Перевод: со всех языков на английский

с английского на все языки

epithets

  • 61 घटः _ghaṭḥ

    घटः [घट-अच्]
    1 A large earthen water-jar, pitcher, jar, watering-pot; आकाशमेकं हि यथा घटादिषु पृथग्भवेत् Y. 3.144; कूपे पश्य पयोनिधावपि घटो गृह्णाति तुल्यं जलम् Bh.2.49.
    -2 The sign Aquarius of the zodiac (also called कुम्भ).
    -3 An elephant's frontal sinus.
    -4 Suspending the breath as a religious exercise.
    -5 A measure equal to 2 droṇas.
    -6 A part of a column; स्तम्भं विभज्य नवधा वहनं भागो घटो$स्य भागो$न्यः Bṛi. S.53.29.
    -7 A border.
    -8 A peculiar form of a temple; Bṛi. S.56.18,26.
    -9 The head; 'घटः समाधिभेदे ना शिरः कूटकटेषु च' Medinī; Mb.1.155.38.
    -Comp. -आटोपः covering for a car- riage or any article of furniture.
    -उदरः N. of Gaṇeśa; घटोदरः शूर्पकर्णो गणाध्यक्षो मदोत्कटः Ks.55.165.
    -उद्भवः, -जः, -योनिः, -संभवः epithets of the sage Agastya.
    -ऊधस् f. (forming
    घटोध्नी) a cow with a full udder; गाः कोटिशः स्पर्शयता घटोध्नीः R.2.49.
    -कञ्चुकि n. a rite practised by Tāntrikas and Śāktas (in which the bodices of different women are placed in a receptacle (घट) and the men present at the ceremony are allowed to take them out one by one and then cohabit with the woman to whom each bodice belongs); Āgamapr.
    -कर्परः 1 N. of a poet.
    -2 a piece of a broken jar, pot-sherd; जीयेय येन कविना यमकैः परेण तस्मै वहेयमुदकं घट- कर्परेण Ghāṭ.22.
    -कारः, -कृत् m. a potter; Bṛi. S.15. 1;16.29.
    -ग्रहः a water-bearer.
    -दासी a procuress; cf. कुम्भदासी.
    -पर्यसनम् the ceremony of performing the funeral rites of a patita or apostate (who is unwilling to go back to his caste &c.) during his very life-time.
    -भवः, -योनिः Agastya.
    -भेदनकम् an instru- ment used in making pots.
    -राजः a water-jar of baked clay.
    -स्थापनम् placing a water-pot as a type of Durgā for nine days (नवरात्रम्).

    Sanskrit-English dictionary > घटः _ghaṭḥ

  • 62 चन्द्र _candra

    चन्द्र a. [चन्द् णिच् रक्] Ved.
    1 Glittering, bright, shining (as gold).
    -2 Lovely, beautiful.
    -न्द्रः 1 The moon; यथा प्रह्लादनाच्चन्द्रः R.4.12; हृतचन्द्रा तमसेव कौमुदी 8. 37; न हि संहरते ज्योत्स्नां चन्द्रश्चाण्डालवेश्मनि H.1.61; मुख˚, वदन˚ &e.; पर्याप्तचन्द्रेव शरत्त्रियामा Ku.7.26 (for mythologi- cal account see सोम).
    -2 The moon, as a planet.
    -3 Camphor; विलेपनस्याधिकचन्द्रभागताविभावनाच्चापललाप पाण्डुताम् N.1.51.
    -4 The eye in a peacock's tail.
    -5 Water.
    -6 Gold (n. also).
    -7 A lovely or agreeable phenomenon
    -8 A spot similar to the moon.
    -9 The symbol or mark of a Visarga.
    -1 A reddish kind of pearl.
    -11 The fifth lunar mansion.
    -12 The number 'one' (used at the end of comp. चन्द्र means 'excellent', 'eminent' or 'illustrious'; as पुरुषचन्द्रः 'a moon of men', an excellent or illustrious man).
    -न्द्रा 1 Small cardamoms.
    -2 An open hall only furnished with a roof.
    -3 An awning, a canopy.
    -Comp. -अंशुः 1 Viṣṇu.
    -2 a moon-beam.
    -अर्धः the half moon; Pt.4. ˚चूडामणिः, ˚मौलिः, ˚शेखरः epithet of Śiva.
    -आतपः 1 moon-light.
    -2 awning.
    -3 an open hall only furnished with a roof.
    -आत्मजः, -औरसः, -जः, -जातः, -तनयः, -नन्दनः, -पुत्रः the planet Mercury.
    -आतपः the moon-light; चन्द्रातपमिव रसतामुपेतम् K.
    -आदित्यौ 1 The moon and the sun.
    -2 N. of curls on the forehead of a horse; चन्द्रादित्यौ ललाटस्थौ नृपाणां जयवर्धनौ Śālihotra of Bhoja 25.
    - आनन a. moon-faced. (
    -नः) an epithet of Kārtikeya.
    -आपीडः an epithet of Śiva.
    -आभासः 'false moon', an appearance in the sky re- sembling the real moon.
    -आह्वयः camphor.
    -इष्टा a lotus plant, or a collection of lotuses, blossoming during the night.
    -उदयः 1 moon-rise.
    -2 awning.
    -3 a mer- curial preparation used in medicine. (
    -या) a kind of medicine for the eyes.
    -उपलः the moon stone.
    -कला 1 a digit of the moon; राहोश्चन्द्रकलामिवाननचरीं दैवात्समासाद्य मे Māl.5.28.
    -2 the crescent before or after the new moon.
    -3 A cattle-drum.
    -4 A kind of fish; L. D. B.
    -कान्तः, -मणिः the moon-stone (supposed to ooze away under the influence of the moon); द्रवति च हिमश्मावुद्गते चन्द्रकान्तः U.6.12; Śi.4.58; Amaru.57; Bh.1.21; Māl.1.24. (
    -तः, -तम्) the white eatable water-lily blossoming during the night. (
    -तम्) sandal-wood.
    -कान्ता 1 a night.
    -2 the wife of the moon.
    -3 moon- light.
    -कान्तिः f. moon-light. -n. silver.
    -कुल्या N. of a river in Kashmir; अवतारयतस्तस्य चन्द्रकुल्याभिधां नदीम् Rāj. T.1.318.
    -क्षयः the new-moon-day or the last day of a lunar month (अमा) when the moon is not visible.
    -गृहम् the fourth sign of the zodiac, Cancer.
    -गोलः the world of the moon, lunar sphere. ˚रथः a deceased pro- genitor, the manes.
    -गोलिका moon-light.
    -ग्रहणम् an eclipse of the moon.
    -चन्चला a small fish.
    -चूडः, -मौलिः, -शेखरः, -चूडामणिः epithets of Śiva; ('having the moon for his crest', 'moon-crested'); रहस्युपालभ्यत चन्द्र- शेखरः Ku.5.58,86; R.6.34; नखेन कस्य धन्यस्य चन्द्रचूडो भविष्यति Udb.
    -दाराः (m. pl.) 'the wives of the moon', the 27 lunar mansions mythologically regarded as so many daughters of Dakṣa and married to the moon.
    -द्युतिः sandal-wood. -f. moon-light.
    -नामन् m. camphor.
    -निभ a. bright, handsome.
    -निर्णिज् a. having a brilliant garment; पतरेव चचरा चन्द्रनिर्णिक् Rv.1.16.8.
    -पञ्चागम् the luni-solar calendar.
    -पादः a moon-beam; नियमितपरिखेदा तच्छिरश्चन्द्रपादैः Me. 7; Māl.3.12.
    -प्रज्ञप्तिः f. N. of the sixth Upāṅga of the Jainas.
    -प्रभा moon-light.
    -प्रासादः An apartment at the house-top; Ks.
    -बाला 1 large cardamoms.
    -2 moon-light.
    -बिन्दु the sign for the nasal (<?>)
    -बुध्न a. having a bright standing ground; चन्द्रबुध्नो मदवृद्धो मनीषिभिः Rv.1.52.3.
    -भस्मन् n. camphor.
    -भागा N. of a river in the south.
    -भासः a sword; see चन्द्रहास.
    -भूति n. silver.
    -मणिः the moon-stone
    -मण्डलम् 1 the orb or disc of the moon.
    -2 the lunar sphere.
    -3 a halo round the moon.
    -मुखी a moon-faced (i. e. lovely) woman.
    -रेखा, -लेखा the digit or streak of the moon; अथवा रत्नाकराद् ऋते कुतश्चन्द्रलेखायाः प्रसूतिः Nāg.2.
    -रेणुः a plagiarist.
    -लोकः the world of the moon.
    -लोहकम्, -लौहम्, -लौहकम् silver.
    -वंशः the lunar race of kings, the second great line of royal dynasties in India.
    - वदन a. a moon-faced.
    -वल्ली, -वल्लरी The soma plant; L. D. B.
    -व्रतम् 1 a kind of vow or penance = चान्द्रायण q. v.
    -2 a regal property or virtue.
    -विहंगमः A kind of bird; L. D. B.
    -शाला 1 a room on the top (of a house &c.); चन्द्रशाला शिरोगृहम् Amar.; वियद्गतः पुष्पकचन्द्रशालाः क्षणं प्रतिश्रुन्मुखराः करोति R.13.4.
    -2 moonlight.
    -शालिका a room on the top of a house.
    -शिला the moon-stone; प्रह्लादिता चन्द्रशिलेव तूर्णम् Bk.11.15; ननु भणामि एषा सा चन्द्रमणिशिलेति Nāg.2.
    -संज्ञः camphor.
    -संभव N. of Budha or Mercury. (
    -वा) small cardamoms.
    -सालोक्य attain- ment of the lunar heaven.
    -हन् m. an epithet of Rāhu.
    -हासः 1 a glittering sword.
    -2 the sword of Rāvaṇa; हे पाणयः किमिति वाञ्छथ चन्द्रहासम् B. R.1.56,61.
    -3 N. of a king of Kerala, son of Sudhārmika. [He was born under the Mūla asterism and his left foot had a redundant toe; for this his father was killed by his enemies, and the boy was left an orphan in a state of destitution. After much exertion he was restored to his kingdom. He became a friend of Krisna and Arjuna when they came to the South in the course of their wanderings with the sacrificial horse.] (
    -सम्) silver.

    Sanskrit-English dictionary > चन्द्र _candra

  • 63 जट _jaṭa

    जट a. [जट्-अच्; जन् उणा˚ टन् अन्त्यलोपश्च] Wearing twisted locks of hair.
    -टा [Uṇ.5.3]
    1 The hair matted and twisted together, matted or clotted hair; जटाधरणसंस्कारं द्विजातित्वमवाप्य च Mb.12.61.3. अंसव्यापि शकुन्तनीडनिचितं बिभ्रज्जटामण्डलम् Ś.7.11; जटाश्च बिभृयान्नित्यम् Ms.6.6; Māl.1.2.
    -2 A fibrous root; यत्र मुञ्जावटे रामो जटाहरणमादिशत् Mb.12.122.3.
    -3 A particular manner of reciting Vedic texts; thus the words नभः रुद्रेभ्यः repeated in this manner would stand thus:-- नमो रुद्रेभ्यो रुद्रेभ्यो नमो नमो रुद्रेभ्यः
    -4 A root in general; ज्ञानविज्ञान- योगेन कर्मणामुद्धरन् जटाः Bhāg.3.24.17.
    -5 A branch.
    -6 The शतावरी plant.
    -Comp. -चीरः, टङ्कः, टीरः, धरः, epithets of Śiva.
    -जटः 1 a mass of twisted hair (in general).
    -2 the twisted hair of Śiva; जटाजूटग्रन्थौ यदसि विनिबद्धा पुरभिदा G. L.14; पिङ्गोत्तुङ्गजटाजूटगतो यस्याश्नुते नवः Ks.1.18.
    -ज्वालः a lamp.
    -धर a. wearing matted hair.
    (-रः) 1 a mendicant or ascetic
    -2 N. of a lexi- cographer.
    -3 N. of a people in the south of India, Bṛi. S.14.13.
    -पाठः the Jaṭā arrangement of a Vedic text.
    -भारः mass of braided hair.
    -मण्डलम् braided hair forming a coil on the top of the head.
    -मौलिः crest of (formed by) clotted hair; Ku.2.26.

    Sanskrit-English dictionary > जट _jaṭa

  • 64 जनक _janaka

    जनक a. (
    निका f.) [जन्-णिच् ण्वुल्] Generating, producing, causing; क्लेशजनक, दुःखजनक &c.
    -कः 1 A father, progenitor.
    -2 N. of a famous king of Videha or Mithilā, foster-father of Sītā. He was remarkable for his great knowledge, good works, and holiness. After the abandonment of Sītā by Rāma, he became an anchorite-indifferent to pleasure or pain-and spent his time in philosophical discussions. The sage याज्ञवल्क्य was his priest and adviser.
    -Comp. -आत्मजा, -तनया, -नन्दिनी, -सुता epithets of Sītā, daughter of king Janaka.

    Sanskrit-English dictionary > जनक _janaka

  • 65 जम्भः _jambhḥ

    जम्भः [जभ्-अच्-नुम्]
    1 The jaws (usally in pl.).
    -2 A tooth.
    -3 Eating.
    -4 Biting asunder.
    -5 A part, portion.
    -6 A quiver.
    -7 The chin.
    -8 Yawning, gaping.
    -9 N. of a demon killed by Indra.
    -1 One who devours a demon.
    -11 Explanation, interpretation.
    -12 The citron tree.
    -13 The bellows; L. D. B.
    -Comp. -अरातिः, -द्विष्, -भेदिन्, -रिपुः epithets of Indra.
    -अरिः 1 fire.
    -2 Indra's thunderbolt.
    -3 Indra.
    -साधक a. possessing knowledge of medicine; इति ते कथयन्ति स्म ब्राह्मणा जम्भसाधकाः Mb.5.64.2.

    Sanskrit-English dictionary > जम्भः _jambhḥ

  • 66 दक्ष _dakṣa

    दक्ष a. [दक्ष्-कर्तरि अच्]
    1 Able, competent, expert, clever, skilful; नाट्ये च दक्षा वयम् Ratn.1.6; मेरौ स्थिते दोग्धरि दोहदक्षे Ku.1.2; R.12.11.
    -2 Fit, suitable; दक्षेण सूत्रेण ससर्जिथाध्वरम् Bhāg.4.6.44.
    -3 Ready, careful, atten- tive, prompt; Y.1.76; रन्ध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R.12.11.
    -4 Honest, upright.
    -क्षः 1 N. of a celebrated Prajāpti. [He was one of the ten sons of Brahman, being born from his right thumb, and was the chief of the patriarchs of mankind. He is said to have had many daughters, 27 of whom became the wives of the moon, thus forming the 27 lunar mansions, and 13 the wives of Kaśyapa, becoming by him the mothers of gods, demons, men, and animals; see कश्यप. At one time Daksa celebrated a great sacrifice, but did not invite his daughter Satī, nor her husband Śiva, the chief of the gods. Satī, however, went to the sacrifice, but being greatly insulted threw herself into fire and perished; cf. Ku.1.21. When Śiva heard this he was very much provoked, and according to one account, himself went to the sacri- fice, completely destroyed it and pursued Dakṣa who assumed the form of a deer, and at last decapita- ted him. But Śiva is said to have afterwards restored him to life, and he thenceforward acknowledged the god's supremacy. According to another account, Śiva, when provoked, tore off a hair from his matted hair, and dashed it with great force against the ground when lo ! a powerful demon started up and awaited his orders. He was told to go and destroy Dakṣa's sacrifice; whereupon the mighty demon, attended by several demigods, went to the sacrifice, routed the gods and priests, and, according to one account, beheaded Dakṣa himself; Ms.9.128-29.]
    -2 A cock.
    -3 Fire.
    -4 The bull of Śiva.
    -5 A lover attached to many mistresses.
    -6 An epithet of Śiva.
    -7 Mental power, ability, capacity.
    -8 An epithet of Viṣṇu.
    -9 The right side or part; वामतो जानकी यस्य दक्षभागे च लक्ष्मणः
    -1 Ability, power, fitness.
    -11 Strength of will, energy, resoluteness.
    -12 Strength, power.
    -13 Bad disposition, wickedness; मा सख्युर्दक्षं रिपोर्भुजेम Rv.4.3.13.
    -क्षा 1 The earth.
    -2 An epithet of the Ganges.
    -क्षम् Strength, vigour.
    -Comp. -अध्वरध्वंसकः, क्रतु- ध्वंसिन्, -मथनः, -विध्वंसः Śiva; Hch.3. -m. epithets of Śiva.
    -कन्या, -जा, तनया, -यज्ञविनाशिनी 1 an epithet of Durgā.
    -2 a lunar mansion.
    -जापतिः 1 the moon
    -2 Śiva.
    -सावर्णः (र्णिः) N. of the 9th Manu; नवमो दक्षसावर्णिर्मनुर्वरुणसंभवः Bhāg.8.13.18.
    -सुतः a god. (
    -ता) a lunar mansion. नरेन्द्रकन्यास्तमवाप्य सत्पतिं तमोनुदं दक्षसुता इवाबभुः R.3.33.

    Sanskrit-English dictionary > दक्ष _dakṣa

  • 67 दया _dayā

    दया [दय् भिदा-भावे अङ्] Pity, tenderness, compassion, mercy, sympathy; निर्गुणेष्वपि सत्त्वेषु दयां कुर्वन्ति साधवः H.1. 6; R.2.11; यत्नादपि परक्लेशं हर्तुं या हृदि जायते । इच्छा भूमि- सुरश्रेष्ठ सा दया परिकीर्तिता ॥.
    -Comp. -कर a. kind, sympa- thetic. (
    -रः) an epithet of Śiva.
    -कूटः, -कूर्चः epithets of Buddha.
    -वीरः 1 (in Rhet.) the sentiment of heroic compassion; the sentiment of heroism arising out of compassion; e. q. Jīmūtavāhana's remark to Garuḍa in Nāg.:-- शिरामुखैः स्यन्दत एव रक्तमद्यापि देहे मम मांसमस्ति । तृप्तिं न पश्यामि तथापि तावत् किं भक्षणात्त्वं विरतो गरुत्मन् ॥ cf. also R. G. under दयावीर
    -2 a. Very merciful man.

    Sanskrit-English dictionary > दया _dayā

  • 68 दीप्त _dīpta

    दीप्त p. p. [दीप्-क्त]
    1 Lighted, inflamed, kindled; यथा सुदीप्तात्पावकाद्विस्फुलिङ्गाः सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः Muṇḍ.2.1.1.
    -2 Glowing, hot, flashing, radiant.
    -3 Illuminated.
    -4 Excited, stimulated.
    -5 Luminous, bright; ततः शकुनयो दीप्ता मृगाश्च क्रूरभाषिणः । दीप्तायां दिशि भाषन्तो भयमावेद- यन्ति मे ॥ Hariv.
    -6 Heated by the sun, exposed to sunshine.
    -7 Inauspicious (in general); Bṛi. S.91.1.
    -प्तः 1 A lion.
    -2 The citron tree,
    -3 Inflammation of the nose.
    -4 Red arsenic.
    -5 (In Music) A particu- lar tone.
    -प्तम् Gold.
    -Comp. -अंशुः the sun.
    -अक्षः 1 a cat.
    -2 a peacock
    -अग्नि a. kindled (as fire).
    (-ग्निः) 1 blazing fire.
    -2 N. of अगस्त्य; (-a.) digesting well.
    -अङ्गः a peacock.
    -आत्मन् a. having a fiery nature.
    -आस्य a serpent.
    -उपलः 1 the sunstone.
    -2 a crystal- line lens.
    -किरणः the sun; दीप्तकिरणश्च दिवाकरो$यम् Mk. 9.24.
    -कीर्तिः, -वर्णः, -शक्तिः epithets of Kārtikeya.
    -जिह्वा a vixen; (used figuratively for an ill-tempered, quarrelsome woman).
    -तपस् a. of glowing piety, fervent in devotion.
    -निर्णयः definite, actual result; बाहुवीर्याश्रिते मार्गे वर्तसे दीप्तनिर्णये Mb.3.292.2.
    -पिङ्गलः a lion.
    -मूर्तिः Visnu.
    -रसः an earth-worm.
    -लोचनः a cat.
    -लोहम् brass, bell-metal.

    Sanskrit-English dictionary > दीप्त _dīpta

  • 69 देवकी _dēvakī

    देवकी N. of a daughter of Devaka and wife of Vasudeva and mother of Kṛiṣṇa.
    -Comp. -नन्दनः, -पुत्रः, -मातृ m.,
    -सूनुः epithets of Kṛiṣṇa.

    Sanskrit-English dictionary > देवकी _dēvakī

  • 70 दैतेयः _daitēyḥ

    दैतेयः [दितेरपत्यं-ढक्]
    1 'A son of Diti', a Rākṣasa; demon.
    -2 N. of Rāhu.
    -Comp. -इज्यः, -गुरुः, -पुरोधस् m.,
    -पूज्यः epithets of Śukra, the preceptor of the Asuras.
    -निषूदनः an epithet of Viṣṇu.
    -मातृ f. Diti, mother of the demons.
    -मेदजा the earth (supposed to be produced from the marrow of मधु and कैटभ).

    Sanskrit-English dictionary > दैतेयः _daitēyḥ

  • 71 द्वार _dvāra _ _रि _ri _ _का _kā

    द्वार (रि) का N. of the capital of Kṛiṣṇa on the western point of Gujarath (for a description of Dvārakā, see Śi.3.33-63).
    -Comp. -ईशः, -नाथः, -पतिः epithets of Kṛiṣṇa.

    Sanskrit-English dictionary > द्वार _dvāra _ _रि _ri _ _का _kā

  • 72 द्वि _dvi

    द्वि num. a. (Nom. du. द्वौ m., द्वे f., द्वे n.) Two, both; सद्यः परस्परतुलामधिरोहतां द्वे R.5.68. (N. B. In comp. द्वा is sub- stituted for द्वि necessarily before दशन्, विंशति and त्रिंशत् and optionally before चत्वारिंशत्, पञ्चाशत्, षष्टि, सप्तति and नवति, द्वि remaining unchanged before अशीति.) [cf. L. duo, bis or bi in comp.; Gr. duo, dis; Zend dva; A. S. twi.]
    -Comp. -अक्ष a. two-eyed, binocular. द्व्यक्षीं त्र्यक्षीं ललाटाक्षीम् Mb.
    -अक्षर a. dissyllabic. (
    -रः) a word of two syllables.
    -अङ्गुल a. two fingers long. (
    -लम्) two fingers' length.
    -अणुकम् an aggregate or molecule of two atoms, a diad. विषयो द्व्यणुकादिस्तु ब्रह्माण्डान्त उदाहृतः Bhāṣāparichchheda.
    -अन्तर a. separated by two inter- mediate links.
    -अर्थ a.
    1 having two senses.
    -2 ambi- guous, equivocal.
    -3 having two objects in view. ˚कर a. accomplishing two objects; आम्रश्च सिक्तः पितरश्च तृप्ता एका क्रिया द्व्यर्थकरीह लोके Vāyu P. ˚त्वम् the state of having to convey two senses; द्व्यर्थत्वं विप्रतिषिद्धम् MS.7.1.6.
    -अर्ध a. 1<?>.
    - अवर a. at least two; द्व्यवरान् भोजयेद् विप्रान् पायसेन यथोचितम् Bhāg.8.16.43.
    -अशीत a. eighty-second.
    -अशीतिः f. eighty-two.
    -अष्टम् copper. ˚सहस्रम् 16.
    -अहः a period of two days.
    -आत्मक a.
    1 having a double nature.
    -2 being two.
    -आत्मकाः m. (pl.) the signs of the zodiac Gemini, Virgo, Sagittarius and Pisces.
    -आमुष्यायणः 'a son of two persons or fathers', an adopted son who remains heir to his natural father though adopted by another.
    -आम्नात a. twice men- tioned.
    -आहिक a. recurring every day (fever).
    -ऋचम् (द्वृचम् or द्व्यर्चम्) a collection of two verses or riks.
    -एकान्तर a. separated by two or by one (degree); द्व्येकान्तरासु जातानां धर्म्यं विद्यादिमं विधिम् Ms.1.7.
    कः, -ककारः 1 crow (there being two 'Ka's in the word काक).
    -2 the ruddy goose (there being two 'Ka's in the word कोक).
    -ककुद् m. a camel.
    -कर a. Yielding two senses, serving two purposes; तत्र द्विकरः शब्दः स्यात् । न च सकृदुच्चरितः शक्तो ŚB. on MS.12.1.4.
    -कार्षापणिक a. worth two कार्षापणs
    -कौडविक a. containing or worth two कुडवs.
    -गत a ambiguous.
    -गु a. exchanged or bartered for two cows. (
    -गुः) a subdivision of the Tatpuruṣa compound in which the first member is a numeral; द्वन्द्वो द्विगुरपि चाहम् Udb.
    -गुण a. double, twofold; पितुर्वधव्यसनमिदं हि येन मे चिरादपि द्विगुणमिवाद्य वर्धते Mu.5.6 (द्रिगुणाकृ to plough twice; द्विगुणीकृ to double, increase; द्विगुणीभूत a. double, augmented).
    -गुणित a.
    1 doubled, multiplied by two; वैरोचनैर्द्विगुणिताः सहसा मयूखैः Ki.5.46.
    -2 folded double.
    -3 enveloped.
    -4 doubly increased, doubled.
    - चरण a. having two legs, two-legged; द्विचरणपशूनां क्षितिभुजाम् Śānti.4.15.
    -चत्वारिंश a. (द्वि-द्वा-चत्वारिंश) fortysecond.
    -चत्वारिंशत् f. (द्वि-द्वा चत्वारिंशत्) forty-two.
    -चन्द्रधी, -मतिः The illusion of seeing two moons due to an eye disease called Timira; N.13.42.
    -जः 'twice-born'
    1 a man of any of the first three castes of the Hindus (a Brāh- maṇa, Kṣatriya or Vaiśya); मातुर्यदग्रे जायन्ते द्वितीयं मौञ्जिबन्धनात् । ब्राह्मणक्षत्रियविशस्तस्मादेते द्विजाः स्मृताः Y.1.39.
    -2 Brāhmaṇa (over whom the Saṁskāras or purifi- catory rites are performed); जन्मना ब्राह्मणो ज्ञेयः संस्कारै- र्द्विज उच्यते.
    -3 any oviparous animal, such as a bird, snake, fish &c.; Mb.12.361.5. (द्विजश्रेष्ठ = द्विजाना- मण्डजानां सर्पाणां श्रेष्ठ); स तमानन्दमविन्दत द्विजः N.2.1; Ś.5.22; R.12.22; Mu.1.11; Ms.5.17.
    -4 a tooth; कीर्णं द्विजानां गणैः Bh.1.13. (where द्विज means 'a Brāhmaṇa' also).
    -5 A star; L. D. B.
    -6 A kind of horse; जलोद्भवा द्विजा ज्ञेयाः Aśvachikitsā.
    -7 A Brahmachārī; Bhāg.11.18.42. ˚अग्ऱ्य a Brāhmaṇa. ˚अयनी the sacred thread worn by the first three castes of the Hindus. ˚आलयः
    1 the house of a dvija.
    -2 a nest. ˚इन्द्रः, ˚ईशः
    1 the moon; द्विजेन्द्रकान्तं श्रितवक्षसं श्रिया Śi.12.3.
    -2 an epithet of Garuḍa.
    -3 camphor. ˚दासः a Sūdra. ˚देवः
    1 a Brāhmaṇa; Bhāg.8.15.37.
    -2 a sage; Bhāg.3.1.23.
    -3 N. of Brahmadeva; Bhāg. 5.2.16. ˚पतिः, ˚राजः an epithet of
    1 the moon; इत्थं द्विजेन द्विजराजकान्तिः R.5.23.
    -2 Garuḍa.
    -3 camphor. ˚प्रपा
    1 a trench or basin round the root of a tree for holding water.
    -2 a trough near a well for watering birds, cattle &c. ˚प्रियः kind of khadira. ˚प्रिया the Soma plant. ˚बन्धुः, ˚ब्रुवः
    1 a man who pretends to be a Brāh- maṇa.
    -2 one who is 'twice-born' or a Brāhmaṇa by name and birth only and not by acts; cf. ब्रह्मबन्धु. ˚मुख्यः a Brāhmaṇa. ˚लिङ्गिन् m.
    1 a Kṣatriya.
    -2 a pseudo- Brāhmaṇa, one disguised as a Brāhmaṇa. ˚वाहनः an epithet of Viṣṇu (having Garuḍa for his vehicle). ˚सेवकः a Sūdra.
    -जन्मन् a.
    1 having two natures.
    -2 regenerated.
    -3 oviparous (-m.).
    -जातिः m.
    1 a man of any of the first three castes of the Hindus; एतान् द्विजातयो देशान् संश्रयेरन् प्रयत्नतः Ms.2.24.
    -2 a Brāhmaṇa. Ki.1.39; Ku.5.4. गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः H.
    -3 a bird.
    -4 a tooth.
    -5 A kind of horse; लक्षणद्वयसम्बन्धाद् द्विजातिः स्यात् तुरङ्गमः Yuktikalpataru.
    -जातीय a.
    1 belonging to the first three castes of the Hindus.
    -2 of a twofold nature.
    -3 of mixed origin, mongrel. (
    -यः) a mule.
    -जानि a having two wives.
    -जिह्व a. double-tongued (fig. also).
    -2 insincere.
    (-ह्वः) 1 a snake; परस्य मर्माविधमुज्झतां निजं द्विजिह्वतादोषमजिह्मगामिभिः Śi.1.63; R.11.64;14.41; Bv.1.2.
    -2 an informer, a slan- derer, tale-bearer.
    -3 an insincere person
    -4 a thief.
    -5 particular disease of the tongue.
    -ज्या the sine of an arc.
    -ठः 1 the sign visarga consisting of two dots.
    -2 N. of Svāhā, wife of Agni.
    -त्र a. (pl.) two or three; द्वित्राण्यहान्यर्हसि सोढुमर्हन् R.5.25; सूक्ष्मा एव पतन्ति चातकमुखे द्वित्राः पयोबिन्दवः Bh.2.121.
    -त्रिंश (द्वात्रिंश) a.
    1 thirty second.
    -2 consisting of thirty two.
    -त्रिंशत् (द्वात्रिंशत्) f. thirty-two. ˚लक्षण a. having thirty-two auspicious marks upon the body.
    -दण्डि ind. stick against stick.
    -दत् a. having two teeth (as a mark of age).
    -दन्तः an elephant.
    -दल a. having two parts, two-leafed.
    -दश a. (pl.) twenty.
    -दश a.
    (द्वादश) 1 twelfth; गर्भात् तु द्वादशे विशः Ms.2.36.
    -2 consisting of twelve.
    -दशन् (द्वादशन्) a. (pl.) twelve. ˚अंशुः, ˚अर्चिस् m. an epithet of
    1 the planet Jupiter.
    -2 Bṛihaspati, the preceptor of the gods. ˚अक्षः, ˚करः, ˚लोचनः epithets of Kārtikeya ˚अक्षरमन्त्रः- विद्या the mantra ऊँ नमो भगवते वासुदेवाय; गन्धधूपादिभिश्चार्चेद्वाद- शाक्षरविद्यया Bhāg.8.16.39. ˚अङ्गुल a measure of twelve fingers. ˚अध्यायी N. of Jaimini's Mimāṁsā in twelve Adhyāyas. ˚अन्यिक a. committing twelve mistakes in reading. ˚अस्र a dodecagon. ˚अहः
    1 a period of twelve days; शुध्येद् विप्रो दशाहेन द्वादशाहेन भूमिपः Ms.5.83;11.168.
    -2 a sacrifice lasting for or completed in twelve days. ˚अक्षः, ˚आख्यः a Buddha. ˚आत्मन् m. the sun; N.1.52. ˚आदित्याः (pl.) the twelve suns; see आदित्य. ˚आयुस् m. a dog. ˚लक्षणी f. the मीमांसासूत्र of जैमिनि (so called because it comprises twelve chapters); धर्मो द्वादशलक्षण्या व्युत्पाद्यः ŚB. on MS. ˚वार्षिक a.
    1 twelve years old, lasting for twelve years; Pt.1. ˚विध a. twelve-fold. ˚सहस्र a. consisting of 12.
    -दशी (द्वादशी) the twelfth day of a lunar fortnight.
    -द्वादशान्यिक (द्वादशापपाठा यस्य जाताः द्वादशान्यिकः).
    -दशम् (द्वादशम्)) a collection of twelve, ˚आदित्याः Twelve Ādityas:- विवस्वान्, अर्यमा, पूषन्, त्वष्टा, सविता, 3भग, धाता, विधाता, वरुण, मित्र, रुद्र, विष्णु. ˚पुत्रा Twelve types of sons according to Dharmaśāstra:-- औरस, क्षेत्रज, दत्तक, कृत्रिम, गूढोत्पन्न, अपविद्ध, कानीन, सहोढ, क्रीत, पौनर्भव, स्वयंदत्त, पारशव.
    -दाम्नी a cow tied with two ropes.
    -दिवः a ceremony lasting for two days.
    -देवतम् the constel- lation विशाखा.
    -देहः an epithet of Gaṇesa.
    -धातुः an epithet of Gaṇeśa.
    -नग्नकः a circumcised man.
    -नवत (द्वि-द्वा-नवत) a. ninety-second.
    -नवतिः(द्वि-द्वा-नवतिः) f. ninety-two.
    -पः an elephant; यदा किञ्चिज्ज्ञो$हं द्विप इव मदान्धः समभवम् Bh.3.31; विपूर्यमाणश्रवणोदरं द्विपाः Śi. ˚अधिपः Indra's elephant. ˚आस्य an epithet of Gaṇesa.
    -पक्षः 1 a bird.
    -2 a month.
    -पञ्चाश (द्वि-द्वा-पञ्चाश) a. fifty-second.
    -पञ्चाशत् f. (
    द्वि-द्वा-पञ्चाशत्) fifty-two.
    -पथम् 1 two ways.
    -2 a cross-way, a place where two roads meet.
    -पद् see द्विपाद् below.
    -पद a. having two feet (as a verse).
    -पदः a biped man.
    -पदिका, -पदी a kind of Prākṛita metre.
    -पाद्, a. two footed; द्विपाद बहुपादानि तिर्यग् गतिमतीनि च Mb.14.37.
    -पादः 1 a biped, man.
    -2 a bird.
    -3 a god.
    -पाद्यः, -द्यम् a double penalty.
    -पायिन् m. an elephant.
    -फालबद्धः hair parted in two; N.1.16.
    -बाहुः man; Ks.53.94.
    -बिन्दुः a Visarga (:).
    -भातम् twilight.
    -भुजः an angle.
    -भूम a. having two floors (as a palace).
    -भौतिकः a horse possessing two ele- ments out of the five; द्वयोर्लक्षणसंबन्धात् तुरगः स्याद् द्विभौतिकः Yuktikalpataru.
    -मातृ, -मातृजः an epithet of
    1 Gaṇesa.
    -2 king Jarāsandha.
    -मात्रः a long vowel (having two syllabic instants); एकमात्रो भवेद् ह्रस्वो द्विमात्रो दीर्घ उच्यते Śikṣā.
    -मार्गी a cross-away.
    -मुखा 1 a leech.
    -2 kind of water-vessel; ˚अहिः, ˚उरगः a double- mouthed snake.
    -रः 1 a bee; cf. द्विरेफ.
    -2 = बर्बर q. v.
    -मुनि ind. the two Munis, Pāṇini and Kātyāyana; द्विमुनि व्याकरणस्य, विद्याविद्यावतारभेदाद् द्विमुनिव्याकरणमित्यपि साधु Sk.
    -मूर्वा N. of a plant, presumably some hemp. Mātaṅga. L.9.2.
    -यामी Two night-watches = 6 hours.
    -रदः an elephant; सममेव समाक्रान्तं द्वयं द्विरदगामिना R.4.4; Me.61. ˚अन्तकः, ˚अराति, ˚अशनः
    1 a lion.
    -2 the Śarabha.
    -रसनः a snake.
    -रात्रम् two nights.
    -रूप a.
    1 biform.
    -2 written in two ways.
    -3 having a different shape.
    -4 bi-colour, bipartite.
    (-पः) 1 a variety of interpre- tation or reading.
    -2 a word correctly written in two ways.
    -रेतस् m. a mule.
    -रेफः a large black bee (there being two 'Ra's in the word भ्रमर); अनन्तपुष्पस्य मधोर्हि चूते द्विरेफमाला सविशेषसङ्गा Ku.1.27;3.27,36.
    -लयः (in music) double time (?); साम्य of two things (like गीत and वाद्य); द्विलयान्ते चर्चरी V.4.35/36.
    -वक्त्रः 1 a double-mouthed serpent.
    -2 a kind of demon; एकवक्त्रो महावक्त्रो द्विवक्त्रो कालसंनिभः Hariv.
    -वचनम् the dual num- ber in grammar.
    -वज्रकः a kind of house or structure with 16 angles (sides).
    -वर्गः The pair of प्रकृति and पुरुष, or of काम and क्रोध; जज्ञे द्विवर्गं प्रजहौ द्विवर्गम् Bu. Ch.2.41.
    -वाहिका a wing.
    -विंश (द्वाविंश) a. twenty-second.
    -विंशतिः f. (
    द्वाविंशति) twenty-two.
    -विध a. of two kinds or sorts; द्विविधः संश्रयः स्मृतः Ms.7.162.
    -वेश(स)रा a kind of light carriage drawn by mules.
    -व्याम, -व्यायाम a. two fathoms long.
    -शतम् 1 two hundred.
    -2 one hundred and two.
    -शत्य a. worth or bought for two hundred.
    -शफ a. clovenfooted. (
    -फः) any cloven-footed animal.
    -शीर्षः an epithet of Agni; also द्विशीर्षकः; सप्तहस्तः चतुःशृङ्गः सप्तजिह्वो द्विशीर्षकः Vaiśvadeva.
    -श्रुति a. comprehending two intervals.
    -षष् a. (pl.) twice six, twelve.
    -षष्ट (द्विषष्ट, द्वाषष्ट) a. sixty-second.
    -षष्टिः f. (
    -द्विषष्टिः, द्वाषष्टिः) sixty-two.
    -सन्ध्य a. having a morning and evening twi-light.
    -सप्तत (द्वि-द्वा-सप्तत) a. seventy-second.
    -सप्ततिः f. (
    द्वि-द्वा सप्ततिः) seventy two.
    -सप्ताहः a fortnight.
    -सम a. having two equal sides.
    -समत्रिभुजः an isosceles triangle.
    -सहस्राक्षः the great serpent Śeṣa.
    -सहस्र, -साहस्र a. consisting of 2. (
    -स्रम्) 2.
    -सीत्य, -हल्य a. ploughed in two ways, i. e. first length-wise and then breadth-wise.
    -सुवर्ण a. worth or bought for two golden coins.
    -स्थ (ष्ठ) a. conveying two senses; भवन्ति चद्विष्ठानि वाक्यानि यथा श्वेतो धावति अलम्बुसानां यातेति ŚB. on MS.4.3.4.
    -हन् m. an elephant.
    -हायन, -वर्ष a. two years old; शुके द्विहायनं कत्सं क्रौञ्चं हत्वा त्रिहायनम् Ms.11.134.
    -हीन a. of the neuter gender.
    -हृदया a pregnant woman.
    -होतृ m. an epithet of Agni.

    Sanskrit-English dictionary > द्वि _dvi

  • 73 नगः _nagḥ

    नगः [न गच्छति, गम्-ड]
    1 A mountain; हिमालयो नाम नगाधिराजः Ku.1.1;7.72; न गजा नगजा दयिता दयिताः Bk. 1.9.
    -2 A tree; अभ्यधावत् क्षितितलं सनगं परिकम्पयन् Bhāg. 1.15.29; Śi.6.79.
    -3 A plant in general.
    -4 The sun.
    -5 A serpent.
    -6 The number 'seven' (from सप्तकुलाचल-गिरि).
    -Comp. -अटनः a monkey.
    -अधिपः, -अधिराजः, -इन्द्रः 1 Himālaya (the lord of mountains); रश्मिष्विवादाय नगेन्द्रसक्तां निवर्तयामास नृपस्य दृष्टिम् R.2.28.
    -2 the Sumeru mountain.
    -अरिः an epithet of Indra; नगाह्वयो नाम नगारिसूनुः Mb.
    -आपगा, -निम्नगा a mountain- river, torrent; संभूयाम्भोधिमभ्येति महानद्या नगापगा Śi.2.1; सपत्नीः प्रापयन्त्यब्धिं सिन्धवो नगनिम्नगाः Śi.2.14.
    -आवासः a peacock.
    -उच्छ्रायः the height of a mountain.
    -उत्था, -मुस्ता N. of a plant (Mar. नागरमोथा).
    1 a bird (in general).
    -2 crow.
    -3 a lion.
    -4 the fabulous animal called शरभ.
    -ज a. produced in a mountain, mountain-born; Bk.1.9. (
    -जः) an elephant.
    -जा, -नन्दिनी epithets of Pārvatī.
    -नदी f. A mountain-river; see नगापगा; विश्रान्तः सन् व्रज नगनदीतीर- जातानि सिञ्चन् Me.
    -पतिः 1 the Himālaya mountain. भजामस्त्वां गौरीं नगपतिकिशोरीमविरतम् A. L.3.
    -2 the moon (as the lord of plants and herbs).
    -भिद् m.
    1 an axe.
    -2 an epithet of Indra; उद्धृतनग नगभिदनुज दनुजकुलामित्र मित्रशशिदृष्टे Āchārya-Ṣaṭpadī 4.
    -3 a crow.
    -मूर्धन् m. the crest or brow of a mountain.
    -रन्ध्रकरः an epithet of Kārtikeya; अभवदस्य ततो गुणवत्तरं सनगरं नगरन्ध्रकरौजसः R.9.2.
    -वाहनः an epithet of Śiva.

    Sanskrit-English dictionary > नगः _nagḥ

  • 74 नमुचिः _namuciḥ

    नमुचिः [न मुञ्चति]
    1 N. of a demon slain by Indra; वनमुचे नमुचेररये शिरः R.9.22. [When Indra conquered the Asuras, there was only one called Namuchi who strongly resisted and at last captured him. He offered to let Indra go provided he promised 'not to kill by day or by night, with wet or dry'. Indra promised to do so and was released, but he cut off Namuchi's head at twilight and with foam of water (which is neither wet nor dry). According to another version Namuchi was a friend of Indra, and once drank up his strength and made him quite imbecile. The Aśvins (and Sarasvatī also, as the story goes) then supplied Indra with a Vajra with which he cut off the demon's head].
    -2 N. of the god of love.
    -Comp. -सूदनः, -द्विष्, -हन् m. epithets of Indra; विगृह्य चक्रे नमुचिद्विषा बली य इत्थमस्वास्थ्यमहर्निशं दिवः Śi.1.51.

    Sanskrit-English dictionary > नमुचिः _namuciḥ

  • 75 नरकः _narakḥ _कम् _kam

    नरकः कम् 1 Hell, infernal regions (corresponding to the realm of Pluto; there are said to be 21 different parts of these regions where different kinds of tortures are inflicted upon sinners तामिस्र, अन्धतामिस्र, महारौरव, रौरव, नरक, कालसूत्र, महानरक, संजीवन, माहवीचि, तपन, संप्रतापन, संहात, काकोल, कुड्मल, प्रतिमूर्तिक, लोहशङ्कु, ऋजीष, पन्था, शाल्मली, असितपत्रवन, लोहदारक are the 21 Narakas; cf. Ms.4. 88-9).
    -2 A liquor-vessel; नरकं मद्यभाजने Nm.
    -कः N. of a demon, king of Prāgjyotiṣa. [According to one account he carried off Aditi's ear-rings and Kṛiṣna at the request of the gods killed him in a single combat and recovered the jewels. According to another ac- count, Naraka assumed the form of an elephant and carried off the daughter of Viśvakarman and outraged her. He also seized the daughters of Gandharvas, gods, men and the nymphs themselves, and collected more than 16 damsels in his harem. These, it is related, were transferred by Kṛiṣṇa to his own harem after he had slain Naraka. The demon was born of earth, and hence called 'Bhauma']
    -Comp. -अन्तकः, -अरिः, -जित्, -रिपुः m. epithets of Kṛiṣṇa; नरकरिपुणा सार्धं तेषां सभीमकिरीटिनाम् Ve.3.24.
    -आमयः 1 the soul after death.
    -2 a ghost, spirit.
    -आवासः an inhabi- tant of hell.
    -कुण्डम् a pit in hell where the wicked are tormented (86 such places are enumerated).
    -देवता 'the deity of hell', Nirṛiti (निर्ऋति).
    -रूपिन् a. hellish.
    -वासः the abode in hell.
    -स्या the Vaitariṇī river.

    Sanskrit-English dictionary > नरकः _narakḥ _कम् _kam

  • 76 नाभि _nābhi _भी _bhī

    नाभि भी m., f. [नह्-इञ् भश्चान्तादेशः cf. Uṇ.4.125]
    1 The navel; गङ्गावर्तसनाभिर्नाभिः Dk.2. &c.; निम्ननाभिःMe.84,28; R.6.52; अरा इव रथनाभौ प्राणे सर्वं प्रतिष्ठितम् Praśn. Up.
    -2 Any navel-like cavity. -m.
    1 The nave of a wheel; अरैः संधार्यते नाभिर्नाभौ चाराः प्रतिष्ठिताः । स्वामिसेवकयोरेवं वृत्तिचक्रं प्रवर्तते ॥ Pt.1.81.
    -2 The centre, focus, chief point; समुद्रनाभ्यां शाल्वो$भूत् सौभमास्थाय शत्रुहन् Mb.3.2.17.
    -3 Chief, leader, head; कृत्स्नस्य नाभिर्नृपमण्डलस्य R.18.2.
    -4 Near relationship, comm- unity (of race &c.); as in सनाभि q. v.
    -5 A para- mount sovereign or lord; उपगतो$पि च मण्डलनाभिताम् R.9.15.
    -6 A near relation.
    -7 A Kṣatriya
    -8 Home.
    -9 A field; Nm.
    -भिः f. Musk. (i. e. मृगनाभी). [N. B. नाभि at the end of Bah. comp. becomes नाभ when the comp. is used as epithet; as पद्मनाभः.]
    -Comp. -आवर्तः the cavity of the navel.
    -कण्टकः, -कूपिका, -गु (-गो) -लकः ruptured navel.
    -गन्धः the odour of the musk; नाभिगन्धैर्मृगाणाम् Me.54.
    -जः, -जन्मन् m.,
    -भूः epithets of Brahmā.
    -नाडी, -नालम् 1 the umbili- cal cord; तदङ्कशय्याच्युतनाभिनाला R.5.7.
    -2 rupture of the navel.
    -मूलम् the part of the body immediately under the navel.
    -वर्धनम् 1 cutting or division of the umbilical cord. प्राङ् नाभिवर्धनात् पुंसो जातकर्म विधीयते Ms.2. 29.
    -2 rupture of the navel.
    -3 corpulency.
    -वर्षम् N. of one of the nine वर्षs belonging to Jambudvīpa and named after Nābhi, the son of Agnīdhra.
    -वीथिः a road proceeding from the central part of a village or town; Kāmikāgama 25.1.

    Sanskrit-English dictionary > नाभि _nābhi _भी _bhī

  • 77 निशुम्भः _niśumbhḥ

    निशुम्भः 1 Killing, slaughter.
    -2 उद्दर्पदुन्दुभिनिशुम्भपटु- प्रचण्ड Mv.5.61; सावष्टम्भनिशुम्भसंभ्रमनमत् Māl.5.22.
    -2 Breaking, bending (as of a bow); प्रागप्राप्तनिशुम्भशाम्भव- धनुर्द्वेधाक्रियाविर्भवत् Mv.2.33.
    -3 N. of a demon killed by Durgā. शक्तिः शुम्भनिशुम्भदैत्यदलनी Devī-stotram.
    -Comp. -मथनी -मर्दनी epithets of Durgā.

    Sanskrit-English dictionary > निशुम्भः _niśumbhḥ

  • 78 नैक _naika

    नैक a.
    (-न-एक) 1 Not one or alone (mostly in comp.); नैको मुनिर्यस्य वचः प्रमाणम्.
    -2 Various, manifold; नैकरागस्फुरितमणिरुचः Mu.3.19. See under न. ˚आत्मन् m., ˚रूपः, ˚शृगः epithets of the Supreme Being.
    -कः An epithet of Viṣṇu.
    -Comp. -कोटिसारः a millionaire, one pos- sessing crores of rupees (Mar. कोट्यधीश).
    -चर a. living in society, gregarious; नैकचर एकचरो वा भक्षयति Bhāg. 5.8.18.
    -भावाश्रय a. fickle, changeable.
    -भेद a. manifold, various. See under न also.

    Sanskrit-English dictionary > नैक _naika

  • 79 पक्षिन् _pakṣin

    पक्षिन् a. (
    -णी f.) [पक्ष अस्त्यर्थे इनि]
    1 Winged; यें पक्षिणः प्रथममम्बुनिधिं गतास्ते Śi.5.31.
    -2 Furnished with wings.
    -3 Siding with, adhering to the party of. -m.
    1 A bird.
    -2 An arrow.
    -3 An epithet of Śiva.
    -Comp. -इन्द्रः, -प्रवरः, -राज् m.,
    -राजः, -सिंहः, -स्वामिन् m., epithets of Garuḍa.
    -कीटः an insignificant bird.
    -तीर्थम् N. of a sacred place in South India.
    -पतिः an epithet of Sampāti.
    -पानीयशालिका a trough or reservoir for watering birds.
    -पुङ्गवः an epithet of Jatāyu.
    -2 N. of Garuḍa.
    -बालकः, -शावकः a young bird.
    -मार्गः the air.
    -शार्दूलः (in music) a kind of dance.
    -शाला 1 a nest.
    -2 an aviary.

    Sanskrit-English dictionary > पक्षिन् _pakṣin

  • 80 पन्न _panna

    पन्न p. p. [पद्-क्त]
    1 Fallen, sunk, gone down, descended.
    -2 Gone; see पद्.
    -न्नम् 1 Downward motion; descent, fall.
    -2 Creeping on the ground.
    -Comp. -गः a snake, serpent; विप्रकृतः पन्नगः फणां कुरुते Ś.6.31. (
    -गम्) lead. ˚अरिः, ˚अशनः, ˚नाशनः epithets of Garuḍa.
    -रूप a. pale.

    Sanskrit-English dictionary > पन्न _panna

Страницы

См. также в других словарях:

  • Epithets in Homer — A characteristic of Homer s style is the use of recurring epithets, as in rosy fingered dawn or swift footed Achilles. These epithets were metric stop gaps as well as mnemonic devices for the aoidos (singer) both, signs of the deep oral tradition …   Wikipedia

  • epithets — ep·i·thet || epɪθet n. name, nickname, title, designation …   English contemporary dictionary

  • абрикосы — бархатно золотые (Белый); золотые (Белый) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А. Левенсон . А. Л. Зеленецкий. 1913 …   Словарь эпитетов

  • август — жесткий (Чехов); прозрачный (Альбов); слезливый (Чехов); туманный (Чехов); унылый (Брюсов) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А. Левенсон . А. Л. Зеленецкий. 1913 …   Словарь эпитетов

  • Аврора — златоперстая (Салтыков Щедрин); стыдливая (Майков) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А. Левенсон . А. Л. Зеленецкий. 1913 …   Словарь эпитетов

  • ад — бурный (Фофанов); дымный (Бальмонт); кипящий (Бальмонт); кромешный (Достоевский, Некрасов, Фруг, П.Я.); пламенный (Вилькина); черный (Фофанов) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А.… …   Словарь эпитетов

  • азалия — белая (Блок) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А. Левенсон . А. Л. Зеленецкий. 1913 …   Словарь эпитетов

  • азарт — дикий (Григорович) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А. Левенсон . А. Л. Зеленецкий. 1913. азарт Безотчетный, безрассудный, безудержный, безумный, бессознательный, бешеный,… …   Словарь эпитетов

  • акация — белая (Сологуб); золотая (Майков); «молочная от пышного цвета» (Нилус); развилистая (Шмелев) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А. Левенсон . А. Л. Зеленецкий. 1913 …   Словарь эпитетов

  • аккорд — бетховенский (Вересаев); благоговейный (Скиталец); бушующий (Скиталец); гармоничный (Скиталец); густой (Скиталец); дико оригинальный (Вересаев); дрожащий (Скиталец); задушевный (Муйжель); магический (Бальмонт); многозвучный (Арцыбашев); могучий… …   Словарь эпитетов

  • актер — вычурный (Блок) Эпитеты литературной русской речи. М: Поставщик двора Его Величества товарищество Скоропечатни А. А. Левенсон . А. Л. Зеленецкий. 1913 …   Словарь эпитетов

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
… Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»