-
1 AMA
(að), v. to vex, molest;refl., amast við e-n, e-t, to inconvenience, trouble (ömuðust liðsmenn lítt við hana); to object to, disapprove, show dislike to (ama við bygð e-s).* * *að, to vex, annoy, molest; with dat. of the person, eigi skuluð þér a. Ruth, Stj. 423, Fms. i. 244.β. dep. (more freq.), amast við e-n, to annoy, molest, in order to get rid of one, Landn. 66, Nj. 130, 199, v. l.; ömuðust liðsmenn lítt við hana, Fms. v. 305, vii. 166, Fs. 32; at hann mundi eigi a. við ( object to) bygð hans, Sd. 139: absol. to dislike, Nj. 167. ami, a, m. vexation, annoyance, is now used in the phrase, að vera e-m til ama, to become a cause of vexation to: ama-samr, adj. and ama-semi, f. bad humour; cp. also ömurligr, distressing; amatligr, loathsome. -
2 afar-
and avar- [cp. Ulf. afar = μετά, όπίσω; Germ. aber, esp. in compounds: v. Grimm Gr. ii. 709], only used as a prefix in compounds, very much, very. Now often pronounced æfar, which form occurs esp. in MSS. of the 14th and I5th centuries, e. g. Fms. i. 150, xi. 249, Ísl. ii. 131; cp. also æfr, adj. iracundus.COMPDS: afarauðigr, afarbreiðr, afarfagr, afarhreinn, afarílla, afarkaup, afarkostir, afarkostalaust, afarligr, afarlítill, afarmenni, afarorð, afarstórr, afarsætr, afarúðigr, afarvel, afaryrði, afarþungr. -
3 HÖLL
* * *(-s, -ar), m. = hváll.* * *f., gen. hallar, often spelt hall without umlaut, Fb. i. 212, 1. 26, Fas. iii. 42, 87, Fms. viii. 191, v. l.; as also rhymed so in poets, e. g. Geisli 11; [A. S. heal, gen. healle; Engl. hall; Hel. halla; but not found in old and mid. H. G., the mod. Germ. halle being a borrowed word, Grimm’s Gr. iii. 427]:—a hall, but in the Norse only of a king’s or earl’s hall, whereas a private dwelling is called skáli, eldhús, q. v.; and thus ‘hall’ never could be used of an Icel. dwelling. In earlier times it seems to have had a more general sense, which remains in a verse of Kormak, Korm. 42:—in the mythology and old poems ‘hall’ is also used of the hall of gods, giants, Vþm., Hým., Lv.; Val-höll, Valhalla, the hall of the slain, of Odin, Gm., Edda: as also Guðs höll, God’s hall = the heaven, Geisli; dags höll, days’ hall, the sky; höll fjalla, mountain hall, the sky; lífs höll, life’s hall, the breast, Lex. Poët.:—in prose constantly, konungs-höll, a king’s hall, or hall simply, passim. For the building, structure, seats of a hall, see the Sagas passim, Fagrsk. ch. 219, 220, Hrólfs S. Kr. ch. 34, 40, Jómsv. S. ch. 5, 22, Völs. S. ch. 3, Hálfs S. ch. 12, Eg. S. ch. 8, Edda 2, 30–33, 82. As all heathen Scandinavian buildings were of timber, the hall of stone of Nj. ch. 6 is no doubt an anachronism.COMPDS: hallar-búnaðr, -búningr, m. the hangings of a hall, Fms. x. 235, xi. 16. hallar-dyrr, n. pl. hall-doors, Edda 2, Fas. i. 15, Al. 70. hallar-gólf, n. a hall-floor, Edda 31, Fms. iii. 188, vii. 157, Fas. i. 284. hallar-veggr, m. the wall of a hall, Fms. iv. 189, Sks. 709: Höll, name of an Icel. farm, Skáld H., whence Hallar-Steinn, a pr. name. -
4 karl-maðr
m. (spelt karmaðr, N. G. L. i. 50, Eluc. 4), a man, male, opp. to kvenn-maðr, a woman; karlmaðr eða kona, N. G. L. i. 51; sambúð milli karlmanns ok konu, Stj. 21; karlmaðr ok kona, Eg. 247, Ó. H. 152; skal karlmann tólf vetra gamlan eða ellra nefna í dóm, Grág. i. 16; karlmaðr sextán vetra gamall skal ráða sjálfr heimilis-fangi sínu, 147; hann er karlmaðr, því at hann hefir sonu átt við konu sinni, 190; er hann lét eigi aka í skegg sér, at hann væri sem aðrir karlmenn, ok köllum karl inn skegglausa, 67; slíkt víti á honum at skapa fyrir þat á sitt hóf, sem karlmanni, ef hann hefir höfuð-smátt svá mikla at sjái geirvörtur hans berar, Ld. 136; skerask í setgeira-brækr sem karlmenn, id.; gefa karlmanns-verð, a meal for a man, a full meal, D. I. i. 201, Vm. 169.2. metaph. a man of valour; styrkr ok fálátr ok inn hraustasti karlmaðr, Nj. 177; svá sé ek fara, at flestum bilar áræðit, þóat góðir karlmenn sé, Fms. ii. 31; ef hann þorir, ok sé hann úragr karlmaðr, xi. 94; vér skyldim hafa karlmanns hjarta en eigi konu, 389; k. at lunderni, Bs. i. 709.II. in a political sense = karl, a ‘churlman,’ a churl, commoner; cp. jarl and jarlmaðr: this sense is obsolete, but is represented in the Frank. pr. name Karloman, Latinized Carolus Magnus, whence Charlemagne, Germ. Karl der Grosse, without regard to the true etymology. -
5 KIPPA
I)(-ta, -t), v. to pull, snatch, draw quickly (Egill kipti at sér sverð-inu); hann kippir mönnum at sér, he gets men together; kippa ofan seglinu, to pull the sail down; impers., e-m kippir í kyn (um e-t), one resembles his kinsmen (in something);refl., kippast um e-t, to struggle with one another about a thing; kippa við, to make a sudden motion (kippist hann svá hart við, at jörð öll skelfr).f. bundle, string (of).* * *t and ð, [Scot. to kip, see Jamies.]:—with dat. to pull or snatch; hann kipði honum upp at pallinum, Ó. H. 95; þá tók konungr í hár sveininum ok kipði, 63; k. bryggjum af landi. to pull in the gangways before weighing anchor, Fms. x. 286; kippa af (kippa út) þeirri bryggjunni, er þar var í meðal skipanna, i. 158; kippa ofan seglinu, to pull the sail down, Bs. i. 422; k. skóm á fætr sér, to slip on shoes, Nj. 28; Egill kipti at sér sverðinu, E. drew the sword in, Eg. 379; hann kippir mönnum at sér, he gets men together, Ld. 64; Guð kipti honum frá riki …, Sks. 714; k. aptr orðum sínum, to retract one’s words, 680; má því engu upp kippa, it cannot be retracted, 655 xx. 6.II. impers., in the phrase, e-m kippir í kyn um e-t, ‘to turn into one’s kin’ (= bregða í kyn), to be ‘a chip of the old block,’ resemble one’s kinsman; er þat eigi örvænt at honum kippi í kyn, Glúm. 346; at honum mundi í kyn kippa um údælleik, Sturl. i. 15; vera má at oss Íslendingum kippi í kyn, þó at vér gangim heldr fyrir blíðu en stríðu, Fms. ii, 34.III. reflex., kippask, to pull, tug; kippask um e-t, to ‘pull caps,’ struggle with one another about a thing; kippask þeir um lengi, Sturl. i. 15; þau öll kiptusk þá enn um Noreg, Fms. x. 390; nú er eigi allhóglegt at kippask um við hann, vi. 274; þar til kippask þau um kertið at þat stökk sundr í miðju, Mar.2. kippask við, to make a sudden motion, quiver convulsively; en meðan drýpr eitrið í andlit honum, þá kippisk hann svá hart við at jörð öll skelfr, Edda 40; þá at eins sá menn at Gísli kiptisk við ok þó litt, Fms. vii. 35.3. recipr., Eindriði segir, at þeir hefði sannlega kippsk ( struggled) nokkut svá, er hann vildi eigi at þeir hefði ferju-skipit, Bs. i. 709. -
6 kyn-slóð
f. kindred, progeny, pedigree, Edda (pref.), Eg. 100, 709, Stj. 314: kindred, family, Edda (pref.), Landn. 108, Ó. H. 189. -
7 MAKR
a.1) easy to deal with (þaðan frá var Eindriði hinn makasti);2) only in compar., more suitable, becoming, convenient (H. kvað honum makara at sitja við elda en vera í sjóförum).* * *adj., only in compar. more suitable, easier, snugger; en þeir berjask er þat er makara, but they fight to whom that fitted better, Fms. xi. 277; hann kvað honum makara at sitja við elda, Fas. ii. 112; hann kann vel kyssa, makara væri ( more becoming) at hann kynni jafnvel ríða með riddara vápnum, Str. 59.2. = Lat. utinam; makara, at ek þín ambátt mætti finna miskunn í þínu augliti, would that í could! Stj. 302, 400, 428; makara, at minn herra Naaman væri nær spámanni Guðs, 616.II. easy to deal with; þaðan frá var Eindriði hinn makasti, Bs. i. 709. -
8 SINN
I)(sín, sitt), poss. pron. his, her, its, their;1) referring to the subj. in a sentence, Hallgerðr fastnaði dóttur sína, H. betrothed her daughter;Hrútr var harðráðr við úvini sína, H. was stern towards his foes;2) referring to the object;hvat vill Haraldr bjóða Nóregs konungi fyrir sitt starf, what will H. offer to the king of Norway for his (viz. the latter’s) trouble? Sigurðr jarl gaf upp Orkneyingum óðul sín, their odals;hann þakkar honum sitt sinni, he thanks him for his help;3) neut. as subst.;kostaði hann einn allt fyrir, en bœndr ekki af sínu, nothing of their own;allt mun þat sínu fran fara um aldr manna, it will all go its own course to a man’s life;4) with sjálfr both words are declined;þeir báðu hana taka sjálfrar sinnar ráð, they bade her take her own counsel;tók sitt langskip hvárr þeira, each of the two took a long ship;sinn vetr þá hvárr heimboð at öðrum, they visited each other, winter about;sínu sinni at hvárs búum, alternately on each other’s estates;sinn veg hvárr, one each way;þykkir nökkut sinn veg hváru, each took his own view of the matter;ferr sinn veg hverr um skóginn, they (all) went each his own way in the wood;skulu vaka sinn þriðjung nætr hverir tveir, two and two in turn.n. time;eitt sinn, einu sinni, one time, once (þat var eitt sinn, at Egill gekk til elda at verma sik);eitthvert sinn, einhverju sinni = eitt sinn, einu sinni;einhverju sinni bar svá til, at, one time it happened that;ekki sinn, engu sinni, never;aldri sinn, never more (aldri skaltu koma í mína rekkju sinn síðan);þat sinn, that time;þessu sinni, this time;(í) annat sinn, öðru sinni, a second time, again;hit fyrra sinn, the first time;hit þriðja sinn, for the third time;at sinni, for the present (þeir skilja tal sitt at sinni);um sinn, once (veg þú aldri meirr í inn sama knérunn en um sinn);for this one time (ek mun leysa þik ór vandræði þessu um sinn);um sinns sakir, for this once (eigi vil ek synja þér um sinns sakir þessa);dat. pl., sjau sinnum, seven times;endr ok sinnum, now and then, from time to time;nökkurum sinnum, several times.* * *sín, sitt, pron. possess. reflex.; the better and true form is sínn, sín, sítt, with í throughout, see the remarks on minn; [Ulf. seins, etc.]:—his, hers, its, theirs = Lat. suus, usually placed after, but also, if emphatic, before; þar sitr Sigyn um sínum ver, Vsp. 39; síns um freista frama, Hm. 2; mál síns maga, 20; síns ins heila hugar, síns ins svára sofa, 105: properly referring to the subject in a sentence, Hallgerðr fastnaði dóttur sína, H. gave away her daughter. Nj. 51; Hrútr var hagráðr við vini sína, 2; hann skipaði sínum mónnum, 50; þeir leiða hesta sína, 265; hann kvaddi Ólaf stjúpson sinn til at söðla sér hest, Ó. H. 15; síðan vóru honum öll ráð sín þungrærð ok torsótt, 195; var honum sjálfum hugr sinn bæði fyrir skjöld ok brynju, Fbr. 56 new Ed. The pronoun may also refer to the object, or, in a complex sentence, to a second person in the predicate of the sentence, hvat vill Haraldr bjóða Noregs konungi fyrir sitt starf, what will H. offer to the king of Norway for his (i. e. the Norse king’s) trouble? Fms. vi. 415; Sigurðr jarl gaf upp Orkneyingum óðul sín (their odals), Orkn. 20, cp. the Lat. ‘Syracusanis res suas restituit;’ sagði Dufþakr at Ormr skyldi hafa byrði sína, i. e. as much as O. could carry, Fb. i. 523; eigi þér at bæta prestinum rétt sinn, to the priest his due, Bs. i. 709; Eyjólfr þakkar konungi gjafir sínar ok vinmæli for his (the king’s) gifts, Lv. 112; hann þakkar honum sitt sinni, he thanks him for his help, Fas. ii. 542: so also in mod. writers, og hann gaf hann aptr sinni móður, Luke vii. 15 (Vídal.); ræn ei Guð Sínum rétti, rob thou not God of his right, Pass. 7. 11, and passim.II. neut. as subst.; allt mun þat sínu fram fara ( go its own course) um aldr manna, Nj. 259; ryðik hann um sitt, = Lat. pro virili, i. e. for his own part, with might and main, Fms. xi. 132: ellipt., hann segir sínar (viz. farar) eigi sléttar, Korm. 158; kom hann svá sinni (viz. ár) fyrir borð, Fas. i. 524.III. with sjálfr, both words are declined; skaða sjálfs síns, one’s own self’s scathe, Sks. 228 B; minni sjálfs síns, one’s own recollection, D. N. ii. 110; þeir báðu hana taka sjálfrar sinnar ráð. ‘take her own self’s rede,’ act for herself, Fms. x. 103; með höndum sjálfra sinna, Barl. 25; leggr hón í veð sjálfra sinna eignir, D. N. ii. 82; sakir óforsjó sálfra sinna, i. 107: in mod. usage both the possessive and the indeclinable forms are used, thus, sjálfs síns eignum, but if placed after, eignum sjálfs sín; the possessive however is more freq., as it also is the better form of the two.IV. with hvárr (dual), hverr (plur.), in a distributive sense:α. sinn-hverr in n purely distributive sense; tók sitt langskip ‘hvárr þeirra, they took a long ship, each of the two, Eg. 74; England ok Skotland er ein ey, ok er þó sitt hvárt konungs-ríki, England and Scotland are one island, and yet each is a separate kingdom, Symb. 14: lét sitt naut hvárr fram leiða, Eg. 506; sinn vetr þá hvúrr heimboð at öðrum, each his winter, alternately, Nj. 51; ef sinn lögsögu-mann vilja hvárir, Grág. i. 1; þeirra manna er tví-tyngðir eru ok hafa í sínum hváptinum hvára tunguna, Al. 4; hón hélt sinni hendi um háls hvárum þeirra, … liggi til sinnar handar mér hvárr ykkar, Fms. i. 9.β. sinn hverr (plur.), ferr sinn veg hverr um skóginn, they went each his own way in the wood, i. e. dispersed, Glúm. 329; skulu vaka sinn þriðjung nætr hverir tveir, two and two in turn, Fms. iv. 299; hann selr sína bolöxi í hendr hverjum þeirra, v. 288; hann sá þrjú hásæti ok sátu þrír menn, sinn í hverju, Edda 2; hann kastaði um öxl hverja sínum sauðum tveimr, Grett. 134 new Ed.; fór sinn veg hverr, they went each his own way, i. e. they parted; but, fór hverr sinn veg, each his (appointed) way: rarely with the possessive placed after, fóru hvárir leið sína, Nj. 34; fara hvárir til síns heima, Korm. 222. In mod. usage, when sinn is placed after hverr, it gives emphasis with the notion of one’s due, one’s own, thus, gefa hverjum sitt, to give every one his due, Lat. suum cuique; whereas ‘sitt hverjum,’ with the order reversed, is merely distributive; thus hver fékk sinn penning, Matth. xx. 9 (of wages due to each); whereas ‘fékk sinn pening hverr’ would be said of alms distributed.B. COMPDS: sinn-veg, sinn-eg, sinn-ig, adv. one each way; þykkir nokkut sinnveg hváru, they disagreed, Ld. 90; talaði annarr at öðrum, ok hóf sinneg; hverr, they all spoke in turn, and each began his speech differently, Fms. vii. 222. Also, sinns-ig, adv.; flýði sinnsig hverr, Fms. viii. 413, v. l.; sinnsiginn var litr hvers steins, Konr.; skildu þeir svá sínu tali, at sinnsiginn líkaði hverjum, Bs. (Laur.); segir svá Gregorius papa, at sinnsig á hvern á at minna, each has to be admonished in his own way, one this way, another that, 655 xi. 2. -
9 sinna
(að, or -ta, -t), v.1) poet. to journey, travel;2) to go with, side with one (vilda ek, at þú sinnaðir frændum mínum);3) to plead, support (þeir hétu þá at sinna hans máli);4) to mind, care for, heed;ekki sinni ek hégóma þínum, I heed not thy idle talk;ekki sinni ek fé (ef nökkurr vill ganga í málit), I do not mind the money;hón sinnaði um engan hlut, she cared about nothing;vera e-m sinnandi, to be attentive to one, take care of.* * *1.t and að, [A. S. siðjan], to journey, travel; enn hverr er austr vill sinna, whosoever travels to the east, Sighvat; ek sé hrafna sinna til hafnar, I see the ravens make for the haven, id.; en man hón sinna til sala þinna, Fas. ii. 34 (in a verse); at sinna með úlfs lifru, to go with the wolf’s sister (Hel, i. e. to perish), Bragi; sinna út, Fms. x. 74 (in a verse); this sense is obsolete and not found in prose.II. metaph. to go with one, side with, with dat.; vilda ek at þú sinnaðir frændum mínum, Grett. 9 new Ed.; sem vér höfum skjótliga sinnt ok sannat, Stj. 3; Runólfr sinnaði meir með Árna biskupi, R. sided more with bishop A., Bs. i. 709; hann sinnar hvárigum né samþykkir, Stj. 16; sinnta ek því sem ek mátta framast, at …, I pleaded the best I could, that …, Bs. i. 845; þeir hétu þá at sinna hans máli, 882; hvárt hann sinnaði meirr þeim erendum, er …, 868.2. to mind, care for, give heed to, with dat.; ekki sinni ek hégóma þínum, I heed not thy idle talk, Ísl. ii. 214; ekki sinni ek þínum áburði, Grett. 161; ekki sinni ek fé ( I do not mind the money) ef nokkurr vildi ganga í málit, Band. 6; sinnaði Pharao hans ráðum, Ph. gave heed to his rede, Stj. 248; þeir sinntu ( took care of) skipum þeim sem skatta fluttu, 233; so in mod. usage, sinna gestum, to attend to the guests; hón sinnaði um engan hlut, she cared about nothing, Fas. iii. 300: in mod. usage also of a person distressed or annoyed, hann sinnir engu, hann er engum sinnandi, he cares about nothing; hón er ekki mönnum sinnandi, hón varð honum aldri sinnandi (of a wife), and many similar instances.3. part. siding with one, disposed so and so; at þeir væri þér heldr sinnaðir enn í móti, Fms. i. 297; vænti ek at hann sé þér sinnaðr í þraut, Fb. i. 78: part. act., vera e-m sinnandi, to be attentive to one, take care of, Grett. 27 new Ed.2.u, f. [from the Germ. sinn], the mind; sinnu-reitr, Skáld H. i. 20: the senses, kvinnan var aldrei með jafnri sinnu ok áðr, Ann. 1407. -
10 taska
* * *f. bag, sack (töskur tvær fullar með gull ok silfr).* * *u, f. [Germ. tasche], a trunk, chest, Fb. ii. 288, Fms. vi. 182, 183, vii. 95; tólf hesta klyfjaða ok töskur á, Landn. 218, Grett. 123 new Ed.; töskum þeim sem konungs-bréfin vóru í, Bs. i. 709; ef hann hittir fé sitt í örk manns eðr tösku, N. G. L. ii. 271; hestr búinn með töskum, Krók.2. a pouch, pocket, Germ. tasche; prestar sýni önga lausung í klæða-búnaði sínum, hvárki töskur né stikknífa, H. E. ii. 113. tösku-bakr, m. a nickname, Landn.
См. также в других словарях:
709 — Années : 706 707 708 709 710 711 712 Décennies : 670 680 690 700 710 720 730 Siècles : VIIe siècle VIIIe sièc … Wikipédia en Français
709 — Portal Geschichte | Portal Biografien | Aktuelle Ereignisse | Jahreskalender ◄ | 7. Jahrhundert | 8. Jahrhundert | 9. Jahrhundert | ► ◄ | 670er | 680er | 690er | 700er | 710er | 720er | 730er | ► ◄◄ | ◄ | 705 | 706 | 707 | … Deutsch Wikipedia
709 — РСТ РСФСР 709{ 84} СПКП. Знаки дорожные. Номенклатура показателей. ОКС: 93.080.30 КГС: Т51 Система документации, определяющая показатели качества, надежности и долговечности продукции Действие: С 01.07.85 Текст документа: РСТ РСФСР 709 «СПКП.… … Справочник ГОСТов
709 — Años: 706 707 708 – 709 – 710 711 712 Décadas: Años 670 Años 680 Años 690 – Años 700 – Años 710 Años 720 Años 730 Siglos: Siglo VII – … Wikipedia Español
709-я пехотная дивизия (Германия) — 709 я пехотная дивизия … Википедия
709 Sabine — (Хьюстон,США) Категория отеля: Адрес: 709 Sabine St., Хьюстон, 77007, США … Каталог отелей
709 Fringilla — is a minor planet orbiting the Sun.External links* [http://cfa www.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.txt Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets] … Wikipedia
(709) Fringilla — Descubrimiento Descubridor Joseph Helffrich Fecha 3 de febrero de 1911 Nombre Provisional 1911 LK … Wikipedia Español
709 год — Годы 705 · 706 · 707 · 708 709 710 · 711 · 712 · 713 Десятилетия 680 е · 690 е 700 е 710 е · … Википедия
709 год до н. э. — Годы 713 до н. э. · 712 до н. э. · 711 до н. э. · 710 до н. э. 709 до н. э. 708 до н. э. · 707 до н. э. · 706 до н. э. · 705 до н. э. Десятилетия 720 е… … Википедия
(709) Fringilla — Pour les articles homonymes, voir Fringilla (homonymie). L astéroïde (709) Fringilla a été découvert le 3 février 1911 par l astronome allemand Joseph Helffrich. Sa désignation provisoire était 1911 LK. Annexes Articles connexes Liste… … Wikipédia en Français