac liberi fuerunt ab omni sumptu, molestia, munere,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 23; cf.:(consul) solutus a cupiditatibus, liber a delictis,
id. Agr. 1, 9, 27:ab observando homine perverso liber,
id. Att. 1, 13, 2:liber a tali irrisione Socrates, liber Aristo Chius,
id. Ac. 2, 39, 123:ab omni animi perturbatione liber,
id. Off. 1, 20, 67; id. N. D. 2, 21, 55:loca abdita et ab arbitris libera,
id. Att. 15, 16, B:libera a ferro crura,
Ov. P. 1, 6, 32:animus liber a partibus rei publicae,
Sall. C. 4.—With abl.:(δ).animus omni liber curā et angore,
free from, without, Cic. Fin. 1, 15:animus religione,
Liv. 2, 36:animus cogitationibus aliis,
Quint. 11, 2, 35:mens omnibus vitiis,
id. 12, 1, 4; cf.:liberis odio et gratia mentibus,
id. 5, 11, 37:omni liber metu,
Liv. 7, 34:liber invidia,
Quint. 12, 11, 7:equus carcere,
Ov. Am. 2, 9, 20.—With gen. ( poet.):(ε).liber laborum,
Hor. A. P. 212:fati gens Lydia,
Verg. A. 10, 154:curarum,
Luc. 4, 384. — Comp.:liberior campi,
having a wider space, Stat. S. 4, 2, 24.—Liberum est, with subject-clause:II.quam (opinionem) sequi magis probantibus liberum est,
it is free, permitted, allowable, Quint. 6, 3, 112; Plin. Ep. 1, 8:dies eligere certos liberum erat,
Plin. 30, 2, 6, § 16.—So in abl. absol.:libero, quid firmaret mutaretve,
Tac. A. 3, 60.In partic.A.Free, in a social point of view, not a slave (opp. servus;B.also to ingenuus): neque vendendam censes quae libera est,
Ter. Ad. 2, 1, 40; cf. id. ib. v. 28:dis habeo gratiam quom aliquot affuerunt liberae, because slaves were not permitted to testify,
id. And. 4, 4, 32; opp. ingenuus, free-born:quid ea? ingenuan' an festucā facta e servā liberast?
Plaut. Mil. 1, 1, 14:in jure civili, qui est matre liberā, liber est,
Cic. N. D. 3, 18, 45; id. Caecin. 36, 96:si neque censu, neque vindictā, nec testamento liber factus est (servus), non est liber,
id. Top. 2, 10:quae (assentatio) non modo amico, sed ne libero quidem digna est,
of a freeman, id. Lael. 24, 89; Quint. 11, 1, 43:liberorum hominum alii ingenui sunt, alii libertini,
Gai. Inst. 1, 10; cf. sqq.: ex ancilla et libero jure gentium servus nascitur, id. ib. 1, 82; cf. § 85; Paul. Sent. 2, 24, 1 sqq.—Free, in a political point of view;C.said both of a people not under monarchical rule and of one not in subjection to another people,
Cic. Rep. 1, 32, 48; cf.:ut ex nimia potentia principum oritur interitus principum, sic hunc nimis liberum populum libertas ipsa servitute afficit,
id. ib. 1, 44, 68:liber populus,
id. ib. 3, 34, 46:(Demaratus) vir liber ac fortis,
democratic, republican, fond of liberty, id. ib. 2, 19, 34:civitates liberae atque immunes,
free from service, Liv. 37, 55:provinciae civitatesque liberae,
Suet. Vesp. 8:libera ac foederata oppida,
id. Calig. 3:Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit,
Juv. 8, 244.—In a bad sense, esp. with reference to sensual pleasure, unbridled, unchecked, unrestrained, licentious:2.quam liber harum rerum multarum siet (Juppiter),
Plaut. Am. prol. 105:adulescens imprudens et liber,
Ter. Eun. 3, 1, 40; cf.:sit adulescentia liberior,
somewhat freer, Cic. Cael. 18, 42:amores soluti et liberi,
id. Rep. 4, 4, 4:consuetudo peccandi,
id. Verr. 2, 3, 76, § 177.—Hence, adv.: lībĕrē, freely, unrestrictedly, without let or hinderance; frankly, openly, boldly:qui nihil dicit, nihil facit, nihil cogitat denique, nisi libenter ac libere,
Cic. Par. 5, 1, 34:animus somno relaxatus solute movetur et libere,
id. Div. 2, 48, 100:respirare,
id. Quint. 11, 39:constanter et libere (me gessi),
id. Att. 4, 16, 9:consilium dare,
id. Lael. 13, 44:aliquid magis accusatorie quam libere dixisse,
id. Verr. 2, 2, 72, § 176:omnia libere fingimus et impune,
Quint. 6, 1, 43:ut ingredi libere (oratio), non ut licenter videatur errare,
Cic. Or. 23, 77.— Comp.:liberius vivendi fuit potestas,
Ter. And. 1, 1, 23:loqui,
Cic. Planc. 13, 33:fortius liberiusque defendere,
Quint. 12, 1, 21:liberius si Dixero quid,
Hor. S. 1, 4, 103:maledicere,
id. ib. 2, 8, 37:longius et liberius exseritur digitus,
Quint. 11, 3, 92; cf. id. 11, 3, 97:ipsaque tellus Omnia liberius, nullo poscente, ferebat,
freely, of itself, spontaneously, Verg. G. 1, 127.līber, ĕri ( gen. plur. liberūm, Att. ap. Cic. Tusc. 3, 9; Turp. ap. Non. 495, 26; Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40; 2, 1, 30, § 77; Tac. A. 2, 38; 3, 25 saep.; cf. Cic. Or. 46, 155;I.but also: liberorum,
Cic. Verr. 2, 1, 30, § 76; 2, 5, 42, § 109), m. [1. liber], a child.Sing. (post-class. and rare):II.si quis maximam portionem libero relinquat,
Cod. Just. 3, 28, 33; 5, 9, 8 fin.; Quint. Decl. 2, 8.—Plur., children (freq.; but in class. Lat. only of children with reference to their parents: pueri = children in general, as younger than adulescentes; cf. Krebs, Antibarb. p. 657 sq.).A.Lit.: liberorum genus, Enn. ap. Cic. Or. 46, 155 (Trag. v. 347 Vahl.): liberorum sibi quaesendum gratia, id. ap. Fest. p. 258 Müll. (Trag. v. 161 Vahl.):2.cum conjugibus et liberis,
Cic. Att. 8, 2, 3:eum ex C. Fadii filiā liberos habuisse,
id. ib. 16, 11, 1:liberos procreare,
id. Tusc. 5, 37, 109:suscipere liberos,
id. Verr. 2, 3, 69, § 161:per liberos te precor,
Hor. Epod. 5, 5:dulces,
id. ib. 2, 40:parvuli,
Quint. 2, 15, 8;opp. parentes,
id. 11, 1, 82; 3, 7, 18; 26; 6, 1, 18; 6, 5 al.: mater quae liberos, quasi oculos (amisit), orba est, Sulp. ap. Paul. ex Fest. p. 182 Müll.: jus trium liberorum, under the emperors, a privilege enjoyed by those who had three legitimate children (it consisted in the permission to fill a public office before one's twenty-fifth year, and in freedom from personal burdens); this privilege was sometimes also bestowed on those who had fewer than three children, or even none at all; also of one child:non est sine liberis, cui vel unus filius unave filia est,
Dig. 50, 16, 148; Plaut. Aul. 4, 10, 6; Ter. Hec. 2, 1, 15; id. Heaut. 1, 1, 99; id. And. 5, 3, 20; Cic. Phil. 1, 1, 2; id. de Imp. Pomp. 12, 33; id. Verr. 2, 1, 15, § 40; ib. 30, § 76 Zumpt; cf. also Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5:neque ejus legendam filiam (virginem Vestalem)... qui liberos tres haberet,
Gell. 1, 12, 8:uxores duxerant, ex quibus plerique liberos habebant,
Caes. B. C. 3, 110, 2.—Of grandchildren and great-grandchildren:liberorum appellatione nepotes et pronepotes ceterique qui ex his descendunt, continentur,
Dig. 50, 16, 220; cf.:liberi usque ad trinepotem, ultra hos posteriores vocantur,
ib. 38, 10, 10, § 7:habitus sis in liberum loco,
Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40.—Esp.(α).Of sons (opp. daughters):(β).procreavit liberos septem totidemque filias,
Hyg. Fab. 9.—Of children in gen. = pueri:B.praecepta Chrysippi de liberorum educatione,
Quint. 1, 11, 17; cf.: Catus aut de liberis educandis, the title of a book by Varro, v. Gell. 4, 19, 2; Macr. S. 3, 6, 5.—Transf., of animals, young:3.liberis orbas oves,
Plaut. Capt. 4, 2, 38.—Comically:quaerunt litterae hae sibi liberos: alia aliam scandit,
Plaut. Ps. 1, 1, 23.Līber, ĕri (Sabine collat. form, loebasius, acc. to Serv. Verg. G. 1, 7; cf. 1. liber, and libertas init.), m. [Gr. leibô, to pour; loibê, a drink - offering; Lat. libare], an old Italian deity, who presided over planting and fructification; afterwards identified with the Greek Bacchus:B.hunc dico Liberum Semelā natum, non eum, quem nostri majores auguste sancteque Liberum cum Cerere et Libera consecraverunt. Sed quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera: quod in Libera servant, in Libero non item,
Cic. N. D. 2, 24, 62; cf. Serv. Verg. G. 1, 5; Cic. Leg. 2, 8, 19:tertio (invocabo) Cererem et Liberum, quod horum fructus maxime necessarii ad victum: ab his enim cibus et potio venit e fundo,
Varr. R. R. 1, 1, 5:Liber et alma Ceres,
Verg. G. 1, 7:ex aede Liberi,
Cic. Verr. 2, 4, 57, § 128;in a pun with 1. liber,
Plaut. Capt. 3, 4, 46; cf. id. Curc. 1, 2, 21; id. Stich. 5, 4, 17; so in a pun with liber, free:quiaque adeo me complevi flore Liberi, Magis libera uti lingua collibitum est mihi,
Plaut. Cist. 1, 2, 8; cf.:salve, anime mi, lepos Liberi, ut veteris ego sum cupida, etc.,
id. Curc. 1, 2, 3.— Connected with pater:sic factum, ut Libero patri repertori vitis hirci immolarentur,
Varr. R. R. 1, 2, 19:Romulus et Liber pater,
Hor. Ep. 2, 1, 5:per vestigia Liberi patris,
Plin. 4, 10, 17, § 39:patre favente Libero fetis palmitibus,
Col. 3, 21, 3:Libero patri in monte res divina celebratur,
Macr. S. 1, 18, 4.—Meton., wine:4. I.illud, quod erat a deo donatum, nomine ipsius dei nuncupabant: ut cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum: ex quo illud Terentii (Eun. 4, 5, 6): sine Cerere et Libero friget Venus,
Cic. N. D. 2, 23, 60:Liberum et Cererem pro vino et pane,
Quint. 8, 6, 24; cf. also Plaut. Curc. 1, 2, 4 supra:sed pressum Calibus ducere Liberum Si gestis, etc.,
Hor. C. 4, 12, 14:condita cum verax aperit praecordia Liber,
id. S. 1, 4, 89.Lit.A.In gen.:B.obducuntur libro aut cortice trunci,
Cic. N. D. 2, 47, 120:colligatae libris (arundines),
Varr. R. R. 1, 8, 4:udoque docent (germen) inolescere libro,
Verg. G. 2, 77:natam libro et silvestri subere clausam,
id. A. 11, 554; id. E. 10, 67:quam denso fascia libro,
Juv. 6, 263.—Esp., because the ancients used the bark or rind of trees to write upon; usually the thin rind of the Egyptian papyrus, on which the books of the Greeks and Romans were usually written (v. Dict. of Antiq. p. 587 sq.):II.antea non fuisse chartarum usum. In palmarum foliis primo scriptitatum, dein quarundam arborum libris,
Plin. 13, 11, 21, § 69.—Hence,Transf.A.Paper, parchment, or rolls of any substance used to write upon (cf.:B.charta, membrana): quasi quom in libro scribuntur calamo litterae,
Plaut. Ps. 1, 5, 131.—Most freq. a book, work, treatise:C.Demetrii liber de concordia,
Cic. Att. 8, 12, 6:quas (sententias) hoc libro exposui,
id. Lael. 1, 3; cf. id. ib. 1, 5:dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi,
id. de Sen. 15, 54:libros pervolutare,
id. Att. 5, 12, 2:evolvere,
id. Tusc. 1, 11, 24:volvere,
id. Brut. 87, 298:legere,
id. Fam. 6, 6, 8:edere,
id. Fat. 1, 1:libri confectio,
id. de Sen. 1, 1:tempus ad libros vacuum,
id. Rep. 1, 9, 14:cujus (Platonis) in libris,
id. ib. 1, 10, 16:in Graecorum libris,
id. ib. 2, 11, 21:librum, si malus est, nequeo laudare,
Juv. 3, 41:actorum libri,
the official gazette, id. 9, 84; cf. 2, 136; and v. Dict. Antiq. s. v. Acta.—In partic.1.A division of a work a look:2.tres libri perfecti sunt de Natura Deorum,
Cic. Div. 2, 1, 3:hi tres libri (de Officiis),
id. Off. 3, 33, 121:sermo in novem libros distributus,
id. Q. Fr. 3, 5, 1:dictum est in libro superiore,
id. Off. 2, 13, 43 [p. 1058] sicut superiore libro continetur, Quint. 11, 1, 1:versus de libro Ennii annali sexto,
id. 6, 3, 86:liber primus, secundus, tertius, etc.,
id. 8, 1, 2; 10, 2, 20; 11, 1, 4 al. —Sometimes, in this latter case, liber is omitted:in T. Livii primo,
Quint. 9, 2, 37:in tertio de Oratore,
id. 9, 1, 26:legi tuum nuper quartum de Finibus,
Cic. Tusc. 5, 11, 32.—In relig. or pub. law lang., a religious book, scriptures; a statute - book, code:D.decemviris adire libros jussis,
i. e. the Sibylline books, Liv. 34, 55; 21, 62; 25, 12:se cum legeret libros, recordatum esse, etc.,
Cic. N. D. 2, 4, 11:ut in libris est Etruscorum,
id. Div. 2, 23, 50; id. Att. 9, 9, 3:caerimoniarum,
rituals, Tac. A. 3, 38.—A list, catalogue, register, Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167.—E.A letter, epistle, Nep. Lys. 4, 2; Plin. Ep. 2, 1, 5.—F.A rescript, decree (post-Aug.):liber principis severus et tamen moderatus,
Plin. Ep. 5, 14, 8. -
22 liber
1.līber, ĕra, ĕrum (old form, loebesum et loebertatem antiqui dicebant liberum et libertatem. Ita Graeci loibên et leibein, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.; cf. 2. Liber), adj. [Gr. root liph-, liptô, to desire; cf. Sanscr. lub-dhas, desirous; Lat. libet, libido], that acts according to his own will and pleasure, is his own master; free, unrestricted, unrestrained, unimpeded, unshackled; independent, frank, open, bold (opp. servus, servilis).I.In gen.; constr. absol., with ab, the abl., and poet. also with gen.(α).Absol.:(β).dictum est ab eruditissimis viris, nisi sapientem liberum esse neminem. Quid est enim libertas? Potestas vivendi ut velis,
Cic. Par. 5, 1, 33:an ille mihi liber, cui mulier imperat, cui leges imponit, praescribit, jubet, vetat? etc.,
id. ib. 5, 2, 36:ad scribendi licentiam liber,
id. N. D. 1, 44, 123:agri immunes ac liberi,
Cic. Verr. 2, 2, 69, § 166:integro animo ac libero causam defendere,
unprejudiced, unbiased, id. Sull. 31, 86:liberi ad causas solutique veniebant,
not under obligations, not bribed, id. Verr. 2, 2, 78 § 192; cf.:libera lingua,
Plaut. Cist. 1, 2, 9:cor liberum,
id. Ep. 1, 2, 43:vocem liberam mittere adversus aliquem,
Liv. 35, 32, 6:libera verba animi proferre,
Juv. 4, 90: judicium [p. 1057] audientium relinquere integrum ac liberum, Cic. Div. 2, 72, 150:aliquid respuere ingenuo liberoque fastidio,
id. Brut. 67, 236:libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio,
id. Fin. 1, 10, 33:tibi uni vexatio direptioque sociorum impunita fuit ac libera,
id. Cat. 1, 7, 18:pars quaestionum vaga et libera et late patens,
id. de Or. 2, 16, 67:liberum arbitrium eis populo Romano permittente,
Liv. 31, 11 fin.; cf. id. 37, 1, 5:mandata,
full powers, unlimited authority, id. 37, 56; 38, 8:fenus,
unlimited, id. 35, 7: custodia, free custody (i. e. confinement to a house or to a town), id. 24, 45; Vell. 1, 11, 1;v. custodia, II.: legatio, v. legatio: suffragia,
the right of voting freely, Juv. 8, 211:locus,
free from intruders, undisturbed, secure, Plaut. Poen. 1, 1, 49; 3, 2, 25; id. Cas. 3, 2, 4: aedes, a free house, free dwelling (assigned to the use of ambassadors of friendly nations during their stay in Rome), Liv. 30, 17 fin.; 35, 23; 42, 6:lectulus,
i. e. not shared with a wife, Cic. Att. 14, 13, 5: toga ( poet. for virilis toga), a man's (prop. of one who is his own master), Ov. F. 3, 771:vestis,
id. ib. 3, 777:libera omnia sibi servare,
to reserve to one's self full liberty, Plin. Ep. 1, 5.— Comp.:hoc liberiores et solutiores sumus, quod, etc.,
Cic. Ac. 2, 3, 8:est finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo, verborum licentia liberior,
id. de Or. 1, 16, 70:liberiores litterae,
id. Att. 1, 13, 1:amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior,
freer, more unrestrained, more cheerful, id. Lael. 18 fin.:paulo liberior sententia,
Quint. 4, 2, 121:liberior in utramque partem disputatio,
id. 7, 2, 14:fusiores liberioresque numeri,
id. 9, 4, 130:officia liberiora plenioraque,
id. 6, 1, 9:(flumina) campo recepta Liberioris aquae,
freer, less impeded, Ov. M. 1, 41; cf.:(Tiberinus) campo liberiore natat,
freer, opener, id. F. 4, 292:liberiore frui caelo,
freer, opener, id. M. 15, 301.— Sup.:liberrimum hominum genus, comici veteres tradunt, etc.,
the frankest, most free-spoken, Quint. 12, 2, 22; cf.:liberrime Lolli,
most frank, most ingenuous, Hor. Ep. 1, 18, 1:indignatio,
id. Epod. 4, 10.—Free or exempt from, void of; with ab:(γ).Mamertini vacui, expertes, soluti ac liberi fuerunt ab omni sumptu, molestia, munere,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 23; cf.:(consul) solutus a cupiditatibus, liber a delictis,
id. Agr. 1, 9, 27:ab observando homine perverso liber,
id. Att. 1, 13, 2:liber a tali irrisione Socrates, liber Aristo Chius,
id. Ac. 2, 39, 123:ab omni animi perturbatione liber,
id. Off. 1, 20, 67; id. N. D. 2, 21, 55:loca abdita et ab arbitris libera,
id. Att. 15, 16, B:libera a ferro crura,
Ov. P. 1, 6, 32:animus liber a partibus rei publicae,
Sall. C. 4.—With abl.:(δ).animus omni liber curā et angore,
free from, without, Cic. Fin. 1, 15:animus religione,
Liv. 2, 36:animus cogitationibus aliis,
Quint. 11, 2, 35:mens omnibus vitiis,
id. 12, 1, 4; cf.:liberis odio et gratia mentibus,
id. 5, 11, 37:omni liber metu,
Liv. 7, 34:liber invidia,
Quint. 12, 11, 7:equus carcere,
Ov. Am. 2, 9, 20.—With gen. ( poet.):(ε).liber laborum,
Hor. A. P. 212:fati gens Lydia,
Verg. A. 10, 154:curarum,
Luc. 4, 384. — Comp.:liberior campi,
having a wider space, Stat. S. 4, 2, 24.—Liberum est, with subject-clause:II.quam (opinionem) sequi magis probantibus liberum est,
it is free, permitted, allowable, Quint. 6, 3, 112; Plin. Ep. 1, 8:dies eligere certos liberum erat,
Plin. 30, 2, 6, § 16.—So in abl. absol.:libero, quid firmaret mutaretve,
Tac. A. 3, 60.In partic.A.Free, in a social point of view, not a slave (opp. servus;B.also to ingenuus): neque vendendam censes quae libera est,
Ter. Ad. 2, 1, 40; cf. id. ib. v. 28:dis habeo gratiam quom aliquot affuerunt liberae, because slaves were not permitted to testify,
id. And. 4, 4, 32; opp. ingenuus, free-born:quid ea? ingenuan' an festucā facta e servā liberast?
Plaut. Mil. 1, 1, 14:in jure civili, qui est matre liberā, liber est,
Cic. N. D. 3, 18, 45; id. Caecin. 36, 96:si neque censu, neque vindictā, nec testamento liber factus est (servus), non est liber,
id. Top. 2, 10:quae (assentatio) non modo amico, sed ne libero quidem digna est,
of a freeman, id. Lael. 24, 89; Quint. 11, 1, 43:liberorum hominum alii ingenui sunt, alii libertini,
Gai. Inst. 1, 10; cf. sqq.: ex ancilla et libero jure gentium servus nascitur, id. ib. 1, 82; cf. § 85; Paul. Sent. 2, 24, 1 sqq.—Free, in a political point of view;C.said both of a people not under monarchical rule and of one not in subjection to another people,
Cic. Rep. 1, 32, 48; cf.:ut ex nimia potentia principum oritur interitus principum, sic hunc nimis liberum populum libertas ipsa servitute afficit,
id. ib. 1, 44, 68:liber populus,
id. ib. 3, 34, 46:(Demaratus) vir liber ac fortis,
democratic, republican, fond of liberty, id. ib. 2, 19, 34:civitates liberae atque immunes,
free from service, Liv. 37, 55:provinciae civitatesque liberae,
Suet. Vesp. 8:libera ac foederata oppida,
id. Calig. 3:Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit,
Juv. 8, 244.—In a bad sense, esp. with reference to sensual pleasure, unbridled, unchecked, unrestrained, licentious:2.quam liber harum rerum multarum siet (Juppiter),
Plaut. Am. prol. 105:adulescens imprudens et liber,
Ter. Eun. 3, 1, 40; cf.:sit adulescentia liberior,
somewhat freer, Cic. Cael. 18, 42:amores soluti et liberi,
id. Rep. 4, 4, 4:consuetudo peccandi,
id. Verr. 2, 3, 76, § 177.—Hence, adv.: lībĕrē, freely, unrestrictedly, without let or hinderance; frankly, openly, boldly:qui nihil dicit, nihil facit, nihil cogitat denique, nisi libenter ac libere,
Cic. Par. 5, 1, 34:animus somno relaxatus solute movetur et libere,
id. Div. 2, 48, 100:respirare,
id. Quint. 11, 39:constanter et libere (me gessi),
id. Att. 4, 16, 9:consilium dare,
id. Lael. 13, 44:aliquid magis accusatorie quam libere dixisse,
id. Verr. 2, 2, 72, § 176:omnia libere fingimus et impune,
Quint. 6, 1, 43:ut ingredi libere (oratio), non ut licenter videatur errare,
Cic. Or. 23, 77.— Comp.:liberius vivendi fuit potestas,
Ter. And. 1, 1, 23:loqui,
Cic. Planc. 13, 33:fortius liberiusque defendere,
Quint. 12, 1, 21:liberius si Dixero quid,
Hor. S. 1, 4, 103:maledicere,
id. ib. 2, 8, 37:longius et liberius exseritur digitus,
Quint. 11, 3, 92; cf. id. 11, 3, 97:ipsaque tellus Omnia liberius, nullo poscente, ferebat,
freely, of itself, spontaneously, Verg. G. 1, 127.līber, ĕri ( gen. plur. liberūm, Att. ap. Cic. Tusc. 3, 9; Turp. ap. Non. 495, 26; Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40; 2, 1, 30, § 77; Tac. A. 2, 38; 3, 25 saep.; cf. Cic. Or. 46, 155;I.but also: liberorum,
Cic. Verr. 2, 1, 30, § 76; 2, 5, 42, § 109), m. [1. liber], a child.Sing. (post-class. and rare):II.si quis maximam portionem libero relinquat,
Cod. Just. 3, 28, 33; 5, 9, 8 fin.; Quint. Decl. 2, 8.—Plur., children (freq.; but in class. Lat. only of children with reference to their parents: pueri = children in general, as younger than adulescentes; cf. Krebs, Antibarb. p. 657 sq.).A.Lit.: liberorum genus, Enn. ap. Cic. Or. 46, 155 (Trag. v. 347 Vahl.): liberorum sibi quaesendum gratia, id. ap. Fest. p. 258 Müll. (Trag. v. 161 Vahl.):2.cum conjugibus et liberis,
Cic. Att. 8, 2, 3:eum ex C. Fadii filiā liberos habuisse,
id. ib. 16, 11, 1:liberos procreare,
id. Tusc. 5, 37, 109:suscipere liberos,
id. Verr. 2, 3, 69, § 161:per liberos te precor,
Hor. Epod. 5, 5:dulces,
id. ib. 2, 40:parvuli,
Quint. 2, 15, 8;opp. parentes,
id. 11, 1, 82; 3, 7, 18; 26; 6, 1, 18; 6, 5 al.: mater quae liberos, quasi oculos (amisit), orba est, Sulp. ap. Paul. ex Fest. p. 182 Müll.: jus trium liberorum, under the emperors, a privilege enjoyed by those who had three legitimate children (it consisted in the permission to fill a public office before one's twenty-fifth year, and in freedom from personal burdens); this privilege was sometimes also bestowed on those who had fewer than three children, or even none at all; also of one child:non est sine liberis, cui vel unus filius unave filia est,
Dig. 50, 16, 148; Plaut. Aul. 4, 10, 6; Ter. Hec. 2, 1, 15; id. Heaut. 1, 1, 99; id. And. 5, 3, 20; Cic. Phil. 1, 1, 2; id. de Imp. Pomp. 12, 33; id. Verr. 2, 1, 15, § 40; ib. 30, § 76 Zumpt; cf. also Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5:neque ejus legendam filiam (virginem Vestalem)... qui liberos tres haberet,
Gell. 1, 12, 8:uxores duxerant, ex quibus plerique liberos habebant,
Caes. B. C. 3, 110, 2.—Of grandchildren and great-grandchildren:liberorum appellatione nepotes et pronepotes ceterique qui ex his descendunt, continentur,
Dig. 50, 16, 220; cf.:liberi usque ad trinepotem, ultra hos posteriores vocantur,
ib. 38, 10, 10, § 7:habitus sis in liberum loco,
Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40.—Esp.(α).Of sons (opp. daughters):(β).procreavit liberos septem totidemque filias,
Hyg. Fab. 9.—Of children in gen. = pueri:B.praecepta Chrysippi de liberorum educatione,
Quint. 1, 11, 17; cf.: Catus aut de liberis educandis, the title of a book by Varro, v. Gell. 4, 19, 2; Macr. S. 3, 6, 5.—Transf., of animals, young:3.liberis orbas oves,
Plaut. Capt. 4, 2, 38.—Comically:quaerunt litterae hae sibi liberos: alia aliam scandit,
Plaut. Ps. 1, 1, 23.Līber, ĕri (Sabine collat. form, loebasius, acc. to Serv. Verg. G. 1, 7; cf. 1. liber, and libertas init.), m. [Gr. leibô, to pour; loibê, a drink - offering; Lat. libare], an old Italian deity, who presided over planting and fructification; afterwards identified with the Greek Bacchus:B.hunc dico Liberum Semelā natum, non eum, quem nostri majores auguste sancteque Liberum cum Cerere et Libera consecraverunt. Sed quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera: quod in Libera servant, in Libero non item,
Cic. N. D. 2, 24, 62; cf. Serv. Verg. G. 1, 5; Cic. Leg. 2, 8, 19:tertio (invocabo) Cererem et Liberum, quod horum fructus maxime necessarii ad victum: ab his enim cibus et potio venit e fundo,
Varr. R. R. 1, 1, 5:Liber et alma Ceres,
Verg. G. 1, 7:ex aede Liberi,
Cic. Verr. 2, 4, 57, § 128;in a pun with 1. liber,
Plaut. Capt. 3, 4, 46; cf. id. Curc. 1, 2, 21; id. Stich. 5, 4, 17; so in a pun with liber, free:quiaque adeo me complevi flore Liberi, Magis libera uti lingua collibitum est mihi,
Plaut. Cist. 1, 2, 8; cf.:salve, anime mi, lepos Liberi, ut veteris ego sum cupida, etc.,
id. Curc. 1, 2, 3.— Connected with pater:sic factum, ut Libero patri repertori vitis hirci immolarentur,
Varr. R. R. 1, 2, 19:Romulus et Liber pater,
Hor. Ep. 2, 1, 5:per vestigia Liberi patris,
Plin. 4, 10, 17, § 39:patre favente Libero fetis palmitibus,
Col. 3, 21, 3:Libero patri in monte res divina celebratur,
Macr. S. 1, 18, 4.—Meton., wine:4. I.illud, quod erat a deo donatum, nomine ipsius dei nuncupabant: ut cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum: ex quo illud Terentii (Eun. 4, 5, 6): sine Cerere et Libero friget Venus,
Cic. N. D. 2, 23, 60:Liberum et Cererem pro vino et pane,
Quint. 8, 6, 24; cf. also Plaut. Curc. 1, 2, 4 supra:sed pressum Calibus ducere Liberum Si gestis, etc.,
Hor. C. 4, 12, 14:condita cum verax aperit praecordia Liber,
id. S. 1, 4, 89.Lit.A.In gen.:B.obducuntur libro aut cortice trunci,
Cic. N. D. 2, 47, 120:colligatae libris (arundines),
Varr. R. R. 1, 8, 4:udoque docent (germen) inolescere libro,
Verg. G. 2, 77:natam libro et silvestri subere clausam,
id. A. 11, 554; id. E. 10, 67:quam denso fascia libro,
Juv. 6, 263.—Esp., because the ancients used the bark or rind of trees to write upon; usually the thin rind of the Egyptian papyrus, on which the books of the Greeks and Romans were usually written (v. Dict. of Antiq. p. 587 sq.):II.antea non fuisse chartarum usum. In palmarum foliis primo scriptitatum, dein quarundam arborum libris,
Plin. 13, 11, 21, § 69.—Hence,Transf.A.Paper, parchment, or rolls of any substance used to write upon (cf.:B.charta, membrana): quasi quom in libro scribuntur calamo litterae,
Plaut. Ps. 1, 5, 131.—Most freq. a book, work, treatise:C.Demetrii liber de concordia,
Cic. Att. 8, 12, 6:quas (sententias) hoc libro exposui,
id. Lael. 1, 3; cf. id. ib. 1, 5:dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi,
id. de Sen. 15, 54:libros pervolutare,
id. Att. 5, 12, 2:evolvere,
id. Tusc. 1, 11, 24:volvere,
id. Brut. 87, 298:legere,
id. Fam. 6, 6, 8:edere,
id. Fat. 1, 1:libri confectio,
id. de Sen. 1, 1:tempus ad libros vacuum,
id. Rep. 1, 9, 14:cujus (Platonis) in libris,
id. ib. 1, 10, 16:in Graecorum libris,
id. ib. 2, 11, 21:librum, si malus est, nequeo laudare,
Juv. 3, 41:actorum libri,
the official gazette, id. 9, 84; cf. 2, 136; and v. Dict. Antiq. s. v. Acta.—In partic.1.A division of a work a look:2.tres libri perfecti sunt de Natura Deorum,
Cic. Div. 2, 1, 3:hi tres libri (de Officiis),
id. Off. 3, 33, 121:sermo in novem libros distributus,
id. Q. Fr. 3, 5, 1:dictum est in libro superiore,
id. Off. 2, 13, 43 [p. 1058] sicut superiore libro continetur, Quint. 11, 1, 1:versus de libro Ennii annali sexto,
id. 6, 3, 86:liber primus, secundus, tertius, etc.,
id. 8, 1, 2; 10, 2, 20; 11, 1, 4 al. —Sometimes, in this latter case, liber is omitted:in T. Livii primo,
Quint. 9, 2, 37:in tertio de Oratore,
id. 9, 1, 26:legi tuum nuper quartum de Finibus,
Cic. Tusc. 5, 11, 32.—In relig. or pub. law lang., a religious book, scriptures; a statute - book, code:D.decemviris adire libros jussis,
i. e. the Sibylline books, Liv. 34, 55; 21, 62; 25, 12:se cum legeret libros, recordatum esse, etc.,
Cic. N. D. 2, 4, 11:ut in libris est Etruscorum,
id. Div. 2, 23, 50; id. Att. 9, 9, 3:caerimoniarum,
rituals, Tac. A. 3, 38.—A list, catalogue, register, Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167.—E.A letter, epistle, Nep. Lys. 4, 2; Plin. Ep. 2, 1, 5.—F.A rescript, decree (post-Aug.):liber principis severus et tamen moderatus,
Plin. Ep. 5, 14, 8. -
23 Exlibris
-
24 Sistema de Información Bibliotecario
(n.) = LIBRISEx. LIBRIS (Library Information System) is a major library automation project in Sweden.* * *(n.) = LIBRISEx: LIBRIS (Library Information System) is a major library automation project in Sweden.
Spanish-English dictionary > Sistema de Información Bibliotecario
-
25 cooperativa de catalogación sueca
(n.) = LIBRISEx. LIBRIS (Library Information System) is a major library automation project in Sweden.* * *(n.) = LIBRISEx: LIBRIS (Library Information System) is a major library automation project in Sweden.
Spanish-English dictionary > cooperativa de catalogación sueca
-
26 ex- + Nombre
= sometime + Nombre.Ex. One of the most successful is the system devised by Dyson, sometime editor of CA.----* ex-amante = old flame.* ex-libris = ex-libris plate, bookplate [book plate].* ex-novio = old flame.* ex oficio = ex officio.* ex profeso = purposely.* * *= sometime + Nombre.Ex: One of the most successful is the system devised by Dyson, sometime editor of CA.
* ex-amante = old flame.* ex-libris = ex-libris plate, bookplate [book plate].* ex-novio = old flame.* ex oficio = ex officio.* ex profeso = purposely. -
27 νενοημέν'
νενοημένα, νοέωExcerpta e libris Herodiani: perf part mp neut nom /voc /acc plνενοημένε, νοέωExcerpta e libris Herodiani: perf part mp masc voc sgνενοημέναι, νοέωExcerpta e libris Herodiani: perf part mp fem nom /voc plνενοημένᾱͅ, νοέωExcerpta e libris Herodiani: perf part mp fem dat sg (doric aeolic) -
28 νοήτε
νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres imperat act 2nd pl (doric aeolic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres subj act 2nd plνοέωExcerpta e libris Herodiani: pres ind act 2nd pl (doric aeolic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: imperf ind act 2nd pl (doric aeolic) -
29 νοῆτε
νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres imperat act 2nd pl (doric aeolic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres subj act 2nd plνοέωExcerpta e libris Herodiani: pres ind act 2nd pl (doric aeolic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: imperf ind act 2nd pl (doric aeolic) -
30 νοείτε
νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres imperat act 2nd pl (attic epic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres opt act 2nd plνοέωExcerpta e libris Herodiani: pres ind act 2nd pl (attic epic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: imperf ind act 2nd pl (attic epic) -
31 νοεῖτε
νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres imperat act 2nd pl (attic epic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres opt act 2nd plνοέωExcerpta e libris Herodiani: pres ind act 2nd pl (attic epic)νοέωExcerpta e libris Herodiani: imperf ind act 2nd pl (attic epic) -
32 νοέουσ'
νοέουσα, νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres part act fem nom /voc sg (epic doric ionic)νοέουσι, νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres part act masc /neut dat pl (epic doric ionic)νοέουσι, νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres ind act 3rd pl (epic doric ionic)νοέουσαι, νοέωExcerpta e libris Herodiani: pres part act fem nom /voc pl (epic doric ionic) -
33 πίπτον
πίπτωExc. ex libris Herodiani: pres part act masc voc sgπίπτωExc. ex libris Herodiani: pres part act neut nom /voc /acc sgπίπτωExc. ex libris Herodiani: imperf ind act 3rd pl (homeric ionic)πίπτωExc. ex libris Herodiani: imperf ind act 1st sg (homeric ionic) -
34 πῖπτον
πίπτωExc. ex libris Herodiani: pres part act masc voc sgπίπτωExc. ex libris Herodiani: pres part act neut nom /voc /acc sgπίπτωExc. ex libris Herodiani: imperf ind act 3rd pl (homeric ionic)πίπτωExc. ex libris Herodiani: imperf ind act 1st sg (homeric ionic) -
35 πεπτεώτ'
πεπτεῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act neut nom /voc /acc plπεπτεῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc acc sgπεπτεῶτι, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut dat sgπεπτεῶτε, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut nom /voc /acc dual -
36 πεπτεῶτ'
πεπτεῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act neut nom /voc /acc plπεπτεῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc acc sgπεπτεῶτι, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut dat sgπεπτεῶτε, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut nom /voc /acc dual -
37 πεπτωκότ'
πεπτωκότα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act neut nom /voc /acc plπεπτωκότα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc acc sgπεπτωκότι, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut dat sgπεπτωκότε, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut nom /voc /acc dual -
38 πεπτώτ'
πεπτῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act neut nom /voc /acc pl (attic)πεπτῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc acc sg (attic)πεπτῶτι, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut dat sg (attic)πεπτῶτε, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut nom /voc /acc dual (attic) -
39 πεπτῶτ'
πεπτῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act neut nom /voc /acc pl (attic)πεπτῶτα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc acc sg (attic)πεπτῶτι, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut dat sg (attic)πεπτῶτε, πίπτωExc. ex libris Herodiani: perf part act masc /neut nom /voc /acc dual (attic) -
40 πεσόνθ'
πεσόντα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: aor part act neut nom /voc /acc plπεσόντα, πίπτωExc. ex libris Herodiani: aor part act masc acc sgπεσόντι, πίπτωExc. ex libris Herodiani: aor part act masc /neut dat sgπεσόντε, πίπτωExc. ex libris Herodiani: aor part act masc /neut nom /voc /acc dual
См. также в других словарях:
LIBRIS — is a Swedish national system of libraries organized from the Swedish Royal Library in Stockholm. You can freely search among 5 million titles nationwide.LiBRiS Computing was a company based in Berwick Upon Tweed, from 1993 to 1998. While it had… … Wikipedia
Libris Mortis — Infobox Book name = Libris Mortis: The Book of Undead image caption = Cover of Libris Mortis author = Andy Collins Bruce Cordell illustrator = Numerous cover artist = Tom Kidd country = U.S.A language = English subject = Dungeons Dragons… … Wikipedia
Ex-Libris — Pour les articles homonymes, voir Ex libris (homonymie). Ex libris du peintre américain Francis David Millet … Wikipédia en Français
Ex libris — Pour les articles homonymes, voir Ex libris (homonymie). Ex libris du peintre américain Francis David Millet … Wikipédia en Français
Ex-libris — Pour les articles homonymes, voir Ex libris (homonymie). Ex libris du peintre américain Francis Davis Millet. Un ex libris (du latin ex libris meis … Wikipédia en Français
Rex Libris — Supercbbox| title = Rex Libris caption = Cover to Rex Libris #1. Art by James Turner schedule = Quarterly format = Standard publisher = Slave Labor Graphics date = August 2005 present issues = main char team = Rex Libris writers = James Turner… … Wikipedia
Ex libris — Saltar a navegación, búsqueda Ex libris consistente en una estampa pegada en el reverso de la cubierta de un libro. La imagen probablemente aluda al lugar de procedencia del dueño del ejemplar (Ampurias) … Wikipedia Español
ex-libris — [ ɛkslibris ] n. m. • 1870; mots lat. signifiant « (faisant partie) des livres (de)... » ♦ Inscription apposée sur un livre pour en indiquer le propriétaire. Par ext. Vignette artistique portant le nom, la devise, les armes du bibliophile.… … Encyclopédie Universelle
Ex Libris Group — Die US amerikanische Ex Libris Group ist Weltmarktführer von Bibliothekssoftware und dienstleistungen. Sie ist 2006 aus einer Fusion des israelischen Vorgänger Unternehmens Ex Libris mit dem vormaligen Elsevier Tochterunternehmen Endeavor… … Deutsch Wikipedia
Ex libris — (Expresión latina.) ► sustantivo masculino Marca o sello que se pone en un libro para indicar a quién o a qué biblioteca pertenece. IRREG. plural ex libris tb:exlibris * * * ex libris Expresión latina que significa «de los libros», con que se… … Enciclopedia Universal
Ex Libris — (von lat. ex = aus und libris = Büchern) ist: Exlibris, Buchbesitzerzeichen in Büchern Ex libris (Reihe), Buchreihe des Verlags Volk und Welt Ex Libris Group, US amerikanischer Anbieter von Bibliothekssoftware und dienstleistungen Ex Libris… … Deutsch Wikipedia