basa

a 1. (für A) tez başa düşən, tezgötürən, zəkalı; er ist für Erkältungen \empfänglich ona tez soyuq dəyir; 2. həssas, nazikürəkli, çox tez mütəəssir olan; \empfänglich machen meyil oyatmaq

vt 1. tutmaq; əhatə etmək; 2. başa düşmək

I vt 1. bir-birini tanımaq; tanımaq; sich zu \erkennen geben* adını demək; 2. başa düşmək, anlamaq (səhvini); 3. boynuna almaq, etiraf etmək; etw. mit Dank \erkennen nəyə görəsə minnətdar olmaq; II vi: auf eine Strafe \erkennen hüq. qərara almaq, III sich \erkennen: erkenne dich selbst! özünü tanı!

I vt 1. izah etmək, başa salmaq; 2. elan etmək (müharibə); den Krieg \erklären müharibə elan etmək; j-n für schuldig \erklären kimisə təqsirkar bilmək; II sich \erklären 1. aydınlaşmaq; sich näher \erklären özünü yaxın bilmək (qələmə vermək); 2. öz fikrini bildirmək

f (10) 1. başa salma, anlatma, izah, şərh; 2. izahat

vt 1. ölçmək; 2. fikirləşmək, ölçüb-biçmək; daraus ist leicht zu \ermessen bundan asanlıqla nəticə çıxartmaq olar; soweit ich \ermessen kann mənim başa düşdüyümə görə

vt izah etmək, başa salmaq; müzakirə etmək

I a saxta, yalan; \falsche Schrift mətb. fərqlənən şrift; ein \falsches Spiel mit j-m treiben* məc. kimləsə ikiüzlü siyasət aparmaq; bei j-m an die \falsche Adresse geraten* 1) kimdənsə kəskin cavab almaq; 2) səhv müraciət etmək; II adv yanlış olaraq, düzgün olmayan; \falsch schreiben* yazıda səhv etmək; \falsch verstehen* səhv başa düşmək

I vt 1. (bei D) tutmaq, yapışmaq; die Gelegenheit beim Schöpfe \fassen məc. fürsəti əldən qaçırmamaq; j-n beim Worte \fassen məc. kimisə sözündən tutmaq; j-n bei seiner schwachen Seite \fassen məc. kiminsə boş damarını tutmaq; 2. haşiyəyə (çərçivəyə) almaq; 3.: (in sich) \fassen özündə tutmaq, yerləşdirmək; das können keine Worte \fassen bunu heç bir sözlə ifadə etmək mümkün deyil; 4. başa düşmək; ◊ ins Auge \fassen baxmaq, gözdən keçirtmək; j-n scharf ins Auge \fassen 1) kiməsə diqqətlə baxmaq; 2) kimisə diqqətlə izləmək; einen Beschluß \fassen qərar qəbul etmək; in Worte \fassen sözlə ifadə etmək; Fuß \fassen ayaq tutub yerimək; Hoffnung \fassen ümidlənmək; Mut \fassen cəsarətlənmək; Wurzel \fassen kök atmaq; sich (D) ein Herz \fassen cürətlənmək; cəsarətini toplamaq; II sich \fassen fikrini toplamaq; özünü ələ almaq; sich kurz \fassen müxtəsər danışmaq

a anlaşılan, başa düşülən

f, \Fassungsgabekraft f oh. pl dərketmə qabiliyyəti; qavrama; başa düşmə

I f (11) tex. yan-taxta (təkərin çənbərində)

II f (11) başdan-başa şumlanmış çöl

a hamının başa düşəcəyi şəkildə olan, aydın, anlaşılan

a: \gewahr werden (G, A) görmək; aşkar etmək; wir wurden unseres Irrtums / unseren Irrtum \gewahr öz səhvimizi anladıq (başa düşdük)

m (1*) 1. boyun; 2. boğaz; j-m um den \Hals fallen kiminsə boynuna sarılmaq; mit bloßem \Hals gehen* boğazıaçıq gəzmək; sich etw. auf den \Hals laden* məc. (öz) işini çətinləşdirmək, özünü işə salmaq; es kann ihm den \Hals kosten məc. bu ona həyatı bahasına başa gələ bilər; ◊ einen langen \Hals machen maraq göstərmək; bis an den \Hals məc. boğaza qədər; sich (D) etw. vom \Halse schaffen məc. nədənsə canını qurtarmaq, nəyisə başdan rədd eləmək; bleib mir damit vom \Hals! məc. zəhləmi tökmə! \Hals über Kopf çox cəld, çaparaq; aus vollem \Halse lachen bərkdən gülmək, ürəkdən gülmək; zum \Halse herauswachsen* nifrət oyatmaq, zəhlə tökmək; 3. tex. boyuncuq, boyun; 4. qol (tarda, kamançada)

f (3) 1. əl; die äußere \Hand əlin üstü; die flache / innere / platte \Hand əlinin içi; die geballte / geschlossene \Hand yumruq; die hohle \Hand ovuc; eine glückliche \Hand düşərli (yüngül) əl; eine glückliche \Hand haben düşərli (yüngül) əli olmaq; er hat keine glückliche \Hand onun əli ağırdır; eine freie \Hand haben bir əli bir başı olmaq, sərbəst hərəkət imkanına malik olmaq; eine offene / milde \Hand haben əliaçıq olmaq; j-m freie \Hand lassen kiminsə əl-qolunu açmaq; linker \Hand sola, sol tərəfə; rechter \Hand sağa, sağ tərəfə; saubere Hände haben əldən təmiz olmaq; von\Handzu\Hand əldən-ələ; an der \Hand əlindən; an der \Hand eines Lehrers məc. müəllimin rəhbərliyi altında; \Handin\Hand 1) əl-ələ, birgə; 2) məc. dostcasına; etw. bei der \Hand haben əlinin altında olmaq; er ist mit der Antwort gleich bei der \Hand məc. o, söz üçün məəttəl qalan deyil, söz üçün cibə girmir; unter der \Hand 3) lap yaxında, əlinin altında; 2. əl altınca, xəlvəti; zu Händen şəxsən əlinə (özünə), die \Hand anlegen (an A) məc. başlamaq, girişmək (nəyəsə); əli olmaq (nədəsə); (die) letzte \Hand an etw. legen nəyisə qurtarmaq, başa çatdırmaq; die \Hand an sich legen özünü öldürmək; die \Hand geben* auf etw. bir şeyə zamin olmaq; 3. məc. xətt; das ist nicht meine \Hand bu mənim xəttim deyil; ◊ j-m die Hände binden kiminsə əl-qolunu bağlamaq;\Hand aufs Herz! ürəyini buz kimi saxla!; meine \Hand darau! Söz verirəm! And içirəm!; kurzer \Hand 1) müxtəsəri, sözün qısası; 2) rəsmiyyətsiz; 3) mərasimsiz; freie \Hand haben sərbəst hərəkət etmək, sərbəst olmaq; seine \Hand von j-m abziehen / zurückziehen əlini kiminsə üstündən götürmək; j-m an die \Hand gehen* kiməsə kömək etmək; es liegt auf der (flachen, platten) \Hand bu aydındır; j-m auf die Hände sehen* kiməsə göz yetirmək; das läßt sich mit Händen greifen* tam aydındır; auf eigene \Hand özbaşına, öz məsuliyyəti altında; die Arbeit geht leicht von der \Hand iş yaxşı gedir; die \Hand im Spiele haben bir işdə əli olmaq, bir işlə əlaqəsi olmaq; das hat \Hand und Fuß bu, yaxşı əsaslandırılmışdır (realdır); das hat weder \Hand noch Fuß bu, yaxşı əsaslandırılmamışdır/real/ağlabatan deyil; alle Hände voll (zu tun*) haben işi çox olmaq; işi başından aşmaq; die Hände von etw. lassen* nədənsə əl çəkmək; weder \Hand noch Fuß rühren əlini ağdan-qaraya vurmamaq; nicht die \Hand vor den Augen sehen* göz-gözü görməmək, çox qaranlıq olmaq; aus freier \Hand verkaufen istənilən qiymətə satmaq; von der \Hand in den Mund leben güc-bəla ilə dolanmaq, özünü çətinliklə dolandırmaq; die Beine in die Hände nehmen* dan. qaçmaq, əkilmək; das Herz in die Hände nehmen* cürətlənmək, ürəklənmək; von langer \Hand (her) çoxdan bəri; von der \Hand weisen* rədd etmək, qəbul etməmək; von der \Hand hələlik, əvvəlcədən; zur \Hand sein işə yaramaq, yararlı olmaq

n -s, oh. pl gözləmə; Mit \Harren und Hoffen hat’s mancher getroffen ata. söz. Səbir və zəhmət hər şeyi başa yetirər; Gözləsən halva olar, ey qora, səndən

a 1. işıqlı, aydın; parlaq; \hell werden işıqlaşmaq; bis in den \hellen Tag hinein schlafen* günortaya qədər yatmaq; 2. məc. gur, uca, şaqraq; eine \helle Stimme gur (zil, şaqraq) səs; 3. ein \heller Kopf məc. kəlləli adam; \hell denken* məc. asan başa düşmək, asan anlamaq; 4. in \hellen Haufen / Scharen dəstə-dəstə, topa-topa, yığın-yığın; \helle Wahrheit tam həqiqət

adv (aid olduğu isimdən sonra gəlir) …ortasından, …içindən; bütün, aramsız, başdan-başa; bis auf die Haut \hindurch naß werden təpədən dırnağa islanmaq; die ganze Zeit \hindurch bütün vaxt ərzində

a 1. işıqlı, şəffaf; 2. məc. anlayışlı, aydın; 3. av. dəniz. yola düşməyə hazır; \klar Schiff! gəmi yola hazırdır!; \klar zum Gefecht döyüşə hazır; \klar! hazır!; sich (D) über etw. (A) \klar sein, über etw. (A) im \klaren sein nəyisə başa düşmək; nəyisə özü üçün aydınlaşdırmaq; klipp und \klar birbaşa, maneəsiz; ◊ j-m \klaren Wein einschenken dan. kiminsə gözünü açmaq; ins Klare bringen* aydınlaşdırmaq; ins Klare kommen aydınlaşmaq, bəlli olmaq