-
1 devoir
vt., être obligé de: devai (Compôte-Bauges.271b, St-Nicolas-Cha.125), DÈVAI (271a, Aix.017, Albanais.001bA, Annecy.003, Bellecombe-Bauges.153, Billième.173, Cordon.083, Giettaz.215, Houches, Montagny-Bozel.026, Notre-Dame-Be.214, St-Paul-Cha., St-Pierre-Alb., Saxel.002, Table.290, Thônes, Thonon), DAIVRE (001aB, Chambéry.025, Leschaux, Villards-Thônes.028).--C.1-------------------------------------------------------------------------------------------------- Ind. prés.: (je) daivo (001,003) ; (tu, il) DAI (001,004,017,021,025,026,078, 083,125,153,215,290, Aillon-V., Albertville.021, Arvillard.228, Marthod.078, Morzine.081, Samoëns, Sevrier) ; (nous) dèvin (001) ; (vous) dèvî (001) ; (ils) daivon (001,017,021,025), daivan (078, Bellevaux), déyan / dèyan (228). - Ind. imp.: (je) devi (Lanslevillard.286), dèvou (001) ; (tu) devâ (Jarrier), dèvâ (001) ; (il) devai (214b), dèvai (001,002,081,153,214a,215, Côte-Aime, Gets, Peisey), devê (271), devyéve (Thoiry), dèyai (026), dèyéve (173,228) ; (nous) devô (001), devyonh (286) ; (vous) dèvâ (001) ; (ils) devô (153), dèvô (001), devon (025), d(e)vyan (215b | 125,214,215a), dèvyan (Reyvroz.218), dèvyévon (Aillon- V.), dèyévan (228) / -on (173). - Ind. ps.: (il) du (025). - Ind. fut.: (je) dèvrai (001,017) ; (tu) dèvré (001,017) ; (il) dèvrà (001,017,025,228) ; (vous) dèvrî (001) ; (ils) dèvron (001,025). - Cond. prés.: (je) dèvri (001) ; (tu) dèvrâ (001), dèvriyâ (218) ; (il) dèvrè (001,004,017,025,215,218), dèvreu (228), dévre (Monnetier-Mornex), dêvre (218) ; (nous) dèvrô (001) ; (vous) dèvrâ (001) ; (ils) dèvrô (001). - Subj. prés.: (que je) dèvézo (001). - Subj. imp.: (que je) dèvissou (001). - Ip.: dai, dèvin, dèvî (001). - Ppr.: dèvêê (001). - Pp.: DyU, -wa, -wè (001,025,125, Bellevaux | 003,004,028, Rumilly, Vaulx) || m., di (St-Jean-Arvey), DU (081,083,228,271, Montendry, Thoiry).-------------------------------------------------------------------------------------------------------nm., ce que l'on doit faire moralement ; devoir scolaire, exercice d'école fait à la maison. - nmpl., devoirs religieux (confession et communion): DÈVAI (Albanais, Annecy, Arvillard, Chambéry, Compôte-Bauges, Houches, St-Pierre-Alb., Saxel, Thônes, Thonon, Villards-Thônes), dvai (Giettaz). - E.: Besoin.A1) quantité de litres de lait due par le sociétaire (comptabilité d'alpage): devoir (Sixt). - E.: Avoir. -
2 elle
pr. pers. fém. sing. 3e p. (sujet atone placé avant le verbe) ; à Lanslevillard on met toujours le pr. personnel sujet devant le verbe même s'il y a déjà un sujet réel: - d2c. / dc. psc. / e2c.: a (Bellevaux.136), é (Grignon.223, St-Nicolas-Cha.125b), è (Peisey.187b), él, ol (Morzine.081c.MHC.), èl (187a, Attignat-Oncin.253, Chambéry.025c, Billième, Praz-Arly.216), èle (025b.pno.), èla (Montendry.219b), LE (025b,081b.JCH.,125a, Aix.017, Albertville.021, Arvillard.228, Aussois, Bellecombe-Bauges.153, Bogève.217, Compôte-Bauges.271, Doucy-Bauges.114, Gets.227, Giettaz.215, Hauteville-Sa.236, Lanslevillard.286, Marthod.078, Megève.201, Monnetier-Mornex.011, St-Alban-Hu.261, St-Pierre-Alb.060b, Samoëns.010, Table.290d), lè (Albanais.001, Annecy.003), le (leu) (St-Martin- Porte.203), leu / lo (060a,081b.MHC. / 081a), lyè (025a,219a), o (Jarrier).Fra. Elle reprenait encore plus fort: lè rprènyive onko pè foo (001).Fra. Elle n'est pas encore partie: lè pko modâ (001). - dcsl. elle dgm. / apv.: L' (001,003,010,081,114,125c,227,236, Aillon-V.273, Leschaux.006, Montagny-Bozel.026, Notre-Dame-Be.214, Villards-Thônes), l(e) (125b,153c), le (011,017,021,025c,026, 201,215,217,228,261,286, 290c, Macôt- Plagne.189, Reyvroz), le (leu) (203), a (136), é (223,125a), èl (025b,187,216,217, Cessens, Chamonix, COD.), lye (025a).Fra. Elle est partie: l'modâ (001).Fra. Quand elle veut enfanter: kan le vu anfantâ (011).Fra. Je crois bien qu'elle l'aurait noyé: ze krèyo bin k'le l'arè nèyà (215), d'krèyo bin k'èl l'arè nèyà (001). - e2c. dcsl.: èl (001,273). - dv. dgm. ou e2v.: L' (001,002,003,004,006,025e,026,081b.JCH.,114,125a, 153b,189, 201,203,214,215,217,227,228,236,261,271,273,286,290b, Balme-Si., Beaufort, Chaucisse, Clermont, Côte-Aime.188, Notre-Dame-Be.214, St-Jean- Arvey.224), ly (025d,290a, Jarrier,), al (025c,136), alye (025b), él (081a.MHC., 223, Gd-Bornand, Thônes.004, COD.12b11), èl (187b), èl / ely (025a), èy (187a).Fra. Elle a fini: L'a fini (001).Fra. Elle est morte: èy-i mourta (187), l'morta (001). - e2c. dcsl.: el (001b,217, Vaulx), l (001a,026).Fra. Elle amouille déjà: l amolye dézha (004).Fra. Elle est jolie: l è brâva (002), l'brâva (001).Fra. Est-elle belle: l'tou brâva (001,003) ? - e2c. (la 1ère consonne pouvant être suivie d'une voyelle atone): èl (001,011, COR.83).Fra. Que veut-elle: tou k'èl vu / tou kè l'vu (001) ?Fra. Elle pleure, (alors qu') elle devrait chanter: le pleure, el dévre shantâ (011). - E.: Avec. - apv. dcsl. / e2v.: l' (153a).Fra. Et elle en est morte: é l' n' è morta (153), è l'ê-n è morta (001).A1) (sujet inversé, placé après le verbe ; rarement utilisé): lyè (001,004, Balme- Thuy.132), eulye apc. (228), eûlyi (203).Fra. Quel âge a-t-elle: konbin de tan a-t-lyè (132) ?Fra. Était-elle restée ouverte: étai-t-eulye rèstâ uvêrta (228) ? - E.: Venir.A2) elle (tonique, apposition ou après une prép.) => Lui (tonique).B1) pl., ELLES (sujet): - i(z) (Aix), lè(z) (81.MHC.). - d2c. / dc. psc.: LE (026,227,228,286), le (leu) (203), lè (001b.PPA.), é (001a.AMA.,021,078,114,201,214, Leschaux.006), i (153,187,188,189,271, Aillon- J.234, St-Vital.140, Saxel.002, Verrens-Arvey.109), lye (lyeu) (Montendry, Table), yè, è (Cordon.083), èl (253, Savoie).Fra. Elles reprenaient encore plus fort: lè rprenyivô onko pè foo (001.PPA.).Fra. La religion et la guerre sont alors mêlées: le relidjou-n é la guêra le sou-n aloura méklè (286). - dcsl. dgm. ou apv., evc.: L’ (001,026,114,153,227,234b, Ste-Reine.272), l(e) (228), le (leu) (203), le, èle (025), é (006,021,114,201,214), i (002,109,140,234a,271), yè, è (083).Fra. Elles sont parties: l'son modâ (001). - dv.: L' (001,026,203,216,227), lez (228), ly (290) || lz dgm. ou e2v. (153,272) || ecv., y (002,026,078,083,109,114,140,153,201,214,271), él (Savoie), ér (006), èlz (224), alz (010), il (Aillons).Fra. Elles ont fini: L'on fini (001). - e2c. (la 1ère consonne pouvant être suivie d'une voyelle atone): èl (001), èle (025).Fra. Que veulent-elles: tou elle k'èl / kè l' elle vulon (001) ? - cas particuliers: é dc., él dv. (dans certains villages: 001.AMA.)B2) elles, sujet inversé, dans les phrases interrogatives, placé après le verbe et la particule euphonique t: tè (002), lyè (001.AMA.), eûlyê (203).Fra. Sont-elles à vous: son lyè voutre (001.AMA.) ? - E.: Faire.B3) elles (tonique, apposition ou après une prép.) => Lui (tonique).
См. также в других словарях:
devre — 1. is., Ar. devre 1) Dönem Bu kadar uzun bir bekleyiş devresi, tatsız ara veriş yeter. A. Gündüz 2) fiz. Çevrim Birleşik Sözler devre arası devre dışı devre mülk açık devre ardışık devre … Çağatay Osmanlı Sözlük
Devre, Taşova — Village Country Turkey Province … Wikipedia
devre dışı — is., fiz. 1) Elektrik donanımındaki enerji akımının bir noktada kesilme durumu 2) mec. Konudan uzak, ilgisiz Atasözü, Deyim ve Birleşik Fiiller devre dışı kalmak … Çağatay Osmanlı Sözlük
devre dışı tutmak (veya bırakmak) — konudan uzaklaştırmak, ilgilenmemesini sağlamak Özellikle torununun boşanmasında onu devre dışı tutmuşlardı. A. Kulin … Çağatay Osmanlı Sözlük
devre — (A.) [ ﻩرود ] dönem … Osmanli Türkçesİ sözlüğü
DEVRE — (C.: Devrât) Dönüş dönme, dönem. * Birkaç yıldan meydana gelen zaman süresi. * Elektrik devresi. Üzerinden elektrik akımı geçmekte olan bir iletken yolun tamamı … Yeni Lügat Türkçe Sözlük
devre arası — is., sp. Devreleri birbirinden ayıran dinlenme süresi, ara … Çağatay Osmanlı Sözlük
devre mülk — is. Özellikle tatil beldelerinde belli dönemlerde kullanılmak üzere satın alınan ve değişik kişilerce de kullanılabilen müstakil ev veya daire … Çağatay Osmanlı Sözlük
devre dışı kalmak — konudan uzak düşmek, konuyla ilgilenememek … Çağatay Osmanlı Sözlük
ardışık devre — is. Herhangi bir andaki çıkış değerlerinin, o andaki giriş değerlerine ve içsel durumuna bağımlı olduğu devre … Çağatay Osmanlı Sözlük
açık devre — is., fiz. İçinden sürekli akım geçmeyecek bir yalıtkanla kesilmiş elektrik devresi … Çağatay Osmanlı Sözlük