Перевод: с исландского на английский

с английского на исландский

Styrr

  • 1 STYRR

    (gen. styrjar), m. stir, tumult, brawl (s. varð í ranni).
    * * *
    m., gen. styrjar and styrs, [Engl. stir], a stir, tumult, brawl, disturbance; styrr varð í ranni, there arose a stir in the hall, Hðm. 24; úlítill styrr, no small stir, Edda (Ht.); stála styrr, hjálma styrr, randa styrr, ‘steel-stir,’ ‘helm-stir,’ ‘shield-stir,’ i. e. a battle, Lex. Poët.
    2. a stir, battle, war; í styr, ór slíkum styr, Hallfred; gera harðan styr, í þeima hörðum styr, vekja styr, Ó. H. (in a verse); styrjar væni, Hornklofi; styrjar skyndir, deilir, kennir, valdi, = a warrior; styrjar-gjarn, martial; as also styr-fimr, styr-remdr, styr-bráðr, styr-viðr, styr-bendir, alert, mighty … in battle,—all epithets of a warrior; styr-vindr, ‘war-wind’, i. e. battle, Lex. Poët.; all these compds are solely poetical; styrjöld (q. v.) alone is used in prose, both old and mod.
    II. Styrr as a pr. name, gen. Styrs; and in compds, Styr-björn, Styr-laugr (mod. Stur-laugr), Styr-kárr, Landn.

    Íslensk-ensk orðabók > STYRR

  • 2 rifa

    * * *
    I)
    f. rent, rift, chink, fissure.
    (að), v. to sew up loosely (Styrr var rifaðr í hóð).
    * * *
    1.
    u, f. [Scot. rive], a rift, rent, cleft, fissure, Sks. 210, freq. in mod. usage; bjarg-rifa, kletta-rifa, also a rift in a wall between two planks.
    2.
    að, [Scot. riv; Engl. rivet], to tack together, sew loosely together; Styrr var rifaðr í húð, Ísl. ii. 296, Glúm. 382 (of a corpse); hann varð djöfulóðr ok var rifaðr í húð innan, Orkn. 202 (of a madman).
    2. rifa saman, to stitch together; hann vill rifa saman munninn, rifaði (Ob., rifjaði Kb. wrongly) hann saman varrarnar ok reif ór æsunum, Edda i. 346.

    Íslensk-ensk orðabók > rifa

  • 3 BÆTA

    * * *
    tt, [bót; Ulf. bôtjan = ωφελειν; Hel. bôtian; A. S. bêtan; O. H. G. bôzau; Germ. büssen]:—to better, improve, amend, also t o restore, repair, Nj. 163, Gþl. 411; b. aptr, to restore, Grág. ii. 336; b. upp, to restore, atone for, Fms. ix. 43; b. at e-u, to repair, 367; bæta ráð sitt, to better one’s condition, to marry, Nj. 2: theol. to better one’s life: Guð bætti honum af þessi sótt, God restored him to health, Fms. ix. 391; with gen. of the sickness, O. H. L. 84.
    β. to mend, put a patch on a garment.
    2. reflex., e-m bætisk, one gets better, is restored to health; at föður hans bættisk helstríð, Landn. 146: absol., bættisk honum þegar, he got better at once, Bs. i. 318, 319, 325: with gen., bættisk Búa augna-verkjarins, Ísl. ii. 428 (rare); cp. heilsu-bót, recovery of health.
    II. a law term, to pay weregild, the person slain in acc., the money in dat.; Hrafnkell bætti engan mann fé, i. e. H. paid no weregild whomsoever he slew, Hrafn. 4; ek vil engan mann fé b., 9; Styrr vá mörg víg, en bætti engin (viz. víg), S. slew many men, but paid for none, Eb. 54; bæta þá menn alla er þar létusk eðr fyrir sárum urðu, 98; b. sakir (acc.) fé (dat.), Grág. ii. 169: the allit. law term, b. baugum, to pay weregild, 174: the amount of money in acc. to pay out, bæt heldr fé þat er þú ert sakaðr við hann, Fms. iii. 22; ok á hann eigi þat at b., he has not to pay that, Grág. ii. 168; b. öfandar bót, Gþl. 358: part. bættr, Eb. 98, 246.
    2. metaph. to redress, adjust; b. við e-n, or b. yfir við e-n, to give one redress, make good a wrong inflicted; hefir þú yfir bætt við mik um þetta bráðræði, Fms. ii. 25, xi. 434: also used in a religious sense, skaltu b. við Guð, er þú hefir svá mjök gengit af trú þinni, ii. 213 (yfír-bót, repentance); b. sál, or b. fyrir sál sinni, to do for the health of the soul, iv. 63, Fb. i. 345 Bs. i. 642 (in a verse); b. um e-t, to make a thing better (um-bot, bettering, improvement), Orkn. 442: reflex., ekki bætisk um, matters grow worse, Fms. ii. 53; b. við, to add to (við-bót, addition), Húv. 45.
    3. part. pass, used as adj. in compar.; ok er eigi at bættra, þótt …, things are no better, though …, Fms. vii. 36; þykir mér Ólafr ekki at bættari, þótt…, i. e. it is no redress for Olave’s death, though …, Fas. ii. 410; er mér ekki sour minn at bættari þótt Bolli sé drepinn, my son’s death is none the more atoned for though B. is slain, Ld. 226.
    4. part. act. as noun; bætandi, pl. -endr, a law term, one who has to pay weregild, Grág. ii. 174, etc.

    Íslensk-ensk orðabók > BÆTA

  • 4 KIRKJA

    * * *
    (gen. pl. kirkna), f. church.
    * * *
    u, f., gen. pl. kirkna; [Scot. kirk; Dan. kirke; Germ. kirche; but Engl. church]
    I. a kirk, church; timbr-k., a timber church; stein-k., a stone church; the earliest Scandin. churches were all built of timber, the doors and pillars being ornamented with fine carved work, see Worsaae, Nos. 505–508; in the 12th and following centuries the old timber churches were one by one replaced by stone buildings. In Denmark the last timber church was demolished at the beginning of the 17th century, but in Norway some old churches (called stav-kyrkior) have remained up to the present time, see an interesting essay in Nord. Aarb. 1869, p. 185 sqq. Many passages in the Sagas refer to the building of churches, especially in records of the years following after 1000, see esp. Ld. ch. 74 sqq.; a curious legend, for the purpose of encouraging men to build churches, is told in Eb. ch. 49,—that a man could grant as many souls a seat in heaven as the church which he built held persons; ok þegar er þingi var lokit (the summer of A. D. 1000) lét Snorri goði göra kirkju at Helgafelli, en aðra Styrr mágr hans undir Hrauni, ok hvatti pat mjök til kirkju-görðar, at þat var fyrirheit kennimanna, at maðr skyldi jafnmörgum eiga heimolt rúm í himinríki, sem standa mætti í kirkju þeirri er hann lét göra, Eb. l. c. For the removal of a church, when all the graves were to be dug up and the bones ‘translated’ to the new church, see Eb. (fine), Bjarn. 19. For references see the Sagas passim; kirkju atgörð, atbót, uppgörð, church reparation, Vm. 12, 118, N. G. L. i. 345; kirkju brjóst, gólf, dyrr, horn, hurð, láss, lykill, ráf, stigi, stoð, stöpull, sylla, veggr, a church front, floor, door-way, corner, door, lock, key, roof, stair, pillar, steeple, sill, wall, K. Þ. K. 168, 170, 186, Fms. vii. 211, 225, viii. 285, 428, ix. 47, 470, 524, Landn. 50, Pm. 5, Vm. 46, Sturl. i. 169, iii. 221, 228, K. Á. 28, N. G. L. i. 312; kirkju sár, a church font, Jm. 2, 35, Ám. 6; kirkju kápa, ketill, kola, kross, mundlaug, Sturl. i. 191, Vm. 1, 6, 34, 99, 149, Dipl. v. 18; kirkju mark (on sheep), H. E. i. 494, Bs. i. 725: áttungs-k., fjórðungs-k., fylkis-k., héraðs-k., höfuð-k., hægindis-k. (q. v.), þriðjungs-k., veizlu-k., heima-k., etc.: in tales even used in a profane sense, trolla-k., álfa-k., a trolls’ and elves’ church, place where they worship.
    2. eccl. the Church = Ecclesia, very rarely, for Kristni and siðr are the usual words; kirkjan eðr Kristnin, Stj. 44.
    II. in local names, Kirkju-bær, Kirkju-ból, Kirkju-fjörðr, Kirkju-fell, Landn. and maps of Icel. passim, cp. Kirkby or Kirby in the north of England.
    COMPDS: kirkjubann, kirkjubók, kirkjuból, kirkjubólstaðr, kirkjubóndi, kirkjubúningr, kirkjubær, kirkjudagr, kirkjudagshald, kirkjudróttinn, kirkjueign, kirkjuembætti, kirkjufé, kirkjufólk, kirkjufrelsi, kirkjufriðr, kirkjufundr, kirkjuganga, kirkjugarðr, kirkjugarðshlið, kirkjugengt, kirkjugjöf, kirkjugóz, kirkjugrið, kirkjugræfr, kirkjugörð, kirkjuhelgi, kirkjuhluti, kirkjuland, kirkjuligr, kirkjulægr, kirkjulög, kirkjulögbók, kirkjumál, kirkjumaldagi, kirkjumenn, kirkjumannafundr, kirkjumessa, kirkjunáðir, kirkjuprestr, kirkjurán, kirkjureikningr, kirkjureki, kirkjuréttr, kirkjuskot, kirkjuskraut, kirkjuskrúð, kirkjuskyld, kirkjusmíð, kirkjusókn, kirkjusóknarmaðr, kirkjusóknarþing, kirkjustétt, kirkjustóll, kirkjustuldr, kirkjusöngr, kirkjutíund, kirkjutjöld, kirkjuvarðveizla, kirkjuvegr, kirkjuviðr, kirkjuvist, kirkjuvígsla, kirkjuvörðr, kirkjuþjófr.
    III. in plur. kirkna-friðr, -góz, -görð, -mál, -sókn, etc. = kirkju-, Fms. ix. 236, 478, K. Á. 216, Bs. i. 689, Ísl. ii. 380.

    Íslensk-ensk orðabók > KIRKJA

  • 5 RANN

    I) n. large house (margt er þat í karls húsi, er eigi er í konungs ranni).
    II) from renna.
    * * *
    n., pl. rönn, Ó. H. 23 (in a verse), Hkr. iii. 43, 74 (in a verse); gen. pl. ranna, Gm. 24: [Ulf. razna = οἰκία; A. S. ræsn; this ancient word is obsolete in prose, but remains in the Engl. law term ransack, prop. ‘house-search’]:—a house; ossum rönnum í, Skm. 14; at háfu Heljar ranni, Vtkv. 3; rymr varð í ranni, Fas. i. 492 (in a verse); styrr varð í ranni, Hðm. 24; sköptum er rann rept, Gm. 9; í væru ranni, 13; ranna þeirra er ek rept vita, 24; í ranni Randvés, Bragi: in prose, in the saving, opt er þat í karls húsi, er ekki er í konungs ranni, Fas. iii. 155:—poët., sólar rann, éla rann, the sun-hall, tempest-hall = the sky; aldar rann, man’s abode = the earth; óðar rann, the mind’s house = the breast; Sörla rann, Reifnis rann = a shield, Lex. Poët.; and in compds, ský-rann, glygg-rann, há-rann, hregg-rann, þey-rann, the sky-hall = heavenly vault; hval-rann, a whale’s home = the sea; fjör-rann, life’s house = the breast; dverg-rann, a dwarf’s house = the rocks; leg-rann, the bed’s room = the house; mjoð-rann, mead’s hall = a drinking-hall; auð-rann, a treasury; böl-rann, bale’s abode = death, etc., Lex. Poët. The word is still used by Icel. poets, but is masc. rannr, though it is still neut. in poems of the 16th century, heilagt rann, … rannið friða, Bs. ii. 309 (a poem of 1540); it is freq. even in mod. hymns, í heimsins rann, Hallgr.; sælu-ranns, Pass. 25. 10.
    II. in a pr. name, Rann-veig, Landn., and perh. Rann-verr, also spelt Rand-verr.

    Íslensk-ensk orðabók > RANN

  • 6 RÍFA

    * * *
    I)
    f. rent, rift, chink, fissure.
    (að), v. to sew up loosely (Styrr var rifaðr í hóð).
    * * *
    ríf, reif, reift, reif, pl. rifu; subj. rifi; part. rifinn; imperat. ríf, rífðu; when in the sense to pick, scratch, it is also spelt and sounded hrífa, q. v.: [Engl. rive; Dan. rive]:—to rive, tear; þeir létu dýr ok hrafna rífa hræin, Hkr. i. 39; vætt klæði mín, rifit ok únýtt með öllu, Fms. i. 264; var þar hverr fiskr ór roði rifinn, Eb. 276; þeir reyttu ok rifu, Fms. ii. 161; rífa hold af beinum, Magn. 531; þeir rifu af ræfrit af selinu, Ld. 280; rífa klæði af sér, Ó. H. 236: rífa ofan, to pull down, Nj. 279; rífa niðr, id., Grett. 50 new Ed.; rífa í sundr, to rive asunder, Boll. 350, Nj. 279; rífa e-n kvikan í sundr, to tear asunder alive, Fms. ix. 261; at sól rifi í sundr ( rived) nýja timbr-veggi, i. 291.
    2. to rend; klukka rifin, a cracked bell, Pm. 81:—impers. to be rent, ok reif seglit (acc.), Fms. ix. 387; ok reif ór æsunum, Edda 71:—rífa aptr, to rip up; Þórólfr vildi eigi at aptr væri rifit sárit, Eb. 244.
    B. usually spelt hrífa, to pick; fóru ungmenni tvau at hrífa mosa, to pick moss, Bs. i. 329: rífa upp, to pull up (a thing by the roots), pick up; rífa upp hrís (also rífa hrís), to pull up shrubs for fuel, Grág. ii. 263, 288.
    2. to scratch; þeir hrífa upp í höfuð sér ok reyta sik, scratched their heads, Fms. v. 161; bíta mann eðr hrífa, Grág. ii. 133: hann lét hrífa sér með kömbum, Fb. i. 212; hann vaknar ok hrífr í augun, rubs his eyes, Fb. ii. 96.
    3. to grasp; akkerin hrífa við, Ld. 76; þá hrífu við akkerin, Fms. x. 136, v. l.; ok hreif þegar við, it took effect, Bs. i. 197; hann brýtr upp gólfit ok hrífr þar ok rannsakar snæblandna mold, 198; see the references under hrífa.

    Íslensk-ensk orðabók > RÍFA

  • 7 SKÚA

    (að), v. to shoe; s. hest sinn gullskóm, to shoe his horse with golden shoes; of persons (vel hosaðr ok skúaðr).
    * * *
    að, [skór], to shoe; vel hosaðr ok skúaðr, Sks. 286; fætr þína skúar þú, Barl. 83.
    2. of a horse; at hann léti með gulli skúa hesta sína, Fms. vii. 94; var svá mikill ofmetnaðr hans, at hann vildi skúa hest sinn gullskóm sem konungrinn sjálfr, so proud was he that he wished to shoe his horse with golden shoes like the king himself, O. H. L. 48; hesti skúaðum, Fbr. 19; skúa þú hann vel ok fastliga, Sks. 374; Styrr hafði skúaðan hest, Ísl. ii. 294 (in the extracts); vóru skúaðir (skóaðir, járnaðir, v. l.) tuttugu hestar, Fms. viii. 182; see the remarks s. v. skór:—ásar skúaðir neðan með járni, iron-shod beams, Sks. 425; ú-skúaðr, unshod, Fms. v. 196.

    Íslensk-ensk orðabók > SKÚA

  • 8 styrj-öld

    f., gen. styrjaldar, spelt stjorjold, Bs. i. 581; [styrr and öld]:—‘stir-age,’ war, fray, tumult; vekja styrjöld, 623. 25; hefir þú þat skap er engi styrjöld fylgir, thou art no man of war, Landn. 260; með mikilli s. ok gný, Fms. x. 265; ópi ok s., i. 273; standa á s., Fas. iii. 155; fremja s., 623. 11; göra mikla styrjöld, Stj. 489; með harðfengi sinni ok s., Fb. ii. 71; orrosta þessi ok s., 298. styrjaldar-maðr, m. a warlike man, Ísl. ii. 361; vér fundum þenna styrjaldar-mann, this peace-disturber, 645. 97; hann hafði engi s. verit hér til, Sturl. iii. 7; styrjaldar-Magnús, Fms. vii.

    Íslensk-ensk orðabók > styrj-öld

  • 9 undan

    prep. with dat. and adv.
    1) from under, from beneath;
    hann hjó undan honum fótinn, he cut his leg off;
    hann spratt upp undan borðinu, he sprang up from (sitting at) the table;
    hann spratt upp undan garðinum, from under the fence;
    halda skipum undan landi, to stand aivayfrom the shore;
    2) without motion;
    skerit var út undan firðinum, the skerry was just off the mouth of the fjord;
    G. prestr undan Felli, from Fell;
    3) from, away;
    snúa undan e-m, to turn away from;
    heimta fé mitt undan Hrúti, to claim my property out of Hrut’s hands;
    4) ahead of, before (ganga, fara undan e-m);
    5) as adv. (hann lætr fara undan sauðfé þat, er skjarrast var);
    komast undan, to escape.
    * * *
    prep. with dat. and adv. from under, from underneath; hann kastaði í pallinn undan sér hásætinu, he threw the cushion away from the seat he sat on, Nj. 175; hjó undan honum fótinn, cut his foot from under him, cut his leg off, 9; madr kippti fótum undan honum, svá at hann féll, Fms. ii. 149; hann hafði rétt fingrinn út undan húðinni, Nj. 208; berjask undan skildi eða buklara, Sks. 374 B; hann spratt upp undan borðinu, he sprang up from the table, Nj. 152; spratt upp u. garðinum, up from under the fence, where he had been hidden, 170; róa fram undan eyjunni, Fms. ii. 305; sjá þeir renna skip undan eyjum fram, x. 205; halda skipum undan landi, to keep with his ship from under the land, stand off land, i. 225; gaf byr undan landi, Ísl. ii. 243; þá er hann var þrévetr, gékk hann eigi u. konum, Eb. 320; hestisk Þórólfr á hann en graðungrinn gékk eigi u. at heldr, 324 (of a vicious bull).
    2. without motion, of position; skerit var út undan firðinum, the skerry was out at sea just off the fjord, Háv. 49; ísar liggja langt undan landi, lie off the land, Sks. 173 B; … skeri, þat er vika u. landi, Landn. 134; undan þríhyrningi, from (the farm) Th., Nj. 93, 103; undan Felli, from Fell, Sturl. i. 9.
    3. from, away, in the sense of retreating, pursuing, shunning, escaping, flying from a thing; snúa undan, to turn away from, Nj. 95; get ek þess at þú vilir eigi renna u. þeim, id.; komask undan, to escape; ríða undan. 105; varpa sér undan, 91; ef þetta berr undan, escapes, 63: metaph., fara undan, to keep aloof, withdraw from, refuse, 99; þeir þágu þá undan, got them relieved. 163; frelsa e-n undan valdi e-s, Fms. x. 142; skilja undan, see skilja; ganga undan, to pass away, be lost, i. 23; láta jarl ráða svá miklu ríki undan yðr, 52; Styrr dró alla menn undan Þorgesti, Eb. 108; heimta fé mitt undan Hrúti, claim it from under Rut’s hand, call on Rut to yield it up, Nj. 31; hve þér mundi undan, ef þú hefðir nökkut þat gört er frami væri at, Ísl. ii. 358 (a corrupt passage).
    4. ahead of, before, both as prep. and adv.; ganga, fara undan e-m, to go before, ahead of, opp. to eptir; hann lætr fara undan sauðfé þat er skjarrast var, Ld. 96; hann var á undan mér alla leiðina; farðú á undan, eg skal koma á eptir, freq. in mod. usage; the ancients here mostly use fyrir, q. v.
    5. lömb undan ám, a lamb under a ewe (born of it); kið undan geitum, kálfar undan kú, Grág. ii. 305: so in mod. usage, hann er u. henni Hyrnu, of the young and the dam; so also, smjör undan tuttugu kúm, tíu ám, Fb. ii. 529.

    Íslensk-ensk orðabók > undan

  • 10 bœta

    (-tta, -ttr), v.
    1) to better, improve (ár þær, sem mikit bœta landit);
    bœta ráð sitt (to better one’s condition) ok biðja konu;
    bœta aptr, to restore;
    bœta at e-u, to repair;
    bœta upp borg, to repair it;
    2) to make up for, compensate;
    ef þér vilit eigi bœta (make up for) þat er þér hafit brotit;
    bœta glœp sinn syndir sínar, to atone for one’s crime, sins;
    bœta e-m e-t, to compensate one for a thing (= bœta e-t við e-n);
    Styrr vá mörg víg, en bœtti engi (viz. víg), S. slew many men, but paid for none;
    bœta mann fé (dat.), to pay weregild for one slain (Hrafnkell bœtti engan mann fé);
    bœta sál sína, to devote one’s efforts to the saving of one’s soul;
    bœta um e-t, to improve a thing;
    ekki bœtist um, matters grow worse;
    bœta yfir e-t, to make good again, redress;
    3) to heal, restore to health;
    guð bœtti honum af þessi sótt, God healed him of his disease; with gen. of the disease;
    bœta e-m sinnar vanheilsu, to restore one to health;
    refl., e-m bœtist, one gets better, is restored to health; with gen. of the disease (bœttist Búa augnaverkjarins).

    Íslensk-ensk orðabók > bœta

См. также в других словарях:

  • Berserkjahraun — im Sommer Höhe 379 m …   Deutsch Wikipedia

  • Starzaker — This curious surname is of Old Scandinavian origin, and is a locational name from Stirzacre in the parish of Garstang, North Lancashire, so called from the genitive case of the Old Norse personal name Styrr , with the Olde English pre 7th Century …   Surnames reference

  • Sterzaker — This curious surname is of Old Scandinavian origin, and is a locational name from Stirzacre in the parish of Garstang, North Lancashire, so called from the genitive case of the Old Norse personal name Styrr , with the Olde English pre 7th Century …   Surnames reference

  • Stirzaker — This curious surname is of Old Scandinavian origin, and is a locational name from Stirzacre in the parish of Garstang, North Lancashire, so called from the genitive case of the Old Norse personal name Styrr , with the Olde English pre 7th Century …   Surnames reference

  • Staziker — This very interesting and unusual name has long confused researchers who look for (and find) a German origin. However, it is not German but English, although the origination is Norse Viking pre 7th century and derives from Styrr a personal name… …   Surnames reference

  • Sturzaker — This very interesting and unusual name has long confused researchers who look for (and find) a German origin. However, it is not German but English, although the origination is Norse Viking pre 7th century and derives from Styrr a personal name… …   Surnames reference

  • Bjarnarhafnarfjall — Lavafeld Berserkjahraun mit dem Bjarnarhafnarfjall im Hintergrund Höhe …   Deutsch Wikipedia

  • Graenlandingar — Isländische Siedlungen auf Grönland Kleidungsstücke (Replikate) der Grænlendingar Grænlendingar (isl. für „Grönländer“) sind skandinavische Siedler …   Deutsch Wikipedia

  • Graenlendingar — Isländische Siedlungen auf Grönland Kleidungsstücke (Replikate) der Grænlendingar Grænlendingar (isl. für „Grönländer“) sind skandinavische Siedler …   Deutsch Wikipedia

  • Grænlendingar — Isländische Siedlungen auf Grönland Kleidungsstücke (Replikate …   Deutsch Wikipedia

  • Grönland-Wikinger — Isländische Siedlungen auf Grönland Kleidungsstücke (Replikate) der Grænlendingar Grænlendingar (isl. für „Grönländer“) sind skandinavische Siedler …   Deutsch Wikipedia

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»