bas+bas

m (1) gəmi ustası, sahibi

m 1. qram. baş cümlə; 2. riyaz. tənlik; qanun; \Hauptsatzschlacht f hərb. qəti (həlledici) vuruşma; \Hauptsatzstadt f paytaxt; \Hauptsatzstraße f mərkəzi küçə; \Hauptsatztreffer m baş uduş (lotereyada); \Hauptsatztreppe f baş pilləkən; \Hauptsatzverwaltung f baş idarə; \Hauptsatzwache f hərb. hauptvaxta; baş qarovul; \Hauptsatzwort n (pl \Hauptsatzwörter) qram. isim; \Hauptsatzzeile f sərlövhə, başlıq; \Hauptsatzziel n əsas məqsəd

m baş süfrəçi; \Oberkellnerkiefer m anat. üst çənə; \Oberkellnerkommando n hərb. ordu qərargahı; baş komandanlıq; \Oberkellnerkörper m gövdənin yuxarı hissəsi; \Oberkellnerland n oh. pl dağlıq yer, çayın yuxarılarındakı yerlər; \Oberkellnerleder n oh. pl çəkmə üzü; \Oberkellnerlehrer m baş müəllim; \Oberkellnerleib m oh. pl bax: Uberkörper; \Oberkellnerleitung f 1. baş rəhbərlik; baş idarə; rəhbərlik etmə; 2. elek. yerüstü (hava) məftili; \Oberkellnerrock m sürtuk (uzunətəkli kişi pencəyi); \Oberkellnerschenkel m anat. bud, omba; \Oberkellnerschicht f yuxarı təbəqə (həmç. məc.)

m (1*) 1. baş; den \Kopf oben behalten* 1) başını dik tutmaq; 2) məc. ruhdan düşməmək; den \Kopf hängen lassen* məc. ruhdan düşmək; er weiß nicht, wo ihm der \Kopf steht o, başını itirib; ◊ das will ihm nicht in den \Kopf məc. bu onun başına girmir; er ist nicht auf den \Kopf gefallen məc. o, axmaq deyil; der \Kopf steht ihm nicht recht məc. o özündə deyil; j-m den \Kopf warm machen məc. kimisə qızışdırmaq; j-m den \Kopf waschen* kimisə danlaqdan keçirmək; j-m etw. auf den \Kopf zusagen məc. kimisə təqsirləndirmək; j-m über den \Kopf wachsen* məc. kimisə ötüb keçmək (birlikdə); j-m den \Kopf zurechtrücken məc. kiminsə başına ağıl qoymaq; die Köpfe zusammenstecken məc. pıçıldaşmaq; alles auf den \Kopf stellen hər şeyi alt-üst etmək; sich (D) die Augen aus dem \Kopfe sehen məc. gözlərini xarab etmək (çox işləməkdən); mit bloßem \Kopfe açıq başla, başıaçıq; Hals über \Kopf çox iti, çox cəld; die Hände über dem \Kopfe zusammenschlagen* əllərini başı üstündə çarpazlamaq; 2. ağıl, zehin, dərrakə, idrak; ein klarer \Kopf ağıllı baş, aydın fikirləşən; im \Kopf(e) fikrində, ağlında; die führenden / leitenden Köpfe einer Idee hansısa ideyanın baniləri; er hat einen offenen \Kopf o, aydın fikirləşən adamdır; den \Kopf verlieren* məc. başını itirmək; çaşmaq; aus dem \Kopfe əzbər, əzbərdən; etw. im \Kopfe behalten* nəyisə yadda saxlamaq; er ist nicht richtig im \Kopfe onun ağılı özündə deyil; etw. geht mir durch den \Kopf ağlıma bir şey gəldi, yadıma bir şey düşdü; 3. baş, həyat; seinen \Kopf aufs Spiel setzen həyatı ilə risk etmək; \Kopf und Kragen kosten məc. baha başa gəlmək, baha oturmaq; es gilt den \Kopf, es geht an \Kopf und Kragen burada başınla (həyatınla) risk edirsən; den \Kopf hergeben müssen* cəfasını çəkmək; başını qurban vermək; 4. bot. papaq (göbələkdə); baş (kələm); 5.: \Kopf einer Zeituug məc. başlıq (qəzetdə); ◊ j-m eine Beleidigung an den \Kopf werfen* kimisə təhqir etmək, ; etw. auf seinen eigenen \Kopf tun* nəyisə özbaşına etmək; auf seinem \Kopf(e) bestehen* / beharren / verbleiben* dediyindən dönməmək, inad etmək; sich (D) etw. in den \Kopf setzen məc. beyninə yerləşdirmək (özünün); bei meinem \Kopf! başıma and olsun!, başım haqqı!; j-n vor den \Kopf stoßen* kiminsə xətrinə dəymək; kimisə bərk həyəcanlandırmaq; kimisə itələmək; ein Brett vor dem \Kopfe haben dan. dardüşüncəli (axmaq) olmaq

mürəkkəb sözlərin birinci tərəfi kimi çıxış edir: \Haupt-ader f: \Haupt-ader des Verkehrs baş nəqliyyat yolu; \Haupt-anklagepunkt m hüq. ittihamın əsas nöqtəsi; \Haupt-augenmerk n oh. pl əsas (xüsusi) diqqət; \Haupt-bahnhof m mərkəzi vağzal; \Haupt-beruf m, \Haupt-beschäftigung f əsas sənət, əsas məşğuliyyət; \Haupt-buch n müh. baş dəftər \Haupt-eingang m əsas giriş; \Haupt-eisenbahnlinie f magistral (əsas) dəmiryol xətti; \Haupt-erwerbsquelle f əsas gəlir mənbəyi; \Haupt-fach n əsas fənn; başlıca sənət; \Haupt-figur f əsas fiqur, əsas rolda iştirak edən şəxs; \Haupt-haar n saç, baş tükü; \Haupt-kraft f əsas qüvvə

I a 1. boş, bərkidilmiş; açılmış; der Knopf ist \los düymə açılıb/qopub; der Hund ist von der Kette \los it zəncirdən açılıb; 2. azad, sərbəst; aller Bande \los / \los vonallen Banden bütün bağlardan azad; hər cür asılılıqdan uzaq; 3. dan. es ist etwas \los burda nəsə baş verib; was ist \los? nə olub?; nəsə baş verib?; etw., j-n \los sein nədənsə, kimdənsə yaxa qurtarmaq; ◊ das hat er \los o bunu bilir; mit ihm ist nicht viel \los dan. o çox uzaqgörən adam deyil; ondan xeyir gözləmək olmaz; der Teufel ist \los kim bilir nələr baş verir; bei ihm ist eine Schraube \los məc. onun vintinin biri çatmır; o, ağıldan kəmdir; II adv. dan. \los! tərpən! irəli! başla!

vi (s) 1. uçub qalxmaq; aralanmaq, açılmaq (qapı); 2. məc. baş tutmamaq; üstü açılmaq; die Versammlung ist aufgeflogen iclas baş tutmadı

m (1) 1. yoluxma, baş çəkmə; 2. qonaq; zu \Besuch sein qonaq olmaq; wir haben \Besuch bekommen bizim qonağımız var; j-m einen \Besuch abstatten kiməsə baş çəkmək

I m (1) quru siyənək balığı

II m (1) (yaltaq) təzim, baş əymə, tiefe \Bücklinge machen yaltaqcasına baş əymək

f oh. pl əsas xətt, baş xətt, \Generallinieprobe f axırıncı məşq; \Generalliniestab m baş qərargah; \Generallinieversammlung f ümumi iclas

I vi (s) 1. gəlmək, gəlib çıxmaq; wie bist du hierher \geraten? bura necə gəlib çıxdın?; aneinander\geraten bir-birinin üstünə düşmək; məc. dalaşmaq; an eine falsche Adresse \geraten məc. səhv müraciət etmək, yerinə düşməmək; auf den Einfall \geraten fikrə düşmək; aus der Bahn \geraten yoldan çıxmaq, yolu itirmək, azmaq; außer sich \geraten məc. özündən çıxmaq, hirslənmək; einander in die Haare \geraten saçyoldusuna çıxmaq; in Brand \geraten yanmaq, od tutmaq; in Harnisch \geraten hirslənmək, acıqlanmaq; in die Klemme \geraten bəlaya (çətin) vəziyyətə düşmək; in Vergessenheit \geraten yaddan çıxmaq; in Verwirrung \geraten çaşmaq, özünü itirmək; in Verzweiflung \geraten ümidsizləşmək; in Wut / Zorn \geraten qəzəblənmək, hiddətlənmək; 2. baş tutmaq; die Arbeit ist gut \geraten iş baş tutdu; das Getreide ist gut \geraten taxıl yaxşı yetişdi (məhsul yaxşı gətirdi)

II a müvəffəqiyyətli, yaxşı; ein gut \geratenes Kind yaxşı uşaq

vi (s, h) və vimp baş tutmaq, müyəssər olmaq, müvəffəq olmaq; es hat (ist) mir geglückt mənə müyəssər oldu; die Sache ist mir geglückt iş baş tutdu

n (5) 1. baş, kəllə; 2. başçı, rəis; 3. təpə; ◊ den Feind aufs \Haupt schlagen* düşmənin başını əzmək, düşməni darmadağın etmək; zu Häupten baş tərəfdə

m 1. pişik beli; 2. məc. baş əymə, səcdə; einen \Katzenbuckel machen (vor D) məc. baş əymək; səcdə etmək, yaltaqlıq etmək (kiməsə)

vi (s) 1. gəlmək; gəlib çıxmaq; er kommt wie gerufen o lap yerində gəlib çıxır; in den Sinn \kommen fikrə gəlmək; zu sich \kommen özünə gəlmək; 2. getmək; dalınca getmək; 3. əmələ gəlmək, baş vermək; das durfte nicht \kommen bu olmamalı idi; das kommt wohl bisweilen belə şeylər olur; woher / wie kommt es, daß… 1) necə olur ki…; 2) nədən baş vermişdir ki…; 4. yayılmaq, gəlmək (səs); 5. (inf + zu) məlum olmaq, aşkar olmaq; es kam oben zu liegen bu yuxarıda imiş; neben j-m zu sitezen* \kommen kimləsə yanaşı olmaq; auf j-n sprechen* \kommen kiminsə haqqında danışmaq; hoch / teuer zu stehen* \kommen baha başa gəlmək; 6. (part II ilə): (an)gefahren \kommen gəlmək (miniklə); angelaufen \kommen qaçaraq gəlmək; 7. \kommen lassen çağırtdırmaq; yol vermək, icazə vermək; dahin darf man es nicht \kommen lassen buna yol vermək olmaz; 8. j-m grob \kommen kiməsə kobud cavab vermək; das kommt mir unerwartet mən bunu gözləmirdim; so mußt du mir nicht \kommen! mənimlə belə rəftar etmək olmaz; hart einander \kommen birisilə toqquşmaq; plötzlich auf etw. (A) anderes \kommen danışığı birdən başqa səmtə yönəltmək; 9. payına düşmək; es \kommen auf jeden 100 Rubel hər adama 100 manat düşür; auf j-n nichts \kommen lassen bir kəs haqqında pis şey danışmağa qoymamaq; 10. j-m /einer Sache auf die Spur \kommen kiminsə (nəyinsə) izinə düşmək; 11. damit kommst du nicht weit beləliklə heç bir şeyə nail ola bilməzsən; das ist an den rechten Mann gekommen bu, yaxşı adamın əlinə düşüb; an den Tag \kommen aşkar olmaq, üzə çıxmaq; an die Reihe \kommen növbədə (sırada) olmaq; außer Atem \kommen tövşümək, təngnəfəs olmaq; außer Fassung /aus der Fassung\kommen özünü itirmək, özündən çıxmaq; auseinander \kommen ayrılmaq, görüşüb ayrılmaq; aus dem Sinn \kommen yadından çıxmaq; ein Unglück kam über mich mənə bədbəxtlik üz verdi; um etw. (A)\kommen nədənsə məhrum olmaq; nicht vom Fleck / von der Stelle \kommen yerindən tərpənməmək; von Sinnen \kommen ağlını itirmək, başını itirmək; ich bin nicht dazu gekommen mənim vaxtım yox idi; mən çatdıra bilmədim; es war dazu gekommen iş o yerə çatdı ki; wie \kommen Sie dazu? siz necə cürət edirsiniz?; zu Atem \kommen cürətlənmək, ürəklənmək; zur Besinnung \kommen özünə gəlmək; zu nichts \kommen heç bir şeyə nail olmamaq; zu Kräften \kommen bax: Kraft; zum Ausdruck \kommen ifadə olunmaq; wie es gerade kommt! imkan daxilində; ◊ Kommt Zeit, kommt Rat ata. söz. ≅ Ölmərik/yaşayarıq, görərik; Axşamın xeyrindən sabahın şəri yaxşıdır

n baş tərəf; \Kopfendegeld n tar. baş vergisi; \Kopfendehaar n saç; \Kopfendehörer m rad. qulaqlıq, başa taxılan telefon; \Kopfendekissen n balış, yastıq; \Kopfendekissenbezug m balışüzü

n oh. pl başla işarə, başəymə (razılıq mənasında); \Kopfnickennuß f dan. cırtma; \Kopfnickenpflaster n daş döşənmiş küçə; \Kopfnickenputz m papaq, baş geyimi; \Kopfnickenrechnen n oh. pl şifahi hesablama; \Kopfnickensalat m oh. pl bot. kahı

I vi (s) baş tutmamaq, qismət olmamaq; II a uğursuz, baş tutmayan

m anat. çiyin; \Oberarmarzt m baş həkim; \Oberarmbau m 1. (pl -bauten) binanın yerin üstündəki hissəsi; 2. avtomobil gövdəsi; 3. d.y. yerin üstündəki tikinti; \Oberarmbefehl m oh. pl hərb. baş komandanlıq; den \Oberarm führen / haben (über A) 1) kiməsə başçılıq / rəhbərlik etmək; 2) orduya komandanlıq etmək

vi 1. olmaq, baş vermək; 2. rastlaşmaq, üz-üzə gəlmək; so etwas darf nicht wieder \vorkommen bu bir daha təkrar olunmamalıdır; 3. güman edilmək, görünmək; es kommt mir vor mənə belə gəlir ki… 4.: bei j-m \vorkommen kiməsə dəymək, baş çəkmək; bir kəs tərəfindən qəbul olunmaq