-
1 cryptoporticus
cryptŏportĭcŭs, ūs, f. galerie fermée (qui met les promeneurs à l'abri du soleil). - [gr]gr. κρυπτός + porticus.* * *cryptŏportĭcŭs, ūs, f. galerie fermée (qui met les promeneurs à l'abri du soleil). - [gr]gr. κρυπτός + porticus.* * *Cryptoporticus, pen. cor. foe. gen. Plin. iunior. Une facon d'allee et gallerie close de toutes pars, pour estre plus fresche en esté. -
2 cryptoporticus
cryptoporticus, ūs, f. (vox hybr. von κρυπτός u. porticus), ein mit Wänden umgebener und mit Fenstern versehener Gang, die Galerie, die Flur, Plin. ep. 2, 17, 17; 5, 6, 27 sqq.; 7, 21, 2. Sidon. epist. 2, 2, 10.
-
3 cryptoporticus
cryptoporticus, ūs, f. (vox hybr. von κρυπτός u. porticus), ein mit Wänden umgebener und mit Fenstern versehener Gang, die Galerie, die Flur, Plin. ep. 2, 17, 17; 5, 6, 27 sqq.; 7, 21, 2. Sidon. epist. 2, 2, 10.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > cryptoporticus
-
4 cryptoporticus
cloister, covered gallery/passage; vault, hall (L+S) -
5 cryptoporticus
cryptŏportĭcus, ūs, f. [vox hibrida, from kruptos and porticus], a covered gallery or passage, a vault, a hall, Plin. Ep. 2, 17, 16 sq.; 5, 6, 27 sq. al. -
6 cryptoporticus
crypto-porticus, ūs f.крытая галерея, крытый ход PM, Sid -
7 aspicio
a-spicio (ad-spicio), spēxī, spectum, ere (ad u. specio), I) auf od. nach jmd. od. etw. hinsehen, einen Gegenstand ansehen, anblicken, A) eig.: 1) im allg.: a) v. Pers., m. Advv., aspice huc, Plaut.: accessi, intro aspexi, Ter. – m. Praepp., aspice ad me, Plaut.: asp. ad faciem alcis, Plaut.: Th. aspice dum contra me. Tr. aspexi. Th. vides? Tr. video, Plaut.: uxorem aspiciam contra oculis, Plaut.: cancri in obliquum aspiciunt, Plin.: hospes resiste et hoc (= huc) ad grumum ad laevam aspice, Inscr. – m. Acc., me huc aspice! Plaut.: tu aspice, sis, me! Lucil. fr.: asta atque templum Cereris ad laevam aspice! Enn. fr.: aspice vultus ecce meos! Ov.: quem ut procul aspexit, Titin. fr.: cum neque me aspicere aequales dignarent meae, Pacuv. fr.: grundientem aspexi scrofam, Laber. fr.: interea aspexit virginem ibi stantem, Turpil. fr.: aspicite ipsum, contuemini os, Cic.: sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim nonnumquam inter se aspiciebant, Cic.: odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum, das Tageslicht sehen = leben, Cic.: tamquam ad aspiciendam lucem esse revocatum, wie ins Leben zurückgerufen, Cic.: nec Saturnius haec oculis pater aspicit aequis, Verg.: ne rectis quidem oculis (festem Blick) eum aspicere potuisse instructam aciem, August. bei Suet. – aspice, ut (wie) m. folg. Indikat., Verg. ecl. 3, 6, m. folg. Konj., Catull. 61, 171. Calp. ecl. 8, 34: u. so aspice, quo submittat humus formosa colores, Prop. 1, 2, 9; vgl. Jahn Verg. ecl. 4, 52. Sillig Catull. 61, 77. Lachmann Prop. 1, 2, 9. – absol., en aspice! Ov.: aspicite en! Ov.: aspicito limis oculis, Plaut.: vide, amabo, si non, cum aspicias os impudens videtur, Ter.: ubi ille, saepius appellatus, aspexit ac restitit et, quis esset aut quid vellet, quaesivit, Caes. – b) v. Örtl., nach irgend einer Seite hinschauen, die Aussicht haben = gerichtet sein, liegen, ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit, Tac.: terra ventosior quā Noricum ac Pannoniam aspicit, Tac.: quod (tabulatum) aspiciat meridiem, Col.: quae (aestiva cryptoporticus) non aspicere vineas, sed tangere videtur, Plin. ep.: domus domini, quae aspicit ad aquilonem, Tert.: poet., quā sol utrumque recurrens aspicit Oceanum, Verg. – 2) prägn.: a) etw. in Augenschein nehmen, nachsehen, ansehen, einsehen, nach etwas sehen, zusehen, asp. tabulas, Cic.: asp. situm omnem regionis, Liv.: asp. Boeotiam atque Euboeam, Liv.: asp. opera, Liv.: asp. opus admirabile, Ov. – non aspicies, ubi liqueris Anchisen? Verg. – b) ( wie ἀποβλέπειν εἴς τινα) mit Hochachtung, Bewunderung u. Zutrauen auf jmd. hinblicken, eum magis milites aspiciebant, Nep. Chabr. 4, 1. – c) ( wie ἄντην εἰςιδέειν b. Hom.) jmdm. ins Auge (Antlitz) schauen, dreist ins Gesicht sehen, jmds. Blicke begegnen, alqm in acie, Nep. Epam. 8, 3: e contuberniis hostem, Tac. ann. 1, 17 extr.: hostem aspicere non possunt, Cic. Tusc. 2, 65; vgl. illum aspice contra, qui vocat, Verg. Aen. 11, 374. – B) übtr.: 1) im allg., mit dem Geiste auf etw. hinblicken, einen Blick werfen, schauen, etw. betrachten, ansehen, beachten, beherzigen, erwägen, sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta eius ingenii per quaedam involucra perspexi; sed ea, cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit, Cic.: neque tanta est in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo aspexerit, Cic.: qui semel aspexit, quantum etc., Hor.: aspice, si quid etc., schau = erwäge, Hor.: aspice, quot locis vertatur terra, quot milia colonorum arent, fodiant, Sen.: quos pro felicibus aspicitis, Sen.: quia malorum facinorum ministri quasi exprobrantes aspiciuntur, man so betrachtet, als rückten sie dieselben vor, Tac. – 2) insbes., a) auf jmd. od. etw. sehen jmd. od. etw. in Betrachtung ziehen = berücksichtigen, aspice nos, sieh auf uns, hilf uns Verg.: si genus aspicitur, Ov. – b) etw. untersuchen, sich über etw. unterrichten, res sociorum, Liv.: A. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit, Liv. – II) inchoativ, a) einer Person od. Sache ansichtig-, gewahr werden, sie zu Gesicht bekommen, erblicken, ubi contra aspexit me, Plaut.: perii, si me aspexerit, Plaut.: forte unam aspicio adulescentulam, Ter.: respexit et simulac Cn. Lentulum cos. aspexit, concĭdit in curiae paene limine, Cic.: aspicit hanc visamque vocat, Ov.: propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, v. den Eltern, Cic. Rosc. Am. 63. – asp. m. Acc. u. Infin., tristem astare aspicio, Plaut.: derepente aspicio ex nemore pavidum et properantem egredi, Acc. tr. 184: aspicio Triptolemum sculponeatum bigas sequi cornutas, Varr. sat. Men. 457: quid? non in species succedere annum aspicis, Ov. – b) prägn., wieder zu sehen bekommen, wiedersehen, o pater, en umquam aspiciam te? Plaut. trin. 589: o rus, quando ego te aspiciam? Hor. sat. 2, 6, 60. – / Arch. adspexit = adspexerit, Plaut. asin. 770.
-
8 defraudo
dē-fraudo (archaist. u. vulg. dē-frūdo), āvi, āre, betrügen, übervorteilen, beeinträchtigen, durch Betrug um etwas bringen, alqm, Plaut. u. Ter.: genium suum, s. genius: segetem, Cato: aures, das Gehör beeinträchtigen (indem man vor dem erwarteten Ziele einhält), Cic. – m. Dat. (wem?), nihil sibi, sich nichts abgehen (es sich wohl sein) lassen, Petron. 69, 2. – alqm m. Abl. rei (um), me drachumā, Plaut. Pseud. 93: alqm ne andabatā quidem, Cic. ep. 7, 10, 2: u. so m. Abl., Apul. met. 4, 25; 9, 28; apol. 86. Vulg. Sirach 7, 23 (aber Liv. 36, 40, 14 jetzt ut suae victoriae fructu se fraudaret). – alqm m. Acc. rei (um), aes (um das G.) coponem, Varro sat. Men. 329: nisi quid (um etwas) tu porro uxorem defraudaveris? Plaut. asin. 95: si quid (um etwas) aliquem defraudavi, Vulg. Luc. 19, 8. – m. de u. Abl., haec (cryptoporticus) aliquid spatio suo in extimo deambulacri capite defrudans, Sidon. epist. 2, 2, 10. – m. in u. Abl., in omni re defraudabitur (wird Mangel haben), Vulg. Sirach 37, 22. – absol. (mit zu ergänz. Acc. pers.), etiam insuper defrudet (verst. me), Ter. adelph. 246. – / Archaist. defraudassis = defraudaveris, Plaut. rud. 1345: vulg. defraudit = defraudat, Petron. 69, 2. – / Über die Form dēfrūdo s. Ritschl Parerg. p. 540 sqq.
-
9 ingravesco
in-gravēsco, ere, I) intr.: A) an Schwere zunehmen, schwerer werden, 1) eig.: sal vix credibili pondere ingravescit, Plin. 31, 79. – v. weibl. Pers., schwanger werden, Lucr. 4, 1242 (1250), wo in der Tmesis inque gravescunt – 2) übtr.: a) im guten Sinne, ernstlicher werden, hoc (philosophiae) studium cotidie ingravescit, Cic. ep. 4, 4, 4. – b) im üblen Sinne: α) beschweren, belästigen, lästig werden, aetas ingravescens od. iam ingravescens, Cic.: aevo ingravescente, Spart., od. ingravescente aevo, Eutr.: annona ingravescit, Caes.: quae res (annona) ingravescere consuevit, Caes.: fenus ingravescens, die immer mehr drückende Schuldenlast, Liv.: v. einer Örtl., nec umquam (cryptoporticus) aëre pigro ac manente ingravescit, Plin. ep. 2, 17, 19. – β) an Heftigkeit zunehmen, steigen, schlimmer-, ärger-, mißlicher werden, sich verschlimmern, v. Winden, Lucr. 6, 570. – v. phys., polit. u. gemütl. Zuständen, ingravescit morbus, Cic., vis morbi, Suet.: ingravescente in dies valetudine, Vell.: ingravescens tussis, Suet.: ingravescit in dies malum intestinum (die schlimmen Zustände im Innern), Cic.: fames (Hungersnot) ingravescens, Suet.: ingravescens bellum, Liv.: ingravescente post haec altius curā, Suet. – v. Pers., αα) kränker werden, mox ingravescit, Plin. ep. 2, 20, 5. – ββ) es immer ärger treiben, schwieriger werden, alter (Caesar) in dies ingravescit, Cic. ad Att. 10, 4, 2: falsis (bei dieser Täuschung) ingravescebat, Tac. hist. 3, 54: milites cotidie ingravescebant, Capit. Max. et Balb. 13, 5. – B) schwerfällig werden, sich beschwert fühlen (Ggstz. levari, sich erleichtert fühlen), et corpora quidem exercitationum defatigatione ingravescunt, animi autem exercendo levantur, Cic. de sen. 36. – II) tr. ärger machen, verschlimmern, ut omnia, quaecumque gessero, omnes motus ingravescant, ita etiam seditio intramurana bellum mihi gravissimum peperit, Vopisc. Aurel. 38, 3. – / Nbf. ingravīsco, Amm. 14, 7, 6 G. u. Not. Tir. 27, 82.
-
10 submoveo
sub-moveo (summoveo), mōvī, mōtum, ēre, wegschaffen, entfernen, fernhalten, I) eig.: 1) im allg.: a) Pers.: alqm, Ov.: Aur. Vict. u.a.: instantes, Ov.: strictis gladiis inertes, Liv.: alqm longe, Verg.: populum aris, wegtreiben, Ov.: alqm orbe suo, von ihrer Erde verstoßen (von den Göttern), Ov.: alqm a conspectu (suo), Val. Max. u. Iustin.: coniugem ac liberos suos procul a furentibus, Tac. – b) Lebl.: neque mulieris imago ullo casu poni potest, nec tyrannicidae ullo alio casu submoveri, Quint.: silva suis frondibus Phoebeos submovet ictus, hält fern (wehrt ab), Ov.: quae (cryptoporticus) ut tenet solem, sic aquilonem inhibet summovetque, Plin. ep.: gemitus suspirio tectus animam paene submovit, erstickte mich schier, Petron.: submotis nubibus, nachdem der Nebel oder Dunst aufwärts gestiegen, Verg. – 2) insbes.: a) leb. Wesen: α) entfernen = beiseite treten lassen, abtreten lassen, arbitros (gew. summotis arbitris), Liv. u. Curt.: legatos, Liv.: recusantes nostros advocatos, Cic.: contionem, Cic.: submoto eo (sc. Caesare), Vell. – β) die (dem kommenden Konsul usw.) im Wege stehenden Leute beiseite schaffen, dem Volke usw. befehlen, Platz zu machen, ausweichen heißen, v. Liktor, obvios, Val. Max.: turbam, Liv.: populum, Liv.: nemo proturbabatur, nemo submovebatur, Plin. pan.: absol., lictores submoventes, Liv.: submoveri iubet, Liv.: dah. Abl. absol. submoto, nachdem P. atz gemacht worden war, Liv. u.a. (vgl. Drak. Liv. 28, 27, 15. Kreyssig Liv. Vindob. p. 103 u. 117 sq.). – γ) aus einem Orte entfernen = verbannen, verweisen, alqm urbe et Italiā, Suet.: alqm patriā, Ov.: philosophos ab urbe, Plin. ep.: summotus amicus, Ov. – δ) feindlich verdrängen, vertreiben, zurückdrängen, -treiben, hostes undique instantes, Flor.: avide ruentes barbaros, Curt.: nostros longius, Hirt. b.G.: procul amne Macedonum copias, Curt.: cohortes sub murum, Caes.: lembos hostium statione, Liv.: reliquos a porta, Caes.: victorem hostem a vallo, Liv.: hostes ex muro ac turribus, Caes.: hostes ab Alpibus in Italiam, Sall. fr.: Germanos trans Albim fluvium, Eutr.: Germanos ultra Albim fluvium, Suet., od. ultra Rhenum, Eutr.: fusi barbari submotique, Flor.: victi ac submoti, Caes.: Germani et Alamanni longe a Rheni submoti (abgedrängt) litoribus, Vopisc. – ε) durch Verkauf wegschaffen, abschaffen, verkaufen, oves, Colum.: agnos, Colum. – b) v. Lebl.: α) etwas einer Sache entziehen, arte nefandā submota est capiti tabes, Lucan. 8, 689. – β) eine Örtl. weiter hinausrücken, -verlegen, maris litora, Hor. carm. 2, 18, 21: maria proiectis molibus submoventur, werden zurückgedrängt, Sen. exc. contr. 5, 5. p. 277, 33 K. – γ) eine Örtl. von einer anderen gleichs. abrücken, trennen, scheiden, terrae, quas natura longe submoverat, entrückt hatte, Curt.: submotae vastius terrae, in weitem Umfange voneinander getrennte, Mela: in summoto loco partis meridianae murorum, auf einem etw. vorspringenden Punkte, Amm.: Isthmos Aegaeum mare ab Ionio submovens, Mela: ubi Alpes Germaniam ab Italia submovent, Plin. – dah. summōtus v. Örtl. = abgelegen, aus dem Wege liegend, entfernt, spelunca vasto submota recessu, aus dem Wege gelegene, versteckte, Verg.: submotae terrae, Mela: submotus locus, Amm. – II) übtr.: a) Pers.: α) jmd. von etw. abbringen, jmd. etw. aufzugeben bewegen oder nötigen, a bello Antiochum et Ptolemaeum reges, Liv.: alqm a spe imperii, quam conceperat, die H. benehmen, Spart.: alqm magnitudine poenae a maleficio, Cic.: quasi solā formidine oppidanos a propugnandi studio, die Lust zur V. vertreiben, Amm. – β) jmd. von etw. fernhalten, ausschließen = zu etw. nicht zulassen, neminem ab eius latere (von seinem näheren Umgange), Lampr.: homines honestis parentibus ac maioribus natos a re publica (von der Staatsverwaltung), Quint. (vgl. no. γ): absentes a petitione honorum, Suet.: athletarum spectaculo muliebre secus omne, Suet. – γ) jmd. von einem öffentl. Amte entfernen, alqm administratione rei publicae, Suet.: alqm honore, absetzen, Suet.: alqm a re publica (von der Staatsverwaltung, vom Staatsdienste), Vell. u. Spart. (vgl. no. β): alqm a proconsulatu, Plin. ep. – u. (aus dem Dienste) entlassen, abdanken, ministeria seniora, Lampr. Commod. 3, 1. – b) Lebl.: α) von od. aus etw. entfernen, libros tamquam subditos familiā, aus dem Kanon entfernen, streichen, Quint. 1, 4, 3: sumendae voces a plebe summotae, man suche dem Volksmunde fremde Wörter, Petron. 118, 4: cum alia (in causis) iure summoveantur aut transferantur, auf Grund des Rechtes beseitigt oder abgelehnt wird, Quint. 12, 2, 15. – β) etw. fernhalten, αα) = abwehren, hiemem tecto (durch ein Obdach), Lucan. 2, 385. – ββ) = nicht gebrauchen oder nicht gebrauchen lassen, utrumque ambitionis genus, Quint. 12, 7, 6: mendacem ac fucosam superstitionem, nicht dulden, Val. Max. 2, 6, 7. p. 79, 6 H. – γγ) = nicht zulassen, beiseite lassen, nicht berücksichtigen, tabllas a quaestione, Val. Max. 6, 2, 5: sermonem a persona iudicis aversum in totum a prooemio, Quint. 4, 1, 63. – γ) durch Verbot abschaffen, lavacra mixta (das Zusammenbaden beider Geschlechter), Capit.: delicias de castris, Vulcat. Gallic.: aurum a vestibus et cameris et pellibus, den Gebrauch des G. an Kl. usw. verbieten, Vopisc.: sacra Serapidis a vulgaritate Pelusiae, die Beteiligung an den Mysterien dem Pöbel zu P. verbieten, Capit. – δ) einen Zustand usw. vertreiben, verscheuchen, verbannen, informes hiemes (Ggstz. reducere, v. Jupiter), Hor.: regnum (die Tyrannei), Plin. pan.: dolores, Cels.: querelam, Phaedr.: pudorem, Colum.: tumultus mentis et curas, Hor.: seditionem e foro (öffentlichen Leben), Vell. – / Synk. Perf.-Form summosses, Hor. sat. 1, 9, 48.
-
11 aspicio
a-spicio (ad-spicio), spēxī, spectum, ere (ad u. specio), I) auf od. nach jmd. od. etw. hinsehen, einen Gegenstand ansehen, anblicken, A) eig.: 1) im allg.: a) v. Pers., m. Advv., aspice huc, Plaut.: accessi, intro aspexi, Ter. – m. Praepp., aspice ad me, Plaut.: asp. ad faciem alcis, Plaut.: Th. aspice dum contra me. Tr. aspexi. Th. vides? Tr. video, Plaut.: uxorem aspiciam contra oculis, Plaut.: cancri in obliquum aspiciunt, Plin.: hospes resiste et hoc (= huc) ad grumum ad laevam aspice, Inscr. – m. Acc., me huc aspice! Plaut.: tu aspice, sis, me! Lucil. fr.: asta atque templum Cereris ad laevam aspice! Enn. fr.: aspice vultus ecce meos! Ov.: quem ut procul aspexit, Titin. fr.: cum neque me aspicere aequales dignarent meae, Pacuv. fr.: grundientem aspexi scrofam, Laber. fr.: interea aspexit virginem ibi stantem, Turpil. fr.: aspicite ipsum, contuemini os, Cic.: sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim nonnumquam inter se aspiciebant, Cic.: odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum, das Tageslicht sehen = leben, Cic.: tamquam ad aspiciendam lucem esse revocatum, wie ins Leben zurückgerufen, Cic.: nec Saturnius haec oculis pater aspicit aequis, Verg.: ne rectis quidem oculis (festem Blick) eum aspicere potuisse instructam aciem, August. bei Suet. – aspice, ut (wie) m. folg. Indikat., Verg. ecl. 3, 6, m. folg. Konj.,————Catull. 61, 171. Calp. ecl. 8, 34: u. so aspice, quo submittat humus formosa colores, Prop. 1, 2, 9; vgl. Jahn Verg. ecl. 4, 52. Sillig Catull. 61, 77. Lachmann Prop. 1, 2, 9. – absol., en aspice! Ov.: aspicite en! Ov.: aspicito limis oculis, Plaut.: vide, amabo, si non, cum aspicias os impudens videtur, Ter.: ubi ille, saepius appellatus, aspexit ac restitit et, quis esset aut quid vellet, quaesivit, Caes. – b) v. Örtl., nach irgend einer Seite hinschauen, die Aussicht haben = gerichtet sein, liegen, ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit, Tac.: terra ventosior quā Noricum ac Pannoniam aspicit, Tac.: quod (tabulatum) aspiciat meridiem, Col.: quae (aestiva cryptoporticus) non aspicere vineas, sed tangere videtur, Plin. ep.: domus domini, quae aspicit ad aquilonem, Tert.: poet., quā sol utrumque recurrens aspicit Oceanum, Verg. – 2) prägn.: a) etw. in Augenschein nehmen, nachsehen, ansehen, einsehen, nach etwas sehen, zusehen, asp. tabulas, Cic.: asp. situm omnem regionis, Liv.: asp. Boeotiam atque Euboeam, Liv.: asp. opera, Liv.: asp. opus admirabile, Ov. – non aspicies, ubi liqueris Anchisen? Verg. – b) ( wie ἀποβλέπειν εἴς τινα) mit Hochachtung, Bewunderung u. Zutrauen auf jmd. hinblicken, eum magis milites aspiciebant, Nep. Chabr. 4, 1. – c) ( wie ἄντην εἰςιδέειν b. Hom.) jmdm. ins Auge (Antlitz) schauen, dreist ins Gesicht sehen, jmds. Blicke begegnen, alqm in acie,————Nep. Epam. 8, 3: e contuberniis hostem, Tac. ann. 1, 17 extr.: hostem aspicere non possunt, Cic. Tusc. 2, 65; vgl. illum aspice contra, qui vocat, Verg. Aen. 11, 374. – B) übtr.: 1) im allg., mit dem Geiste auf etw. hinblicken, einen Blick werfen, schauen, etw. betrachten, ansehen, beachten, beherzigen, erwägen, sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta eius ingenii per quaedam involucra perspexi; sed ea, cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit, Cic.: neque tanta est in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo aspexerit, Cic.: qui semel aspexit, quantum etc., Hor.: aspice, si quid etc., schau = erwäge, Hor.: aspice, quot locis vertatur terra, quot milia colonorum arent, fodiant, Sen.: quos pro felicibus aspicitis, Sen.: quia malorum facinorum ministri quasi exprobrantes aspiciuntur, man so betrachtet, als rückten sie dieselben vor, Tac. – 2) insbes., a) auf jmd. od. etw. sehen jmd. od. etw. in Betrachtung ziehen = berücksichtigen, aspice nos, sieh auf uns, hilf uns Verg.: si genus aspicitur, Ov. – b) etw. untersuchen, sich über etw. unterrichten, res sociorum, Liv.: A. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit, Liv. – II) inchoativ, a) einer Person od. Sache ansichtig-, gewahr werden, sie zu Gesicht bekommen, erblicken, ubi contra aspexit me, Plaut.: perii, si me aspexerit, Plaut.: forte unam aspicio adulescentulam, Ter.: res-————pexit et simulac Cn. Lentulum cos. aspexit, concĭdit in curiae paene limine, Cic.: aspicit hanc visamque vocat, Ov.: propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, v. den Eltern, Cic. Rosc. Am. 63. – asp. m. Acc. u. Infin., tristem astare aspicio, Plaut.: derepente aspicio ex nemore pavidum et properantem egredi, Acc. tr. 184: aspicio Triptolemum sculponeatum bigas sequi cornutas, Varr. sat. Men. 457: quid? non in species succedere annum aspicis, Ov. – b) prägn., wieder zu sehen bekommen, wiedersehen, o pater, en umquam aspiciam te? Plaut. trin. 589: o rus, quando ego te aspiciam? Hor. sat. 2, 6, 60. – ⇒ Arch. adspexit = adspexerit, Plaut. asin. 770. -
12 defraudo
dē-fraudo (archaist. u. vulg. dē-frūdo), āvi, āre, betrügen, übervorteilen, beeinträchtigen, durch Betrug um etwas bringen, alqm, Plaut. u. Ter.: genium suum, s. genius: segetem, Cato: aures, das Gehör beeinträchtigen (indem man vor dem erwarteten Ziele einhält), Cic. – m. Dat. (wem?), nihil sibi, sich nichts abgehen (es sich wohl sein) lassen, Petron. 69, 2. – alqm m. Abl. rei (um), me drachumā, Plaut. Pseud. 93: alqm ne andabatā quidem, Cic. ep. 7, 10, 2: u. so m. Abl., Apul. met. 4, 25; 9, 28; apol. 86. Vulg. Sirach 7, 23 (aber Liv. 36, 40, 14 jetzt ut suae victoriae fructu se fraudaret). – alqm m. Acc. rei (um), aes (um das G.) coponem, Varro sat. Men. 329: nisi quid (um etwas) tu porro uxorem defraudaveris? Plaut. asin. 95: si quid (um etwas) aliquem defraudavi, Vulg. Luc. 19, 8. – m. de u. Abl., haec (cryptoporticus) aliquid spatio suo in extimo deambulacri capite defrudans, Sidon. epist. 2, 2, 10. – m. in u. Abl., in omni re defraudabitur (wird Mangel haben), Vulg. Sirach 37, 22. – absol. (mit zu ergänz. Acc. pers.), etiam insuper defrudet (verst. me), Ter. adelph. 246. – ⇒ Archaist. defraudassis = defraudaveris, Plaut. rud. 1345: vulg. defraudit = defraudat, Petron. 69, 2. – ⇒ Über die Form dēfrūdo s. Ritschl Parerg. p. 540 sqq.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > defraudo
-
13 ingravesco
in-gravēsco, ere, I) intr.: A) an Schwere zunehmen, schwerer werden, 1) eig.: sal vix credibili pondere ingravescit, Plin. 31, 79. – v. weibl. Pers., schwanger werden, Lucr. 4, 1242 (1250), wo in der Tmesis inque gravescunt – 2) übtr.: a) im guten Sinne, ernstlicher werden, hoc (philosophiae) studium cotidie ingravescit, Cic. ep. 4, 4, 4. – b) im üblen Sinne: α) beschweren, belästigen, lästig werden, aetas ingravescens od. iam ingravescens, Cic.: aevo ingravescente, Spart., od. ingravescente aevo, Eutr.: annona ingravescit, Caes.: quae res (annona) ingravescere consuevit, Caes.: fenus ingravescens, die immer mehr drückende Schuldenlast, Liv.: v. einer Örtl., nec umquam (cryptoporticus) aëre pigro ac manente ingravescit, Plin. ep. 2, 17, 19. – β) an Heftigkeit zunehmen, steigen, schlimmer-, ärger-, mißlicher werden, sich verschlimmern, v. Winden, Lucr. 6, 570. – v. phys., polit. u. gemütl. Zuständen, ingravescit morbus, Cic., vis morbi, Suet.: ingravescente in dies valetudine, Vell.: ingravescens tussis, Suet.: ingravescit in dies malum intestinum (die schlimmen Zustände im Innern), Cic.: fames (Hungersnot) ingravescens, Suet.: ingravescens bellum, Liv.: ingravescente post haec altius curā, Suet. – v. Pers., αα) kränker werden, mox ingravescit, Plin. ep. 2, 20, 5. – ββ) es immer ärger treiben, schwieriger werden, alter————(Caesar) in dies ingravescit, Cic. ad Att. 10, 4, 2: falsis (bei dieser Täuschung) ingravescebat, Tac. hist. 3, 54: milites cotidie ingravescebant, Capit. Max. et Balb. 13, 5. – B) schwerfällig werden, sich beschwert fühlen (Ggstz. levari, sich erleichtert fühlen), et corpora quidem exercitationum defatigatione ingravescunt, animi autem exercendo levantur, Cic. de sen. 36. – II) tr. ärger machen, verschlimmern, ut omnia, quaecumque gessero, omnes motus ingravescant, ita etiam seditio intramurana bellum mihi gravissimum peperit, Vopisc. Aurel. 38, 3. – ⇒ Nbf. ingravīsco, Amm. 14, 7, 6 G. u. Not. Tir. 27, 82.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > ingravesco
-
14 submoveo
sub-moveo (summoveo), mōvī, mōtum, ēre, wegschaffen, entfernen, fernhalten, I) eig.: 1) im allg.: a) Pers.: alqm, Ov.: Aur. Vict. u.a.: instantes, Ov.: strictis gladiis inertes, Liv.: alqm longe, Verg.: populum aris, wegtreiben, Ov.: alqm orbe suo, von ihrer Erde verstoßen (von den Göttern), Ov.: alqm a conspectu (suo), Val. Max. u. Iustin.: coniugem ac liberos suos procul a furentibus, Tac. – b) Lebl.: neque mulieris imago ullo casu poni potest, nec tyrannicidae ullo alio casu submoveri, Quint.: silva suis frondibus Phoebeos submovet ictus, hält fern (wehrt ab), Ov.: quae (cryptoporticus) ut tenet solem, sic aquilonem inhibet summovetque, Plin. ep.: gemitus suspirio tectus animam paene submovit, erstickte mich schier, Petron.: submotis nubibus, nachdem der Nebel oder Dunst aufwärts gestiegen, Verg. – 2) insbes.: a) leb. Wesen: α) entfernen = beiseite treten lassen, abtreten lassen, arbitros (gew. summotis arbitris), Liv. u. Curt.: legatos, Liv.: recusantes nostros advocatos, Cic.: contionem, Cic.: submoto eo (sc. Caesare), Vell. – β) die (dem kommenden Konsul usw.) im Wege stehenden Leute beiseite schaffen, dem Volke usw. befehlen, Platz zu machen, ausweichen heißen, v. Liktor, obvios, Val. Max.: turbam, Liv.: populum, Liv.: nemo proturbabatur, nemo submovebatur, Plin. pan.: absol., lictores submoventes, Liv.:————submoveri iubet, Liv.: dah. Abl. absol. submoto, nachdem P. atz gemacht worden war, Liv. u.a. (vgl. Drak. Liv. 28, 27, 15. Kreyssig Liv. Vindob. p. 103 u. 117 sq.). – γ) aus einem Orte entfernen = verbannen, verweisen, alqm urbe et Italiā, Suet.: alqm patriā, Ov.: philosophos ab urbe, Plin. ep.: summotus amicus, Ov. – δ) feindlich verdrängen, vertreiben, zurückdrängen, -treiben, hostes undique instantes, Flor.: avide ruentes barbaros, Curt.: nostros longius, Hirt. b.G.: procul amne Macedonum copias, Curt.: cohortes sub murum, Caes.: lembos hostium statione, Liv.: reliquos a porta, Caes.: victorem hostem a vallo, Liv.: hostes ex muro ac turribus, Caes.: hostes ab Alpibus in Italiam, Sall. fr.: Germanos trans Albim fluvium, Eutr.: Germanos ultra Albim fluvium, Suet., od. ultra Rhenum, Eutr.: fusi barbari submotique, Flor.: victi ac submoti, Caes.: Germani et Alamanni longe a Rheni submoti (abgedrängt) litoribus, Vopisc. – ε) durch Verkauf wegschaffen, abschaffen, verkaufen, oves, Colum.: agnos, Colum. – b) v. Lebl.: α) etwas einer Sache entziehen, arte nefandā submota est capiti tabes, Lucan. 8, 689. – β) eine Örtl. weiter hinausrücken, -verlegen, maris litora, Hor. carm. 2, 18, 21: maria proiectis molibus submoventur, werden zurückgedrängt, Sen. exc. contr. 5, 5. p. 277, 33 K. – γ) eine Örtl. von einer anderen gleichs. abrücken, trennen, scheiden, terrae, quas————natura longe submoverat, entrückt hatte, Curt.: submotae vastius terrae, in weitem Umfange voneinander getrennte, Mela: in summoto loco partis meridianae murorum, auf einem etw. vorspringenden Punkte, Amm.: Isthmos Aegaeum mare ab Ionio submovens, Mela: ubi Alpes Germaniam ab Italia submovent, Plin. – dah. summōtus v. Örtl. = abgelegen, aus dem Wege liegend, entfernt, spelunca vasto submota recessu, aus dem Wege gelegene, versteckte, Verg.: submotae terrae, Mela: submotus locus, Amm. – II) übtr.: a) Pers.: α) jmd. von etw. abbringen, jmd. etw. aufzugeben bewegen oder nötigen, a bello Antiochum et Ptolemaeum reges, Liv.: alqm a spe imperii, quam conceperat, die H. benehmen, Spart.: alqm magnitudine poenae a maleficio, Cic.: quasi solā formidine oppidanos a propugnandi studio, die Lust zur V. vertreiben, Amm. – β) jmd. von etw. fernhalten, ausschließen = zu etw. nicht zulassen, neminem ab eius latere (von seinem näheren Umgange), Lampr.: homines honestis parentibus ac maioribus natos a re publica (von der Staatsverwaltung), Quint. (vgl. no. γ): absentes a petitione honorum, Suet.: athletarum spectaculo muliebre secus omne, Suet. – γ) jmd. von einem öffentl. Amte entfernen, alqm administratione rei publicae, Suet.: alqm honore, absetzen, Suet.: alqm a re publica (von der Staatsverwaltung, vom Staatsdienste), Vell. u. Spart.————(vgl. no. β): alqm a proconsulatu, Plin. ep. – u. (aus dem Dienste) entlassen, abdanken, ministeria seniora, Lampr. Commod. 3, 1. – b) Lebl.: α) von od. aus etw. entfernen, libros tamquam subditos familiā, aus dem Kanon entfernen, streichen, Quint. 1, 4, 3: sumendae voces a plebe summotae, man suche dem Volksmunde fremde Wörter, Petron. 118, 4: cum alia (in causis) iure summoveantur aut transferantur, auf Grund des Rechtes beseitigt oder abgelehnt wird, Quint. 12, 2, 15. – β) etw. fernhalten, αα) = abwehren, hiemem tecto (durch ein Obdach), Lucan. 2, 385. – ββ) = nicht gebrauchen oder nicht gebrauchen lassen, utrumque ambitionis genus, Quint. 12, 7, 6: mendacem ac fucosam superstitionem, nicht dulden, Val. Max. 2, 6, 7. p. 79, 6 H. – γγ) = nicht zulassen, beiseite lassen, nicht berücksichtigen, tabllas a quaestione, Val. Max. 6, 2, 5: sermonem a persona iudicis aversum in totum a prooemio, Quint. 4, 1, 63. – γ) durch Verbot abschaffen, lavacra mixta (das Zusammenbaden beider Geschlechter), Capit.: delicias de castris, Vulcat. Gallic.: aurum a vestibus et cameris et pellibus, den Gebrauch des G. an Kl. usw. verbieten, Vopisc.: sacra Serapidis a vulgaritate Pelusiae, die Beteiligung an den Mysterien dem Pöbel zu P. verbieten, Capit. – δ) einen Zustand usw. vertreiben, verscheuchen, verbannen, informes hiemes (Ggstz. reducere, v. Jupiter), Hor.: regnum————(die Tyrannei), Plin. pan.: dolores, Cels.: querelam, Phaedr.: pudorem, Colum.: tumultus mentis et curas, Hor.: seditionem e foro (öffentlichen Leben), Vell. – ⇒ Synk. Perf.-Form summosses, Hor. sat. 1, 9, 48.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > submoveo
-
15 adspicio
a-spĭcĭo ( adsp-, Jan; asp-, others except Halm, who uses both), spexi, spectum, 3, v. a. (aspexit = aspexerit, Plaut. As. 4, 1, 25), to look to or upon a person or thing, to behold, look at, see.I.Lit., constr. in the ante - class. per. sometimes with ad; but afterwards with the acc., with a finite clause, or absol.; in eccl. Lat., with in with acc., and super with acc.(α).With ad:(γ).aspice ad me,
Plaut. Capt. 3, 4, 38:aspicient ad me,
Vulg. Zach. 12, 10:aspicere ad terram,
Plaut. Cist. 4, 2, 25:ad caelum,
Vulg. 2 Macc. 7, 28:Aspice nunc ad sinisteram,
Plaut. Merc. 5, 2, 38 (Ritschl, spice):ad Scrofam,
Varr. R. R. 1, 2, 26; cf. the epitaph of Pacuvius: Adulescens, tametsi properas, te hoc saxum rogat, Ut se[se] aspicias, etc., ap. Gell. 1, 24 fin. —(b With acc.: Aspice hoc sublimen candens, Enn. ap. Cic. N. D. 2, 25, 65: templum Cereris, id. ap. Varr. L. L. 7, 2, 82: me, Pac. ap. Non. p. 470, 20: aspicite (me) religatum asperis Vinctumque saxis, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Plaut. As. 4, 1, 25:me huc aspice,
id. Am. 2, 2, 118:faciem alicujus,
id. Ps. 1, 2, 9.—In Plaut. twice with contra: aspiciam aliquem [p. 176] contra oculis, Cas. 5, 3, 2: Th. Aspicedum contra me. Tr. Aspexi. Th. Vides? Tr. Video, Most. 5, 1, 56; so,non audebat aspicere contra Deum,
Vulg. Exod. 3, 6:formam alicujus aspicere,
Ter. Heaut. 4, 5, 25:tergum alicujus,
Vulg. Exod. 33, 8:aspicite ipsum: contuemini os, etc.,
Cic. Sull. 27:me,
Vulg. Job, 7, 8:sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter se aspiciebant, etc.,
Cic. Cat. 3, 5, 13; so Vulg. Jer. 4, 23:aspicis me iratus,
Cic. Phil. 2, 30 fin.:hominis omnino aspiciendi potestatem eripere,
id. Lael. 23, 87:ut nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet,
Liv. 9, 7, 11:aliquid rectis oculis,
Suet. Aug. 16:Aspicit hanc torvis (oculis),
Ov. M. 6, 34:aspiciunt oculis Superi mortalia justis,
id. ib. 13, 70:aliquid oculis aequis,
Verg. A. 4, 372:aspice vultus Ecce meos,
Ov. M. 2, 92 al.:horrendae aspectu,
Hor. S. 1, 8, 26:aspice nos hoc tantum,
look on us thus much only, Verg. A. 2, 690 Wagner: Aspice Felicem sibi non tibi, Romule, Sullam, poët. ap. Suet. Tib. 59.—In pass. (rare):unde aliqua pars aspici potest,
Cic. Mil. 3:pulvis procul et arma adspiciebantur,
Tac. H. 2, 68; id. G. 13:super triginta milia armatorum aspiciebantur,
id. Agr. 29; 40; id. A. 3, 45; 11, 14:Septentrionem ibi adnotatum primā tantum parte noctis adspici,
Plin. 2, 73, 75, § 185:quasi eum aspici nefas esset,
Cic. Verr. 5, 67; 5, 187; id. Har. Resp. 8:adspici humana exta nefas habetur,
Plin. 28, 1, 2, § 5.—Absol.:(δ).Vide amabo, si non, quom aspicias, os inpudens videtur,
Ter. Eun. 5, 1, 22:postquam aspexi, ilico Cognovi,
id. Heaut. 4, 1, 43.—With in with acc.:(ε).in terram aspicere,
Vulg. Psa. 101, 20; ib. Isa. 5, 30:in caelum,
ib. Matt. 14, 9.—With super with acc.:B.super castra aspicere,
Vulg. Judith, 9, 7 al. —Transf.1.a.. Of things in space, to look toward, lie toward:b.tabulatum aspiciat meridiem,
Col. 8, 8, 2:cryptoporticus non aspicere vineas, sed tangere videtur,
Plin. Ep. 5, 6, 29:ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit,
Tac. Agr. 24:terra umidior quā Gallias, ventosior quā Noricum aspicit,
id. G. 5.—Of persons:2.nobilissimi totius Britanniae eoque in ipsis penetralibus siti nec servientium litora aspicientes,
Tac. Agr. 30.—With the access. idea of purpose (cf.: adeo, aggredior, etc.), to look upon something in order to consider or examine it; and in gen. to consider, survey, inspect (freq. in Liv.):II.hujus ut aspicerent opus admirabile,
Ov. M. 6, 14:Boeotiam atque Euboeam aspicere jussi,
Liv. 42, 37:in Boeotiā aspiciendae res,
id. 42, 67 fin.:Ap. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit,
id. 42, 5; 26, 51; 32, 5 al.—Trop.A.In gen.: sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta ejus ingenii per quaedam involucra perspexi;a.sed ea cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit,
Cic. de Or. 1, 35, 161:sic evolavit oratio, ut ejus vim atque incitationem aspexerim, vestigia ingressumque vix viderim,
observed, noticed, id. ib. 1, 35, 161:in auctorem fidei,
Vulg. Heb. 12, 2:in remunerationem,
ib. ib. 11, 26.—So esp., to examine, reflect upon, to consider, weigh, ponder (most freq. in the imperat.: aspice, see, ponder, consider, etc.).With acc.:b.Postea [tu] aspicito meum, quando ego tuum inspectavero,
Plaut. Rud. 3, 4, 50:neque tanta (est) in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo (eas) aspexerit,
attends to them, Cic. de Or. 3, 31, 124: aspice, ait, Perseu, nostrae primordia gentis, Ov M. 5, 190.—With a finite clause.(α).In the subj.:(β).qui semel aspexit, quantum dimissa petitis Praestent, etc.,
has weighed, considered, Hor. Ep. 1, 7, 96:aspiciebant, quomodo turba jactaret aes etc.,
Vulg. Marc. 12, 41:aspiciebant, ubi (Jesus) poneretur,
ib. ib. 15, 47:Quin tu illam aspice, ut placide adcubat,
Plaut. Most. 3, 2, 168:quin aspice, quantum Aggrediare nefas,
Ov. M. 7, 70:Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo!
Verg. E. 4, 52:Aspice, Plautus Quo pacto partes tutetur amantis ephebi, ut patris attenti... Quantus sit dossennus,
Hor. Ep. 2, 1, 170 sqq.:Aspice, num mage sit nostrum penetrabile telum,
Verg. A. 10, 481:aspice, si quid loquamur,
Hor. Ep. 1, 17, 4 sq.:Aspice, qui coeant populi,
Verg. A. 8, 385:Qualem commendes, etiam atque etiam aspice,
Hor. Ep. 1, 18, 76: aspice, Quanto cum fastu, quanto molimine circumspectemus etc., id. ib. 2, 2, 92.—In the indic. (rare):B.Aspice, ut antrum Silvestris raris sparsit labrusca racemis,
Verg. E. 5, 6:Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis Ingreditur,
id. A. 6, 855:quantas ostentant, aspice, vires,
id. ib. 6, 771:Aspice, quem gloria extulerat,
id. Cat. 12, 1:aspicite, quae fecit nobiscum,
Vulg. Tob. 13, 6.—Also, to take into consideration, to have in view:si genus aspicitur, Saturnum prima parentem Feci,
Ov. F. 6, 29.—Esp.1.To look upon with respect, admiration:2.erat in classe Chabrias privatus, sed eum magis milites quam qui praeerant, aspiciebant,
Nep. Chabr. 4, 1.—Aliquem, to look one boldly in the face, to meet his glance:3.Lacedaemonii, quos nemo Boeotiorum ausus fuit aspicere in acie,
Nep. Epam. 8, 3 (cf. supra, I., the passage from Suet. Aug. 16). —Lumen aspicere, to see the light for to live:4.odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum,
Cic. Att. 3, 7; id. Brut. 3, 12; cf. the foll. number fin. —Ad inchoative (as in addubito, addormio, aduro, etc.), to get a sight of, to see, perceive, descry:perii, si me aspexerit,
Plaut. Am. 1, 1, 164:forte unam aspicio adulescentulam,
Ter. And. 1, 1, 91; id. Ad. 3, 3, 19:respexit et equum alacrem laetus aspexit,
Cic. Div. 1, 33, 73; so id. Har. Resp. 1, 2:tum vero Phaëthon cunctis e partibus orbem Aspicit accensum,
Ov. M. 2, 228; 7, 651:aspicit hanc visamque vocat,
id. ib. 2, 443; 2, 714; 3, 69; 3, 356; 3, 486; 7, 384;7, 791 et saep.: Quem simul aspexit scabrum intonsumque,
Hor. Ep. 1, 7, 90.—Hence trop.: lumen aspicere, to see the light for to be born:ut propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privārit,
Cic. Rosc. Am. 22 fin.; cf. supra, II. B. 3. -
16 aspicio
a-spĭcĭo ( adsp-, Jan; asp-, others except Halm, who uses both), spexi, spectum, 3, v. a. (aspexit = aspexerit, Plaut. As. 4, 1, 25), to look to or upon a person or thing, to behold, look at, see.I.Lit., constr. in the ante - class. per. sometimes with ad; but afterwards with the acc., with a finite clause, or absol.; in eccl. Lat., with in with acc., and super with acc.(α).With ad:(γ).aspice ad me,
Plaut. Capt. 3, 4, 38:aspicient ad me,
Vulg. Zach. 12, 10:aspicere ad terram,
Plaut. Cist. 4, 2, 25:ad caelum,
Vulg. 2 Macc. 7, 28:Aspice nunc ad sinisteram,
Plaut. Merc. 5, 2, 38 (Ritschl, spice):ad Scrofam,
Varr. R. R. 1, 2, 26; cf. the epitaph of Pacuvius: Adulescens, tametsi properas, te hoc saxum rogat, Ut se[se] aspicias, etc., ap. Gell. 1, 24 fin. —(b With acc.: Aspice hoc sublimen candens, Enn. ap. Cic. N. D. 2, 25, 65: templum Cereris, id. ap. Varr. L. L. 7, 2, 82: me, Pac. ap. Non. p. 470, 20: aspicite (me) religatum asperis Vinctumque saxis, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Plaut. As. 4, 1, 25:me huc aspice,
id. Am. 2, 2, 118:faciem alicujus,
id. Ps. 1, 2, 9.—In Plaut. twice with contra: aspiciam aliquem [p. 176] contra oculis, Cas. 5, 3, 2: Th. Aspicedum contra me. Tr. Aspexi. Th. Vides? Tr. Video, Most. 5, 1, 56; so,non audebat aspicere contra Deum,
Vulg. Exod. 3, 6:formam alicujus aspicere,
Ter. Heaut. 4, 5, 25:tergum alicujus,
Vulg. Exod. 33, 8:aspicite ipsum: contuemini os, etc.,
Cic. Sull. 27:me,
Vulg. Job, 7, 8:sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter se aspiciebant, etc.,
Cic. Cat. 3, 5, 13; so Vulg. Jer. 4, 23:aspicis me iratus,
Cic. Phil. 2, 30 fin.:hominis omnino aspiciendi potestatem eripere,
id. Lael. 23, 87:ut nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet,
Liv. 9, 7, 11:aliquid rectis oculis,
Suet. Aug. 16:Aspicit hanc torvis (oculis),
Ov. M. 6, 34:aspiciunt oculis Superi mortalia justis,
id. ib. 13, 70:aliquid oculis aequis,
Verg. A. 4, 372:aspice vultus Ecce meos,
Ov. M. 2, 92 al.:horrendae aspectu,
Hor. S. 1, 8, 26:aspice nos hoc tantum,
look on us thus much only, Verg. A. 2, 690 Wagner: Aspice Felicem sibi non tibi, Romule, Sullam, poët. ap. Suet. Tib. 59.—In pass. (rare):unde aliqua pars aspici potest,
Cic. Mil. 3:pulvis procul et arma adspiciebantur,
Tac. H. 2, 68; id. G. 13:super triginta milia armatorum aspiciebantur,
id. Agr. 29; 40; id. A. 3, 45; 11, 14:Septentrionem ibi adnotatum primā tantum parte noctis adspici,
Plin. 2, 73, 75, § 185:quasi eum aspici nefas esset,
Cic. Verr. 5, 67; 5, 187; id. Har. Resp. 8:adspici humana exta nefas habetur,
Plin. 28, 1, 2, § 5.—Absol.:(δ).Vide amabo, si non, quom aspicias, os inpudens videtur,
Ter. Eun. 5, 1, 22:postquam aspexi, ilico Cognovi,
id. Heaut. 4, 1, 43.—With in with acc.:(ε).in terram aspicere,
Vulg. Psa. 101, 20; ib. Isa. 5, 30:in caelum,
ib. Matt. 14, 9.—With super with acc.:B.super castra aspicere,
Vulg. Judith, 9, 7 al. —Transf.1.a.. Of things in space, to look toward, lie toward:b.tabulatum aspiciat meridiem,
Col. 8, 8, 2:cryptoporticus non aspicere vineas, sed tangere videtur,
Plin. Ep. 5, 6, 29:ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit,
Tac. Agr. 24:terra umidior quā Gallias, ventosior quā Noricum aspicit,
id. G. 5.—Of persons:2.nobilissimi totius Britanniae eoque in ipsis penetralibus siti nec servientium litora aspicientes,
Tac. Agr. 30.—With the access. idea of purpose (cf.: adeo, aggredior, etc.), to look upon something in order to consider or examine it; and in gen. to consider, survey, inspect (freq. in Liv.):II.hujus ut aspicerent opus admirabile,
Ov. M. 6, 14:Boeotiam atque Euboeam aspicere jussi,
Liv. 42, 37:in Boeotiā aspiciendae res,
id. 42, 67 fin.:Ap. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit,
id. 42, 5; 26, 51; 32, 5 al.—Trop.A.In gen.: sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta ejus ingenii per quaedam involucra perspexi;a.sed ea cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit,
Cic. de Or. 1, 35, 161:sic evolavit oratio, ut ejus vim atque incitationem aspexerim, vestigia ingressumque vix viderim,
observed, noticed, id. ib. 1, 35, 161:in auctorem fidei,
Vulg. Heb. 12, 2:in remunerationem,
ib. ib. 11, 26.—So esp., to examine, reflect upon, to consider, weigh, ponder (most freq. in the imperat.: aspice, see, ponder, consider, etc.).With acc.:b.Postea [tu] aspicito meum, quando ego tuum inspectavero,
Plaut. Rud. 3, 4, 50:neque tanta (est) in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo (eas) aspexerit,
attends to them, Cic. de Or. 3, 31, 124: aspice, ait, Perseu, nostrae primordia gentis, Ov M. 5, 190.—With a finite clause.(α).In the subj.:(β).qui semel aspexit, quantum dimissa petitis Praestent, etc.,
has weighed, considered, Hor. Ep. 1, 7, 96:aspiciebant, quomodo turba jactaret aes etc.,
Vulg. Marc. 12, 41:aspiciebant, ubi (Jesus) poneretur,
ib. ib. 15, 47:Quin tu illam aspice, ut placide adcubat,
Plaut. Most. 3, 2, 168:quin aspice, quantum Aggrediare nefas,
Ov. M. 7, 70:Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo!
Verg. E. 4, 52:Aspice, Plautus Quo pacto partes tutetur amantis ephebi, ut patris attenti... Quantus sit dossennus,
Hor. Ep. 2, 1, 170 sqq.:Aspice, num mage sit nostrum penetrabile telum,
Verg. A. 10, 481:aspice, si quid loquamur,
Hor. Ep. 1, 17, 4 sq.:Aspice, qui coeant populi,
Verg. A. 8, 385:Qualem commendes, etiam atque etiam aspice,
Hor. Ep. 1, 18, 76: aspice, Quanto cum fastu, quanto molimine circumspectemus etc., id. ib. 2, 2, 92.—In the indic. (rare):B.Aspice, ut antrum Silvestris raris sparsit labrusca racemis,
Verg. E. 5, 6:Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis Ingreditur,
id. A. 6, 855:quantas ostentant, aspice, vires,
id. ib. 6, 771:Aspice, quem gloria extulerat,
id. Cat. 12, 1:aspicite, quae fecit nobiscum,
Vulg. Tob. 13, 6.—Also, to take into consideration, to have in view:si genus aspicitur, Saturnum prima parentem Feci,
Ov. F. 6, 29.—Esp.1.To look upon with respect, admiration:2.erat in classe Chabrias privatus, sed eum magis milites quam qui praeerant, aspiciebant,
Nep. Chabr. 4, 1.—Aliquem, to look one boldly in the face, to meet his glance:3.Lacedaemonii, quos nemo Boeotiorum ausus fuit aspicere in acie,
Nep. Epam. 8, 3 (cf. supra, I., the passage from Suet. Aug. 16). —Lumen aspicere, to see the light for to live:4.odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum,
Cic. Att. 3, 7; id. Brut. 3, 12; cf. the foll. number fin. —Ad inchoative (as in addubito, addormio, aduro, etc.), to get a sight of, to see, perceive, descry:perii, si me aspexerit,
Plaut. Am. 1, 1, 164:forte unam aspicio adulescentulam,
Ter. And. 1, 1, 91; id. Ad. 3, 3, 19:respexit et equum alacrem laetus aspexit,
Cic. Div. 1, 33, 73; so id. Har. Resp. 1, 2:tum vero Phaëthon cunctis e partibus orbem Aspicit accensum,
Ov. M. 2, 228; 7, 651:aspicit hanc visamque vocat,
id. ib. 2, 443; 2, 714; 3, 69; 3, 356; 3, 486; 7, 384;7, 791 et saep.: Quem simul aspexit scabrum intonsumque,
Hor. Ep. 1, 7, 90.—Hence trop.: lumen aspicere, to see the light for to be born:ut propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privārit,
Cic. Rosc. Am. 22 fin.; cf. supra, II. B. 3.
См. также в других словарях:
Cryptoporticus — of Emperor Nero In Ancient Roman architecture a cryptoporticus (from Latin crypta and porticus) is a covered corridor or passageway. The usual English is cryptoportico . The cryptoportico is a semi subterranean gallery whose vaulting supports … Wikipedia
Cryptoportĭcus — (v. lat. u. gr.), ein Porticus am Hintertheile des Hauses nach Norden, wo sich die Bewohner im Sommer, der Kühlung wegen, aufhielten … Pierer's Universal-Lexikon
cryptoporticus — /krip teuh pawr ti keuhs, pohr /, n., pl. cryptoporticus. 1. a covered passage, as one underground, lighted on one side. 2. a portico at the entrance to a crypt. [1675 85; < L: covered passage; see CRYPTO , PORTICO] * * * ▪ architecture a… … Universalium
Cryptoporticus — Kryptoportikus von Reims Ein (fachsprachlich auch: eine) Kryptoportikus (von griechisch kryptós = „verborgen“ und lateinisch porticus = „Laufgang“) ist ein ganz oder teilweise unterirdisch gelegener Gewölbegang. In der römischen Architektur… … Deutsch Wikipedia
cryptoporticus — ˌkriptōˈpōrd.ə̇kəs noun (plural cryptoporticus) Etymology: Latin, from crypt + porticus portico more at porch : a porch, gallery, or ambulatory in ancient Roman architecture that was wholly or partly concealed, had few openings, and served for… … Useful english dictionary
cryptoporticus — noun (in Roman architecture) A vaulted corridor or arcade at, or just below ground level; normally lit by openings in the upper part of the vault … Wiktionary
cryptoporticus — cryp·to·por·ti·cus … English syllables
Kryptoportikus — von Reims Kryptoportikus … Deutsch Wikipedia
Buchs (ZH) — ZH dient als Kürzel für den Schweizer Kanton Zürich und wird verwendet, um Verwechslungen mit anderen Einträgen des Namens Buchs zu vermeiden. Buchs … Deutsch Wikipedia
Caligula — For other uses, see Caligula (disambiguation). Caligula 3rd Emperor of the Roman Empire Bust of Caligula (Ny Carlsberg Glyptotek) … Wikipedia
Benevento — Bénévent redirects here. For other uses, see Bénévent (disambiguation). Benevento Comune Comune di Benevento … Wikipedia