difference

alter, tĕra, tĕrum, adj. (the measure of the gen. sing. āltĕrĭŭs as paeon primus is supported in good Latin only by examples from dactylic verse (but see alterĭus in trochaic measure, Plaut. Capt. 2, 2, 56), in which īpsĭŭs, īllĭŭs, īstĭŭs, ūnĭŭs, etc., are used as dactyls; on the contr., the regular measure āltĕrīŭs, as ditrochaeus, is sufficiently confirmed by the foll. verses of Enn., Ter., and Ter. Maur.: mox cum alterīus abligurias bona, Enn. ap. Donat. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25 (Sat. 29 Vahl.):

alterīus sua comparent commoda? ah!

Ter. And. 4, 1, 4:

nec alter[imacracute]us indigéns opís veni,

Ter. Maur. p. 2432 P.;

and sescupló vel una víncet alter[imacracute]us singulum,

id. ib. p. 2412 ib.; Prisc. p. 695 ib.; alterius is also commonly used as the gen. of alius, as alīus is little used (v. h. v. fin.).— Dat. sing. f.:

alterae,

Plaut. Rud. 3, 4, 45; Ter. Heaut. 2, 3, 30; Caes. B. G. 5, 27; Nep. Eum. 1, 6; Col. 5, 11, 10) [a comp. form of al-ius; cf. Sanscr. antara = alius; Goth. anthar; Lith. antras = secundus; Germ. ander; Gr. heteros; Engl. either, other; also Sanscr. itara = alius], the other of two, one of two, the other, ho heteros.

Lit.

In gen.:

nam huic alterae patria quae sit, profecto nescio,

Plaut. Rud. 3, 4, 45:

necesse est enim sit alterum de duobus,

Cic. Tusc. 1, 41, 97:

altera ex duabus legionibus,

Caes. B. C. 2, 20: mihi cum viris ambobus est amicitia;

cum altero vero magnus usus,

Cic. Clu. 42, 117:

alter consulum,

Liv. 40, 59:

alter ex censoribus,

id. 40, 52:

in alterā parte fluminis legatum reliquit,

on the other side, Caes. B. G. 2, 5; id. B. C. 3, 54:

si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram,

Vulg. Matt. 5, 39; 28, 1.—Hence: alter ambove, one or both; commonly in the abbreviation:

A. A. S. E. V. = alter ambove si eis videretur: utique C. Pansa, A. Hirtius consules alter ambove S. E. V. rationem agri habeant,

Cic. Phil. 5 fin. Wernsd.; cf. id. ib. 8, 11; 9, 7 fin.; 14, 14 fin.; cf.

Brison. Form. pp. 218 and 219: absente consulum altero ambobusve,

Liv. 30, 23: ambo alterve, S. C. ap. Front. Aquaed. 100 fin. —

Esp.

a.. In distributive clauses: alter... alter, the one... the other (cf. alius, II. A.): ho heteros... ho heteros:

Si duobus praefurniis coques, lacunā nihil opus erit. Cum cinere eruto opus erit, altero praefurnio eruito, in altero ignis erit,

Cato, R. R. 38, 9:

alteram ille amat sororem, ego alteram,

Plaut. Bacch. 4, 4, 68; id. Am. 1, 2, 19; 1, 2, 20; Ter. Ad. 1, 2, 50:

quorum alter exercitum perdidit, alter vendidit,

Cic. Planc. 35; so id. Rosc. Am. 6, 16: namque alterā ex parte Bellovaci instabant;

alteram Camulogenus tenebat,

Caes. B. G. 7, 59 Herz.:

conjunxit alteram (cortinam) alteri,

Vulg. Exod. 36, 10; 36, 22; ib. Joan. 13, 14; ib. Rom. 12, 5.—

In same sense, unus... alter, one... the other, as in later Gr. heis men... heteros de: vitis insitio una est per ver, altera est cum uva floret;

ea optima est,

Cato, R. R. 41, 1: Phorm. Una injuria est tecum. Chrem. Lege agito ergo. Phorm. Altera est tecum, Ter. Phorm. 5, 8, 90: uni epistolae respondi;

venio ad alteram,

Cic. Fam. 2, 17, 6:

nomen uni Ada, et nomen alteri Sella,

Vulg. Gen. 4, 19; ib. Matt. 6, 24:

Erant duae factiones, quarum una populi causam agebat, altera optimatium,

Nep. Phoc. 3, 1; Liv. 31, 21:

consules coepere duo creari, ut si unus malus esse voluisset, alter eum coërceret,

Eutr. 1, 8:

Duo homines ascenderunt in templum, unus pharisaeus et alter publicanus,

Vulg. Luc. 18, 10 al. —

Sometimes a subst., or hic, ille, etc., stands in the place of the second alter:

Epaminondas... Leonidas: quorum alter, etc... Leonidas autem, etc.,

Cic. Fin. 2, 30, 97; so Vell. 2, 71, 3:

alter gladiator habetur, hic autem, etc.,

Cic. Rosc. Am. 6, 17:

quorum alteri Capitoni cognomen est, iste, qui adest, magnus vocatur,

id. ib.:

alterum corporis aegritudo, illum, etc.,

Flor. 4, 7.—Sometimes

one alter is entirely omitted (cf. alius, II. A.; heteros, L. and S. I. 2.):

duae turmae haesere: altera metu dedita hosti, pertinacior (sc. altera), etc.,

Liv. 29, 33:

hujus lateris alter angulus ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat,

Caes. B. G. 5, 13; or

the form changed:

dialecticam adjungunt et physicam, alteram quod habeat rationem.... Physicae quoque etc.,

Cic. Fin. 3, 21, 72, and 3, 22, 73. —Sometimes a further distributive word is added:

alter adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans,

Sen. Ep. 66, 39:

alter in vincula ducitur, alter insperatae praeficitur potestati, alius etc.,

Amm. 14, 11.—

In plur.: nec ad vivos pertineat, nec ad mortuos;

alteri nulli sunt, alteros non attinget,

Cic. Tusc. 1, 38, 91:

alteri dimicant, alteri victorem timent,

id. Fam. 6, 3: binas a te accepi litteras; quarum alteris mihi gratulabare... alteris dicebas etc., in one of which,... in the other, id. ib. 4, 14:

quorum alteri adjuvabant, alteri etc.,

Caes. B. G. 7, 17: duplices similitudines, unae rerum, alterae verborum, Auct. ad Her. 3, 20. —

The second alter in a different case:

alter alterius ova frangit,

Cic. N. D. 2, 49:

uterque numerus plenus, alter alterā de causā habetur,

Macr. Somn. Scip. 2:

qui noxii ambo, alter in alterum causam conferant,

Liv. 5, 11:

alteri alteros aliquantum attriverant,

Sall. J. 79, 4; so id. ib. 42, 4;

53, 7 al. —Also with alteruter: ne alteruter alterum praeoccuparet,

Nep. Dion. 4, 1.—With unus:

quom inter nos sorderemus unus alteri,

Plaut. Truc. 2, 4, 30:

dicunt unus ad alterum,

Vulg. Ez. 33, 30:

ne unus adversus alterum infletur pro alio,

ib. 1 Cor. 4, 6.—With uterque:

uterque suo studio delectatus contempsit alterum,

Cic. Off. 1, 1, 4:

utrique alteris freti finitimos sub imperium suum coëgere,

Sall. J. 18, 12.—With nemo, nullus, neuter:

ut nemo sit alteri similis,

Quint. 2, 9, 2:

cum tot saeculis nulla referta sit causa, quae esset tota alteri similis,

id. 7, prooem. 4:

neutrum eorum contra alterum juvare,

Caes. B. C. 1, 1, 3:

ut neutra alteri officiat,

Quint. 1, 1, 3.—After two substt., the first alter generally refers to the first subst., and the second to the second:

Philippum rebus gestis superatum a filio, facilitate video superiorem fuisse. Itaque alter semper magnus, alter saepe turpissimus,

Cic. Off. 1, 26; cf. Plaut. Am. 1, 2, 21; Brem. ad Suet. Claud. 20.—Sometimes the order is reversed: contra nos (summa gratia et eloquentia) raciunt in hoc tempore;

quarum alteram (i. e. eloquentiam) vereor, alteram (i. e. gratiam) metuo,

Cic. Quinct. 1; so id. Off. 3, 18; 1, 12; cf. Spald. ad Quint. 9, 2, 6.—

As a numeral = secundus, the second, the next, o heteros:

primo die, alter dies, tertius dies, deinde reliquis diebus etc.,

Cic. Verr. 2, 1, 7:

proximo, altero, tertio, reliquis consecutis diebus non intermittebas etc.,

id. Phil. 1, 13 Wernsd.:

quadriennio post alterum consulatum,

id. Sen. 9:

die altero,

Vulg. Jos. 10, 32: alteris Te mensis adhibet deum, i. e. at the dessert (= mensā secundā), Hor. C. 4, 5, 31.—So, alterā die, the next day, têi allêi hêmerai, têi heterai:

se alterā die ad conloquium venturum,

Caes. B. C. 3, 19; Vulg. Gen. 19, 34; ib. Matt. 27, 62:

die altero,

ib. Num. 11, 32; ib. Jos. 5, 11 al.—So in comparative sense:

alterā die quam a Brindisio solvit, in Macedoniam trajecit,

Liv. 31, 14; Suet. Vit. 3:

intermittere diem alterum quemque oportet,

every other day, Cels. 3, 23; 3, 13; 4, 12:

Olea non continuis annis, sed fere altero quoque fructum adfert,

Col. R. R. 5, 8.—With prepp.:

qui (Ptolemaeus) tum regnabat alter post Alexandream conditam,

next after, Cic. Off. 2, 23, 82; so, fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, the second or next after him, Verg. E. 5, 49:

alter ab undecimo jam tum me ceperat annus,

id. ib. 8, 39.—Hence,

Also with tens, hundreds, etc.:

accepi tuas litteras, quas mihi Cornificius altero vicesimo die reddidit,

on the twenty-second day, Cic. Fam. 12, 25 Manut.:

anno trecentesimo altero quam condita Roma erat,

in the three hundred and second year, Liv. 3, 33:

vicesima et altera laedit,

Manil. 4, 466.—

So of a number collectively:

remissarios pedum XII., alteros pedum X.,

a second ten, Cato, R. R. 19, 2:

ad Brutum hos libros alteros quinque mittemus,

Cic. Tusc. 5, 41, 121:

basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum,

Cat. 5, 7.—So with the numeral understood: aurea mala decem misi;

cras altera (sc. decem) mittam,

a second ten, Verg. E. 3, 71.—Hence,

Unus et alter, unus atque alter, unus alterque, the one and the other.

For two (as in Gr. heis kai heteros):

unus et alter dies intercesserat,

Cic. Clu. 26:

adductus sum tuis unis et alteris litteris,

id. Att. 14, 18:

et sub eā versus unus et alter erunt,

Ov. H. 15, 182; so Suet. Tib. 63; id. Calig. 56; id. Claud. 12 (cf. id. Gram. 24: unum vel alterum, vel, cum plurimos, tres aut quattuor admittere).—

More freq. of an indef. number, one and another; and: unusalterve, one or two:

Unus et item alter,

Ter. And. 1, 1, 50:

mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit,

Cic. Fam. 3, 9; so id. Clu. 13, 38; 13, 26:

versus paulo concinnior unus et alter,

Hor. Ep. 2, 1, 74; so id. S. 1, 6, 102; 2, 5, 24; id. A. P. 15:

ex illis unus et alter ait,

Ov. F. 2, 394; id. Am. 2, 5, 22; Petr. 108; Plin. Pan. 45 Schwarz; cf. id. ib. 52, 2; Suet. Caes. 20; id. Galb. 14 al.:

paucis loricae, vix uni alterive cassis aut galea,

Tac. G. 6.—

Alterum tantum, as much more or again, twice as much (cf. Gr. heteron tosouton or hetera tosauta):

etiamsi alterum tantum perdundum est, perdam potius quam sinam, etc.,

Plaut. Ep. 3, 4, 81; so id. Bacch. 5, 2, 65:

altero tanto aut sesqui major,

Cic. Or. 56, 188:

altero tanto longior,

Nep. Eum. 8, 5; so Dig. 28, 2, 13:

numero tantum alterum adjecit,

Liv. 1, 36; so id. 10, 46; Auct. B. Hisp. 30; Dig. 49, 14, 3 al.—

Alteri totidem, as many more:

de alteris totidem scribere incipiamus,

Varr. L. L. 8, 24 Müll. —

To mark the similarity of one object to another in qualities, etc., a second, another (as in English, a second father, my second self, and the like). So,

With a proper name, used as an appellative (cf. alius, II. G.):

Verres, alter Orcus,

Cic. Verr. 2, 4, 50:

alterum se Verrem putabat,

id. ib. 5, 33 fin.:

Hamilcar, Mars alter,

Liv. 21, 10.—

With a com. noun:

me sicut alterum parentem observat,

Cic. Fam. 5, 8:

altera patria,

Flor. 2, 6, 42 al. —

Alter ego, a second self, of very intimate friends (in the class. per. perh. only in Cic. Ep.; cf. ho hetairos, heteros egô, Clem. Al. 450):

vide quam mihi persuaserim te me esse alterum,

Cic. Fam. 7, 5:

me alterum se fore dixit,

id. Att. 4, 1:

quoniam alterum me reliquissem,

id. Fam. 2, 15; Aus. praef. 2, 15.—

Alter idem, a second self, like heteroi hautoi, Arist. Eth. M. 8, 12, 3 (on account of the singularity of the expression, introduced by tamquam):

amicus est tamquam alter idem,

Cic. Lael. 21, 82.—

The one of two, either of two, without a more precise designation, for alteruter:

non uterque sed alter,

Cic. Ac. 2, 43, 132:

fortasse utrumque, alterum certe,

id. Att. 11, 18:

melius peribimus quam sine alteris vestrūm vivemus,

Liv. 1, 13:

nec rogarem, ut mea de vobis altera amica foret,

Ov. A. A. 3, 520:

ex duobus, quorum alterum petis, etc.,

Plin. Ep. 1, 7, 3:

ex duobus (quorum necesse est alterum verum), etc.,

Quint. 5, 10, 69:

ac si necesse est in alteram errare partem, maluerim etc.,

id. 10, 1, 26; 1, 4, 24; 9, 3, 6 al.—Once also with a negative, neither of two: hos, tamquam medios, [p. 98] nec in alterius favorem inclinatos, miserat rex, Liv. 40, 20, 4.—

Transf.

Another of a class = alius (as opp. to one's self, to another); subst., another, a neighbor, a fellow-creature, ho pelas (so sometimes heteros, Xen. Cyr. 2, 3, 17); cf. Ochsn. Eclog. 90 and 458 (alter designates the similarity of two objects; alius a difference in the objects contrasted): SI. INIVRIAM. FAXIT. ALTERI., Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1:

qui alterum incusat probri, eum ipsum se intueri oportet,

Plaut. Truc. 1, 2, 58; id. Am. prol. 84: mox dum alterius abligurias bona, quid censes dominis esse animi? Enn. ap. Don. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25:

ut malis gaudeant atque ex incommodis Alterius sua ut comparent commoda,

Ter. And. 4, 1, 3: qui alteris exitium paret, etc., Att. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39:

qui nihil alterius causā facit et metitur suis commodis omnia,

Cic. Leg. 1, 14:

ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso,

id. Off. 1, 17, 56; 1, 2, 4:

scientem in errorem alterum inducere,

id. ib. 3, 13, 55 et saep.:

cave ne portus occupet alter,

Hor. Ep. 1, 6, 32 Schmid.:

nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter,

id. S. 1, 1, 40; 1, 5, 33:

canis parturiens cum rogāsset alteram, ut etc.,

Phaedr. 1, 19:

nec patientem sessoris alterius (equum) primus ascendit,

Suet. Caes. 61; id. Tib. 58:

in quo judicas alterum, te ipsum condemnas,

Vulg. Rom. 2, 1:

nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius,

ib. 1 Cor. 10, 24;

14, 17: sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero,

ib. Gal. 6, 4 al. —Hence, alter with a neg., or neg. question and comp., as an emphatic expression (mostly ante-class.; cf.

alius, II. H.): scelestiorem nullum illuxere alterum,

Plaut. Bacch. 2, 3, 22:

scelestiorem in terrā nullam esse alteram,

id. Cist. 4, 1, 8:

qui me alter audacior est homo?

id. Am. 1, 1, 1; id. Ep. 1, 1, 24.—

The other, the opposite:

alterius factionis principes,

the leaders of the opposite party, Nep. Pelop. 1, 4 (cf. id. ib. 1, 2:

adversariae factioni): studiosiorem partis alterius,

Suet. Tib. 11. —

In gen., different:

quotiens te speculo videris alterum,

Hor. C. 4, 10, 6: abeuntes post carnem alteram (Gr. heteros, q. v. L. and S. III.), Vulg. Jud. 7.—

In the lang. of augury, euphem. for infaustus, unfavorable, unpropitious, Fest. p. 6 (v. L. and S. Gr. Lex. s. v. heteros, III. 2.).

alterius commonly serves as gen. of alius instead of alīus, Cic. Fam. 15, 1, 1; id. Att. 1, 5, 1; 1, 20, 2; Caes. B. G. 1, 36, 1; Sall. C. 52, 8; Liv. 21, 13, 3; 22, 14, 4; 26, 8, 2; 28, 37, 6 al.; Col. 8, 17, 2; 11, 2, 87; 12, 22, 2; Sen. Ep. 72, 10; 102, 3; id. Ben. 4, 3, 1; id. Ot. Sap. 4, 1; id. Brev. Vit. 16, 2; id. Q. N. 2, 34, 1 al.; Quint. 7, 9, 8; 8, 3, 73 al.; Tac. A. 15, 25; id. H. 2, 90; Plin. Ep. 10, 114, 2; Suet. Caes. 61; id. Tib. 58 al.; Gell. 2, 28 al.—It also stands as correlative to alius:

alius inter cenandum solutus est, alterius continuata mors somno est,

Sen. Ep. 66, 39:

cum inventum sit ex veris (gemmis) generis alterius in aliud falsas traducere,

Plin. 37, 12, 75, § 197; Plin. Pan. 2, 6 (Neue, Formenl. II. p. 216).

[alter], for alias, acc. to Paul. ex. Fest. p. 27 Müll.

alter, tĕra, tĕrum, adj. (the measure of the gen. sing. āltĕrĭŭs as paeon primus is supported in good Latin only by examples from dactylic verse (but see alterĭus in trochaic measure, Plaut. Capt. 2, 2, 56), in which īpsĭŭs, īllĭŭs, īstĭŭs, ūnĭŭs, etc., are used as dactyls; on the contr., the regular measure āltĕrīŭs, as ditrochaeus, is sufficiently confirmed by the foll. verses of Enn., Ter., and Ter. Maur.: mox cum alterīus abligurias bona, Enn. ap. Donat. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25 (Sat. 29 Vahl.):

alterīus sua comparent commoda? ah!

Ter. And. 4, 1, 4:

nec alter[imacracute]us indigéns opís veni,

Ter. Maur. p. 2432 P.;

and sescupló vel una víncet alter[imacracute]us singulum,

id. ib. p. 2412 ib.; Prisc. p. 695 ib.; alterius is also commonly used as the gen. of alius, as alīus is little used (v. h. v. fin.).— Dat. sing. f.:

alterae,

Plaut. Rud. 3, 4, 45; Ter. Heaut. 2, 3, 30; Caes. B. G. 5, 27; Nep. Eum. 1, 6; Col. 5, 11, 10) [a comp. form of al-ius; cf. Sanscr. antara = alius; Goth. anthar; Lith. antras = secundus; Germ. ander; Gr. heteros; Engl. either, other; also Sanscr. itara = alius], the other of two, one of two, the other, ho heteros.

Lit.

In gen.:

nam huic alterae patria quae sit, profecto nescio,

Plaut. Rud. 3, 4, 45:

necesse est enim sit alterum de duobus,

Cic. Tusc. 1, 41, 97:

altera ex duabus legionibus,

Caes. B. C. 2, 20: mihi cum viris ambobus est amicitia;

cum altero vero magnus usus,

Cic. Clu. 42, 117:

alter consulum,

Liv. 40, 59:

alter ex censoribus,

id. 40, 52:

in alterā parte fluminis legatum reliquit,

on the other side, Caes. B. G. 2, 5; id. B. C. 3, 54:

si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram,

Vulg. Matt. 5, 39; 28, 1.—Hence: alter ambove, one or both; commonly in the abbreviation:

A. A. S. E. V. = alter ambove si eis videretur: utique C. Pansa, A. Hirtius consules alter ambove S. E. V. rationem agri habeant,

Cic. Phil. 5 fin. Wernsd.; cf. id. ib. 8, 11; 9, 7 fin.; 14, 14 fin.; cf.

Brison. Form. pp. 218 and 219: absente consulum altero ambobusve,

Liv. 30, 23: ambo alterve, S. C. ap. Front. Aquaed. 100 fin. —

Esp.

a.. In distributive clauses: alter... alter, the one... the other (cf. alius, II. A.): ho heteros... ho heteros:

Si duobus praefurniis coques, lacunā nihil opus erit. Cum cinere eruto opus erit, altero praefurnio eruito, in altero ignis erit,

Cato, R. R. 38, 9:

alteram ille amat sororem, ego alteram,

Plaut. Bacch. 4, 4, 68; id. Am. 1, 2, 19; 1, 2, 20; Ter. Ad. 1, 2, 50:

quorum alter exercitum perdidit, alter vendidit,

Cic. Planc. 35; so id. Rosc. Am. 6, 16: namque alterā ex parte Bellovaci instabant;

alteram Camulogenus tenebat,

Caes. B. G. 7, 59 Herz.:

conjunxit alteram (cortinam) alteri,

Vulg. Exod. 36, 10; 36, 22; ib. Joan. 13, 14; ib. Rom. 12, 5.—

In same sense, unus... alter, one... the other, as in later Gr. heis men... heteros de: vitis insitio una est per ver, altera est cum uva floret;

ea optima est,

Cato, R. R. 41, 1: Phorm. Una injuria est tecum. Chrem. Lege agito ergo. Phorm. Altera est tecum, Ter. Phorm. 5, 8, 90: uni epistolae respondi;

venio ad alteram,

Cic. Fam. 2, 17, 6:

nomen uni Ada, et nomen alteri Sella,

Vulg. Gen. 4, 19; ib. Matt. 6, 24:

Erant duae factiones, quarum una populi causam agebat, altera optimatium,

Nep. Phoc. 3, 1; Liv. 31, 21:

consules coepere duo creari, ut si unus malus esse voluisset, alter eum coërceret,

Eutr. 1, 8:

Duo homines ascenderunt in templum, unus pharisaeus et alter publicanus,

Vulg. Luc. 18, 10 al. —

Sometimes a subst., or hic, ille, etc., stands in the place of the second alter:

Epaminondas... Leonidas: quorum alter, etc... Leonidas autem, etc.,

Cic. Fin. 2, 30, 97; so Vell. 2, 71, 3:

alter gladiator habetur, hic autem, etc.,

Cic. Rosc. Am. 6, 17:

quorum alteri Capitoni cognomen est, iste, qui adest, magnus vocatur,

id. ib.:

alterum corporis aegritudo, illum, etc.,

Flor. 4, 7.—Sometimes

one alter is entirely omitted (cf. alius, II. A.; heteros, L. and S. I. 2.):

duae turmae haesere: altera metu dedita hosti, pertinacior (sc. altera), etc.,

Liv. 29, 33:

hujus lateris alter angulus ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat,

Caes. B. G. 5, 13; or

the form changed:

dialecticam adjungunt et physicam, alteram quod habeat rationem.... Physicae quoque etc.,

Cic. Fin. 3, 21, 72, and 3, 22, 73. —Sometimes a further distributive word is added:

alter adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans,

Sen. Ep. 66, 39:

alter in vincula ducitur, alter insperatae praeficitur potestati, alius etc.,

Amm. 14, 11.—

In plur.: nec ad vivos pertineat, nec ad mortuos;

alteri nulli sunt, alteros non attinget,

Cic. Tusc. 1, 38, 91:

alteri dimicant, alteri victorem timent,

id. Fam. 6, 3: binas a te accepi litteras; quarum alteris mihi gratulabare... alteris dicebas etc., in one of which,... in the other, id. ib. 4, 14:

quorum alteri adjuvabant, alteri etc.,

Caes. B. G. 7, 17: duplices similitudines, unae rerum, alterae verborum, Auct. ad Her. 3, 20. —

The second alter in a different case:

alter alterius ova frangit,

Cic. N. D. 2, 49:

uterque numerus plenus, alter alterā de causā habetur,

Macr. Somn. Scip. 2:

qui noxii ambo, alter in alterum causam conferant,

Liv. 5, 11:

alteri alteros aliquantum attriverant,

Sall. J. 79, 4; so id. ib. 42, 4;

53, 7 al. —Also with alteruter: ne alteruter alterum praeoccuparet,

Nep. Dion. 4, 1.—With unus:

quom inter nos sorderemus unus alteri,

Plaut. Truc. 2, 4, 30:

dicunt unus ad alterum,

Vulg. Ez. 33, 30:

ne unus adversus alterum infletur pro alio,

ib. 1 Cor. 4, 6.—With uterque:

uterque suo studio delectatus contempsit alterum,

Cic. Off. 1, 1, 4:

utrique alteris freti finitimos sub imperium suum coëgere,

Sall. J. 18, 12.—With nemo, nullus, neuter:

ut nemo sit alteri similis,

Quint. 2, 9, 2:

cum tot saeculis nulla referta sit causa, quae esset tota alteri similis,

id. 7, prooem. 4:

neutrum eorum contra alterum juvare,

Caes. B. C. 1, 1, 3:

ut neutra alteri officiat,

Quint. 1, 1, 3.—After two substt., the first alter generally refers to the first subst., and the second to the second:

Philippum rebus gestis superatum a filio, facilitate video superiorem fuisse. Itaque alter semper magnus, alter saepe turpissimus,

Cic. Off. 1, 26; cf. Plaut. Am. 1, 2, 21; Brem. ad Suet. Claud. 20.—Sometimes the order is reversed: contra nos (summa gratia et eloquentia) raciunt in hoc tempore;

quarum alteram (i. e. eloquentiam) vereor, alteram (i. e. gratiam) metuo,

Cic. Quinct. 1; so id. Off. 3, 18; 1, 12; cf. Spald. ad Quint. 9, 2, 6.—

As a numeral = secundus, the second, the next, o heteros:

primo die, alter dies, tertius dies, deinde reliquis diebus etc.,

Cic. Verr. 2, 1, 7:

proximo, altero, tertio, reliquis consecutis diebus non intermittebas etc.,

id. Phil. 1, 13 Wernsd.:

quadriennio post alterum consulatum,

id. Sen. 9:

die altero,

Vulg. Jos. 10, 32: alteris Te mensis adhibet deum, i. e. at the dessert (= mensā secundā), Hor. C. 4, 5, 31.—So, alterā die, the next day, têi allêi hêmerai, têi heterai:

se alterā die ad conloquium venturum,

Caes. B. C. 3, 19; Vulg. Gen. 19, 34; ib. Matt. 27, 62:

die altero,

ib. Num. 11, 32; ib. Jos. 5, 11 al.—So in comparative sense:

alterā die quam a Brindisio solvit, in Macedoniam trajecit,

Liv. 31, 14; Suet. Vit. 3:

intermittere diem alterum quemque oportet,

every other day, Cels. 3, 23; 3, 13; 4, 12:

Olea non continuis annis, sed fere altero quoque fructum adfert,

Col. R. R. 5, 8.—With prepp.:

qui (Ptolemaeus) tum regnabat alter post Alexandream conditam,

next after, Cic. Off. 2, 23, 82; so, fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, the second or next after him, Verg. E. 5, 49:

alter ab undecimo jam tum me ceperat annus,

id. ib. 8, 39.—Hence,

Also with tens, hundreds, etc.:

accepi tuas litteras, quas mihi Cornificius altero vicesimo die reddidit,

on the twenty-second day, Cic. Fam. 12, 25 Manut.:

anno trecentesimo altero quam condita Roma erat,

in the three hundred and second year, Liv. 3, 33:

vicesima et altera laedit,

Manil. 4, 466.—

So of a number collectively:

remissarios pedum XII., alteros pedum X.,

a second ten, Cato, R. R. 19, 2:

ad Brutum hos libros alteros quinque mittemus,

Cic. Tusc. 5, 41, 121:

basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum,

Cat. 5, 7.—So with the numeral understood: aurea mala decem misi;

cras altera (sc. decem) mittam,

a second ten, Verg. E. 3, 71.—Hence,

Unus et alter, unus atque alter, unus alterque, the one and the other.

For two (as in Gr. heis kai heteros):

unus et alter dies intercesserat,

Cic. Clu. 26:

adductus sum tuis unis et alteris litteris,

id. Att. 14, 18:

et sub eā versus unus et alter erunt,

Ov. H. 15, 182; so Suet. Tib. 63; id. Calig. 56; id. Claud. 12 (cf. id. Gram. 24: unum vel alterum, vel, cum plurimos, tres aut quattuor admittere).—

More freq. of an indef. number, one and another; and: unusalterve, one or two:

Unus et item alter,

Ter. And. 1, 1, 50:

mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit,

Cic. Fam. 3, 9; so id. Clu. 13, 38; 13, 26:

versus paulo concinnior unus et alter,

Hor. Ep. 2, 1, 74; so id. S. 1, 6, 102; 2, 5, 24; id. A. P. 15:

ex illis unus et alter ait,

Ov. F. 2, 394; id. Am. 2, 5, 22; Petr. 108; Plin. Pan. 45 Schwarz; cf. id. ib. 52, 2; Suet. Caes. 20; id. Galb. 14 al.:

paucis loricae, vix uni alterive cassis aut galea,

Tac. G. 6.—

Alterum tantum, as much more or again, twice as much (cf. Gr. heteron tosouton or hetera tosauta):

etiamsi alterum tantum perdundum est, perdam potius quam sinam, etc.,

Plaut. Ep. 3, 4, 81; so id. Bacch. 5, 2, 65:

altero tanto aut sesqui major,

Cic. Or. 56, 188:

altero tanto longior,

Nep. Eum. 8, 5; so Dig. 28, 2, 13:

numero tantum alterum adjecit,

Liv. 1, 36; so id. 10, 46; Auct. B. Hisp. 30; Dig. 49, 14, 3 al.—

Alteri totidem, as many more:

de alteris totidem scribere incipiamus,

Varr. L. L. 8, 24 Müll. —

To mark the similarity of one object to another in qualities, etc., a second, another (as in English, a second father, my second self, and the like). So,

With a proper name, used as an appellative (cf. alius, II. G.):

Verres, alter Orcus,

Cic. Verr. 2, 4, 50:

alterum se Verrem putabat,

id. ib. 5, 33 fin.:

Hamilcar, Mars alter,

Liv. 21, 10.—

With a com. noun:

me sicut alterum parentem observat,

Cic. Fam. 5, 8:

altera patria,

Flor. 2, 6, 42 al. —

Alter ego, a second self, of very intimate friends (in the class. per. perh. only in Cic. Ep.; cf. ho hetairos, heteros egô, Clem. Al. 450):

vide quam mihi persuaserim te me esse alterum,

Cic. Fam. 7, 5:

me alterum se fore dixit,

id. Att. 4, 1:

quoniam alterum me reliquissem,

id. Fam. 2, 15; Aus. praef. 2, 15.—

Alter idem, a second self, like heteroi hautoi, Arist. Eth. M. 8, 12, 3 (on account of the singularity of the expression, introduced by tamquam):

amicus est tamquam alter idem,

Cic. Lael. 21, 82.—

The one of two, either of two, without a more precise designation, for alteruter:

non uterque sed alter,

Cic. Ac. 2, 43, 132:

fortasse utrumque, alterum certe,

id. Att. 11, 18:

melius peribimus quam sine alteris vestrūm vivemus,

Liv. 1, 13:

nec rogarem, ut mea de vobis altera amica foret,

Ov. A. A. 3, 520:

ex duobus, quorum alterum petis, etc.,

Plin. Ep. 1, 7, 3:

ex duobus (quorum necesse est alterum verum), etc.,

Quint. 5, 10, 69:

ac si necesse est in alteram errare partem, maluerim etc.,

id. 10, 1, 26; 1, 4, 24; 9, 3, 6 al.—Once also with a negative, neither of two: hos, tamquam medios, [p. 98] nec in alterius favorem inclinatos, miserat rex, Liv. 40, 20, 4.—

Transf.

Another of a class = alius (as opp. to one's self, to another); subst., another, a neighbor, a fellow-creature, ho pelas (so sometimes heteros, Xen. Cyr. 2, 3, 17); cf. Ochsn. Eclog. 90 and 458 (alter designates the similarity of two objects; alius a difference in the objects contrasted): SI. INIVRIAM. FAXIT. ALTERI., Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1:

qui alterum incusat probri, eum ipsum se intueri oportet,

Plaut. Truc. 1, 2, 58; id. Am. prol. 84: mox dum alterius abligurias bona, quid censes dominis esse animi? Enn. ap. Don. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25:

ut malis gaudeant atque ex incommodis Alterius sua ut comparent commoda,

Ter. And. 4, 1, 3: qui alteris exitium paret, etc., Att. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39:

qui nihil alterius causā facit et metitur suis commodis omnia,

Cic. Leg. 1, 14:

ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso,

id. Off. 1, 17, 56; 1, 2, 4:

scientem in errorem alterum inducere,

id. ib. 3, 13, 55 et saep.:

cave ne portus occupet alter,

Hor. Ep. 1, 6, 32 Schmid.:

nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter,

id. S. 1, 1, 40; 1, 5, 33:

canis parturiens cum rogāsset alteram, ut etc.,

Phaedr. 1, 19:

nec patientem sessoris alterius (equum) primus ascendit,

Suet. Caes. 61; id. Tib. 58:

in quo judicas alterum, te ipsum condemnas,

Vulg. Rom. 2, 1:

nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius,

ib. 1 Cor. 10, 24;

14, 17: sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero,

ib. Gal. 6, 4 al. —Hence, alter with a neg., or neg. question and comp., as an emphatic expression (mostly ante-class.; cf.

alius, II. H.): scelestiorem nullum illuxere alterum,

Plaut. Bacch. 2, 3, 22:

scelestiorem in terrā nullam esse alteram,

id. Cist. 4, 1, 8:

qui me alter audacior est homo?

id. Am. 1, 1, 1; id. Ep. 1, 1, 24.—

The other, the opposite:

alterius factionis principes,

the leaders of the opposite party, Nep. Pelop. 1, 4 (cf. id. ib. 1, 2:

adversariae factioni): studiosiorem partis alterius,

Suet. Tib. 11. —

In gen., different:

quotiens te speculo videris alterum,

Hor. C. 4, 10, 6: abeuntes post carnem alteram (Gr. heteros, q. v. L. and S. III.), Vulg. Jud. 7.—

In the lang. of augury, euphem. for infaustus, unfavorable, unpropitious, Fest. p. 6 (v. L. and S. Gr. Lex. s. v. heteros, III. 2.).

alterius commonly serves as gen. of alius instead of alīus, Cic. Fam. 15, 1, 1; id. Att. 1, 5, 1; 1, 20, 2; Caes. B. G. 1, 36, 1; Sall. C. 52, 8; Liv. 21, 13, 3; 22, 14, 4; 26, 8, 2; 28, 37, 6 al.; Col. 8, 17, 2; 11, 2, 87; 12, 22, 2; Sen. Ep. 72, 10; 102, 3; id. Ben. 4, 3, 1; id. Ot. Sap. 4, 1; id. Brev. Vit. 16, 2; id. Q. N. 2, 34, 1 al.; Quint. 7, 9, 8; 8, 3, 73 al.; Tac. A. 15, 25; id. H. 2, 90; Plin. Ep. 10, 114, 2; Suet. Caes. 61; id. Tib. 58 al.; Gell. 2, 28 al.—It also stands as correlative to alius:

alius inter cenandum solutus est, alterius continuata mors somno est,

Sen. Ep. 66, 39:

cum inventum sit ex veris (gemmis) generis alterius in aliud falsas traducere,

Plin. 37, 12, 75, § 197; Plin. Pan. 2, 6 (Neue, Formenl. II. p. 216).

[alter], for alias, acc. to Paul. ex. Fest. p. 27 Müll.

altercor, ātus, 1, v. dep. [alter], to have a discussion or difference with another, to dispute; to wrangle, quarrel, etc. (constr. cum aliquo, inter se, and alicui with acc. and absol.).

In gen.: cur illa hic mecum altercata est? Pac. ap. Non. 470, 7:

Labienus altercari cum Vatinio incipit,

Caes. B. C. 3, 19:

mulierum ritu inter nos altercantes,

Liv. 3, 68.—Once with acc.:

dum hunc et hujusmodi sermonem altercamur,

App. M. 2, p. 115, 40: nimium altercando veritas amittitur, P. Syr. ap. Gell. 17, 14.—

Esp., in rhet. lang., to strive to gain the victory over an opponent in a court of justice by putting questions for him to answer (cf. altercatio, II.):

Crassus in altercando invenit parem neminem,

in crossexamining, Cic. Brut. 43.—Hence poet., in gen, to contend, struggle with: altercante libidinibus pavore, * Hor. S. 2, 7, 57.

ambō̆, bae, bo, num. ( nom. plur. ambo for ambae, Plaut. Merc. 2, 1, 7; acc. plur. orig. ambo, analog. to the Gr. amphô, but from the adj. use of the word ambos arose; acc. ambo is found in Plaut. Am. 1, 2, 8; 5, 1, 67; id. As. 3, 3, 121; id. Curc. 5, 3, 14; id. Cist. 2, 1, 49; id. Ep. 2, 2, 19; id. Bacch. 4, 8, 19; 5, 2, 69; id. Most. 3, 2, 140; id. Rud. 3, 5, 7; Afran. ap. Charis. p. 96 P.; Cic. (who never uses ambos) Fam. 5, 8; 9, 13; Caes. (who never uses ambos) B. C. 1, 48; Verg. (who never uses ambos) E. 6, 18; id. G. 4, 88; id. A. 12, 342; Hor. (who never uses ambos) S. 2, 3, 180; 2, 7, 62; Liv. 3, 62; 7, 19; 26, 7; 26, 26; 27, 27; 30, 14; 35, 22; 38, 53; 40, 46; 41, 18; 45, 19; Mart. 7, 40; Sil. 4, 175; 17, 427 al.; ambos is found in Afran. Com. Rel. p. 194 Rib. bis; Plaut. Bacch. 5, 1, 29; id. Ps. 1, 3, 21; Ter. (who never uses ambo) Eun. 5, 8, 39; id. Heaut. 4, 3, 33; 5, 2, 42; id. Ad. 1, 2, 51; 5, 9, 5; Prop. 3, 13, 18; Liv. 2, 10, 6; 22, 34, 10; Sall. (who never uses ambo) J. 21, 4; id. Fragm. 4, 19, 5 Kritz; Ov. (who never uses ambo) H. 10, 51; Tac. (who never uses ambo) A. 13, 54; Vulg. Tob. 3, 25; ib. Eph. 2, 16; cf. Charis. p. 95; Prisc. p. 744 P.; Rudd. I. p. 57; Kühn. ad Cic. Tusc. 1, 46, 110; Neue, Formenl. II. p. 145 sqq.) [amphô, amphoteroi, Paul. ex Fest. p. 4 Müll.; kindr. with Sanscr. ubhāu, dual nom. = ambo; Zend. uba; Slav. oba; Lith. abù; Goth. bai, bajōths; Germ. beide; Engl. both], both (of two objects whose duality is assumed as already known; when not already known, they are designated by duo. The difference between ambo and uterque is thus given by Charis. p. 49 P.: Ambo non est dicendum, nisi de his, qui uno tempore quid faciunt, utpote reges Eteocles et Polynices ambo perierunt quasi unā; Romulus autem et Africanus non ambo triumphārunt, sed uterque; quia diverso tempore).

Of objects naturally in pairs, as the parts of the body, both:

manusque ambas,

Verg. A. 6, 496; 10, 868:

ambas palmas,

id. ib. 5, 425;

10, 844: tinnient ambae aures ejus,

Vulg. 1 Reg. 3, 11; ib. 4 Reg. 21, 12:

circum unum ambove genua,

Plin. 28, 6, 17, § 59 (but even here we find duo:

sumes duos renes (vituli) et adipem,

Vulg. Exod. 29, 13; 29, 22:

duas manus,

ib. Matt. 18, 8 bis; 18, 9:

duae palmae manuum ejus,

ib. 1 Reg. 5, 4:

duorum luminum,

of both eyes, ib. Jud. 16, 28; so Shaksp., her two eyes, Love's Lab. Lost, iv. 3;

Haml. i. 4).—So of other things: Tristior illā Terra sub ambobus non jacet ulla polis,

Ov. P. 2, 7, 64:

Atridas Priamumque, et saevum ambobus Achillen,

angry with both parties, id. ib. 1, 458.—

In gen., of two objects and no more, the two, both: QVOM. PERORANT. AMBO. PRAESENTES. (i.e. actor et reus), Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 17, 2, 10:

consules, alter ambove, si eis videretur,

Cic. Phil. 5, 19, 53:

ambo accusandi estis,

Ter. Heaut. 1, 1, 67:

jam hisce ambo, et servos et era, frustra sunt duo,

Plaut. Am. 3, 3, 19:

erroris ambo complebo,

id. ib. 1, 2, 8:

emit hosce ambos,

id. Capt. prol. 34:

ut eos ambos fallam,

Ter. Heaut. 4, 3, 33; so Vulg. Tob. 3, 25:

hic, qui utrumque probat, ambobus debuit uti,

Cic. Fin. 2, 7, 20:

una salus ambobus erit,

Verg. A. 2, 710:

plebiscitis cautum, ne quis duos magistratus uno anno gereret, utique liceret consules ambos plebeios creari,

Liv. 7, 42:

Caesar atque Pompeius diversa sibi ambo consilia capiunt... eodemque die uterque eorum ex castris exercitum educunt,

Caes. B. C. 3, 30:

amborum verba,

Tac. A. 3, 35:

civitate Romanā ambos donavit,

id. ib. 13, 54:

ambo occisi,

Suet. Aug. 11:

errant autem ambo senes,

Vulg. Gen. 18, 11; ib. Matt. 15, 14:

applicuit ambos ad eum,

ib. Gen. 48, 13; ib. Eph. 2, 16.—

Poet. = duo:

partīs ubi se via findit in ambas,

into two, Verg. A. 6, 540.

ăpŭd ( apud down to the time of Caesar, Corp. Inscr. I. 30; I. 196; and after 45 B. C. both apud, Inscr. Orell. 206; 818, and aput, ib. 206; 15; 34; another form of apud was apor, Paul. ex Fest. p. 26 Mull. apud, Ritschl, Rib. in Trag. et Com. Rel., Mull. in Lucil., and Dietsch in Sall.; aput, Lachm., Fleck. in Plaut.; both apud and aput, Mull. in Cat. and Rib. in Verg.) [Corssen once regarded apud as connected with apisci, as juxta with jungo, Ausspr. I. p. 335, 1st ed., but afterwards, ib. 2d ed. I. p. 197, he adopted Pott's view, that it was comp. of Sanscr. api, = to, toward, near (Gr. epi), and ad, old form ar, which view the form apor favors, and thus its strict meaning would be on to, unto; v. infra, IV.]; prep. gov. acc., with, at, by, near (regularly with words denoting rest, and primarily of persons, while ad properly designates only direction, motion, extension, etc., and is chiefly used of places; the diff. between apud and penes is given in Paul. ex Fest. p. 22 Mull.: apud et penes in hoc differunt, quod alterum personam cum loco significat, alterum personam et dominium ac potestatem; v. penes, and cf. Nep. Them. 7, 2: ad ephoros Lacedaemoniorum accessit, penes quos summum imperium erat, atque apud eos (v. infra, I. B. 2. a.) contendit, etc.; and for the difference between ad and apud, cf. Lucil. 9, 58 sq. Mull.: apud se longe alid est, neque idem valet ad se: Intro nos vocat ad sese, tenet intus apud se; syn.: ad, prope, coram, inter, in with abl.; rare in early Lat.; very freq. in Plaut., less freq. in Ter., seven times in Verg., five times in Juv., three times in Catull., twice in Ov, and once in Hor. and Prop.; never in Tib. or Pers.; very freq. in Cic., the historians, and the Vulg.).

A.. In designating nearness in respect of persons, with, near: apud ipsum adstas, Att. ap. Non. p. 522, 25:

adsum apud te, genitor,

id. ib. p. 522, 32:

alteram (partem) apud me adponito,

Plaut. Trin. 4, 3, 60:

nunc hic apud te servio,

id. Capt. 2, 2, 62:

scriptorum non magnast copia apud me,

Cat. 68, 33 Mull.:

mane apud me,

Vulg. Gen. 29, 19:

Advocatum habemus apud Patrem,

ib. 1 Joan. 2, 1:

cum in lecto Crassus esset et apud eum Sulpicius sederet,

Cic. de Or. 2, 3, 12; so id. Pis. 26, and id. Rep. 3, 28.—

Esp.

a.. With a pron. or subst., apud me, te, se, aliquem, etc., with me, in my house, etc., in one's house, at the house of a person; Fr. chez moi, chez vous, chez soi, etc.:

Quis heri apud te? Naev., Com. Rel. p. 9 Rib.: dico eum esse apud me,

Plaut. Capt. 3, 2, 15; 4, 2, 73:

hic apud me hortum confodere jussi,

id. Aul. 2, 2, 66:

si commodumst, apud me, sis, volo,

Ter. Heaut. 1, 1, 110:

condixerant cenam apud me, Turp., Com. Rel. p. 108 Rib.: quid nunc virgo? Nempe apud test?

Plaut. Trin. 1, 2, 159:

Quid sibi volunt homines isti apud te?

Vulg. Num. 22, 9; ib. Matt. 26, 18:

cenabis bene apud me,

Cat. 13, 1:

apud me habitavit,

Cic. Clu. 33; id. Verr. 4, 111; 5, 77:

apud te cenavit,

id. Div. in Caecil. 58; id. Verr. 4, 49; id. Cael. 26; id. Deiot. 32:

in curia posita potius quam rure apud te, Titin., Com. Rel. p. 142 Rib.: mane apud me etiam hodie,

Vulg. Jud. 19, 9:

tenet intus apud se,

Lucil. 9, 59 Mull.:

Pompeius petiit, ut secum et apud se essem cotidie,

Cic. Att. 5, 6:

apud se fecit manere,

Vulg. Jud. 19, 7; ib. Luc. 11, 37:

de gladiis, quae apud ipsum erant deprehensa,

Cic. Cat. 3, 10:

Cum postridie apud eundem ventum exspectans manerem,

id. Phil. 1, 8:

mansit apud eum quattuor mensibus,

Vulg. Jud. 19, 2; ib. Act. 28, 14:

apud quem deversatus es,

Cic. Verr. 4, 37: apud nympham Calypsonem, Liv. And. ap. Prisc. p. 685 (cf. Hom. Od. 4, 557: Numphês en megaroisi Kalupsous):

habitasti apud Heium Messanae,

Cic. Verr. 4, 18; id. Cael. 51:

Fuisti apud Laecam illa nocte,

id. Cat. 1, 4, 9; id. de Or. 1, 22, 104; id. Att. 1, 8:

apud Ostorium Scapulam epulatur,

Tac. A. 14, 48:

apud Cornelium Primum juxta Velabrum delituit,

id. H. 3, 74; 1, 14:

Factum est, ut moraretur apud Simonem quendam,

Vulg. Act. 9, 43:

invenient hominem apud sororem tuam occultantem se,

Cic. Dom. 83:

qui apud te esset eductus,

id. Quinct. 69:

apud quem erat educatus,

id. Lael. 20, 75:

cum alter ejus filius apud matrem educaretur,

id. Clu. 27:

disciplina C. Cassii, apud quem educatus erat,

Tac. A. 15, 52:

se apud Q. Mucium jus civile didicisse,

id. Or. 30:

apud eosdem magistratus institutus,

Suet. Calig. 24:

servorum manus tamquam apud senem festinantes,

Tac. H. 1, 7:

in convivio apud regem,

id. A. 2, 57: Bene vale;

apud Orcum te videbo,

in the abode of Orcus, Plaut. As. 3, 3, 16:

sacrificasse apud deos, i. e. in templis deorum,

Tac. A. 11, 27:

frater apud Othonem militans,

in the army of Otho, id. H. 2, 26; so,

nec solum apud Caecinam (cognoscebatur id damnum composuisse),

id. ib. 2, 27:

quorum sint legati apud se,

in his camp, Caes. B. G. 4, 8; cf.:

Quos cum apud se in castris Ariovistus conspexisset,

id. ib. 1, 47:

dici hoc potest, Apud portitores eas (litteras) resignatas sibi,

at the custom-house, Plaut. Trin. 3, 3, 64; 3, 3, 80:

Quantillum argenti mihi apud trapezitam siet,

at the banker's, id. Capt. 1, 2, 90:

duo genera materiarum apud rhetoras tractantur, i. e. in scholis rhetorum, as he says just before,

Tac. Or. 35.—Apud me etc. is sometimes added to domi or in aedibus, or interchanges with domi: Me. Ubi namst, quaeso? Ch. Apud me domi, Ter. Heaut. 3, 1, 21:

a me insidias apud me domi positas esse dixerunt,

Cic. Sest. 41:

domi esse apud sese archipiratas dixit duos,

id. Verr. 5, 73; so Vulg. Gen. 27, 15:

quae (signa) cognovi apud istum in aedibus,

Cic. Verr. 1, 50:

esse illa signa domi suae, non esse apud Verrem,

id. ib. 4, 16:

nihil apud hanc lautum, pistor domi nullus,

id. Pis. 67; id. Clu. 165.—Hence,

Trop.: apud se esse, to be at home, i. e. to be in one's senses, be one's self, be sane (only in conversational lang.; most freq. in Ter.; cf. Gr. en heautôi einai, Ar. Vesp. 642; opp. vecors, amens esse, to be out of one's wits, beside one's self; so Gr. phrenôn exestanai, Eur. Or. 1021):

Sumne ego apud me?

Plaut. Mil. 4, 8, 36:

Non sum apud me,

Ter. Phorm. 1, 4, 26, and Afran., Com. Rel, p. 170 Rib.:

Prae iracundia, Menedeme, non sum apud me,

Ter. Heaut. 5, 1, 48:

Vix sum apud me: ita animus commotust metu, spe, gaudio,

id. And. 5, 4, 34:

Num tibi videtur esse apud sese?

id. Hec. 4, 4, 85 (quasi ob amorem meretricis insanus, Don.):

proin tu fac, apud te ut sies,

id. And. 2, 4, 5 (= ut praeparatus sis, Don.); Petr. 129.—

In respect of persons, in whose presence or before whom any thing is done or takes place, esp. of discussions or debates in which the persons have the right of decision (Web. Uebungsch. p. 33), before, in the presence of, = coram, ad.

Of civil or military affairs, before:

cum res agatur apud praetorem populi Romani et apud severissimos judices,

Cic. Arch. 3:

apud eosdem judices reus est factus,

id. Clu. 22, 59:

vis de his judicari apud me?

Vulg. Act. 25, 9:

accusavit fratres suos apud patrem,

ib. Gen. 37, 2; ib. 1 Macc. 7, 6; ib. Joan. 5, 45:

hoc, quod nunc apud pontifices agis,

Cic. Dom. 51; 117:

istud ne apud eum quidem dictatorem quisquam egit isto modo,

id. Lig. 12:

qui hanc causam aliquotiens apud te egit,

id. Quinct. 30; so id. Verr. 2, 100; 3, 114; id. Caecin. 69; id. Sest. 120:

(populus Romanus) mihi potestatem apud se agendi dedit,

id. Verr. 5, 173: Repulsior secunda collatione dixit Cato in ea, quae est contra Cornelium apud populum, Paul. ex Fest. p. 286 Mull.:

tutoresne defendent apud istius modi praetorem?

Cic. Verr. 1, 153; id. Clu. 126: apud te cum sim defensurus me, Vulg. Act. [p. 146] 26, 2:

omnia apud praetores gererentur,

Tac. Or. 38:

causam nescio quam apud judicem defendebat,

Cic. Clu. 74; so Tac. A. 3, 12; id. Or. 19:

apud te defendit alium in ea voluntate non fuisse, in qua te,

Cic. Lig. 6:

apud judicem causam dicere,

id. Quinct. 43; id. Verr. 1, 26; id. Sex. Rosc. 85:

apud aliquem dicere,

id. Lig. 6; id. Deiot. 4:

verba apud senatum fecit,

id. Verr. 2, 2, 20:

habita apud senatum oratione,

Tac. A. 12, 25; 6, 8:

haec apud patres disseruit,

id. ib. 2, 43; 4, 2;

4, 6: modeste apud vos socius populi Romani questus est,

Cic. Verr. 4, 18:

Quae est ergo apud Caesarem querella?

id. Lig. 25:

isne apud vos obtinebit causam, qui etc.,

id. Caecin. 38:

petita multa est apud eum praetorem,

id. Verr. 1, 155:

causam contra aliquem apud centumviros dicere,

id. de Or. 2, 23, 98; Tac. Or. 38:

numerus oratorum quot annis apud magistratus publice subscribitur,

Cic. Verr. 3, 120:

apud eorum quem qui manumitteretur,

Liv. 41, 9: apud proconsules aliquem manumittere, Marcian. ap. Dig. 1, 162.—

In extra judicial cases, before:

apud hunc confessus es et genus etc.,

Plaut. Capt. 2, 3, 52:

nullam causam dico, quin mihi Et parentum et libertatis apud te deliquio siet,

id. ib. 3, 4, 93:

apud erum qui (servos) vera loquitur,

id. Am. 2, 1, 43:

apud novercam querere,

id. Ps. 1, 3, 80:

ego apud parentem loquor,

Cic. Lig. 30:

plura fateri apud amicos,

Tac. A. 14, 62:

aliquid apud aliquem laudare,

Cic. Att. 2, 25; Tac. A. 13, 46; so Vulg. Gen. 12, 15:

aliquem apud aliquos vituperare,

Cic. Phil. 2, 11:

apud quem tu etiam nos criminari soles,

id. Vatin. 29.—

Of one's feelings, views, judgment, with, in the view or sight of, before.

With verbs:

apud Tenedios sanctissimus deus habetur,

Cic. Fl. 61; id. Verr. 1, 49:

quod apud illos amplissimum sacerdotium putatur,

id. ib. 2, 126;

1, 69: si tutoris auctoritas apud te ponderis nihil habebat,

id. ib. 2, 55; id. Planc. 4:

apud judicem grave et sanctum esse ducetur,

id. Q. Rosc. 6:

Quae omnia apud nos partim infamia... ponuntur, Nep. praef. 5: justificatur apud Deum,

Vulg. Gal. 3, 11:

haec apud illos barbatos ridicula videbantur,

Cic. Mur. 26; id. Dom. 101:

unus dies apud Dominum (est) sicut mille anni, et mille anni sicut dies unus,

Vulg. 2 Pet. 3, 8.—

With adjj.:

fuisti apud pontifices superior,

Cic. Dom. 4:

qui honos est apud Syracusanos amplissimus,

id. Verr. 4, 137; id. Font. 36:

quam clara (expugnatio) apud omnes,

id. Verr. 1, 50; 2, 50:

Satis clarus est apud timentem quisquis timetur,

Tac. H. 2, 76; id. Or. 7:

hoc est apud Graecos prope gloriosius quam Romae triumphasse,

Cic. Fl. 31; Tac. H. 5, 17:

quod aeque apud bonos miserum est,

id. ib. 1, 29:

quae justa sunt apud nos,

Vulg. 1 Macc. 11, 33; ib. Rom. 2, 13:

tunc eritis inculpabiles apud Dominum,

ib. Num. 32, 22:

si is pretio apud istum idoneus esset,

Cic. Verr. 2, 121.—

With substt.:

est tanta apud eos ejus fani religio atque antiquitas, ut etc.,

Cic. Verr. 1, 46:

tanta nominis Romani dignitas est apud omnes nationes, ut etc.,

id. ib. 5, 150:

qua (hic) apud omnes Siculos dignitate atque existimatione sit,

id. ib. 2, 111:

Dymnus modicae apud regem auctoritatis et gratiae,

Curt. 6, 72:

abominatio est uterque apud Deum,

Vulg. Prov. 17, 15.—Apud animum, apud animum meum, etc. sometimes stand for mihi, mecum, etc., or simply animo: Ea tute tibi subice et apud animum propone, before your mind, before you, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5:

ipsi primum statuerint apud animos, quid vellent,

Liv. 6, 39, 11:

Sic apud animum meum statuo,

Sall. de Ord. Rep. 2:

sic statuere apud animum meum possum,

Liv. 34, 2, 4.—So with pers. pron. in Vulg. after the Greek: haec apud se (pros heauton) oravit, within himself, to himself, Luc. 18, 11: Sciens apud semet ipsum (en heautôi), in himself, Joan. 6, 62: statui hoc ipsum apud me (emautôi), ne etc., with myself, 2 Cor. 2, 1; so, hoc cogitet apud se (eph heautou), ib. 10, 7.—

And simply before, in the presence of:

id apud vos proloquar,

Plaut. Capt. prol. 6:

nemo est meorum amicorum, apud quem expromere omnia mea occulta audeam,

Ter. Heaut. 3, 3, 14:

se jactant apud eos, quos inviti vident,

Cic. Fl. 61:

licet mihi, Marce fili, apud te gloriari, ad quem etc.,

id. Off. 1, 22, 78: de vobis glorior apud Macedones, Vulg. 2 Cor. 9, 2:

plus quam apud vos commemorari velitis,

Cic. Caecin. 77:

non apud indoctos loquor,

id. Pis. 68:

ostendit, quae quisque de eo apud se dixerit,

Caes. B. G. 1, 19:

quid apud magnum loquerentur Achillem,

Ov. M. 12, 163:

neque raro neque apud paucos talia jaciebat,

Tac. A. 4, 7:

loqui de se apud aliquem,

Cic. Att. 1, 3:

mentiri apud aliquem,

Plaut. Poen. 1, 1, 24:

apud aliquem profiteri,

Curt. 7, 7, 24:

Non est nobis haec oratio habenda apud imperitam multitudinem,

Cic. Mur. 61:

Caesar apud milites contionatur,

Caes. B. C. 1, 7:

gratias agere alicui apud aliquem,

Cic. Sest. 4; so Tac. A. 15, 22:

si quid (in me) auctoritatis est, apud eos utar, qui etc.,

Cic. Imp. Pomp. 2; so id. Lig. 16, and id. Red. in Sen. 24:

Quae fundebat apud Samson lacrimas,

Vulg. Jud. 14, 16.—

Of a person with whom, in whose case something is, exists, is done, with, in the case of, often = in with abl.:

quom apud te parum stet fides,

Plaut. Ps. 1, 5, 62:

Et bene apud memores veteris stat gratia facti,

Verg. A. 4, 539:

At fides mihi apud hunc est,

Ter. Heaut. 3, 3, 10: De. Quid est? Ch. Itan parvam mihi fidem esse apud te? id. Phorm. 5, 3, 27:

ut apud me praemium esse positum pietati scias,

id. Hec. 4, 2, 8:

alioqui mercedem non habebitis apud Patrem vestrum,

Vulg. Matt. 6, 1:

illa res quantam declarat ejusdem hominis apud hostes populi Romani auctoritatem,

Cic. Imp. Pomp. 46:

(eum) Aeduorum auctoritatem apud omnes Belgas amplificaturum,

Caes. B. G. 2, 14:

si M. Petrei non summa auctoritas apud milites exstitisset,

Cic. Sest. 12:

Pompei auctoritas apud omnes tanta est. quanta etc.,

id. Fl. 14; id. Phil. 13, 7:

ecquid auctoritatis apud vos socii populi Romani habere debeant,

id. Div. in Caecil. 17; so id. Verr. 2, 14; id. Mur 38:

(servi) apud eum sunt in honore et pretio,

id. Sex. Rosc. 77; id. Verr. 5, 157; id. Cat. 3, 2:

videmus quanta sit in invidia quantoque in odio apud quosdam virtus et industria,

id. Verr. 5, 181:

quo majore apud vos odio esse debet quam etc.,

id. ib. 1, 42:

domi splendor, apud exteras nationes nomen et gratia,

id. Clu. 154; id. Mur. 38:

Dumnorigem, magna apud plebem gratia,

Caes. B. G. 1, 18:

tanti ejus apud se gratiam esse ostendit, uti etc.,

id. ib. 1, 20:

certe apud te et hos, qui tibi adsunt, veritas valebit,

Cic. Quinct. 5; id. Div. in Caecil. 17; id. Lig. 30; id. Marcell. 14; id. Mil. 34:

utrum apud eos pudor atque officium aut timor valeret,

Caes. B. G. 1, 40:

apud quem ut multum gratia valeret,

Nep. Con. 2, 1:

video apud te causas valere plus quam preces,

Cic. Lig. 31; so id. Lael. 4, 13, and Tac. H. 3, 36:

quod apud vos plurimum debebit valere,

Cic. Div. in Caecil. 11; so Caes. B. G. 1, 17, and Tac. H. 4, 73:

qui tantum auctoritate apud suos cives potuit, ut etc.,

Cic. Verr. 2, 113:

speravit sese apud tales viros aliquid posse ad etc.,

id. Sex. Rosc. 141:

(eum) apud finitimas civitates largiter posse,

Caes. B. G. 1, 18:

quae (pecunia) apud me contra fidem meam nihil potuisset,

Cic. Verr. 1, 19:

quae (memoria) plus apud eum possit quam salus civitatis,

id. Phil. 5, 51; id. Verr. 3, 131:

qui apud eum plurimum poterat,

id. ib. 3, 130:

qui apud me et amicitia et beneficiis et dignitate plurimum possunt,

id. Sex. Rosc. 4; so Caes. B. G. 1, 9.—So very rarely with adjj.:

faciles sunt preces apud eos, qui etc.,

Cic. Har. Resp. 63:

nihil me turpius apud homines fuisset,

id. Att. 2, 19:

apud quos miserum auxilium tolerabile miserius malum fecit,

Cels. 3, 23.—

Of persons, of inhabitants of cities or countries, among whom one is, or something is, is done or happens, among = inter:

CONSOL. QVEI. FVIT. APVD. VOS., Epit. Scip. ap. Grotef. Gr. II. p. 296: homines apud nos noti, inter suos nobiles,

Cic. Fl. 52:

Ut vos hic, itidem ille apud vos meus servatur filius,

Plaut. Capt. 2, 2, 11; 2, 2, 62:

qui (colonus) perigrinatur apud vos,

Vulg. Exod. 12, 49:

qui regnabat apud vos,

ib. 1 Macc. 12, 7; ib. Matt. 13, 56; ib. Luc. 9, 41:

si iste apud eos quaestor non fuisset,

Cic. Div. in Caecil. 4; 65:

Apud eos fuisse regem Divitiacum,

Caes. B. G. 2, 4; 2, 2:

qui (praetores) apud illos a populo creantur,

Cic. Fl. 44:

apud quos consul fuerat,

id. Div. in Caecil. 66; id. Verr. 2, 5; 4, 108:

apud inferos illi antiqui supplicia impiis constituta esse voluerunt,

id. Cat. 4, 8; id. Tusc. 1, 5, 10; so Vulg. Eccli. 14, 17: Sunt apud infernos tot milia formosarum, Prop. 3, 2, 63:

fateri quae quis apud superos distulit in seram commissa piacula mortem,

Verg. A. 6, 568;

Vel. 2, 48, 2: studiis militaribus apud juventutem obsoletis,

Cic. Font. 42:

qui apud socios nominis Latini censi essent,

Liv. 41, 9:

qui apud gentes solus praestat, Naev., Com. Rel. p. 25 Rib.: quae sacra apud omnes gentes nationesque fiunt,

Cic. Verr. 4, 109:

id (simulacrum) apud Segestanos positum fuisse,

id. ib. 4, 80:

si apud Athenienses non deerant qui rem publicam defenderent,

id. Sest. 141, and Nep. Milt. 6, 2:

ille est magistratus apud Siculos, qui etc.,

Cic. Verr. 2, 131:

si tu apud Persas deprehensus etc.,

id. ib. 5, 166:

Apud Helvetios longe nobilissimus fuit Orgetorix,

Caes. B. G. 1, 2:

apud omnes Graecos hic mos est, ut etc.,

Cic. Verr. 2, 158, and id. Fragm. B. 7, 18 B. and K.:

quod apud Germanos ea consuetudo esset, ut etc.,

Caes. B. G. 1, 50:

aliis Germanorum populis usurpatum raro apud Chattos in consensum vertit,

Tac. G. 31:

Cui (mihi) neque apud Danaos usquam locus (est),

Verg. A. 2, 71:

apud Nahanarvalos antiquae religionis lucus ostenditur,

Tac. G. 43; 32; 38; 44; id. H. 4, 56; 4, 61; id. A. 2, 1; 2, 45: apud Graecos magis quam in ceteris nationibus exculta est medicina, Cels. praef. 3, 9.—So of an army, in, with, where in with abl. is commonly used:

qui apud exercitum cum Lucio Lucullo est,

in the army under L. Lucullus, Cic. Verr. 4, 49; so id. Arch. 11:

apud exercitum mihi fueris tot annos,

id. Mur. 45:

quod Hannibalem etiam nunc cum imperio apud exercitum haberent,

in the army with a command, Nep. Hann. 7, 3:

simul manere apud exercitus Titum utile videbatur,

Tac. H. 5, 10:

quod XII. pondo argenti habuisset apud exercitum,

with his troops, Plin. 33, 4, 50, § 143.—

In designating the author of a work or of an assertion, apud aliquem, in, by, in the writings of, any one (the work itself being designated by in with abl.; as, de qua in Catone majore satis multa diximus, Cic. Off. 1, 42, 151:

Socraiem illum, qui est in Phaedro Platonis,

id. de Or. 1, 7, 28:

quo in libro,

id. ib. 1, 11, 47):

ut scriptum apud eundem Caelium est,

Cic. Div. 1, 26, 55:

apud Xenophontem autem moriens Cyrus major haec dicit,

id. Sen. 22, 79:

quod apud Platonem est in philosophos dictum, quod etc.,

id. Off. 1, 9, 28:

apud Agathoclem scriptum in historia est,

id. Div. 1, 24, 50:

ut est apud poetam nescio quem,

id. Phil. 2, 65:

Quod enim est apud Ennium, etc.,

id. Off. 1, 8, 26:

de qua (ambitione) praeclare apud eundem est Platonem, simile etc.,

id. ib. 1, 25, 87:

Apud Varronem ita est, etc.,

Plin. 18, 35, 79, § 348:

ut video scriptum apud Graecos,

Cic. Scaur. 4:

invenio apud quosdam auctores,

Tac. H. 2, 37; so id. A. 1, 81; 3, 3:

reperio apud scriptores,

id. ib. 2, 88:

apud Solonem,

i. e. in his laws, Cic. Leg. 2, 26, 64:

cui bono est, si apud te Agamemnon diserte loquitur, i. e. in tragoediis tuis,

Tac. Or. 9. —Also of speakers:

apud quosdam acerbior in conviciis narrabatur,

Tac. Agr. 22.—

a.. Est aliquid apud aliquem = est alicui aliquid, apud aliquem being equivalent to dat. of possessor:

quae (scientia auguralis) mihi videtur apud majores fuisse dupliciter, ut etc.,

Cic. Leg. 2, 13, 33:

juris civilis magnum usum apud multos fuisse,

id. Brut. 41, 152:

cum apud eum summum esset imperium populi,

Nep. Phoc. 2, 4:

omnis gratia, potentia, honos, divitiae apud illos sunt,

Sall. C. 20, 8:

par gloria apud Hannibalem hostesque Poenos erat,

Liv. 22, 30, 8:

apud quos nulla loricarum galearumve tegmina (erant),

Tac. A. 12, 35:

pecuniam ac dona majora apud Romanos (esse),

id. H. 4, 76:

minorem esse apud victos animum,

id. ib. 3, 1;

2, 75: quando quidem est apud te virtuti honos,

Liv. 2, 1, 15: Phoebo sua semper apud me Munera sunt, Phoebus has his gifts with me, i. e. I have his gifts for Phoebus, Verg. E. 3, 62; so Hor. C. 3, 29, 5:

apud te est fons vitae,

Vulg. Psa. 35, 10:

apud Dominum (est) misericordia,

ib. ib. 129, 7.—

Est aliquid apud aliquem also simply denotes that something is in one's hands, in his power, at his disposal:

erat ei apud me pauxillulum Nummorum,

Ter. Phorm. 1, 1, 3:

negasse habere se (phaleras): apud alium quoque eas habuisse depositas,

Cic. Verr. 4, 29:

multa (signa) deposita apud amicos,

id. ib. 4, 36:

apud quem inventus est scyphus,

Vulg. Gen. 44, 16; ib. [p. 147] Exod. 22, 4; ib. Deut. 24, 12.—So also of persons:

te pix atra agitet apud carnuficem,

in the hands of, Plaut. Capt. 3, 4, 65:

qui (obsides) apud eum sint,

Caes. B. G. 1, 31; 1, 33.—

Apud aliquem = alicui, the dat. of indir. obj.:

remanet gloria apud me, Att., Trag. Rel. p. 194 Rib.: nihil apud Siculum, nihil apud civem Romanum tota in Sicilia reliquisse,

Cic. Verr. 4, 2:

si (cura rei publicae) apud Othonem relinqueretur,

Tac. H. 1, 13; 1, 20:

qui judicia manere apud ordinem Senatorium volunt,

Cic. Div. in Caecil. 8:

neque praemia caedis apud interfectorem mansura,

Tac. H. 2, 70; id. A. 15, 7:

fidens apud aliquem obligare,

Dig. 16, 1, 27.—So rarely with adjj.:

Essetne apud te is servos acceptissimus?

Plaut. Capt. 3, 5, 56:

non dicam amicum tuum, quod apud homines carissimum est,

Cic. Verr. 2, 110:

apud publicanos gratiosus fuisti,

id. ib. 2, 169; 4, 38; id. Fl. 76; id. Lig. 31: Apud homines hoc impossibile est;

apud Deum autem omnia possibilia sunt,

Vulg. Matt. 19, 26; ib. Marc. 10, 27.

Transf. In designations of place,

At, near, about, around, before (esp. freq. in the post-Aug. histt.) = ad, prope, circum, ante: tibi servi multi apud mensam adstant, Naev. ap. Prisc. p. 893 P. (Com. Rel. p. 10 Rib.):

verecundari neminem apud mensam decet,

Plaut. Trin. 2, 4, 77:

Quid apud hasce aedis negotii est tibi?

id. Am. 1, 1, 194:

Quid illisce homines quaerunt apud aedis meas?

id. Most. 4, 2, 26; id. Trin. 4, 2, 25: apud ignem adsidere, Turp. ap. Non. p. 522, 26 (Com. Rel. p. 100 Rib.); Sisenn. ap. Non. p. 86, 16:

navem is fregit apud Andrum insulam,

Ter. And. 1, 3, 17:

apud Tenedum pugna illa navalis,

Cic. Arch. 21:

ut apud Salamina classem suam constituerent,

Nep. Them. 3, 4:

apud oppidum morati,

Caes. B. G. 2, 7:

agri in Hispania apud Karthaginem Novam,

Cic. Agr. 1, 5:

bellatum apud Actium,

Tac. H. 1, 1; 1, 72; 3, 76:

Pugnabant alii tardis apud Ilion armis,

Ov. R. Am. 163:

morabatur in castris apud Galgalam,

Vulg. Jos. 10, 6:

quidquid apud durae cessatum est moenia Trojae,

Verg. A. 11, 288:

apud vetustam turrem, Att., Trag. Rel. p. 189 Rib.: apud castellum consedisse,

Tac. A. 4, 25:

Vitellianos, sua quemque apud signa, componunt,

id. H. 3, 35:

apud vexillum tendentes,

id. A. 1, 17:

trepidatur apud naves,

id. H. 2, 15:

hostis est non apud Anienem, sed in urbe,

Cic. Mur. 84; id. Fam. 2, 10, 5:

quam detraxerat apud rapidum Simoenta sub Ilio alto,

Verg. A. 5, 261:

apud abunaantem amnem et rapidas undas Inachi, Att., Trag. Rel. p. 175 Rib.: apud gelidi flumina Hebri,

Verg. A. 12, 331:

octo apud Rhenum legiones,

Tac. A. 1, 3:

apud ripam Rheni,

id. ib. 2, 83:

probavi te apud Aquam Contradictionis,

Vulg. Psa. 80, 8:

repertus apud fretum Siciliae,

Tac. A. 6, 14:

propitiata Juno apud proximum mare,

id. ib. 15, 44:

apud promunturium Miseni consedit in villa,

id. ib. 6, 50:

Ut aput nivem et ferarum gelida stabula forem, for in nive etc.,

Cat. 63, 53 Mull.:

apud altaria deum pepigere,

before, Tac. A. 11, 9:

decernuntur supplicationes apud omnia pulvinaria,

id. ib. 14, 12 (cf.:

unum diem circa omnia pulvinaria supplicatio fuit,

Liv. 41, 9):

apud Caesaris effigiem procubuit,

Tac. A. 12, 17; 13, 23:

quartum apud lapidem substiterat,

id. ib. 15, 60:

laudavit ipse apud rostra (for pro rostris),

Tac. A. 16, 6; so, apud forum (cf.: ad forum under ad, I. A. 3., and in Gr. Sophocl. Trach. 371, pros mesêi agorai;

on the other hand,

id. ib. 423, en mesêi agorai; id. ib. 524, têlaugei par ochthôi): Quidam apud forum mihi vendidit, Pomp., Com. Rel. p. 250 Rib.: Ch. Qui scis? By. Apud forum modo e Davo audivi, Ter. And. 2, 1, 2; 1, 5, 18:

Capuae multa apud forum aedificia de caelo tacta,

Liv. 41, 9 (Weissenb., in foro):

quod (templum) apud forum holitorium C. Duilius struxerat,

Tac. A. 2, 49.—

At, in = in with abl. or gen. or abl. of place: CONSVLES SENATVM CONSOLVERVNT N. OCTOB. APVD AEDEM DVELONAI, S. C. de Bacch. I.; so,

ejus statuam majores apud aedem matris deum consecravisse,

Tac. A. 4, 64:

apud villam est,

Ter. Ad. 4, 1, 1; so Cic. Verr. 4, 22, 48:

Eum argentum sumpsisse apud Thebas ab danista fenore,

Plaut. Ep. 2, 2, 67:

deponere apud Solos in delubro pecuniam,

Cic. Leg. 2, 16, 40:

ut rationes apud duas civitates possim relinquere,

id. Att. 6, 7, 2: qui mense Aprili apud Baias essent, id. Fragm. B. 13, 4, 1 B. and K.;

13, 4, 4 iid.: seditio militum coepta apud Sucronem,

Liv. 28, 29:

donum apud Antium statuitur,

Tac. A. 3, 71:

bellis civilibus Maecenatem equestris ordinis cunctis apud Romam atque Italiam praeposuit,

id. ib. 6, 11:

Titus in consecrando apud Memphim bove Apide diadema gestavit,

Suet. Tit. 5:

quod Judaeam praeterveniens apud Hierosolymam non supplicasset,

id. Aug. 93:

apud Mediolanum,

Lact. Mort. Persec. 48:

eum pugionem apud Capitolium consecravit,

Tac. A. 15, 74:

Equitum Romanorum locos sedilibus plebis anteposuit apud Circum,

id. ib. 15, 32:

quae (effigies) apud theatrum Pompei locaretur,

id. ib. 3, 72:

qui (rei) apud aerarium pependissent,

Suet. Dom. 9 Roth:

cujus (scientiae) apiscendae otium apud Rhodum magistrum Thrasullum habuit,

Tac. A. 6, 20; 4, 14; so Suet. Aug. 92; Eutr. 7, 13:

ut civitati Cibyraticae apud Asiam subveniretur,

Tac. A. 4, 13; 4, 18; 16, 15:

apud Pharsaliam,

Liv. Epit. 111:

apud Palaestinam,

Eutr. 7, 13:

qui erant apud Helladam,

Vulg. 1 Macc. 8, 9. —

Of time.

With words denoting time or occasion, in, at (rare):

apud saeclum prius,

Ter. Eun. 2, 2, 15:

aliquem apud judicium persequi,

at the trial, Cic. Verr. 4, 104.—

With words designating persons, with, among, in the time of:

hostis apud majores nostros is dicebatur, quem nunc etc.,

Cic. Off. 1, 12, 36:

fecerunt hoc multi apud majores nostros,

id. Verr. 2, 118; 5, 148:

Fuit eodem ex studio vir eruditus apud patres nostros,

id. Mur. 36; id. Off. 2, 24, 85; id. Lael. 2, 6:

Apud antiquos fuit Petron quidam, Cels. praef. 3, 9: aliam apud Fabricios, aliam apud Scipiones pecuniam (fuisse),

Tac. A. 2, 33.—

For ad with words implying motion (very rare):

APVT EVM PERVENIRE,

Inscr. Grut. 786, 5:

atque apud hunc eo vicinum,

Plaut. Mil. 2, 5, 70:

Bito apud aurificem,

Lucil. 30, 66 Mull.: apud legiones venit, Sall. Fragm. ap. Pomp. Commod. Don. p. 395 Lind.:

(naves) apud insulas longius sitas ejectae,

Tac. A. 2, 24:

qui apud Romanos de societate functus est legatione,

Vulg. 2 Macc. 4, 11.

(cf. ad, I. fin. b.)

It is sometimes placed after its subst.:

quae fiunt apud fabros, fictores, item alios apud,

Varr. L. L. 6, 78, p. 104 Mull.:

Is locus est Cumas aput,

Lucr. 6, 747 Lachm.:

montem apud Erycum,

Tac. A. 4, 43:

ripam apud Euphratis,

id. ib. 6, 31:

Misenum apud et Ravennam,

id. ib. 4, 5 (in Suet. Dom. 9 the editt. vary between aerarium apud and apud aerarium; the latter seems preferable, and is adopted by Oudend., Bremi, Baumg.-Crus., and Roth).—

It is sometimes placed between the subst. and adj.:

barbaras apud gentes,

Tac. A. 2, 88, 3, 26; 15, 60:

non modo Graecis in urbibus, sed Romana apud templa,

id. ib. 14, 14.—

Twice in Verg. it stands before the secondary adjunct of its subst.:

apud durae moenia Trojae, A. 11, 288: apud gelidi flumina Hebri,

ib. 12, 331. Apud is never found in compound words. V. more on this word in Hand, Turs. I. pp. 405-416.

Caesar, ăris (CAESERIS, C. I. L. 4, 2308; Inscr. Orell. 4205: CAESARVS, C. I. L. 1, 696), m., = Kaisar [a caeso matris utero, Plin. 7, 9, 7, § 47; cf. Non. p. 556, 32:

a caesarie dictus, qui scilicet cum caesarie natus est,

Fest. p. 44; cf. Comment. p. 383. Both etymm. also in Isid. Orig. 9, 3, 12, and Spart. Ael. Ver. 2. Better acc. to Doed. Syn. III. p. 17, from caesius, caeruleus, the color of the skin; cf. Rufus], a cognomen in the gens Julia. Of these the most celebrated, C.Julius Caesar, distinguished as general, orator, statesman, and author, was assassinated by Brutus and Cassius, B.C. 44. After him all the emperors bore the name Caesar, with the title Augustus, until, under Adrian, this difference arose: Augustus designated the ruling emperor; Caesar, the heir to the throne, the crown-prince, etc., Spart. Ael. Ver. 1, § 2; Aur. Vict. Caes. 13, § 12.—

Derivv.

Caesărīnus, a, um, adj., of or relating to the triumvir Julius Cœsar, Cœsarian:

celeritas,

Cic. Att. 16, 10, 1 Orell. N.cr. —

Caesărĭānus, a, um, adj.

Of the triumvir Cœsar, Cœsarian:

bellum civile,

Nep. Att. 7, 1.— Hence, Caesărĭāni, ōrum, m., the adherents of Cœsar in the civil war (as Pompeiani, his opponents), Hirt. B. Afr. 13: orationes, orations of Cicero in which Cœsar was praised (pro Marcello, Deiotaro, De Provinciis Consularibus, etc.), Serv. ad Verg. G. 2, 131.—

Imperial, Vop. Carin. init.:

Pallas (esp. honored by Domitian),

Mart. 8, 1.—Hence, subst.

Caesărĭāni, ōrum, m.

A class of provincial imperial officers, Cod. Just. 10, 1, 5; 10, 1, 7; Cod. Th. 10, 7.—

Partisans of Cœsar, Auct. B. Afr. 13; Flor. 4, 3.—

Caesărĭānum, i, n., a kind of eye-salve, Cels. 6, 6, n. 27.—

Caesă-rĕus, a, um, adj.

Of or pertaining to the triumvir Cœsar, Cœsarian (mostly poet.):

sanguis,

Ov. M. 1, 201:

Penates,

id. ib. 15, 864:

Vesta,

id. ib. 15, 865:

forum,

founded by him, Stat. S. 1, 1, 85.—

Imperial:

amphitheatrum,

built by the emperor Domitian, Mart. Spect. 1, 7:

leones,

presented by Domitian in the fight of wild beasts, id. Epigr. 1, 7, 3.

Caesar, ăris (CAESERIS, C. I. L. 4, 2308; Inscr. Orell. 4205: CAESARVS, C. I. L. 1, 696), m., = Kaisar [a caeso matris utero, Plin. 7, 9, 7, § 47; cf. Non. p. 556, 32:

a caesarie dictus, qui scilicet cum caesarie natus est,

Fest. p. 44; cf. Comment. p. 383. Both etymm. also in Isid. Orig. 9, 3, 12, and Spart. Ael. Ver. 2. Better acc. to Doed. Syn. III. p. 17, from caesius, caeruleus, the color of the skin; cf. Rufus], a cognomen in the gens Julia. Of these the most celebrated, C.Julius Caesar, distinguished as general, orator, statesman, and author, was assassinated by Brutus and Cassius, B.C. 44. After him all the emperors bore the name Caesar, with the title Augustus, until, under Adrian, this difference arose: Augustus designated the ruling emperor; Caesar, the heir to the throne, the crown-prince, etc., Spart. Ael. Ver. 1, § 2; Aur. Vict. Caes. 13, § 12.—

Derivv.

Caesărīnus, a, um, adj., of or relating to the triumvir Julius Cœsar, Cœsarian:

celeritas,

Cic. Att. 16, 10, 1 Orell. N.cr. —

Caesărĭānus, a, um, adj.

Of the triumvir Cœsar, Cœsarian:

bellum civile,

Nep. Att. 7, 1.— Hence, Caesărĭāni, ōrum, m., the adherents of Cœsar in the civil war (as Pompeiani, his opponents), Hirt. B. Afr. 13: orationes, orations of Cicero in which Cœsar was praised (pro Marcello, Deiotaro, De Provinciis Consularibus, etc.), Serv. ad Verg. G. 2, 131.—

Imperial, Vop. Carin. init.:

Pallas (esp. honored by Domitian),

Mart. 8, 1.—Hence, subst.

Caesărĭāni, ōrum, m.

A class of provincial imperial officers, Cod. Just. 10, 1, 5; 10, 1, 7; Cod. Th. 10, 7.—

Partisans of Cœsar, Auct. B. Afr. 13; Flor. 4, 3.—

Caesărĭānum, i, n., a kind of eye-salve, Cels. 6, 6, n. 27.—

Caesă-rĕus, a, um, adj.

Of or pertaining to the triumvir Cœsar, Cœsarian (mostly poet.):

sanguis,

Ov. M. 1, 201:

Penates,

id. ib. 15, 864:

Vesta,

id. ib. 15, 865:

forum,

founded by him, Stat. S. 1, 1, 85.—

Imperial:

amphitheatrum,

built by the emperor Domitian, Mart. Spect. 1, 7:

leones,

presented by Domitian in the fight of wild beasts, id. Epigr. 1, 7, 3.

Caesar, ăris (CAESERIS, C. I. L. 4, 2308; Inscr. Orell. 4205: CAESARVS, C. I. L. 1, 696), m., = Kaisar [a caeso matris utero, Plin. 7, 9, 7, § 47; cf. Non. p. 556, 32:

a caesarie dictus, qui scilicet cum caesarie natus est,

Fest. p. 44; cf. Comment. p. 383. Both etymm. also in Isid. Orig. 9, 3, 12, and Spart. Ael. Ver. 2. Better acc. to Doed. Syn. III. p. 17, from caesius, caeruleus, the color of the skin; cf. Rufus], a cognomen in the gens Julia. Of these the most celebrated, C.Julius Caesar, distinguished as general, orator, statesman, and author, was assassinated by Brutus and Cassius, B.C. 44. After him all the emperors bore the name Caesar, with the title Augustus, until, under Adrian, this difference arose: Augustus designated the ruling emperor; Caesar, the heir to the throne, the crown-prince, etc., Spart. Ael. Ver. 1, § 2; Aur. Vict. Caes. 13, § 12.—

Derivv.

Caesărīnus, a, um, adj., of or relating to the triumvir Julius Cœsar, Cœsarian:

celeritas,

Cic. Att. 16, 10, 1 Orell. N.cr. —

Caesărĭānus, a, um, adj.

Of the triumvir Cœsar, Cœsarian:

bellum civile,

Nep. Att. 7, 1.— Hence, Caesărĭāni, ōrum, m., the adherents of Cœsar in the civil war (as Pompeiani, his opponents), Hirt. B. Afr. 13: orationes, orations of Cicero in which Cœsar was praised (pro Marcello, Deiotaro, De Provinciis Consularibus, etc.), Serv. ad Verg. G. 2, 131.—

Imperial, Vop. Carin. init.:

Pallas (esp. honored by Domitian),

Mart. 8, 1.—Hence, subst.

Caesărĭāni, ōrum, m.

A class of provincial imperial officers, Cod. Just. 10, 1, 5; 10, 1, 7; Cod. Th. 10, 7.—

Partisans of Cœsar, Auct. B. Afr. 13; Flor. 4, 3.—

Caesărĭānum, i, n., a kind of eye-salve, Cels. 6, 6, n. 27.—

Caesă-rĕus, a, um, adj.

Of or pertaining to the triumvir Cœsar, Cœsarian (mostly poet.):

sanguis,

Ov. M. 1, 201:

Penates,

id. ib. 15, 864:

Vesta,

id. ib. 15, 865:

forum,

founded by him, Stat. S. 1, 1, 85.—

Imperial:

amphitheatrum,

built by the emperor Domitian, Mart. Spect. 1, 7:

leones,

presented by Domitian in the fight of wild beasts, id. Epigr. 1, 7, 3.