-
1 attenuo
at-tenuo (ad-tenuo), āvī, ātum, āre, verdünnen, abschwächen, verkleinern, vermindern, herunterbringen (im Passiv herunterkommen), I) eig.: a) übh.: α) dem Umfang nach, arboris umbram, Catull.: corpus, Ov.: ubi sortes suā sponte attenuatae erant, waren eingeschwunden, Liv. – lingua (leonis) limae similis attenuansque lambendo cutem hominis, Plin. – foliorum exilitas attenuata usque in fila, Plin.: attenuata in filum metalla, Hier. – β) der numerischen Stärke (der Zahl, Menge) nach, legio proeliis attenuata, Caes.: armorum speciem diffundendi ex industria vel attenuandi perquam scientissimus, sein Heer absichtlich scheinbar zu vergrößern oder zu verkleinern, Amm. 24, 1, 3. – γ) der dynamischen Stärke nach, vires diutino morbo attenuatae, Liv.: attenuatus amore, Ov.: att. opes, Ov.: quod bellum exspectatione eius (Cn. Pompeii) attenuatum atque imminutum est, moralisch geschwächt und usw., Cic.: domus nobilis civili bello attenuata, heruntergekommen, Sen. rhet. – b) insbes., die Stimme in den Diskant übergehen lassen, überhalten, vocem att., durch die Fistel sprechen (v. Klodius in Weibertracht), Cic. or. in Clod. et Cur. fr. 5, 1. p. 30, 5 K. Vgl. Boëth. inst. mus. 4, 15. p. 342, 18 Fr. – II) übtr.: att. curas, Ov.: insignem, an Würde u. Macht schwächen, erniedrigen, Hor.: virtutem, (in der Rede) herabdrücken, verkleinern (Ggstz. amplificare), Cornif. rhet.
-
2 attenuo
at-tenuo (ad-tenuo), āvī, ātum, āre, verdünnen, abschwächen, verkleinern, vermindern, herunterbringen (im Passiv herunterkommen), I) eig.: a) übh.: α) dem Umfang nach, arboris umbram, Catull.: corpus, Ov.: ubi sortes suā sponte attenuatae erant, waren eingeschwunden, Liv. – lingua (leonis) limae similis attenuansque lambendo cutem hominis, Plin. – foliorum exilitas attenuata usque in fila, Plin.: attenuata in filum metalla, Hier. – β) der numerischen Stärke (der Zahl, Menge) nach, legio proeliis attenuata, Caes.: armorum speciem diffundendi ex industria vel attenuandi perquam scientissimus, sein Heer absichtlich scheinbar zu vergrößern oder zu verkleinern, Amm. 24, 1, 3. – γ) der dynamischen Stärke nach, vires diutino morbo attenuatae, Liv.: attenuatus amore, Ov.: att. opes, Ov.: quod bellum exspectatione eius (Cn. Pompeii) attenuatum atque imminutum est, moralisch geschwächt und usw., Cic.: domus nobilis civili bello attenuata, heruntergekommen, Sen. rhet. – b) insbes., die Stimme in den Diskant übergehen lassen, überhalten, vocem att., durch die Fistel sprechen (v. Klodius in Weibertracht), Cic. or. in Clod. et Cur. fr. 5, 1. p. 30, 5 K. Vgl. Boëth. inst. mus. 4, 15. p. 342, 18 Fr. – II) übtr.: att. curas, Ov.: insignem, an Würde u. Macht schwächen, erniedrigen, Hor.: virtutem, (in der Rede) herabdrücken,————verkleinern (Ggstz. amplificare), Cornif. rhet. -
3 attenuatio
attenuātio (adtenuātio), ōnis, f. (attenuo), die Abschwächung, dh. a) die Verminderung, suspicionis, Cornif. rhet. 2, 3. – b) der schlichte Ton der Darstellung, facetissima attenuatio verborum, Cornif. rhet. 4, 16.
-
4 attenuatus
attenuātus (adtenuātus), a, um, PAdi. m. Superl. (v. attenuo), abgeschwächt, a) übh. = geschwächt, vermindert, fortunae familiares attenuatissimae, Cornif. rhet. 4, 53. – b) insbes.: α) v. der Stimme usw., ins Feine-, in den Diskant übergehend, übergehalten, fein, vox paululum attenuata, Cornif. rhet.: acuta atque attenuata nimis acclamatio, Cornif. rhet. – β) v. der Rede, gleichs. dünngesponnen, d.i. schlicht, einfach, nüchtern, im üblen Sinne mager, matt, oratio (Ggstz. gravis oratio), Cornif. rhet.: genus orationis, Cornif. rhet.: constructio verborum, Cornif. rhet.: ipsa illa pro Roscio iuvenilis abundantia multa habet attenuata, Cic.: eius oratio nimiā religione attenuata, Cic. – / Compar. attenuatior, Augustin. de anim. quant. 22, 38.
-
5 attenuitas
attenuitās, ātis, f. (attenuo), die Abschwächung, Schwächung, stomachi, Cael. Aur. de signif. diaet. pass. 60.
-
6 inattenuatus
in-attenuātus, a, um (in u. attenuo), unvermindert, ungeschwächt, fames, Ov. met. 8, 844.
-
7 attenuatio
attenuātio (adtenuātio), ōnis, f. (attenuo), die Abschwächung, dh. a) die Verminderung, suspicionis, Cornif. rhet. 2, 3. – b) der schlichte Ton der Darstellung, facetissima attenuatio verborum, Cornif. rhet. 4, 16.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > attenuatio
-
8 attenuatus
attenuātus (adtenuātus), a, um, PAdi. m. Superl. (v. attenuo), abgeschwächt, a) übh. = geschwächt, vermindert, fortunae familiares attenuatissimae, Cornif. rhet. 4, 53. – b) insbes.: α) v. der Stimme usw., ins Feine-, in den Diskant übergehend, übergehalten, fein, vox paululum attenuata, Cornif. rhet.: acuta atque attenuata nimis acclamatio, Cornif. rhet. – β) v. der Rede, gleichs. dünngesponnen, d.i. schlicht, einfach, nüchtern, im üblen Sinne mager, matt, oratio (Ggstz. gravis oratio), Cornif. rhet.: genus orationis, Cornif. rhet.: constructio verborum, Cornif. rhet.: ipsa illa pro Roscio iuvenilis abundantia multa habet attenuata, Cic.: eius oratio nimiā religione attenuata, Cic. – ⇒ Compar. attenuatior, Augustin. de anim. quant. 22, 38.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > attenuatus
-
9 attenuitas
attenuitās, ātis, f. (attenuo), die Abschwächung, Schwächung, stomachi, Cael. Aur. de signif. diaet. pass. 60.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > attenuitas
-
10 inattenuatus
in-attenuātus, a, um (in u. attenuo), unvermindert, ungeschwächt, fames, Ov. met. 8, 844.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > inattenuatus
См. также в других словарях:
Strangalia attenuata — Systematik Klasse: Insekten (Insecta) Ordnung … Deutsch Wikipedia
attenuare — at·te·nu·à·re v.tr. (io attènuo) AU 1a. rendere più tenue: attenuare un contrasto di colore; attenuare un rumore, attutirlo | fig., lenire, placare: il tempo attenua il dolore Sinonimi: affievolire, alleggerire, ammorbidire, ridurre, smorzare |… … Dizionario italiano
attenuarsi — at·te·nu·àr·si v.pronom.intr. (io mi attènuo) CO diminuire di intensità, indebolirsi: la luce si è attenuata; anche fig.: col tempo il dolore si attenua … Dizionario italiano
attenuare — {{hw}}{{attenuare}}{{/hw}}A v. tr. (io attenuo ) 1 Rendere tenue, meno grave e meno forte: attenuare l urto; SIN. Addolcire, alleviare. 2 Alleggerire, diminuire. B v. intr. pron. Divenire tenue, perdere forza, intensità e sim … Enciclopedia di italiano
attenuare — [dal lat. attenuare, der. di tenuis tenue ] (io attènuo, ecc.). ■ v. tr. 1. [rendere tenue, detto spec. di suono] ▶◀ abbassare, affievolire, attutire, diminuire, indebolire, ovattare, smorzare. ◀▶ accentuare, accrescere, aumentare, intensificare … Enciclopedia Italiana
ԱԶԱԶԵՄ — (եցի.) NBH 1 0004 Chronological Sequence: Unknown date, 12c ն. ξηρόω, λεπτόω , arefacio, attenuo Չորացուցանել. ցամաքեցուցանել. չորցընել. գուրութմագ. *Ի չորացուցանել եւ յազազել առաւել փութան զմարդատունկս. Սարգ. յուդ. շ ՟Բ: *Հալեաց զսառնն… … հայերեն բառարան (Armenian dictionary)
ԱՆՕՍՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ — (ցուցի.) NBH 1 0257 Chronological Sequence: Early classical ն. λεπτύνω attenuo, minuo Անօսր առնել. անօսրել. նրբել. անգայտացուցանել. եւ Հիւծել. բարկըցընել, նօսրցընել, տկարացընել. *Զվարսս իւրեանց մի՛ անօսրացուսցեն. Եզեկ. ՟Խ՟Դ. 10: *Մաշէ եւ… … հայերեն բառարան (Armenian dictionary)
ԱՆՕՍՐԵՄ — (եցի.) NBH 1 0257 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 14c ն. ԱՆՕՍՐԵՄ անոսրացուցանել. λεπτύνω attenuo Իսկ ԱՆՕՍՐԻՄ. կ. ձ. Անօսրանալ. σπανίζομαι raresco *Զմոմն անօսրէ. Վեցօր. ՟Ը: *Ժամանակաւ անօսրի ծով. յոփ. ՟Ժ՟Դ. 11: *(Ի գարնան)… … հայերեն բառարան (Armenian dictionary)
ՆՐԲԵՄ — (եցի.) NBH 2 0455 Chronological Sequence: Early classical, 5c, 8c, 12c ն. Նոյն ընդ Նրբացուցանել՝ իրօք կամ նմանութեամբ. κατισχνόω attenuo, emacio եւ diligenter examino, minutissime quaeque perverstigo. կր. ἁποστένομαι coactor. *(Պահք զմարմինն)… … հայերեն բառարան (Armenian dictionary)
ՍՂԱՑՈՒՑԱՆԵՄ — (ցուցի.) NBH 2 0723 Chronological Sequence: Unknown date, 13c ն. ՍՂԱՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ՍՂԵԼ. ἑλαττόω diminuo λεπτόω attenuo. Տալ սղանալ. նուազեցուցանել. տկարացուցանել. կարճել. *Ի տալն բազմանայ քան ʼի սղացուցանելն. Տօնակ.: *Վտանգ ոչ սակաւ՝… … հայերեն բառարան (Armenian dictionary)
ՍՂԵՄ — ( ) NBH 2 0723 Chronological Sequence: Unknown date, 13c ն. ՍՂԱՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ՍՂԵԼ. ἑλαττόω diminuo λεπτόω attenuo. Տալ սղանալ. նուազեցուցանել. տկարացուցանել. կարճել. *Ի տալն բազմանայ քան ʼի սղացուցանելն. Տօնակ.: *Վտանգ ոչ սակաւ՝ զճշմարտութիւն… … հայերեն բառարան (Armenian dictionary)
