a+will

I a yun (sif.)

II vt və vi 1. istəmək; arzu etmək; 2.: wollen (başqa felin inf ilə 2-ci partisipdəki gewollt əvəzində işlənir): er hat es tun \wollen o bunu etmək istəyirdi; 3.: \wollen wir gehen! gedək!; es sei, wie es wolle hər necə olsa da, hər halda; 4. es will mir nicht einleuchten mən heç cür anlaya bilmirəm; ob man will ober nicht istər-istəməz; das will ich meinen ! əlbəttə, başqa cür ola da bilməz, məhz elə də olmalıdır; wo will er hinaus? o nəyə işarə edir?

I köməkçi fel (tərcümə olunmur); II vt 1. malik olmaq; ich habe varımdır; ich habe nicht yoxumdur; ich habe nichts davon bundan mənə heç bir xeyir yoxdur; was hast du? sənə nə olub?; die Sache hat Eile işi gecikdirmək olmaz; jetzt habe ich ihn 1) indi onu tutdum; 2) məc. indi o mənim əlimdədir; bei uns ist alles zu \haben bizdə hər şey əldə etmək (tapmaq) olar (mümkündür); das Buch ist noch zu \haben kitab satışda hələ var; 2. (inf+zu): ich habe zu… mən gərək …; er hat hier nichts zu sagen onun burada əmr verməyə ixtiyarı yoxdur; es hat nichts zu sagen bunun əhəmiyyəti yoxdur, bu vacib deyil; wir \haben noch ein Kilometer bis dahin (zu gehen*) biz hələ bir kilometr getməliyik; ich habe nicht zu lesen* oxumağa bir şeyim yoxdur; ich habe zu tun* işim var, məşğulam; ich will damit nichts zu tun* \haben mən bu işə qarışmaq istəmirəm; 3. (inf’lə zu’suz): du hast gut reden sənin üçün demək asandır; Sie \haben gut fragen sizin üçün soruşmaq asandır; 4. (“es” tamamlığı ilə birlikdə); es bequem \haben rahat(ca) yerləşmək; es gut \haben yaxşı yaşamaq; es eilig \haben tələsmək; ich habe es weit yolum uzaqdır; jetzt habe ich’s! indi bildim, indi tapdım!; es hat nichts auf sich bunun mənası (əhəmiyyəti) yoxdur; er hat es von ihm 1) bunu ondan öyrəndi (bildi); 2) bunu ondan aldı; ich will es so \haben mən belə istəyirəm; 5.: da \haben wir die Bescherung / den Braten / den Salat! gördün başımıza nə gəldi!; da hast du’s, da \haben wir’s! əcəb işdir!; hab dich nicht so! çox lovğalanma!, burnunu çox dik tutma!; habe Dank! təşəkkür edirəm!

vt qovmaq, bayıra çıxartmaq; \hinausbegleitenbeißen* vt 1. dişləyib qopartmaq; 2. məc. qovmaq, sıxışdırıb çıxartmaq; \hinausbegleitendrängen vt sıxışdırıb çıxartmaq; \hinausbegleitenfahren* I vi (s) çıxıb getmək, köçüb getmək (miniklə); II vt daşımaq, aparmaq (miniklə); \hinausbegleitenfallen* vi (s) düşmək, bayıra tökülmək; \hinausbegleitenfliegen* vi (s) uçub getmək; \hinausbegleitenführen* vt çölə çıxartmaq, aparmaq; \hinausbegleitengeh(e)n* vi (s) 1. bayıra çıxmaq, çıxıb-getmək; 2. (über A) çox olmaq, artıq olmaq (nədənsə); 3. worauf geht das hinaus? bunun axırı nə olacaq? \hinausbegleitenkommen* vi (s) çıxmaq, çıxıbgetmək; \hinausbegleitenlaufen* vi (s) 1. bayıra qaçmaq (yüyürmək), yüyürüb çıxmaq; 2. (auf A) çatmaq, enmək (nəyəsə); es läuft auf eins \hinausbegleiten iş elə o yerə çatır; \hinausbegleitenmüssen* vi çıxmağa (çıxıb getməyə) məcbur olmaq; \hinausbegleitenschaffen vt uzaqlaşdırmaq, kənarlaşdırmaq, çıxartmaq; \hinausbegleitenschieben* vt 1. itələyib çıxartmaq; 2. məc. təxirə salmaq, başqa vaxta keçirtmək; \hinausbegleitenschmeißen* vt qovmaq, bayıra tullamaq; \hinausbegleitensehen* vi başını çıxardıb çölə baxmaq; \hinausbegleitensein* vi (s) 1. bayırda olmaq; çıxıb-getmək; 2. (über A) məc. yüksəkdə durmaq (nədənsə), \hinausbegleitenstoßen* vt itələyib çölə çıxartmaq; \hinausbegleitentragen* vt çölə çıxartmaq, çölə daşımaq; \hinausbegleitenwerfen* vt bayıra atmaq, rədd etmək; \hinausbegleitenwollen* vi çölə çıxmaq istəmək; wo will das \hinausbegleiten? bundan nə çıxar?; wo will er \hinausbegleiten? onun məqsədi nədir?; \hinausbegleitenziehen* I vt çəkib çıxartmaq; II vi (s) şəhər kənarına getmək

vt göstərmək, ifadə etmək; das besagt, daß… bu o deməkdir ki…; das Gesetz besagt, daß… qanunda deyilir ki, … das will gar nichts \besagen bunun heç bir əhəmiyyəti yoxdur

m, f (9*) 1. der \Beste ən yaxşı; der \Beste in der Klasse sinifdə ən yaxşı şagird; 2. n -n, oh. pl xeyir, fayda; zum \Beste der Werktätigen zəhmətkeşlərin mənafeyinə; ich will nur dein \Bestes, ich habe nur dein \Bestes im Auge mən yalnız sənin xeyrini düşünürəm; er tut sein \Bestes o, əlindən gələni edir; das erste \Beste nehmen rast gələni götürmək

vt 1. mübahisə etmək, höcət etmək, etiraz etmək; ich will es nicht \bestreiten mən buna etiraz etmirəm; 2. ödəmək; yerini doldurmaq; die Unkosten \bestreiten xərclərin yerini doldurmaq

pron dem n N və A sg 1. həmin özü, həmin o; ich habe \dasselbe gesagt mən də elə onu dedim; 2. kit. dil. elə olan-olmazı; er hat mir ein Buch geliehen und will \dasselbe wieder haben o mənə kitab verib və onu da geri almaq istəyir

vi aydınlaşmaq, aşkar olmaq; das leuchtet (mir) ein bu (mənə) aydındır; das will mir nicht \einleuchten bu mənim üçün aydın deyil; bu məni qane etmir

I prop indef bir şey, bir zad; nəsə; ich will dir \etwas erzählen mən sənə bir şey danışmaq istəyirəm; an \etwas glauben bir şeyə inanmaq; das ist schon \etwas bu az da olsa, yenə bir şeydir; fellə: \etwas essen* azca yemək; inkar cümlələrdə: heç bir şey; er ging, ohne \etwas zu sagen o, heç nə demədən çıxıb getdi; II adv bir az, bir qədər; \etwas über zwanzig iyirmidən bir az çox; \etwas besser bir qədər yaxşı; \etwas mehr bir az (qədər) çox

vt 1. mıxlamaq, mismarlamaq; 2. məc. qəti müəyyən etmək; ich will diese Tatsache \festnageln bu faktı tam müəyyənləşdirmək istəyirəm

adv 1. kənara, uzağa; \fort (mit dir)! rədd ol!, itil!; 2. sonra, daha sonra; und so \fort (qıs. i.s.f.) və beləliklə, sonra; weiter \fort daha uzaqda; nur immer \fort! davam etdirin! 3. olmama, uzaq olma; seine Uhr ist \fort o, saatını itirib; sie sind \fort onlar getdilər; 4. irəli, qabağa; es will mit der Sache nicht \fort iş irəliləmir, iş yerimir; in einem \fort fasiləsiz, arası kəsilmədən; \fort und \fort həmişə, daim

vi (s) müyəssər olmaq, nail olmaq; yoluna qoymaq; die Sache will nicht \gelingen iş düz gətirmir

I vt 1. adlandırmaq, adını demək; j-n willkommen \heißen kiməsə xoşgəldin demək; 2. əmr etmək, hökm etmək; er heißt ihn schweigen* ona susmağı əmr edir; II vi adlanmaq; demək; wie heißt er? onun adı nədir? wie heißt das auf deutsch? bu almanca necədir?; das heißt (d.h.) yəni; was soll das \heißen? bu nə deməkdir?; das heißt also, daß … bu o deməkdir ki…; das will schon (etwas) \heißen! bunun da əhəmiyyəti az deyil; III vimp: es heißt… deyirlər ki…; hier heißt es aufgepaßt burada ehtiyatlı (sayıq) olmaq lazımdır; hier heißt es entweder – oder burada ikisindən birini seçmək lazımdır; ya… (o), ya… (bu)

f (11) toyuq, kürt (qırt) toyuq; ◊ Das Ei will klüger sein als die \Henne Builki sərçə bildirkinə civ-civ öyrədir

vi (s) böyümək, boy atmaq; ◊ das wächst mir zum Halse heraus bu məni təngə gətirib (canımı) boğazıma yığıb; \herauswachsenwagen (sich) çıxmağa cəsarət etmək; \herauswachsenwälzen vt diyirlədib çıxartmaq; \herauswachsenwerfen* vt tullamaq, atmaq; \herauswachsen winken vt əllə bayıra çağırmaq; \herauswachsenwollen vi çıxmaq istəmək; er will mit der Sprache nicht heraus o danışmaq (boynuna) almaq istəmir; \herauswachsenziehen* I vt dartıb çıxartmaq, çəkib çıxartmaq; II vi (s) çıxmaq, qabağa çıxmaq; III sich \herauswachsen ziehen* qurtarmaq, çıxmaq (çətin vəziyyətdən)

m -s, oh. pl bal; ◊ \Honig reden / im Munde führen qılıqlı danışmaq; mit Lust \Honig schlucken qılıqlı nitqə qulaq asmaq; j-m \Honig um den Mund / um den Bart / ums Maul schmieren məc. kiminsə qılığına girmək; Außen \Honig, innen Galle / Galle im Herzen, \Honig im Mund ata söz. Ürəyi zəhər tuluğu, dili bal pətəyi; Wer \Honig lecken will, darf die Bienen nicht scheuen ata söz. Bal tutmaq istəyən arıdan qorxmaz; Wer sich zu / zum \Honig macht, den benaschen die Fliegen ata söz. Milçək şirniyə qonar

n (5) 1. dana, buzov; 2. özünü uşaq kimi aparan yaşlı insan; Augen machen wie ein (ab)gestochenes \Kalb gözlərini bərəltmək; mutwillig sein wie ein \Kalb, das \Kalb austreiben dəli dana kimi atlanıbdüşmək; das \Kalb ins Auge schlagen kiminsə xətrinə dəymək, kimisə pərt etmək; mit fremdem \Kalb pflügen ilanı seyid Əhməd əliylə tutmaq; Das \Kalb will klüger sein als die Kuh Bugünkü sərçə dünənkinə civciv öyrədir

a ağıllı, kamallı; tədbirli; bəsirətli, gözüaçıq, fərasətli, dərrakəli; ein \kluges Haus ağıl dəryası; nicht \klug aus j-m, etw. werden məc. kimdənsə, nədənsə ağlı bir şey kəsməmək; du bist wohl nicht \klug? deyəsən ağlın başında deyil!?; daraus mag der Teufel \klug werden dan. ≅ bundan heç şeytanın da başı çıxmaz; ◊ Durch Schaden wird man \klug ata. söz. ≅ Hər dərədə bir at öldürməsən, baytar olmazsan; Das Ei will klüger sein als die Henne ≅ ata. söz. Builki sərçə bildirkinə civ-civ öyrədir; Der \kluge Mann baut vor ≅ ata. söz. Ağıllının anası ağlamaz

m (1*) 1. baş; den \Kopf oben behalten* 1) başını dik tutmaq; 2) məc. ruhdan düşməmək; den \Kopf hängen lassen* məc. ruhdan düşmək; er weiß nicht, wo ihm der \Kopf steht o, başını itirib; ◊ das will ihm nicht in den \Kopf məc. bu onun başına girmir; er ist nicht auf den \Kopf gefallen məc. o, axmaq deyil; der \Kopf steht ihm nicht recht məc. o özündə deyil; j-m den \Kopf warm machen məc. kimisə qızışdırmaq; j-m den \Kopf waschen* kimisə danlaqdan keçirmək; j-m etw. auf den \Kopf zusagen məc. kimisə təqsirləndirmək; j-m über den \Kopf wachsen* məc. kimisə ötüb keçmək (birlikdə); j-m den \Kopf zurechtrücken məc. kiminsə başına ağıl qoymaq; die Köpfe zusammenstecken məc. pıçıldaşmaq; alles auf den \Kopf stellen hər şeyi alt-üst etmək; sich (D) die Augen aus dem \Kopfe sehen məc. gözlərini xarab etmək (çox işləməkdən); mit bloßem \Kopfe açıq başla, başıaçıq; Hals über \Kopf çox iti, çox cəld; die Hände über dem \Kopfe zusammenschlagen* əllərini başı üstündə çarpazlamaq; 2. ağıl, zehin, dərrakə, idrak; ein klarer \Kopf ağıllı baş, aydın fikirləşən; im \Kopf(e) fikrində, ağlında; die führenden / leitenden Köpfe einer Idee hansısa ideyanın baniləri; er hat einen offenen \Kopf o, aydın fikirləşən adamdır; den \Kopf verlieren* məc. başını itirmək; çaşmaq; aus dem \Kopfe əzbər, əzbərdən; etw. im \Kopfe behalten* nəyisə yadda saxlamaq; er ist nicht richtig im \Kopfe onun ağılı özündə deyil; etw. geht mir durch den \Kopf ağlıma bir şey gəldi, yadıma bir şey düşdü; 3. baş, həyat; seinen \Kopf aufs Spiel setzen həyatı ilə risk etmək; \Kopf und Kragen kosten məc. baha başa gəlmək, baha oturmaq; es gilt den \Kopf, es geht an \Kopf und Kragen burada başınla (həyatınla) risk edirsən; den \Kopf hergeben müssen* cəfasını çəkmək; başını qurban vermək; 4. bot. papaq (göbələkdə); baş (kələm); 5.: \Kopf einer Zeituug məc. başlıq (qəzetdə); ◊ j-m eine Beleidigung an den \Kopf werfen* kimisə təhqir etmək, ; etw. auf seinen eigenen \Kopf tun* nəyisə özbaşına etmək; auf seinem \Kopf(e) bestehen* / beharren / verbleiben* dediyindən dönməmək, inad etmək; sich (D) etw. in den \Kopf setzen məc. beyninə yerləşdirmək (özünün); bei meinem \Kopf! başıma and olsun!, başım haqqı!; j-n vor den \Kopf stoßen* kiminsə xətrinə dəymək; kimisə bərk həyəcanlandırmaq; kimisə itələmək; ein Brett vor dem \Kopfe haben dan. dardüşüncəli (axmaq) olmaq

I pron indef (yalnız sing’da mübtəda kimi işlənir; G eines? D einem, A einen; ayrıca söz kimi tərcümə olunmur, fellə birlikdə tərcümə olunur: 1. felin 3-cü şəxs cəmi kimi tərcümə olunur: \man sagt deyirlər; 2. bəzən 2-ci şəxs tək kimi tərcümə olunur: wenn \man ihn sieht, sollte \man glauben daß … ona baxarkən düşünürsən ki; 3. bəzən imp: \man denke sich, \man stelle sich vor fərz edin ki; 4.: wie \man will necə istəyirsiniz; \man könnte mümkün olardı; II adv yalnız