Перевод: с грузинского на русский

ამოწურავად არ არის ჩამოთვლილი

  • 1 არის

    естьIII л. наст. вр. вспомогательного глагола; см. ყოფნა

    Грузино-русский словарь > არის

  • 2 ჩამოთვლილი

    пересчитанный, перечисленный

    Грузино-русский словарь > ჩამოთვლილი

  • 3 არის

    есть (быть) пребывает состоит-кем-чем (от ყოფნა)

    ქართულ რუსული ლექსიკონი სიტყვიერი (Грузинско-русский глагольный словарь) > არის

  • 4

    არს ხმოვანი ასო, დადებული თავად ყოველთა ენათა ანბანსა შინა. ქართულად ასოსა ამას ზედა ქარაგმიანნი ლექსნი არიან ესენი: ად - არამედ; ან - ამინ.
    ამას ასოსა ზედა არიან ორნი მარცვალნი ზედდადებულნი ზმნათანი: აღ, აღმო; მდაბიურად: ა, ამო. ვითარ: აღვალ, აღმოვალ; აღვსწერ, აღმოვსწერ. გინა: ავალ, ამოვალ; ავსწერ, ამოვსწერ, არამედ სახელზმნათა შინა უკეთუ იპოვნების სხვა ღ, მაშინცა პირველი ღ სრულიად დაიტევების. მაგალითად: აღება (აღვიღებ), აღელვება (აღვაღელვებ), ამაღლება (აღვამაღლებ) და არა აღღება, აღღელვება, ანუ აღმაღლება და სხ. კუალად ითქმის: აექჳნ, აუარებდით ნაცულად აღექჳნ, აღუარებდით და სხ.
    I. მდედრობითად, ვითარ მეფე - მეფა, ჭაბუკი - ჭაბუკა, იგი - იგია და სხ.
    II. კნინობითად, ანუ შეურაცხებითად, უფრორე სათჳითოთა სახელთა. მაგალითად: დავით სარდალი, სოლომონ მდივანბეგი, ანუ მდედრობითნი: თამარ მეფე, მარიამ ბატონისშვილი და სხ. ამათ შინა ასო ა უხამს არს, ხოლო დავითა მზარეული, სოლომონა ხაბაზი, თამარა დალალი, მარიამა მექათმე და სხ. არიან კნინობითნი. ამისგან ჰსჩანს, რაოდენ უსაფუძველო არს ჰაზრი, რათა ასოჲთა განირჩეოდენ ნიადაგ მდედრობითნი სახელნი.
    III. რომელთამე რთულთა სახელთა შინა ბოლოს ი შეიცულების ა-ზედა. მაგალითად: გველთევზა, ძაღლნიორა, ორცხობილა, ხარისთუალა და სხ.
    ა? კითხჳთი მარცუალი, მდაბიურად ხომ? ли? (იოან. 21, 15), გიყუარმეა? (ფსალ. 49, 13), ვსჭამოა? ვსუაა? და სხ.
    ა შემოკლებული ზმნისაგან არს, სახელთა და ზმნათა ბოლოს ხმარებული, უფრორე მდაბიურსა შინა საუბარსა, ვითარ სახლია, ქალაქია ნაცულად სახლი არს, ქალაქი არს; ანუ ცივია, თბილია ნაცულად ცივი არის, თბილი არის; კუალად ცივა, თბილა ნაცულად სიცივე არის, სითბო არის; ეგრეთვე: მოსულა, მომზადებულა, განსრულებულა და სხ. ნაცულად მოსრულ არს, მომზადებულ არს, განსრულებულ არს. ამის გამო ხმარებულ არს ლექსი აობა ნაცულად არსება.

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями >

  • 5 ეტლი

    I. ურემი კამაროსანი, დიდებულთ საჯდომი ( ნახე ურემთან) (ფსალ. 19, 7; საქმ. 8, 28 და შემდგომი), колесница, коляска.
    გარეშეთა წერილთა შინა ეწოდების თჳთოეულსა ცთომილსა, ანუ ბურჯსა, რომელია ნიშანი ზოდიაქოსი (ვეფხისტ. 273, 947, და შემდგომი, კუალად 1295), ამისგამო ითქმის: რა ეტლზედ დაბადებულა, ე.ი. რა ბედისა არის? родиться под влиянием какой планеты и проч.

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > ეტლი

  • 6 ზედნადები

    მთოვარის განახლების საცნობელად მოპოვებული რიცხჳ, основание в пасхалии, ათცხრამეტურისა, რამეთუ მთოვარის მოქცევი არს 19 წელიწადი (იხილე ქრონიკოს), ხოლო მთოვარის განახლებიდამ მეორეს განახლებადმდე განვლის 29½ დღე, ანუ რაოდენითამე ჟამითა მეტნაკლები და ვინათგან: 1) თჳთოეულსა წელიწადსა აქუს 365 დღე და უკეთუ განამრავლო 29½ რიცხუსა ზედა 12 თთვეთასა, მაშინ დადგების 354 და ეს გამოსთუალო 365-დამ, დაშთება კუალად 11, მაშინ მთოვარე განახლდება თჳთოეულს წელიწადს 12 ჯერ, და კუალად დაშთება 11 დღე. ამას ეწოდების ზედნადები. ამას მეორეს წელიწადს დაერთვის კუალად 11, შეიქმნება 22. მესამეს წელიწადს - კუალად 11, შეიქმნება 33. აქედამ 30 გაუქმდება, დაშთება 3, რომელიც იქმნება მესამის წლის ზედნადები. ამ 3-ზედ, მესამეს წელიწადს დაერთვის კუალად 11, შეიქმნება 14 ზედნადები და ესრეთ აღირიცხება შემდგომითი შემდგომად, ესრეთ რომელ უკეთუ ზედნადები გარდასცილდეს 30, მაშინ ეს 30 გაუქმდების და დანაშთენი მისი იქმნება ზედნადები. 2) 19 წელიწადში ერთხელ 11 დღის მაგიერ დაერთვის 12. ესე არს გასასწორებლად მომატებულთა დღეთა ნაკისათა და მთოვარის მობრუნებისათა, რამეთუ 29½ დღეს გარდა კუალად რაოდენიმე ჟამი მეტნაკლებია. 3) უადვილეს დასანახავად ზემოთქმულისა დაერთვის აქა 19 წლის ტაბლიცა 1827 წლითგან ქრისტესით, სადაცა მეათექუსმეტესა წელსა 1842 ზედნადებზედ 26 დაერთვის 12, შეიქმნება 38, აქედამ 30 გაუქმდება, დაშთება 8 ზედნადები მეათშვიდმეტის 1843 წლისა (ტაბულა ნახე).
    ესე არს ათცხრამეტური მთოვარის მოქცევისა, რამეთუ ნიადაგ ცხრამეტ წელიწადში ამავე რიგით მობრუნდება შეუცვალებელად და უკეთუ გენებოს, 1845 წელთა მიათუალე 19, რომელიცა იქმნება 1846-დამ ვიდრემდე 1864-დმდე და იგინი დასხენ ამ ტაბლიცაში დასხმულთა წელიწადთა მაგიერ. ათცხრამეტური და ზედნადები ისევ ისინი დაშტებიან შეუცვალებლად და ესრეთ შემდგომითი შემდგომად.
    ხოლო მთოვარის განახლების ანგარიში, რადგანც დაბეჭდილის დაბადების ბოლოს ვრცლად არის განმარტებული და საქართველოში მრავალთ იციან ზეპირად, ვიდრეღა უწიგნობათაცა, ამად არა შემოიტანების აქა. მხოლოდ ესე არს კუალად სათქმელი, ვითარმედ ვითარმედ მთოვარის ანგარიშსა შინა ზედნადებს დაერთვის კუალად ორი რიცხჳ: 1. ჰქვიან ნიადაგი და 2. თთვისთავი ( ნახე თჳსთა ადგილთა).

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > ზედნადები

  • 7 სადაობა

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > სადაობა

  • 8 სადაურობა

    ვინც რომლის ადგილიდამ არის (ვეფხისტ. 1194).

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > სადაურობა

  • 9 შოლტა

    I. ერქუნის იარაღია.
    ტარიანი გრძელი მათრახი თასმისა დაუწნავი (მატ. 27, 26; მარკ. 15, 15), бич, плеть ( ნახე მატრახთან), ხოლო რუსულს სახარებაში ეს ლექსი არ არის.

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > შოლტა

  • 10 შოლტი

    ტარიანი გრძელი მათრახი თასმისა დაუწნავი (მატ. 27,26; მარკ. 15,15), бич, плеть (ნახე მატრახთან), ხოლო რუსულს სახარებაში ეს ლექსი არ არის.

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > შოლტი

  • 11 ჭაშაკი

    ( ნახე ჭაბაკი) მაგრამ ჭაბაკი შეცთომას ჰგავს. (ჭაშაკი - ნახე ჭაბაკი. შენიშნუა: ჭაბაკი შეცთომით არის, უნდა ჭაშაკი, ე.ი. თავის ქალისაგან გაკეთებული სასმელი, чаша изъ черепа - დავით ჩუბინაშვილის ქართულ-რუსული ლექსიკონი).

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > ჭაშაკი

  • 12 ხვირი

    ჯინი, გინა გოდორყური, тур (корзина) და ზოგგან ხოირიც დაუწერიათ ხვირად, შეცთომა არის (იერემ. 58, 12), венец.

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями > ხვირი

  • 13

    ასოსა ამითჳს სწერს საბა: "ესე ჶ ქართულს ენაში ეგეოდენ სახმარი არ არის. მაგრამ სხვათა ენათა ლექსთა შინა სახმარია. თუმცა ძველს წიგნებში ეხმარათ, მაგრამ შემდგომთა მწერალთა უგულებელს ექმნათ და მისს ადგილს ფ ეწერათ და მე ისევ ახლად დავსწერეო".

    Грузинский толковый словарь с русскими комментариями >

  • 14 правила пользования словарём

    1. სიტყვები განლაგებულია ქართული ანბანის რიგით
    2. შესატყვის რუსულ სიტყვაბზე აღნიშნულია მახვილის ადგილი
    3. ომონიმები წარმოდგენილია ცალკე სიტყვებად და აღნიშნულია ციფრებით; მაგ. მოხდა 1 (снять) და მოხდა 2 (случилось).
    4. ლექსიკონში ცალკე სიტყვებად გამოტანილია ზმნის პირიანი ფორმებიც, რომელთაც საწყისი არა აქვთ, ან რომელთა ფუძე და პირიანი ფორმა ძალიან დაშორებულია; მაგ.: აქვს, გადი, დის და მისთ.
    5. ლექსიკონში შესულია ტიპიური და გავრცელებული აბრევიატურები და რთული შემოკლებული სახელები, რომელთა მნიშვნელობა გახსნილია ფრჩხილებში ორივე ენაზე.
    6. ლექსიკონში შეძლებისამებრ მოცემულია ქართული სიტყვის სტილისტიკური დახასიათება. მაგ., разг.; техн.; спец.; мед. და მისთ.
    7. ლექსიკონში ახსნილია ზმნისწინები და თანდებულები მათი ფუნქციების აღნუსხვით (აღ-, გა-,..), აგრეთვე ზოგიერთი სიტყვასაცვლელი და სიტყვასაწარმოებელი აფიქსი (გ-, ვ-, სა; და-, ჩა-...).
    8. გრამატიკული დახასიათების დროს: ა) სქესი ნაჩვენებია იმ შემთხვევაში, როდესაც წესის გადახრასთან გვაქვს საქმე; მაგ. რიგი სიტყვების მიმართ, რომელთაც მამრობითსა და მდედრობით სქესში ერთი და იგივე ფორმალური მაჩვენებელი აქვს ("ь"), სქესი ნაჩვენებია (конь, м., печь, ж...); სქესი ნაჩვენებია აგრეთვე იმ შემთხვევაშიც, როდესაც სიტყვა ორივე სქესში იხმარება: მაგ. сирота, м. და ж., დანარჩენ შემთხვევებში, როდესაც რუსულში სიტყვები გარკვეულ წესს ექვემდებარება (თანხმოვანზე დაბოლოებული სახელები მამრობითი სქესისაა, -а, -я-ზე დასრულებული მდედრობითი სქესისაა -о, -е-ზე - საშუალო სქესისაა, -ть, -ться დაბოლოებანი ინფინიტივია და სხვა), გრამატიკული დახასიათება მოცემული არ არის. ბ) ზედსართავი სახელები და მიმღეობათა ფორმები რუსული ექვივალენტებისა მოცემულია სამივე სქესში (ცივი холо́дный, -ая, -ое); გ) რუსული ზმნის ინფინიტივის შესაბამისად მოყვანილია ქართულის სახელზმნა (მასდარი). ამავე დროს იგივე ფორმა მოყვანილია და თარგმნილია როგორც არსებითი სახელი: კითხვა (чита́ть; с. чте́ние; ლაპარაკი говори́ть; с. разгово́р; დ) პრევერბიანი საწყისი თარგმნილია სრული ასპექტით; მაგ., აკენკვა склева́ть, ამწვანება зазелене́ть...
    9. ქართულ სიტყვათა მნიშვნელობის თარგმნის დროს ვცდილობდით შეძლებისდაგვარად შეგვერჩია რუსულ ენაზე არსებული მათი ექვივალენტები, შესატყვისები, ხოლო შემდეგ ადგილი დაგვეთმო სინონიმებისათვის გამოყოფილია მძიმით). შემდეგ მიახლოებული მნიშვნელობის სიტყვებისათვის (გამოყოფილია წერტილ-მძიმით) და ბოლოს დაშორებულ მნიშვნელობათა სიტყვებისათვის გამოყოფილია არაბული ციფრებით).

    Грузино-русский словарь > правила пользования словарём

  • 15

    1.
    1) ნაწილაკი а, вот, вон
    ა. შეხედე, ვინ მოვიდა! вот, посмотри, кто пришёл!
    2) შორისდ.
    ა. მიიღე! А, получил!
    2. აღ-, ზმნისწ.;
    1) უჩვენებს მიმართულებას ქვევიდან ზევით - глагольная приставка, которая указывает направление действия снизу вверх, напр.: აზიდა перенёс наверх, აფრინდა взлетел;
    2) გამოხატავს ზმნის სრულ სახეს - обозначает совершенный вид глагола: სახლი იაშენა построил дом, წიგნი ააწყო набрал книгу.
    3. მეშველი ზმნა — არის — შეკვეცილი ფორმა, რომელიც იხმარება სიტყვის ბოლოს — сокращённая форма вспомогательного глагола არის, употребляемая в конце слова (которая при переводе на русский язык опускается): ეს რვეული ჩემია (ეს რვეული ჩემი არის) эта тетрадь моя.

    Грузино-русский словарь >

  • 16 არ

    Грузино-русский словарь > არ

  • 17 მართალი

    правдивый; правильный
    მართალია правда (= მართალი არის)

    Грузино-русский словарь > მართალი

  • 18 ყოფილა

    оказывается, он был (она была, оно было) (сост. — прош. завершённое время от глагола "быть" — ყოფნა / არის / იყო...)

    Грузино-русский словарь > ყოფილა

  • 19 ყოფნა

    быть, пребывать, находиться, обретаться; сущ. бытие, пребывание, нахождение
    ვიყავი я был (была, было)
    იყავი ты был (была, было)
    იყო он был (она была, оно было)

    Грузино-русский словарь > ყოფნა

  • 20 შინ

    Грузино-русский словарь > შინ


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

Мы используем куки для наилучшего представления нашего сайта. Продолжая использовать данный сайт, вы соглашаетесь с этим.