-
41 bölüm
глава́ (ж) отде́л (м) отделе́ние (с) подразделе́ние (с) разде́л (м) се́кция (ж)* * *1) деле́ние, разделе́ниеbölüm çizgisi — раздели́тельная черта́
ateş bölümü — воен. распределе́ние огня́
2) разде́л, глава́ (книги и т. п.)birinci bölüm — часть пе́рвая (книги и т. п.)
3) отде́л, отделе́ниеbölüm direktörü — нача́льник отде́ла
-
42 cayır cayır
подр. - о потрескивании горящих предметов, треске рвущейся материи и т. п.ateş cayır cayır yanıyordu — ого́нь горе́л потре́скивая
-
43 çapraz
кре́ст-на́крест* * *1.скре́щивающийся, перекрёстный2. спорт.çapraz ateş — воен. перекре́стный ого́нь
обхва́т ( приём в борьбе)çaprazda sürmek — стреми́тельно отбро́сить наза́д проти́вника в обхва́те
çift çapraz — двойно́й обхва́т
3.tek çapraz — одина́рный обхва́т
крест-на́крест, крестообра́зно•• -
44 çıtlamak
треща́ть, потре́скивать; хрусте́тьateş çıtlıyor — ого́нь потре́скивает
-
45 değmek
затра́гивать стоя́щий* * *I - er1) каса́ться, дотра́гиваться, прикаса́ться, соприкаса́тьсяelime ateş değdi — ого́нь косну́лся мое́й руки́
2) достига́ть, доходи́ть ( до места назначения)kurşun amaca değdi — пу́ля дости́гла це́ли
mektup yerine değdi — письмо́ дошло́ до ме́ста назначе́ния
3) де́йствовать; ока́зывать [воз]де́йствие••- öyle sevendim değme gitsin IIсто́итьbu kitap on lira değer — э́та кни́га сто́ит де́сять лир
bu konu dikkate değer — э́та те́ма заслу́живает внима́ния
-
46 destek
озвонч. -ği1) подпо́рка, подста́вка2) перен. подде́ржка, опо́раateş desteği — воен. огнева́я подде́ржка
-
47 el
кисть (ж) рука́ (ж)* * *I1) рука́, ру́киel sıkmak — пожа́ть ру́ку
el sıkışma — рукопожа́тие
2) ру́чкаkapı eli — дверна́я ру́чка
3) ход ( в некоторых играх)şimdi el bende — сейча́с мой ход
4) счётное слово разhavaya üç el ateş etti — он сде́лал три вы́стрела в во́здух
••elini veren kolunu alamaz — посл. ему́ дай па́лец, он ру́ку отхва́тит
elinle ver ayağınla ara — погов. ему́ дай [в долг] рука́ми, а [обра́тно] проси́ нога́ми
- elde- eldeki- elde mi?- elden- elinde
- elinden- eliyle- el açmak- eline ağır
- ele alınmaz
- ele almak
- eline almak
- el altında
- elinin altında
- el altından
- el atmak
- ele avuca sığmamak
- eli ayağı bağlı
- eli ayağı buz kesilmek
- el ayak çekilmek
- eli ayağı düzgün
- eline ayağına kapanmak
- elini ayağını kesmek
- elini ayağını çekmek
- elini ayağını öpeyim!
- eli ayağı tutmak
- eli ayağı kesilmek
- eli ayağı tutmamak
- eline ayağına üşenmemek
- ele bakmak
- eline bakmak
- el basmak
- eli boş dönmek
- eli boş gelmek
- eli böğründe kalmak
- eli koynunda kalmak
- elini çabuk tutmak
- el çekmek
- elini çekmek
- elden çıkarmak
- elden çıkmak
- el çırpmak
- eli dar
- eli darda
- el değiştirmek
- el değmemiş
- eline doğmak
- eli dursa ayağı durmaz
- eline düşmek
- elden düşürmemek
- eli ekmek tutmak
- elden ele dolaşmak
- elden ele gezmek
- el elden üstün
- el ele vermek
- el ense etmek
- eli ermez gücü etmez
- elini eteğini çekmek
- eline eteğine doğru
- el etek öpmek
- eline eteğine sarılmak
- el etmek
- elde etmek
- elden geçirmek
- ele geçirmek
- ele geçmek
- eline geçmek
- elinden geleni ardına
- elinden geleni arkasına komamak
- elinden geleni bırakmamak
- elden geleni yapmak
- elinden geleni yapmak
- elden gelmek
- elinden gelmek
- elinden gelse...
- elden ne gelir?
- elden gelmemek
- elinden gelmemek
- eli genişlemek
- elde gezmek
- ellerde gezmek
- elinin hamuruyla erkek işine karışmak
- elinden hiç bir şey kurtulmaz
- elinden bir iş çıkmamak
- elinden kaza çıkmak
- elinden bir kaza çıkmak
- elinden iş gelmemek
- elinden bir iş gelmemek
- eli işe yatmak
- elini kalbine koyarak söylemek sürmek
- elini kalbine koyarak düşünmek sürmek
- elini kalbine koyarak hüküm sürmek
- elden kaçırmak
- el kaldırmak
- eli kalem tutmak
- elinde kalmak
- eline kalmak
- elinden kan çıkmak
- elini kana bulamak
- el katmak
- eli kırılmak
- elini kolunu bağlamak
- eli kolu bağlı kalmak
- elini kolunu sallaya sallaya gelmek
- elini kolunu sallaya sallaya gezmek
- el koymak
- eli koynunda - elinden hiç bir şey kurtulmamak
- eli kurusun!
- eli olmak
- elinde olmak
- elde olmamak
- elinde olmamak
- elini oynatmak
- eli para görmek
- eline sağlık!
- elinize sağlık!
- elini sallasa ellisi başını sallasa tellisi
- elini sıcak sudan soğuk suya sokmamak
- eli silâh tutan
- eline su dökemez
- el sürmemek
- eli şakağında
- el tazelemek
- el tutmak
- elinde tutmak
- elinden tutmak
- elle tutulacak tarafı kalmamak
- elle tutulacak yanı kalmamak
- elle tutulur gözle görülür
- el uzatmak
- el üstünde tutmak
- eli varmamak
- eli gitmemek
- el vermek
- ele vermek
- el vurmamak
- eli yatmak
- bu işte eli yok
- eller yukarı!
- bir eli yağda bir eli balda II1) чужо́й, чужа́к2) страна́, крайyabancı ellerde — в чужи́х края́х, на чужби́не
3) наро́д, населе́ние4) пле́мя••elin ağzı torba değil ki büzesin — посл. на чужо́й рото́к не наки́нешь плато́к
el ile gelen düğün bayram — посл. ≈ на миру́ и смерть красна́
elin derdi ele masal gelir — посл. чужу́ю беду́ рука́ми разведу́
- el kapısında çalışmakel kazanıyla aş kaynatmak — погов. прийти́ на гото́венькое
-
48 etmek
1) де́лать, сде́латьne edeceğini sana o bildirir — он [сам] сообщи́т тебе́ о том, что ты до́лжен [с]де́лать
ne etti eyledi — что то́лько он ни де́лал
2) сде́лать, де́лать, поступа́ть (хорошо, плохо и т. п.)iyi ettiniz de geldiniz — вы хорошо́ сде́лали, что пришли́
bunu söylemekle kötü ettiniz — вы пло́хо поступи́ли, сказа́в э́то
3) сто́итьbu kitap yüz lira eder — э́та кни́га сто́ит сто лир
4) -i, -den лиша́ть чего, оставля́ть без чегоevinden ettiler — его́ лиши́ли кро́ва
onu işinden ettiler — его́ лиши́ли рабо́ты
5) - den ( в форме невозможности) обходи́ться без кого-чего; не мочь не...çocuk oynamadan edemez — ребёнок не мо́жет не игра́ть
insan susuz edemez — челове́к не мо́жет обойти́сь без воды́
sensiz edemem — я не могу́ [жить] без тебя́
6) -i (со словами, передающими время) (делать что-л. до самого утра, вечера и т. п.)akşamı etmek — а) де́лать что-л. до са́мого ве́чера; б) находи́ться где-л. до са́мого ве́чера
konuşurken sabahı etmişiz — за разгово́рами мы просиде́ли до са́мого утра́
7) в роли вспом. гл. в сочет. с именами образует сложные глаголыateş etmek — стреля́ть
bayram etmek — пра́здновать
şüphe etmek — сомнева́ться
tesir etmek — влия́ть
8) со словами neler, çok, az де́лать / соверша́ть / причиня́ть зло и т. п.kaynanası ona çok etti — свекро́вь причини́ла ей мно́го зла
9) (со словами yatak, alt и т. п.) обмочи́ться, наде́лать в штаны́çocuk altına etti — ма́льчик наде́лал в штаны́, ма́льчик обмочи́лся
10) мат. равня́тьсяiki iki daha dört eder — два плюс два равно́ четырём
••- etmediğini komamak
- ettiğini bulmak
- ettiği ile kalmak
- ettiği yanına kalmak
- ettiği yanına kâr kalmak
- ettiğini yanına bırakmamak -
49 hat
ли́ния (ж) черта́ (ж)* * *удв. -ttı1) врз. ли́нияhat çekmek — провести́ ли́нию (телефонную и т. п.)
ateş hattı — воен. ли́ния / полоса́ огня́, огнево́й рубе́ж
ileri hat — воен. передова́я ли́ния
savunma hattı — воен. ли́ния оборо́ны
2) ж.-д. ли́ния; путьyedek hat — запасно́й путь
3) уст. письмо́, по́черк -
50 iki
два дво́йка (ж)* * *1.ikimiz — дво́е из нас
2.ikisi de — они́ о́ба
дво́йка ( цифра)3.со словами, оканчивающимися на -lı, -lık дву(х), обою́до-, двоя́ко-iki aylık — двухме́сячный
iki kanatlı kapı — двуство́рчатая дверь
iki kişilik — двухме́стный
iki partili sistem — двухпарти́йная систе́ма
iki taraflı trafik — двусторо́ннее движе́ние
iki taraflı kılıç — обоюдоо́стрый меч
iki taraflı sorgu — перекрёстный допро́с
••iki çıplak bir hamamda yakışır — посл. двум го́лым подходя́ще быть то́лько в ба́не ( двое бедняков не составят счастливую пару)
iki gönül bir olunca samanlık seyran olur — посл. с ми́лым рай и в шалаше́
iki karpuz bir koltuğa sığmaz — посл. нельзя́ выполня́ть одновреме́нно два де́ла
iki aslan bir posta yatmaz — посл. два медве́дя в одно́й берло́ге не зиму́ют
iki dinle bir söyle — посл. сло́во - серебро́, молча́ние - зо́лото
iki kaptan bir gemiyi batırır — посл. два капита́на на корабле́ пото́пят кора́бль
- iki arada bir derede kalmakiki tavşan birden avlanmaz — посл. за двумя́ за́йцами пого́нишься, ни одного́ не пойма́ешь
- iki ateş arasında kalmak
- iki ayağı bir pabuca sokmak
- iki de bir
- iki cami arasında kalmış beynamaz
- iki çift lâf etmek
- iki çift söz etmek
- iki dirhem bir çekirdek
- iki eli böğründe kalmak
- iki eli kanda olsa...
- iki eli yakasında olmak
- iki gözü iki çeşme ağlamak
- iki kat olmak
- iki kere iki dört eder
- iki lâfı getirememek
- iki sözü bir araya getirememek
- iki paralık etmek
- iki zahmetten biri
- iki sıfır lâf etmek
- iki sıfır lâf konuşmak
- iki tek atmak
- iki ucunu bir araya getirememek
- bir sözünü iki etmemek -
51 kudret
1) си́ла, мощьaskerî kudret — вое́нная мощь; вое́нный потенциа́л
ateş kudreti — воен. огнева́я мощь
çekiş kudreti — си́ла тя́ги
yataktan kalkacak kudreti yok — у него́ нет сил подня́ться с посте́ли
2) [де́нежные] сре́дства; бога́тствоkudreti var ki yeni apartımana başladı — де́ньги-то у него́ во́дятся, коль ско́ро он приня́лся за строи́тельство но́вого жило́го до́ма
3) (Kudret) Всевы́шний, Всемогу́щий ( эпитет Аллаха) -
52 paha
цена́ тж. перен.pahasına — цено́й (чего-л.)
ateş pahasına — по бе́шеной цене́, по о́чень высо́кой цене́
paha biçilmez — бесце́нный, не име́ющий цены́
paha biçmek / kesmek — назнача́ть / определя́ть це́ну, оце́нивать
pahaya çıkmak — подня́ться в цене́
pahadan düşmek — упа́сть в цене́, потеря́ть це́ну
pahaya geçmek — наби́ть / повы́сить це́ну
pahası yok — бесце́нный, неоцени́мый
-
53 perde
за́навес (м) занаве́ска (ж) што́ра (ж)* * *1) за́навес, занаве́скаperde çekmek — занаве́сить, заве́сить; опусти́ть за́навес
kapı perdesi — портье́ра
pencere perdei — гарди́на
tiyatro perdesi — театра́льный за́навес
2) перен. покро́в, пелена́bu sözü duyunca gözlerimdeki perde kalkıverdi — как то́лько я услы́шал э́ти слова́, вдруг с мои́х глаз сло́вно пелена́ упа́ла
3) перепо́нка анат. ; перегоро́дкаburun perdesi — носова́я перегоро́дка
tahta perdesi — загоро́дка
4) мед. катара́кта5) зоол. [пла́вательная] перепо́нка ( у водоплавающих птиц)6) воен. прикры́тие; заве́саperde hattı — ли́ния прикры́тия
ateş perdesi — огнева́я заве́са
7) (тж. beyaz perde) кино экра́н8) театр. акт, де́йствие ( пьесы)perde arası — антра́кт
9) тон; но́та муз.perdeyi şaşırmak — фальши́вить, детони́ровать
üst perdeden başlamak — говори́ть повы́шенным то́ном
yüksek perdeden konuşmak — разгова́ривать свысока́
10) муз. лад ( струнного инструмента)11) разг. чу́вство стыдли́вости••- perde arkasından
- perde inmek
- perde kurmak
- perdelerini açmak -
54 saha
по́ле (с)* * *1) простра́нство, пло́щадь, зо́на, райо́нateş sahası — зо́на огня́, полоса́ обстре́ла
hava sahası — возду́шное простра́нство
seyir sahası — мор. райо́н пла́вания
üzüm bağlarının sahası — пло́щадь под виногра́дниками
2) спорт. площа́дка, по́леceza sahası — штрафна́я площа́дка
futbol sahası — футбо́льное по́ле
3) перен. по́ле, аре́на, сфе́раfaaliyet sahası — по́ле де́ятельности
bilgi sahasında — в о́бласти зна́ний
mücadele sahası — аре́на борьбы́
-
55 sis
смог (м)* * *1) тума́нdenizde sis var — на мо́ре тума́н
hafif sis — лёгкий тума́н
kesif sis — густо́й тума́н
2) дымsis püskürtmek — производи́ть дымопу́ск, задымля́ть
••ateş olmayan yerden sis çıkmaz — посл. нет ды́ма без огня́
yaş odun sis verir — погов. сыры́е дрова́ дымя́т
-
56 sönmek
1) врз. га́снуть, потуха́тьateş söndü — ого́нь пога́с
2) спуска́ть, выпуска́ть (воздух и т. п.)lâstik söndü — ши́на спусти́ла
3) утиха́ть, угаса́ть, га́снуть ( о чувствах)aşkı söndü — его́ любо́вь уга́сла
neşesi söndü — хоро́шее настрое́ние оста́вило его́
4) хире́ть, теря́ть было́е значе́ние / былу́ю зна́чимостьtürk çarşısı söndü — туре́цкий база́р потеря́л своё лицо́
5) пропада́ть ( о голосе) -
57 toplama
сбор (м) сложе́ние (с)* * *1) гл. имя от toplamak2) сбор; созы́в (парламента и т. п.)toplama merkezi — сбо́рный пункт ( новобранцев)
3) концентра́ция; сосредото́чениеateş toplaması — сосредото́чение огня́
4) мат. сложе́ние -
58 toplama kampı
1) гл. имя от toplamak2) сбор; созы́в (парламента и т. п.)toplama kampı merkezi — сбо́рный пункт ( новобранцев)
3) концентра́ция; сосредото́чениеateş toplama kampısı — сосредото́чение огня́
4) мат. сложе́ние -
59 tuğla
(ударение: túğla) кирпи́ч (м)* * *1.кирпи́чateş tuğlası — огнеупо́рный кирпи́ч
2.delikli tuğla — по́ристый / пустоте́лый кирпи́ч
кирпи́чныйtuğla bina — кирпи́чное зда́ние
-
60 yakmak
жечь заже́чь обжига́ть пали́ть подже́чь сжига́ть* * *I -i1) сжига́ть; зажига́тьateş yakmak — развести́ ого́нь
çöpleri yakmak — сжечь му́сор
elektriği yakmak — заже́чь электри́чество
bir sigara yakmak — закури́ть
sobayı yakmak — затопи́ть печь
2) жечь, обжига́тьbiber ağzı yakar — пе́рец жжёт рот
3) жечь, вы́жечь, опали́тьbugün güneş yakıyor — со́лнце сего́дня пали́т
güneş çimleri yaktı — со́лнце вы́жгло все тра́вы
eteğini ütülerken yaktı — она́ сожгла́ / спали́ла ю́бку, когда́ её гла́дила
4) загоре́тьgüneşte vücudunu yaktı — он весь обгоре́л на со́лнце
5) перен. заже́чь си́льную любо́вь6) перен. губи́ть, уничтожа́тьyakma başını! — не губи́ себя́!
kıpırdama, yoksa yakarım! — не шевели́сь, а то уничто́жу!
••II -i1) накла́дывать, покрыва́тьkına yakmak — покры́ть хной
2) сочиня́ть (музыку и. т. п.)türkü yakmak — сложи́ть пе́сню
См. также в других словарях:
Ates — is a surname, and may refer to:* Nejla Ates (born 1933), Turkish belly dancer and actress * Seyran Ates (born 1963), German lawyer * Sonny Ates (born 1935), retired American racecar driveree also* Ate (disambiguation) * Ateş … Wikipedia
Ates — ist der Familienname folgender Personen: Necati Ateş (* 1980), türkischer Fußballspieler Seyran Ateş (* 1963), deutsche Frauenrechtlerin … Deutsch Wikipedia
Ateş — ist der Familienname folgender Personen: Ahmed Ateş (1911–1966), türkischer Orientalist und Erforscher der persischen Literatur Necati Ateş (* 1980), türkischer Fußballspieler Seyran Ateş (* 1963), deutsche Frauenrechtlerin, Rechtsanwältin,… … Deutsch Wikipedia
Ateş — is a Turkish surname, and may refer to:* Murat Ateş (born 1988), Turkish football player * Necati Ateş (born 1980), Turkish football player … Wikipedia
ates — ates; ates·tine; … English syllables
ateş — is., Far. āteş 1) Yanıcı cisimlerin tutuşmasıyla beliren ısı ve ışık, od, nâr Uygarlık ateşten doğmuştur. 2) Tutuşmuş olan cisim 3) Isıtmak, pişirmek için kullanılan yer veya araç Yemeği ateşten indirdim. 4) Patlayıcı silahların atılması Top… … Çağatay Osmanlı Sözlük
Ates — türkischer Familienname zu türk. ates »Feuer; Eifer« … Wörterbuch der deutschen familiennamen
ateş! — ask. ateş etmek için verilen komut … Çağatay Osmanlı Sözlük
âteş — (F.) [ ﺶﺕﺁ ] ateş … Osmanli Türkçesİ sözlüğü
ATEŞ — f. Odun vs. gibi maddelerin yanmasından hasıl olan hâl. Od, nâr. * Kızgınlık, hararet. * Hiddet, gazab, şiddet. * Hayvanın çevik, hareketli ve oynak olması. * Yangın. * Gözyaşı. * Hastalık. * Harb, savaş.(Ateş unsuru, kâinatın bütün kısımlarını… … Yeni Lügat Türkçe Sözlük
ATEŞ-PÂ — f. Ateş gibi. * Mc: Atik, çevik … Yeni Lügat Türkçe Sözlük