Перевод: с казахского на русский

с русского на казахский

При каких расчетах используется кредит по открытому счету

  • 1 коммерциялық несие

    Коммерциялық несие – бір шаруашылық жүргізуші субъектінің немесе кәсіпкердің басқа шаруашылық жүргізуші субъектімен (кәсіпкермен) төлемді бөліктеп немесе мерзімін ұзартып есеп айырысуы. Төлем бөліктеп төленетін есеп айырысудың алуан түрлері ретіндегі несиенің негізгі түрлері:

    Коммерческий кредит – это расчеты с рассрочкой или отсрочкой платежа одного хозяйствующего субъекта или предпринимателя с другим хозяйствующим субъектом (предпринимателем). Основными видами кредита как разновидности расчетов с рассрочкой платежа являются:

    - фирмалық несие;

    - фирменный кредит;

    - вексельдік (есептік) несие;

    - вексельный (учетный) кредит;

    - факторинг;

    - факторинг;

    - овердрафт.

    - овердрафт.

    Экспорттық-импорттық операциялар бойынша есеп айырысу кезінде несиенің қандай нысандары қолданылады?

    Какие формы кредита применяются при расчетах по экспортно-импортным операциям?

    Экспорттық-импорттық есеп айырысу кезінде несиенің:

    При расчетах по экспортно-импортным операциям применяются следующие формы кредита, как:

    - форфеттеу;

    - форфетирование;

    - ашық шот бойынша несие;

    - кредит по открытому счету;

    - акцептік несие;

    - акцептный;

    - акцептік-рамбурстық несие сияқты нысандары қолданылады.

    - акцептно-рамбурсный.

    Факторинг – айналым қаражатын несиелендірумен байланысты сауда-комиссиялық операциялардың бір түрі. Ол:

    Факторинг – это разновидность торгово-комиссионной операции, связанной с кредитованием оборотных средств. Он включает в себя:

    - сатып алушының дебиторлық берешегін өндіріп алуды (инкассолауды);

    - взыскание (инкассирование) дебиторской задолженности покупателя;

    - сатушыға қысқа мерзімді несие беруді;

    - предоставление продавцу краткосрочного кредита;

    - сатушыны операциялар бойынша несие тәуекелінен босатуды қамтиды.

    - освобождение продавца от кредитных рисков по операциям.

    Олардың арасындағы айырма мынада: факторинг — шарттық міндеттеме, цессия — мәміле бойынша табысталған міндеттеме. Есеп айырысу жүйесінде цессия — несиегердің өзіне мәміле бойынша талап ету құқығын үшінші тұлғаға мәміле бойынша беруі.

    Различия между ними в том, что факторинг — это договорное обязательство, цессия — обязательство, переданное по сделке. В системе расчетов цессия — уступка кредитором своего права требования третьему лицу, переданная ему по сделке.

    Форфеттеу банкінің немесе қаржы компаниясының сыртқы сауда операциялары бойынша вексельдер мен басқа да борыш талаптарын сатып алу жолымен немесе сатушыға айналымға жібермей экспортты несиелендіруі нысаны болып табылады. Ол, әдетте, өтелуі ұзақ мерзімге созылатын (7 жылға дейін) ірі сомаға алынған машиналар, жабдықтар жеткізілімі кезінде қолданылады.

    Форфетирование представляет собой форму кредитования экспорта банком или финансовой компанией путем покупки или без оборота на продавца векселей и других долговых требований по внешнеторговым операциям. Форфетирование, как правило, применяется при поставках машин, оборудования на крупные суммы с длительной рассрочкой (до 7 лет).

    Экспорттық-импорттық операциялар кезінде ашық шот бойынша берілетін несие сонымен бірге ашық шот бойынша есеп айырысу деген мағынаны білдіреді. Бұл несие тұрақты әріптестер (контрагенттер) арасында, әсіресе бір текті тауарлардың көп қайтара жеткізілімі кезінде беріледі.

    При экспортно-импортных операциях кредит по открытому счету одновременно означает и расчеты по открытому счету. Этот кредит предоставляется в расчетах между постоянными партнерами (контрагентами), особенно при многократных поставках однородных товаров.

    Овердрафт – қысқа мерзімді несие нысаны, ол банкінің өз клиентінің шотынан қаражатты шоттағы қалдықтан тыс есептен шығаруы жолымен беріледі. Осындай операцияның нәтижесінде теріс теңгерім, яғни дебеттік сальдо – клиенттің банкіге берешегі құралады. Банк пен оның клиенті бір-бірімен келісім жасасады, онда овердрафтың ең жоғары сомасы, несие беру шарттары, оны өтеу тәртібі, несие үшін пайыз мөлшері белгіленеді.

    Овердрафт — это форма краткосрочного кредита, предоставление которого осуществляется путем списания банком средств со счета клиента сверх остатка на счете. В результате такой операции образуется отрицательный баланс, т.е. дебетовое сальдо – задолженность клиента банку. Банк и клиент заключают между собой соглашение, в котором устанавливаются максимальная сумма овердрафта, условия предоставления кредита, порядок погашения его, размер процента за кредит.

    Акцептілік несие – банкінің экспортшылар мен импортшылар банкіге ұсынатын аударма вексельді (тратта) акцептеу (ризалық беру) нысанында беретін несиесі. Несиенің бұл нысанында экспортшы банкіге несие лимиті шегінде белгілі бір соманы ұсынуға мүмкіндік алады.

    Акцептный кредит – кредит, предоставляемый банком в форме акцепта переводного векселя (тратты), выставляемого на банк экспортерами и импортерами. При этой форме кредита экспортер получает возможность выставлять на банк векселя на определенную сумму в рамках кредитного лимита.

    Акцептілік-рамбурстық несие акцептілік несиенің бір түрі болып табылады. Рамбурс – халықаралық саудада сатып алынған тауардың ақысын банк делдалдығы арқылы импортшы банкісінің экспортшы ұсынған тратталарды акцептеуі нысанында төлеу дегенді білдіреді.

    Акцептно-рамбурсный кредит является разновидностью акцептного кредита. Рамбурс – в международной торговле означает оплату купленного товара через посредство банка в форме акцепта банком импортера тратт, выставленных экспортером.

    * * *

    Казахско-русский экономический словарь > коммерциялық несие

  • 2 Коммерциялық несие

    Коммерциялық несие – бір шаруашылық жүргізуші субъектінің немесе кәсіпкердің басқа шаруашылық жүргізуші субъектімен (кәсіпкермен) төлемді бөліктеп немесе мерзімін ұзартып есеп айырысуы. Төлем бөліктеп төленетін есеп айырысудың алуан түрлері ретіндегі несиенің негізгі түрлері:

    Коммерческий кредит – это расчеты с рассрочкой или отсрочкой платежа одного хозяйствующего субъекта или предпринимателя с другим хозяйствующим субъектом (предпринимателем). Основными видами кредита как разновидности расчетов с рассрочкой платежа являются:

    - фирмалық несие;

    - фирменный кредит;

    - вексельдік (есептік) несие;

    - вексельный (учетный) кредит;

    - факторинг;

    - факторинг;

    - овердрафт.

    - овердрафт.

    Экспорттық-импорттық операциялар бойынша есеп айырысу кезінде несиенің қандай нысандары қолданылады?

    Какие формы кредита применяются при расчетах по экспортно-импортным операциям?

    Экспорттық-импорттық есеп айырысу кезінде несиенің:

    При расчетах по экспортно-импортным операциям применяются следующие формы кредита, как:

    - форфеттеу;

    - форфетирование;

    - ашық шот бойынша несие;

    - кредит по открытому счету;

    - акцептік несие;

    - акцептный;

    - акцептік-рамбурстық несие сияқты нысандары қолданылады.

    - акцептно-рамбурсный.

    Факторинг – айналым қаражатын несиелендірумен байланысты сауда-комиссиялық операциялардың бір түрі. Ол:

    Факторинг – это разновидность торгово-комиссионной операции, связанной с кредитованием оборотных средств. Он включает в себя:

    - сатып алушының дебиторлық берешегін өндіріп алуды (инкассолауды);

    - взыскание (инкассирование) дебиторской задолженности покупателя;

    - сатушыға қысқа мерзімді несие беруді;

    - предоставление продавцу краткосрочного кредита;

    - сатушыны операциялар бойынша несие тәуекелінен босатуды қамтиды.

    - освобождение продавца от кредитных рисков по операциям.

    Олардың арасындағы айырма мынада: факторинг — шарттық міндеттеме, цессия — мәміле бойынша табысталған міндеттеме. Есеп айырысу жүйесінде цессия — несиегердің өзіне мәміле бойынша талап ету құқығын үшінші тұлғаға мәміле бойынша беруі.

    Различия между ними в том, что факторинг — это договорное обязательство, цессия — обязательство, переданное по сделке. В системе расчетов цессия — уступка кредитором своего права требования третьему лицу, переданная ему по сделке.

    Форфеттеу банкінің немесе қаржы компаниясының сыртқы сауда операциялары бойынша вексельдер мен басқа да борыш талаптарын сатып алу жолымен немесе сатушыға айналымға жібермей экспортты несиелендіруі нысаны болып табылады. Ол, әдетте, өтелуі ұзақ мерзімге созылатын (7 жылға дейін) ірі сомаға алынған машиналар, жабдықтар жеткізілімі кезінде қолданылады.

    Форфетирование представляет собой форму кредитования экспорта банком или финансовой компанией путем покупки или без оборота на продавца векселей и других долговых требований по внешнеторговым операциям. Форфетирование, как правило, применяется при поставках машин, оборудования на крупные суммы с длительной рассрочкой (до 7 лет).

    Экспорттық-импорттық операциялар кезінде ашық шот бойынша берілетін несие сонымен бірге ашық шот бойынша есеп айырысу деген мағынаны білдіреді. Бұл несие тұрақты әріптестер (контрагенттер) арасында, әсіресе бір текті тауарлардың көп қайтара жеткізілімі кезінде беріледі.

    При экспортно-импортных операциях кредит по открытому счету одновременно означает и расчеты по открытому счету. Этот кредит предоставляется в расчетах между постоянными партнерами (контрагентами), особенно при многократных поставках однородных товаров.

    Овердрафт – қысқа мерзімді несие нысаны, ол банкінің өз клиентінің шотынан қаражатты шоттағы қалдықтан тыс есептен шығаруы жолымен беріледі. Осындай операцияның нәтижесінде теріс теңгерім, яғни дебеттік сальдо – клиенттің банкіге берешегі құралады. Банк пен оның клиенті бір-бірімен келісім жасасады, онда овердрафтың ең жоғары сомасы, несие беру шарттары, оны өтеу тәртібі, несие үшін пайыз мөлшері белгіленеді.

    Овердрафт — это форма краткосрочного кредита, предоставление которого осуществляется путем списания банком средств со счета клиента сверх остатка на счете. В результате такой операции образуется отрицательный баланс, т.е. дебетовое сальдо – задолженность клиента банку. Банк и клиент заключают между собой соглашение, в котором устанавливаются максимальная сумма овердрафта, условия предоставления кредита, порядок погашения его, размер процента за кредит.

    Акцептілік несие – банкінің экспортшылар мен импортшылар банкіге ұсынатын аударма вексельді (тратта) акцептеу (ризалық беру) нысанында беретін несиесі. Несиенің бұл нысанында экспортшы банкіге несие лимиті шегінде белгілі бір соманы ұсынуға мүмкіндік алады.

    Акцептный кредит – кредит, предоставляемый банком в форме акцепта переводного векселя (тратты), выставляемого на банк экспортерами и импортерами. При этой форме кредита экспортер получает возможность выставлять на банк векселя на определенную сумму в рамках кредитного лимита.

    Акцептілік-рамбурстық несие акцептілік несиенің бір түрі болып табылады. Рамбурс – халықаралық саудада сатып алынған тауардың ақысын банк делдалдығы арқылы импортшы банкісінің экспортшы ұсынған тратталарды акцептеуі нысанында төлеу дегенді білдіреді.

    Акцептно-рамбурсный кредит является разновидностью акцептного кредита. Рамбурс – в международной торговле означает оплату купленного товара через посредство банка в форме акцепта банком импортера тратт, выставленных экспортером.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық несие

  • 3 несиелендіру қағидаты

    Банк несиелендірудің мынадай негізгі қағидатын басшылыққа алады:

    Банк руководствуется следующими основными принципами кредитования:

    - мерзімділік;

    - срочность;

    - қайтарымдылық;

    - возвратность;

    - ақылы.

    - платность.

    Мерзімділік қағидаты несиенің нақты айқындалған мерзімге берілуінен көрініс табады. Бұл мерзім несие шартында ескертіледі.

    Принцип срочности выражается в том, что кредит выдается на четко определенный срок. Этот срок оговаривается в кредитном договоре.

    Оның мәнісі мынада: несие шарты аяқталғаннан кейін қарыз ақша несиегерге толық сомада (негізгі қарыз) және пайызымен қайтарылуға тиіс.

    Он заключается в том, что по окончании срока кредитного договора заемные деньги должны быть возвращены кредитору в полной сумме (основной долг) и с процентами.

    Несие белгіленген мерзімде қайтарылмаған жағдайда банк қандай шаралар қолданады?

    Какие меры принимаются банком в случае невозврата кредита в установленный срок?

    Мұндай жағдайда қарызгерге өсімпұл (яғни айыппұл ықпалшаралары) есептеледі, оның мөлшері несие шартында белгіленеді. Қаржы несиесінің қайтарылу кепілдігі үшін осы қайтаруды қамтамасыз етудің түрлі тәсілдері пайдаланылады.

    В этом случае, заемщику начисляются пени (т.е. штрафные санкции), размер которых устанавливается в кредитном договоре. Для гарантии возврата финансового кредита используют разные способы обеспечения этого возврата.

    Банкілер несиені қамтамасыз етудің мынадай негізгі тәсілдерін пайдаланады:

    Банки используют следующие основные способы обеспечения кредита:

    - кепілгерлік;

    - поручительство;

    - кепілдік;

    - гарантия;

    - кепіл;

    - залог;

    - несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру.

    - страхование ответственности заемщика за непогашение кредита.

    Кепілгерлік – біржақты міндеттемелері бар шарт, ол арқылы кепілгер несиегердің алдында қажет болған жағдайда қарызгердің берешегін төлеуге міндеттенеді. Кепілгерлік шарты несие шартына толықтыру болып табылады және оны нотариус растайды. Оны қарыз алушы азамат болғанда қолданады. Кез келген шаруашылық жүргізуші субъект (банк, қауымдастық, кәсіпорын, т.б.) кепілгер бола алады.

    Поручительство – это договор с односторонними обязательствами, посредством которого поручитель берет обязательство перед кредитором оплатить при необходимости задолженность заемщика. Договор поручительства служит дополнением к кредитному договору и заверяется нотариусом. Он применяется, когда заемщиком является гражданин. Поручителем может выступать любой хозяйствующий субъект (банк, ассоциация, предприятие и т. п.).

    Кепілдік — кепілгердің кепілдік берілген сома үшін кепілдік жағдайы басталған кезде төлеуге міндеттенуі. Ол кепілдік хатымен ресімделеді және тек заңды тұлғалар арасында ғана қолданылады.

    Гарантия — это обязательство гаранта выплатить за гарантируемого определенную сумму при наступлении гарантийного случая. Она оформляется гарантийным письмом и применяется только между юридическими лицами.

    Кепіл операцияларының негізінде мынадай негізгі ережелер жатыр:

    В основе залоговых операции лежат следующие основные положения:

    - мүлікке кепілзаттық құқығы сол кепілзатпен бірге осы мүлікті кез келген жаңа сатып алушыға көшеді;

    - залоговое право на имущество переходит вместе с ним к любому новому приобретателю данного имущества;

    - борышқордың тек белгілі бір мүлкі ғана, яғни ҚР заңнамасына сәйкес мүліктен айыруға жататын мүлік қана кепілзат ұстаушы-несиегер талабының орындалуына кепілдік болып табылады;

    - гарантией выполнения требования кредитора-залогодержателя является только определенное имущество должника, т.е. только то имущество, которое в соответствии с законодательством РК может быть отчуждено;

    - несиегер (кепілзат ұстаушы) борышты қайтармаған жағдайда кепілге салынған мүлікті алуға, соның ішінде оны сату арқылы, яғни оны кепілзат берушіден айыру арқылы өндіріп алуға құқылы.

    - кредитор (залогодержатель) в случае невозврата заемщиком (залогодателем) долга имеет право обращать взыскание на заложенное имущество, в том числе путем его продажи, т.е. отчуждения его от залогодателя.

    Кепілдің екі нысаны бар:

    Существует две формы залога:

    - мүлік кепіл берушіде қалдырылатын кепіл;

    - залог с оставлением имущества у залогодателя;

    - кепілге салынған мүлік кепіл ұстаушыға берілетін кепіл (кепілсалым).

    - залог с передачей заложенного имущества залогодержателю (заклад).

    Несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру шарты қалай жасалады?

    Каким образом заключается договор страхования ответственности заемщика за непогашение кредита?

    Осы сақтандыру барысында банкіден несие алған қарызгер сақтандыру компаниясымен сақтандыру шартын жасасады? Ол несие шартына тіркеледі. Іс жүзінде үшжақты сақтандыру шарты қолданылады, ол сақтандыру компаниясы, банк және қарызгер арасында жасалады. Сақтандыру мерзімі несие берілген мерзімге сай келеді. Сақтандыру шарты, әдетте, қарызгер белгіленген мерзімде қайтармаған несие сомасының белгілі бір пайызын және ол бойынша пайызды банкіге сақтандырушы тарапынан өтелуін көздейді.

    В ходе данного страхования заемщик кредита в банке заключает со страховой компанией страховой договор. Он прилагается к кредитному договору. На практике применяется тройной договор страхования, который заключается между страховой компанией, банком и заемщиком. Срок страхования соответствует сроку, на который был выдан кредит. Договор страхования предусматривает, как правило, возмещение банку со стороны страховщика определенного процента суммы невозвращенного заемщиком кредита в установленный срок и процентов по нему.

    Банк несиенің қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалауда қандай өлшемдерді басшылыққа алады?

    Какими критериями руководствуется банк в оценке кредитоспособности заемщика?

    Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалау және несиені тек несиені өтеуге қабілетті және төлем төлеуге қабілетті қарызгерге ғана беру несиенің қайтарылуын қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады. Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігі оның бұрынырақ алған несиесі бойынша есептесу кезіндегі ұқыптылығымен, оның ағымдағы қаржы жағдайымен, өзгеру перспективаларымен, қажет болған жағдайда түрлі көздерден ақша қаражатын жұмылдыру қабілетімен сипатталады.

    Оценка кредитоспособности заемщика и предоставления кредита только кредитоспособному и платежеспособному заемщику является важным условием обеспечения возврата кредита. Кредитоспособность заемщика характеризуется его аккуратностью при расчетах по ранее полученным кредитам, его текущим финансовым состоянием и перспективами изменения, способностью при необходимости мобилизовать денежные средства из различных источников.

    Несие беру шарттарына талдау жасау қандай мәселелерді зерделеуді көздейді?

    Несилендіру шарттарын талдау мына мәселелерді зерделеуді көздейді:

    Анализ условий кредитования предполагает изучение следующих вопросов:

    - қарызгердің “салиқалылығы”, ол бұрынырақ алынған несиелер бойынша уақтылы есеп айырысуымен, берген есептерінің сапалылығымен, басшылықтың жауаптылығымен және біліктілігімен сипатталады;

    - “солидность“ заемщика, которая характеризуется своевременностью расчетов по ранее полученным кредитам, качественностью представленных отчетов, ответственностью и компетентностью руководства;

    - қарызгердің бәсекеге жарамды өнім өндіруге “қабілеттілігі”;

    - “способность” заемщика производить конкурентоспособную продукцию;

    - “кірісі”, мұнда банк кірісінің деңгейі несиелендіру кезіндегі тәуекел дәрежесімен байланыстырылуға тиіс;

    - “доходы”, при этом уровень доходов банка должен быть увязан со степенью риска при кредитовании;

    - несие ресурстарының пайдаланылу “мақсаты”;

    - “цель” использования кредитных ресурсов;

    - несие “сомасы”, бұл мәселе қарызгердің теңгерім өтемпаздығы шарасын жүргізуін, меншікті және қарыз қаражатының арақатынасын басшылыққа ала отырып зерделенеді;

    - “сумма” кредита, изучение этого вопроса производится исходя из проведения заемщиком мероприятия ликвидности баланса, соотношения между собственными и заемными средствами;

    - “өтеу”, бұл мәселе материалдық құндылықтардың, берілген кепілдіктердің өткізілуі және кепіл құқығын пайдалану есебінен несиенің қайтарылуына талдау жасау жолымен зерделенеді;

    - “погашение”, этот вопрос изучается путем анализа возвращенности кредита за счет реализации материальных ценностей, предоставленных гарантий и использования залогового права;

    - несиенің “қамтамасыз етілуі”, яғни банкінің берілген несиені қамтамасыз ету кепілі ретінде қарызгердің бағалы қағаздарымен қоса активтерін алу құқығын анықтау тұрғысынан жарғы мен ережені зерделеу.

    - “обеспечение” кредита, т.е. изучение устава и положения с точки зрения определения права банка брать в залог под выданную ссуду активы заемщика, включая ценные бумаги.

    Шаруашылық жүргізуші субъектінің өтемпаздығы оны өз берешегін тез өтеуге қабілеттілігімен, яғни шаруашылық жүргізуші субъект теңгерімінің өтемпаздығымен анықталады.

    Ликвидность хозяйствующего субъекта определятся его способностью быстро погашать свою задолженность, т.е. ликвидностью баланса хозяйствующего субъекта.

    Өтемпаздық берешек пен өтімді қаражат, яғни борышты өтеу үшін пайдалануға болатын қаражат (қолма-қол ақша, депозиттер, бағалы қағаздар, айналым қаражатының нышандары, т.б.) шамасының қатынасымен анықталады.

    Ликвидность определяется соотношением величины задолженности и ликвидных средств, т.е. средств, которые могут быть использованы для погашения долгов (наличные деньги, депозиты, ценные бумаги, реализуемые элементы оборотных средств и др.).

    Теңгерімнің өтемпаздығын талдаудың мәні өтімділік дәрежесіне қарай топтастырылған актив бойынша қаражатты өтелу мерзіміне қарай топтастырылған пассив бойынша міндеттемелермен салыстыруда.

    Анализ ликвидности баланса заключается в сравнении средств по активу, сгруппированных по степени их ликвидности, с обязательствами по пассиву, сгруппированными по срокам их погашения.

    * * *

    Казахско-русский экономический словарь > несиелендіру қағидаты

  • 4 Несиелендіру қағидаты

    Банк несиелендірудің мынадай негізгі қағидатын басшылыққа алады:

    Банк руководствуется следующими основными принципами кредитования:

    - мерзімділік;

    - срочность;

    - қайтарымдылық;

    - возвратность;

    - ақылы.

    - платность.

    Мерзімділік қағидаты несиенің нақты айқындалған мерзімге берілуінен көрініс табады. Бұл мерзім несие шартында ескертіледі.

    Принцип срочности выражается в том, что кредит выдается на четко определенный срок. Этот срок оговаривается в кредитном договоре.

    Оның мәнісі мынада: несие шарты аяқталғаннан кейін қарыз ақша несиегерге толық сомада (негізгі қарыз) және пайызымен қайтарылуға тиіс.

    Он заключается в том, что по окончании срока кредитного договора заемные деньги должны быть возвращены кредитору в полной сумме (основной долг) и с процентами.

    Несие белгіленген мерзімде қайтарылмаған жағдайда банк қандай шаралар қолданады?

    Какие меры принимаются банком в случае невозврата кредита в установленный срок?

    Мұндай жағдайда қарызгерге өсімпұл (яғни айыппұл ықпалшаралары) есептеледі, оның мөлшері несие шартында белгіленеді. Қаржы несиесінің қайтарылу кепілдігі үшін осы қайтаруды қамтамасыз етудің түрлі тәсілдері пайдаланылады.

    В этом случае, заемщику начисляются пени (т.е. штрафные санкции), размер которых устанавливается в кредитном договоре. Для гарантии возврата финансового кредита используют разные способы обеспечения этого возврата.

    Банкілер несиені қамтамасыз етудің мынадай негізгі тәсілдерін пайдаланады:

    Банки используют следующие основные способы обеспечения кредита:

    - кепілгерлік;

    - поручительство;

    - кепілдік;

    - гарантия;

    - кепіл;

    - залог;

    - несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру.

    - страхование ответственности заемщика за непогашение кредита.

    Кепілгерлік – біржақты міндеттемелері бар шарт, ол арқылы кепілгер несиегердің алдында қажет болған жағдайда қарызгердің берешегін төлеуге міндеттенеді. Кепілгерлік шарты несие шартына толықтыру болып табылады және оны нотариус растайды. Оны қарыз алушы азамат болғанда қолданады. Кез келген шаруашылық жүргізуші субъект (банк, қауымдастық, кәсіпорын, т.б.) кепілгер бола алады.

    Поручительство – это договор с односторонними обязательствами, посредством которого поручитель берет обязательство перед кредитором оплатить при необходимости задолженность заемщика. Договор поручительства служит дополнением к кредитному договору и заверяется нотариусом. Он применяется, когда заемщиком является гражданин. Поручителем может выступать любой хозяйствующий субъект (банк, ассоциация, предприятие и т. п.).

    Кепілдік — кепілгердің кепілдік берілген сома үшін кепілдік жағдайы басталған кезде төлеуге міндеттенуі. Ол кепілдік хатымен ресімделеді және тек заңды тұлғалар арасында ғана қолданылады.

    Гарантия — это обязательство гаранта выплатить за гарантируемого определенную сумму при наступлении гарантийного случая. Она оформляется гарантийным письмом и применяется только между юридическими лицами.

    Кепіл операцияларының негізінде мынадай негізгі ережелер жатыр:

    В основе залоговых операции лежат следующие основные положения:

    - мүлікке кепілзаттық құқығы сол кепілзатпен бірге осы мүлікті кез келген жаңа сатып алушыға көшеді;

    - залоговое право на имущество переходит вместе с ним к любому новому приобретателю данного имущества;

    - борышқордың тек белгілі бір мүлкі ғана, яғни ҚР заңнамасына сәйкес мүліктен айыруға жататын мүлік қана кепілзат ұстаушы-несиегер талабының орындалуына кепілдік болып табылады;

    - гарантией выполнения требования кредитора-залогодержателя является только определенное имущество должника, т.е. только то имущество, которое в соответствии с законодательством РК может быть отчуждено;

    - несиегер (кепілзат ұстаушы) борышты қайтармаған жағдайда кепілге салынған мүлікті алуға, соның ішінде оны сату арқылы, яғни оны кепілзат берушіден айыру арқылы өндіріп алуға құқылы.

    - кредитор (залогодержатель) в случае невозврата заемщиком (залогодателем) долга имеет право обращать взыскание на заложенное имущество, в том числе путем его продажи, т.е. отчуждения его от залогодателя.

    Кепілдің екі нысаны бар:

    Существует две формы залога:

    - мүлік кепіл берушіде қалдырылатын кепіл;

    - залог с оставлением имущества у залогодателя;

    - кепілге салынған мүлік кепіл ұстаушыға берілетін кепіл (кепілсалым).

    - залог с передачей заложенного имущества залогодержателю (заклад).

    Несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру шарты қалай жасалады?

    Каким образом заключается договор страхования ответственности заемщика за непогашение кредита?

    Осы сақтандыру барысында банкіден несие алған қарызгер сақтандыру компаниясымен сақтандыру шартын жасасады? Ол несие шартына тіркеледі. Іс жүзінде үшжақты сақтандыру шарты қолданылады, ол сақтандыру компаниясы, банк және қарызгер арасында жасалады. Сақтандыру мерзімі несие берілген мерзімге сай келеді. Сақтандыру шарты, әдетте, қарызгер белгіленген мерзімде қайтармаған несие сомасының белгілі бір пайызын және ол бойынша пайызды банкіге сақтандырушы тарапынан өтелуін көздейді.

    В ходе данного страхования заемщик кредита в банке заключает со страховой компанией страховой договор. Он прилагается к кредитному договору. На практике применяется тройной договор страхования, который заключается между страховой компанией, банком и заемщиком. Срок страхования соответствует сроку, на который был выдан кредит. Договор страхования предусматривает, как правило, возмещение банку со стороны страховщика определенного процента суммы невозвращенного заемщиком кредита в установленный срок и процентов по нему.

    Банк несиенің қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалауда қандай өлшемдерді басшылыққа алады?

    Какими критериями руководствуется банк в оценке кредитоспособности заемщика?

    Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалау және несиені тек несиені өтеуге қабілетті және төлем төлеуге қабілетті қарызгерге ғана беру несиенің қайтарылуын қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады. Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігі оның бұрынырақ алған несиесі бойынша есептесу кезіндегі ұқыптылығымен, оның ағымдағы қаржы жағдайымен, өзгеру перспективаларымен, қажет болған жағдайда түрлі көздерден ақша қаражатын жұмылдыру қабілетімен сипатталады.

    Оценка кредитоспособности заемщика и предоставления кредита только кредитоспособному и платежеспособному заемщику является важным условием обеспечения возврата кредита. Кредитоспособность заемщика характеризуется его аккуратностью при расчетах по ранее полученным кредитам, его текущим финансовым состоянием и перспективами изменения, способностью при необходимости мобилизовать денежные средства из различных источников.

    Несие беру шарттарына талдау жасау қандай мәселелерді зерделеуді көздейді?

    Несилендіру шарттарын талдау мына мәселелерді зерделеуді көздейді:

    Анализ условий кредитования предполагает изучение следующих вопросов:

    - қарызгердің “салиқалылығы”, ол бұрынырақ алынған несиелер бойынша уақтылы есеп айырысуымен, берген есептерінің сапалылығымен, басшылықтың жауаптылығымен және біліктілігімен сипатталады;

    - “солидность“ заемщика, которая характеризуется своевременностью расчетов по ранее полученным кредитам, качественностью представленных отчетов, ответственностью и компетентностью руководства;

    - қарызгердің бәсекеге жарамды өнім өндіруге “қабілеттілігі”;

    - “способность” заемщика производить конкурентоспособную продукцию;

    - “кірісі”, мұнда банк кірісінің деңгейі несиелендіру кезіндегі тәуекел дәрежесімен байланыстырылуға тиіс;

    - “доходы”, при этом уровень доходов банка должен быть увязан со степенью риска при кредитовании;

    - несие ресурстарының пайдаланылу “мақсаты”;

    - “цель” использования кредитных ресурсов;

    - несие “сомасы”, бұл мәселе қарызгердің теңгерім өтемпаздығы шарасын жүргізуін, меншікті және қарыз қаражатының арақатынасын басшылыққа ала отырып зерделенеді;

    - “сумма” кредита, изучение этого вопроса производится исходя из проведения заемщиком мероприятия ликвидности баланса, соотношения между собственными и заемными средствами;

    - “өтеу”, бұл мәселе материалдық құндылықтардың, берілген кепілдіктердің өткізілуі және кепіл құқығын пайдалану есебінен несиенің қайтарылуына талдау жасау жолымен зерделенеді;

    - “погашение”, этот вопрос изучается путем анализа возвращенности кредита за счет реализации материальных ценностей, предоставленных гарантий и использования залогового права;

    - несиенің “қамтамасыз етілуі”, яғни банкінің берілген несиені қамтамасыз ету кепілі ретінде қарызгердің бағалы қағаздарымен қоса активтерін алу құқығын анықтау тұрғысынан жарғы мен ережені зерделеу.

    - “обеспечение” кредита, т.е. изучение устава и положения с точки зрения определения права банка брать в залог под выданную ссуду активы заемщика, включая ценные бумаги.

    Шаруашылық жүргізуші субъектінің өтемпаздығы оны өз берешегін тез өтеуге қабілеттілігімен, яғни шаруашылық жүргізуші субъект теңгерімінің өтемпаздығымен анықталады.

    Ликвидность хозяйствующего субъекта определятся его способностью быстро погашать свою задолженность, т.е. ликвидностью баланса хозяйствующего субъекта.

    Өтемпаздық берешек пен өтімді қаражат, яғни борышты өтеу үшін пайдалануға болатын қаражат (қолма-қол ақша, депозиттер, бағалы қағаздар, айналым қаражатының нышандары, т.б.) шамасының қатынасымен анықталады.

    Ликвидность определяется соотношением величины задолженности и ликвидных средств, т.е. средств, которые могут быть использованы для погашения долгов (наличные деньги, депозиты, ценные бумаги, реализуемые элементы оборотных средств и др.).

    Теңгерімнің өтемпаздығын талдаудың мәні өтімділік дәрежесіне қарай топтастырылған актив бойынша қаражатты өтелу мерзіміне қарай топтастырылған пассив бойынша міндеттемелермен салыстыруда.

    Анализ ликвидности баланса заключается в сравнении средств по активу, сгруппированных по степени их ликвидности, с обязательствами по пассиву, сгруппированными по срокам их погашения.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Несиелендіру қағидаты

  • 5 Қаржылық несие

    Несиені негізінен банкілер береді. Несиені бос ақшалай қаражаты бар шаруашылық жүргізуші субъектілер де беруі мүмкін. Оларға мыналар жатады:

    Кредит в основном выдают банки. Кредиты могут предоставляться и хозяйствующими субъектами, имеющими свободные денежные средства. К ним относятся:

    - инвестициялық қорлар;

    - инвестиционные фонды;

    - траст-компаниялар;

    - траст-компании;

    - қаржы компаниялары.

    - финансовые компании.

    Несие алу үшін қарызгер несиегерге мынадай құжаттар береді:

    Для получения кредита заемщик предоставляет кредитору следующие документы:

    - өтінім;

    - заявку;

    - құрылтай құжаттарының нотариус растаған көшірмелері (құрылтай шарты, жарғы, тіркелу туралы куәлік);

    - заверенные нотариусом копии учредительных документов (учредительный договор, устав, свидетельство о регистрации);

    - нотариус растаған карточка (түпнұсқа) мен қойылған қолдардың, мөрдің үлгілері;

    - заверенную нотариусом карточку (оригинал) с образцами подписей, печати;

    - нотариус растаған соңғы есеп берілген күнгі теңгерім;

    - баланс на последнюю отчетную дату, заверенный нотариусом;

    - аудиторлық тексеру актісі;

    - акт аудиторской проверки;

    - салық инспекциясынан анықтама.

    - справка из налоговой инспекции.

    Несие үшін төленетін ақы қысқа мерзімді несие бойынша ақша нарығында және ұзақ мерзімді несие бойынша капитал нарығында қалыптасқан мөлшерлемелер бойынша алынады.

    Плата за кредит взимается по ставкам, сложившимся на денежном рынке по краткосрочным кредитам и на рынке капитала по долгосрочным кредитам.

    Пайыздық мөлшерлеме әдетте қарызгермен келісе отырып шарттық мөлшерлеме ретінде айқындалады және несие шартында белгіленген кезеңге белгіленеді. Банк пайыздарды алудың мынадай әдістерін қолдана алады. Пайыз:

    Процентные ставки обычно определяются банком как договорные по соглашению с заемщиком и устанавливаются на период, обусловленный кредитным договором. Банк может применять следующие методы взимания процентов. Процент удерживается:

    - пайыз несие берілген сәтте;

    - в момент предоставления кредита;

    - несие өтелген сәтте;

    - в момент погашения кредита;

    - бүкіл несие мерзімінің бойына біркелкі жарна түрінде ұсталады.

    - равномерными взносами на протяжении всего срока кредита.

    Қарызгерге несие беру нысандары алуан түрлі болуы мүмкін. Несие берудің неғұрлым жиі кездесетін түрлері мыналар:

    Формы предоставления кредита заемщику различны. Наиболее часто встречающиеся виды кредитования следующие:

    - мерзімді несие;

    - срочный кредит;

    - контокорренттік несие;

    - контокоррентный кредит;

    - онколдық несие;

    - онкольный кредит;

    - ломбардтық несие;

    - ломбардный кредит;

    - синдикатталған несие;

    - синдицированный кредит;

    - ипотекалық несие.

    - ипотечный кредит.

    Мерзімді несие – несиенің жай нысаны. Банк қарызгердің есеп айырысу шотына несие сомасын аударады. Мерзімі өткеннен кейін несие өтеледі, яғни қарызгер өзінің есеп айырысу шотынан банкіге тиісті ақша сомасын аударады.

    Срочный кредит – это обычная форма кредита. Банк перечисляет на расчетный счет заемщика сумму кредита. По истечении срока кредит погашается, т.е. заемщик перечисляет со своего расчетного счета банку соответствующую сумму денег.

    Контокоррент – банкінің өз клиентімен жасалатын барлық операциясы есепке алынатын бірыңғай шот. Контокоррентте, бір жағынан, банк несиесі және клиенттің тапсыруымен шоттан төленетін барлық төлемдер көрсетіледі, екінші жағынан, клиенттен ақшалай түсім, салым, несиені қайтару, т.б. түрінде түскен қаражат көрсетіледі. Контокоррент – несие шотының ағымдағы шотпен ұштасуы және оның дебеттік немесе кредиттік сальдосы болуы мүмкін.

    Контокоррент – единый счет, на котором учитывается все операции банка с клиентом. На контокорренте отражаются, с одной стороны, кредит банка и все платежи со счета по поручению клиента, а с другой – средства, поступающие в банк от клиентов в виде выручки, вкладов, возврата кредита и др. Контокоррент представляет собой сочетание ссудного счета с текущим и может иметь дебетовое или кредитовое сальдо.

    Онколдық несие – қысқа мерзімді несие, ол алғашқы талап ету бойынша өтеледі, әдетте, бағалы қағаздар және тауарлар кепілдігімен беріледі.

    Онкольный кредит – краткосрочный кредит, который погашается по первому требованию и, как правило, выдается под обеспечение ценными бумагами и товарами.

    Ол жылжымайтын мүлік кепілімен берілетін несие. Ипотекалық несие ірі күрделі шығындарды жабу үшін алынады. Әсіресе ол жаңа құрылысты несиелендіру кезінде тиімді пайдаланылады. Бұл орайда құрылыс объектісі кепіл заты болып табылады. Несиенің бұл түрі жылжымайтын мүлікті сатып алу үшін де алынады.

    Это кредит под залог недвижимости. Ипотечный кредит берется для покрытия крупных капитальных затрат. Особенно эффективно используется он при кредитовании нового строительства. При этом объект строительства является предметом залога. Этот вид кредита берется и для покупки недвижимости.

    Ломбардтық несие — уәкілетті органның коммерциялық банкілерге мемлекеттік бағалы қағаздар кепілімен беретін несие түрі.

    Ломбардный кредит — это вид финансового кредита, который предоставляется уполномоченным органом коммерческим банкам под залог государственных ценных бумаг.

    Синдикатталған несие — екі және одан көп несиегерлер, яғни банк синдикаты бір қарызгерге беретін несие. Мұндай несиені беру үшін банкілер өздерінің уақытша бос қаражатын уақытша біріктіреді.

    Синдицированный кредит — это кредит, предоставляемый двумя и более кредиторами, т.е. банковским синдикатом, одному заемщику. Для предоставления такого кредита банки временно объединяют свои временно свободные денежные средства.

    Казахско-русский экономический словарь > Қаржылық несие

  • 6 Қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды ұйымдастыру

    Нақты (қолма-қол) ақша айналымынан өзгеше түрде қолма-қол ақшасыз айналымның мәні мынада: төлем төлемшінің шотынан коммерциялық банкілердің мекемелеріндегі алушының шотына ақша аудару жолымен төленеді. Кәсіпорындар арасында, әдетте, қолма-қол ақшасыз тәртіппен есеп айырысады. Сөйтіп қолма-қол ақшасыз есеп айырысу – ақшалай есеп айырысу, мұнда төлемдер қолма-қол ақшаның қатысуынсыз ақшалай қаражатты төлемшінің шотынан алушының шотына аудару жолымен төленеді.

    В отличие от наличного денежного оборота сущность безналичного денежного оборота состоит в том, что платежи производятся путем перечисления денег со счета плательщика на счет получателя в учреждениях коммерческих банков. Расчеты между предприятиями осуществляются, как правило, в безналичном порядке. Таким образом, безналичные расчеты – это денежные расчеты, при которых платежи осуществляются без участия наличных денег путем перечисления денежных средств со счета плательщика на счет получателя.

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу қандай шарттарды сақтағанда жүзеге асырылады?

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу мына шарттар сақталғанда жүзеге асырылады:

    Безналичные расчеты осуществляются при соблюдении следующих условий:

    - төлемшінің ұсынылған құжатты заңда немесе шартта көзделген реттерде толық немесе ішінара төлеуден бас тартуға құқығы бар;

    - плательщик имеет право отказаться от уплаты предъявленного документа полностью или частично в случаях, предусмотренных законом или договором;

    - төлемшінің келісімі және оның тапсырмасы болмайынша шоттардан қаражатты есептен шығаруға, әдетте, рұқсат етілмейді;

    - без согласия плательщика или его поручения списание средств со счетов, как правило, не допускается;

    - төлемдер төлемшінің меншікті қаражатынан, ал кейбір реттерде банк несиесі және өзгедей тартылған қаражат есебінен төленеді;

    - платежи осуществляются из собственных средств плательщика, а в отдельных случаях – за счет кредита банка и прочих привлеченных средств;

    - қаражат алушының шотына тек төлемшінің шотынан шығарылғаннан кейін ғана есепке алынады;

    - средства на счета получателя зачисляются лишь после их списания со счета плательщика;

    - төлемші Ұлттық банк әзірлеген және ақша мен ақша құжатының қозғалысын айқындайтын құжат айналымы ережелерін орындайды.

    - плательщик выполняет правила документооборота, разработанные Нацбанком и определяющие движение денег и денежных документов.

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу кезінде төлем тапсырмаларын, чектерді, аккредитивтерді, инкассоны пайдалануға рұқсат етіле ме?

    Допускается ли при безналичных расчетах использование платежных поручений, чеков, аккредитивов, инкассо?

    Ия, рұқсат етіледі. Сонымен бірге банкілер жасасылған шарттарға сәйкес төлем талабын қабылдауға құқылы.

    Да, допускается. Вместе с тем банки, в соответствии с заключенными договорами, вправе принимать платежные требования.

    Банкілерге өсімпұл есептеу және өндіріп алу үшін жауапкершілік жүктеле ме?

    Жоқ, жауапкершілік жүктелмейді, өйткені жеткізілген өнімнің ақысы уақытылы төленбегенде жеткізуші мен алушы (төлемші) арасында жасасылған шартта көзделген тәртіппен сатып алушы (төлемші) өсімпұл төлейтін болып белгіленген.

    Нет, не несут ответственность, поскольку установлено, что при несвоевременной оплате поставленной продукции покупатель (плательщик) уплачивает пеню в порядке, предусмотренном в договоре между поставщиком и получателем (плательщиком).

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың бәрі банк арқылы кәсіпорынның (шот иесінің) қаражат аударуға билігінің белгіленген стандарттарына сәйкес ресімделген есеп айырысу құжаттарының негізінде жүргізіледі.

    Все безналичные расчеты производятся через банк на основании расчетных документов, которые предоставляют оформленные в соответствии с установленными стандартами распоряжения предприятия (владельца счета) на перечисление средств.

    Есеп айырысу құжаттарында мынадай деректемелер болуға тиіс:

    Расчетные документы должны содержать следующие реквизиты:

    - есеп айырысу құжатының атауы;

    - наименование расчетного документа;

    - құжаттың нөмірі, оның көшірмесі жасалған күн, ай, жыл;

    - номер документа, число, месяц, год его выписки;

    - банкінің атауы, оның СТТН-і (салық төлеушінің тіркеу нөмірі);

    - наименование банка, его РНН (регистрационный номер налогоплательщика);

    - төлемшінің атауы, оның СТТН-і, оның банкідегі шотының нөмірі;

    - наименование плательщика, его РНН, номер его счета в банке;

    - қаражат алушының атауы, оның банкідегі шотының нөмірі;

    - наименование получателя средств, номер его счета в банке;

    - алушы банкісінің атауы, оның СТТН-і;

    - наименование банка получателя, его РНН;

    - қаражат алушы шотының нөмірі, оның СТТН-і;

    - номер счета получателя средств, его РНН;

    - мәтіндік атаумен де, кодтық таңбаланумен де көрсетілуі мүмкін төлемнің міндет-мақсаты (чекте көрсетілмейді);

    - назначение платежа (в чеке не указывается), которое может быть указано как текстовым наименованием, так и кодовым обозначением;

    - цифрмен және жазбаша таңбаланған төлем сомасы;

    - сумма платежа, обозначенная цифрами и прописью;

    - қойылған қолдар мен басылған мөр бедері.

    - подписи и оттиск печати.

    Егер төлемді заңды тұлға құрмаған кәсіпкер төлесе, қалай болмақ?

    Как быть, если платежи производятся предпринимателем без образования юридического лица?

    Егер төлемді заңды тұлға құрмаған кәсіпкер төлесе, банк есеп айырысу құжаттарын, қойылған бір қол болса болды, басылған мөр бедері жоқтығына қарамай қабылдай береді.

    Если платежи производятся предпринимателем без образования юридического лица, банк принимает расчетные документы при наличии одной подписи и при отсутствии оттиска печати.

    Төлемшінің шотынан қара-жат қандай құжаттардың негізінде есептен шығарылады?

    На основании какого документа производится списание средств со счета плательщика?

    Төлемшінің шотынан қаражат тек есеп айырысу құжатының бірінші данасы негізінде ғана есептен шығарады.

    Списание средств со счета плательщика производится только на основании первого экземпляра расчетного документа.

    Банк шоттан ақшалай қаражатты есептен шығару кезектілігін белгілеу кезінде нені басшылыққа алады?

    Чем руководствуется банк при установлении очередности списания денежных средств со счета?

    Есеп айырысу операцияларын жүзеге асыру барысында банк төлем төлеудің заңнамада белгіленген кезектілігін сақтауға міндетті. Шотта ақшалай қаражат жетіспегенде барлық ұсынылған талаптарды қанағаттандыру үшін ҚР Азаматтық кодексінің “Клиенттің ақшасын алу кезектілігі” деген 742-бабында көзделген кезектілікпен есептен шығарылады.

    В процессе осуществления расчетных операций банк обязан соблюдать установленную законодательством очередность платежей. При недостаточности денежных средств на счете для удовлетворения всех предъявленных требований списание осуществляется в очередности, предусмотренной ст. 742 Гражданского Кодекса РК “Очередность изъятия денег клиента”

    Төлемші мен қаражатты алушы арасындағы есеп айырысу жөніндегі өзара шағым-талаптар қалай қаралады?

    Как рассматриваются взаимные претензии по расчетам между плательщиком и получателем средств?

    Оларды тараптар несие ұйымдарының, яғни банкілердің қатысуынсыз сот арқылы қарайды.

    Они рассматриваются сторонами без участия кредитных организаций, т.е. банков через суд.

    Мен сіздің банкіде шот ашқым келеді.

    Я хотел бы открыть счет в вашем банке.

    Біздің банкіде сіз:

    В нашем банке вы можете открыть:

    - теңгемен ағымдағы шот;

    - текущий счет в тенге;

    - шетел валютасымен ағымдағы шот;

    - текущий счет в иностранной валюте;

    - транзиттік шот;

    - транзитный счет;

    - депозиттік шот;

    - депозитный счет;

    - карточкалық шот аша аласыз.

    - карточный счет.

    Мен басқа шотқа ақша аударғым келеді.

    Я хотел бы перечислить деньги на другой счет.

    Төлем құжатын (тапсырмасын) ресімдеңізші.

    Оформите, пожалуйста, платежный документ (поручение).

    Ия, құжат дұрыс толтырылыпты. Бірақ сіздің шотта талап етіліп отырған сома жоқ қой.

    Да, документ заполнен верно. Но на вашем счете нет требуемой суммы.

    Сіздің төлем тапсырмасын қайта ресімдеуіңізге тура келеді. Сіз жиырма бес мың теңге шегіндегі соманы аудара аласыз.

    Вам придется переоформить платежное поручение. Вы можете перечислить сумму в пределах двадцати пяти тысяч тенге.

    Вы можете снять со счета сто тысяч тенге.

    Рахмет.

    Спасибо.

    Сізге әрқашан да қызмет етуге дайынбыз.

    Всегда к вашим услугам.

    Біздің поштамен кері қайтарылатын тапсырмамызды алғаныңызды қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите получение нашего поручения с обратной почтой.

    Сіздің төлем тапсырмаңыздың алынғанын қуаттаймыз.

    Подтверждаем получение вашего платежного поручения.

    Біздің құжаттарымызды алғаныңызды қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите получение наших документов.

    Біздің банк сіздің құжаттарыңыздың алынғанын қуаттайды.

    Наш банк подтверждает получение ваших документов.

    Сіздің авиапошталық тапсырмаңызды негізгі телекспен қуаттай қойыңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите ваше авиапочтовое поручение ключевым телексом.

    Сіздің 2007 ж. 14 мамырдағы дебет-авизоңыздың алынғанын қуаттаймыз.

    Подтверждаем получение вашего дебет-авизо от 14 мая 2007 г.

    Біз 15 сәуірдегі өз төлемдерімізді қуаттадық.

    Мы подтвердили свой платеж 15 апреля.

    Біз олардың хабарламасын 10 маусымда алдық.

    Мы получили их извещение 10 июня.

    Біз сіздің шотты 27 наурызда дебеттедік.

    Мы дебетовали ваш счет 27 марта.

    Біз сіздің тапсырмаңызды төленбеген күйі қайтарамыз.

    Мы возвращаем ваше поручение неоплаченным.

    Біз сізге төлемді төлемегенімізді хабарламақшымыз.

    Мы хотели сообщить вам о том, что платеж мы не осуществили.

    Біз төлемді төлей алмаймыз.

    Осуществить платеж мы не можем.

    Аталған соманы біздің шотқа аударыңызшы.

    Пожалуйста, переведите вышеназванную сумму на наш счет.

    Сіздің шотқа 200 мың теңге соманы 2007 ж. 30 қаңтарда аудардық.

    Сумма в 200 тысяч тенге была переведена на ваш счет 30 января 2007 г.

    Аталған сома бенефициардың шотына аударылып та қойды.

    Вышеназванная сумма была уже переведена на счет бенефициара.

    Олар төлем келесі аптада төленеді деп күтуде.

    Они ожидают, что платеж будет осуществлен на следующей неделе.

    Біз сіздің мына өзгерістерді ескеруіңізді қалар едік.

    Мы хотели бы, чтобы вы приняли во внимание следующие изменения.

    Біз сізге 58 мың теңге 35 тиын соманың орнын толтырдық.

    Мы сегодня возместили вам сумму в 58 тысяч тенге 35 тиын.

    Біз сізден қайтарылған аталмыш соманы әлі алғанымыз жоқ.

    Мы еще не получили возврата вышеназванной суммы от вас.

    Біз өз клиентімізге өтем ретінде 500 теңге төлем төледік.

    Мы осуществили выплату 500 тенге в качестве возмещения нашему клиенту.

    Бұл сома төленген.

    Эта сумма оплачена.

    Бұл сома әлі төленген жоқ.

    Эта сумма еще не оплачена.

    Бұл сома төленуге тиіс.

    Эта сумма должна быть оплачена.

    135 000 теңгені біздің шотқа телеграф арқылы аударыңыз.

    Переведите 135 000 тенге на наш счет по телеграфу.

    Біз сіздің 17 қарашадағы төлем тапсырмаңызға жүгінеміз.

    Мы ссылаемся на ваше платежное поручение от 17 ноября.

    Сіздің төлем тапсырмаңызда валютаның аты көрсетілмей қалып қойыпты.

    В вашем платежном поручении пропущено наименование валюты.

    Сіздің төлем тапсырмаңызда валюталандырылған күн көрсетілмей қалыпты.

    В вашем платежном поручении пропущена дата валютирования.

    Біз төлемді қандай валютамен төлей алатынымызды білмейміз.

    Мы не знаем в какой валюте мы можем произвести платеж.

    Төлем наурызда төленуі мүмкін.

    Платеж может быть осуществлен в марте.

    Бізге валюталандыру күнін қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите нам дату валютирования.

    Біз өзіміздің төлем нұсқаулығымызды қуаттаймыз.

    Мы подтверждаем наши платежные инструкции.

    Алушының мекенжайын қуаттай қойыңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите адрес получателя.

    Төлемді қандай валютамен төлеу керек екенін қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите, в какой валюте следует произвести платеж.

    Сіз төлемді Халық банкі арқылы төлей аласыз.

    Вы можете осуществить платеж через Народный Банк.

    Сіздің төлем тапсырмаңызды таба алуымыз үшін бізге қосымша ақпарат беріңізші.

    Пожалуйста, предоставьте нам дополнительную информацию для того, чтобы мы смогли обнаружить ваше платежное поручение.

    Төлем тапсырмасында төлеу тәсілін көрсетіңіз.

    Способ оплаты укажите в платежном поручении.

    Эмитент-банк пен төлемші-банк шоттарды бір-бірінде ұстайды.

    Банк-эмитент и банк-плательщик держат счета друг у друга.

    Бенефициар қаражатты ала алуы үшін эмитент-банк төлемші-банкіге төлем тапсырмасын жолдайды.

    Банк-эмитент направляет банку-плательщику платежное поручение для того, чтобы бенефициар мог получить средства.

    Аударманы алушы аударма сомасын алудан бас тартты.

    Получатель перевода отказался получить сумму перевода.

    Сіздің авизода алушының көрсетілген атауы бұрмаланған.

    Наименование получателя, указанное в вашем авизо, искажено.

    Бізге атауы түзетілген құжат беріңізші.

    Пожалуйста, предоставьте нам документ с исправленным наименованием.

    Төлем тапсырмасының сомасы сіздің клиенттің шотына кредиттеліп қойған.

    Сумма платежного поручения уже кредитована счету вашего клиента.

    Клиентіңізден алғанын растауын өтініңіз.

    Обратитесь к вашему клиенту с просьбой подтвердить получение.

    Өкінішке қарай, сіздің аударма әлі алынған жоқ.

    К сожалению, ваш перевод еще не получен.

    Сіздің төлемге қатысты құжаттарыңыз төлемші-банкіге жіберілді.

    Ваши документы, относящиеся к платежам, были отосланы банку-плательщику.

    Төлемді бізден шығын өндіріп алмай-ақ төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, не взимая расходов с нас.

    Төлемді біздің шотқа шығысқа жатқызбай-ақ төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, не отнеся расходы на наш счет.

    Төлемді сіздегі біздің шотта дебеттеп төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, дебетуя у вас наш счет.

    Төлемді бенефициардың сіздегі шотында кредиттеп төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, кредитуя счет бенефициара у вас.

    Бізге төлем тапсырмаңыздың күні мен нөмірін хабарлаңызшы.

    Пожалуйста, сообщите нам дату и номер вашего платежного поручения.

    Бізге бенефициардың есімін хабарлаңызшы.

    Пожалуйста, сообщите нам имя бенефициара.

    Бізге 14 мың теңге соманың сіздердегі шотымызда қашан кредиттелгенін хабарлаңызшы.

    Сообщите нам, когда сумма 14 тысяч тенге была кредитована у вас нашему счету.

    Бізге 14 мың теңге соманың сіздердегі шотымызда неліктен кешіктіріліп кредиттелгенін хабарлаңызшы.

    Сообщите нам, почему сумма в 14 тысяч тенге была кредитована у вас нашему счету с задержкой.

    Біздің шығынымыз болып табылатын сома біздің шотқа кредиттелді.

    Сумма, представляющая наши расходы, была кредитована нашему счету.

    Аккредетив бойынша өтелген сома біздің банкінің шотына жазылды.

    Сумма, представляющая покрытие по аккредитиву, была записана на счет нашего банка.

    Біздің клиент бізбен байланыс жасап, аударманы әлі алмағанын хабарлады.

    Наш клиент связался с нами и сообщил, что он еще не получил перевод.

    Егер сұрақтарыңыз болса, бізбен байланыс жасағайсыз.

    Если у вас будут вопросы, пожалуйста, свяжитесь с нами.

    Біз сіздің аудармаңыздың сомасын қайтаруын өтініп, клиентімізбен хабарластық та.

    Мы уже обратились к нашему клиенту с просьбой возвратить сумму вашего перевода.

    Біз сіздің корреспондент-банкіңізбен байланыс жасадық, одан жауап күтіп отырмыз. Жауап алған бойда сізге дереу хабарлаймыз.

    Мы связались с вашим банком-корреспондентом и ждем от него ответа. Когда получим ответ мы немедленно известим вас.

    Біз сіздің … нөмірлі шотыңызды кредиттедік.

    Мы кредитовали ваш счет за номером …

    Шығынды шегеріп тастап төлеңізші.

    Пожалуйста, платите за вычетом расходов.

    Төлемнің қашан төленгенін хабарлаңызшы.

    Пожалуйста, сообщите нам дату, когда был осуществлен платеж.

    Бізге өз референсіңіздің нөмірін көрсетіңізші.

    Пожалуйста, укажите нам номер вашего референса.

    Бізге бенефициардың толық мекенжайын беріңізші.

    Пожалуйста, дайте нам полный адрес бенефициара.

    Біз Сәлім мырзаға 60000 тенге төлегенімізді хабарлаймыз. Осыған орай қолхатты қоса тіркеп отырмыз.

    Сообщаем, что мы заплатили 60000 тенге господину Салиму. При сем прилагаем расписку.

    Сіздің нұсқауыңызға сәйкес біз айтылып отырған шотты бүгін дебеттедік.

    В соответствии с вашими указаниями мы сегодня дебетовали счет, о котором идет речь.

    Біз сізден 11 наурызға дейін жауап алмағандықтан ісімізді жауып, мұрағатқа өткіземіз.

    Так как мы не получили от вас ответа до 11 марта, мы закрываем наше дело и сдаем в архив.

    Біз құжаттарымызды (мұрағатымызды) тексергенде аталған соманың алынғанын таба алмадық.

    Проверив наши документы (архивы), мы не обнаружили получение вышеуказанной суммы.

    Соманы уақтылы аударғаныңыз үшін сізге алғыс айтамыз.

    Благодарим вас за то, что вы своевременно перевели сумму.

    Алушы соманы мүмкіндігінше тезірек төлеулеріңізді талап етіп отыр.

    Получатель настаивает, чтобы вы выплатили сумму как можно скорее.

    Мазалағанымыз үшін кешірім сұраймыз. Біз 15 қаңтардағы аудармаңыздың алынғанын қуаттаймыз.

    Просим извинить за причиненное беспокойство. Мы подтверждаем получение вашего перевода от 15 января.

    Төлемнің кешіктірілгені үшін (төлемді кідірткеніміз үшін) кешірім сұраймыз.

    Мы просим извинить за задержку в платеже (за то, что мы задержали платеж).

    Біздің өтінішіміздің тез орындалғаны үшін сізге алғыс айтамыз.

    Благодарим вас за то, что быстро выполнили нашу просьбу.

    Жаңа нұсқаулықты Халық банкіне жолдауларыңызды ұсынамыз.

    Просим, чтобы вы отправили новые инструкции Народному банку.

    Халық банкі осы соманың төленуін талап етуде.

    Народный банк настаивает на оплате этой суммы.

    Олар құжатқа қол қойылуын талап етуде. Сондай-ақ олар бұл қаражатты мүмкіндігінше тез аударуларыңызды талап етіп отыр.

    Они настаивают на том, чтобы на документе была поставлена подпись. А также они требуют, чтобы вы перевели эти средства как можно скорее.

    Бұл құжатты қол қоюға кеше жіберу керек еді.

    Этот документ следовало направить на подпись вчера.

    Сіз фирмамен дереу байланыс жасауыңыз керек еді.

    Вам нужно было связаться с фирмой немедленно.

    Олардың құжатты фирма басқарушысының атына жолдауының қажеті жоқ еді.

    Им не нужно было отправлять документ на имя управляющего фирмой.

    Валюталандырудың жақсы мерзімінде төлеңіз.

    Оплатите хорошим сроком валютирования.

    Біз валюталандырудың жақсы мерзімі туралы уағдаласамыз.

    Мы договариваемся о хорошем сроке валютирования.

    Банк аталмыш мәмілеге қатысты мүмкіндіктің бәрін жасайды.

    Банк сделает все возможное относительно вышеназванной сделки.

    Біз сіздің тілектеріңізге орай әрекет етуге тырысамыз.

    Мы постараемся поступить в соответствии с вашими пожеланиями.

    Өкінішке қарай, сіздің банк берген қате нұсқаулар бізді … АҚШ доллары сомасында шығасыға ұшыратты.

    К сожалению, ошибочные указания, данные вашим банком, привели к потерям на сумму… долларов США для нас.

    Біз сізден өз кітаптарымыздан аталмыш соманы таба алмағанымызға назар аударуыңызды сұраймыз. Бұл орайда өз шотымыздың көшірмесін қоса тіркеп отырмыз және сіздердегі шотымызды … сомамен кредиттеп, бізге хабарлауыңызды сұраймыз.

    Просим вас заметить, что мы не нашли в наших книгах вышеназванной суммы. Прилагаем при этом копию нашего счета и просим кредитовать у вас наш счет суммой … и уведомить нас.

    Біз аудармаңыздың сомасын қайтаруды сұрап өз клиентімізге өтініш жасадық, бірақ ол бұл мәселе жөнінде жауап бермей, хатымызды өзімізге қайтарды.

    Мы уже обращались к нашему клиенту с просьбой возвратить сумму вашего перевода, но он вернул нам наше письмо, не дав ответа по этому вопросу.

    Тауарды өтейтін құжаттарды қоса тіркеп отырмыз, бұл құжаттармен...

    Прилагаем документы, покрывающие товар, с которыми просим поступить...

    - біздің банкінің нұсқаулықтарына сәйкес;

    - в соответствии с инструкциями нашего банка;

    - алынған нұсқаулықтарға орай;

    - согласно полученным инструкциям;

    - акцепт (ризалық);

    - для того, чтобы получить акцепт;

    - өтініш бланкін алу үшін әрекет етулеріңізді сұраймыз.

    - бланк заявления.

    Біз сізге тапсырма бойынша төлемнің төленіп те қойғанын хабарлағымыз келеді.

    Мы хотели сообщить вам, что мы уже осуществили платеж по поручению.

    Мен банкіде чек кітапшасын ашқым келеді.

    Я хотел бы открыть чековый счет в банке.

    Сіздің жеке басыңызды куәландыратын қайсыбір құжат көрсетуіңіз керек.

    Вам необходимо показать какой-либо документ удостоверяющий личность.

    Мен чек кітапшасынан ақша алғым келеді.

    Я бы хотел снять деньги с чекового счета.

    Вы хотите, чтобы вам выдали по чеку наличные деньги?

    Ия, дәл солай. Мен мұны қалай етсем екен?

    Да, именно так. Как мне сделать это?

    Мына жолға соманы санмен жазыңыз.

    На этой строке напишите сумму в цифрах.

    Сіз соманы жазбаша жазуыңыз керек.

    Вам нужно написать сумму прописью.

    Бұл үшінші жолға жазылады.

    Это пишется на третьей строке.

    Соманың аяғынан “доллар” деген сөзге дейін сызық жүргізіңіз.

    Проведите линию от конца суммы до слова “доллары”.

    Соманы ешкім өзгерте алмауы үшін … арасын сызып тастаңыз.

    Сделайте прочерк между …, чтобы никто не мог изменить сумму.

    Сіз күнін көрсетіп, оның (бланкінің) оң жақтағы төменгі бұрышына қол қоюды ұмытып кетіпсіз.

    Вы забыли поставить число и подписать его (бланк) в нижнем правом углу.

    Күні көрсетілетін жерде айы жазбаша жазылады.

    В строке, где обозначается дата, месяц пишется прописью.

    Жоғарғы оң жақ бұрышына күнін қойыңыз.

    Дату проставьте в верхнем правом углу.

    Бланкінің сыртқы бетіне қолыңызды қойыңыз.

    Поставьте свою подпись на обратной стороне бланка.

    Қызмет көрсету үшін біз екі пайыз аламыз.

    За услуги мы берем два процента.

    Мен чекті жоғалтып алдым, енді не істеймін?

    Я потерял чек, что мне теперь делать?

    Сіз чектердің нөмірін білесіз бе? Чектің нөмірлерін айтыңыз.

    Вы знаете номера чеков? Скажите номера чеков.

    Мен оларды жазып алғанмын.

    Я их записал.

    Мынау бланкіні толтырып, барлық осы ақпаратты көрсетіңізші.

    Пожалуйста, заполните этот бланк, указав всю эту информацию.

    Сәлеметсіз бе! Менің шотқа ақша салғым келеді.

    Здравствуйте! Я хотел(-а) бы положить деньги на счет.

    Жинақ (депозиттік) кітапшаңызды беріңізші.

    Дайте, пожалуйста, Вашу сберегательную (депозитную) книжку.

    Бес мың теңге.

    Пять тысяч тенге.

    Менің шоттан ақша алуым қажет.

    Мне необходимо снять деньги со счета.

    Жүз доллар.

    Сто долларов.

    Бізде төлем теңгемен төленеді.

    У нас выплата производится в тенге.

    Мен қарсы емеспін.

    Я не возражаю.

    Сіздің жинақ шотыңызда бес жүз теңге қалды.

    На вашем сберегательном счете осталось пятьсот тенге.

    Мен депозитке ақша салғым келеді. Мұны қалай ету керек?

    Я хотел(-а) бы положить деньги на депозит. Как это сделать?

    Салым немесе депозит бланкісін толтырыңыз.

    Заполните бланк вклада или депозита.

    Я хотел(-а) бы узнать курс российского рубля в тенге.

    Айырбастау бағамы бір доллар үшін 120 теңге.

    Курс обмена составляет 120 тенге за доллар.

    Доллардың басқа валюталарға қатысты бағамы түсіп (өсіп) келеді.

    Курс доллара продолжает падать (расти) по отношению к другим валютам.

    Мен доллар сатып алғым келеді.

    Я хотел(-а) бы купить доллары.

    Екі жүз доллар, мүмкін болса, құны жүз долларлық екі купюр берсеңіз.

    Двести долларов, если можно, две купюры достоинством сто долларов.

    Міне ақшаңыз.

    Вот ваши деньги.

    Рахмет.

    Спасибо.

    Казахско-русский экономический словарь > Қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды ұйымдастыру

  • 7 Қаржылық несие

    Несиені негізінен банкілер береді. Несиені бос ақшалай қаражаты бар шаруашылық жүргізуші субъектілер де беруі мүмкін. Оларға мыналар жатады:

    Кредит в основном выдают банки. Кредиты могут предоставляться и хозяйствующими субъектами, имеющими свободные денежные средства. К ним относятся:

    - инвестициялық қорлар;

    - инвестиционные фонды;

    - траст-компаниялар;

    - траст-компании;

    - қаржы компаниялары.

    - финансовые компании.

    Несие алу үшін қарызгер несиегерге мынадай құжаттар береді:

    Для получения кредита заемщик предоставляет кредитору следующие документы:

    - өтінім;

    - заявку;

    - құрылтай құжаттарының нотариус растаған көшірмелері (құрылтай шарты, жарғы, тіркелу туралы куәлік);

    - заверенные нотариусом копии учредительных документов (учредительный договор, устав, свидетельство о регистрации);

    - нотариус растаған карточка (түпнұсқа) мен қойылған қолдардың, мөрдің үлгілері;

    - заверенную нотариусом карточку (оригинал) с образцами подписей, печати;

    - нотариус растаған соңғы есеп берілген күнгі теңгерім;

    - баланс на последнюю отчетную дату, заверенный нотариусом;

    - аудиторлық тексеру актісі;

    - акт аудиторской проверки;

    - салық инспекциясынан анықтама.

    - справка из налоговой инспекции.

    Несие үшін төленетін ақы қысқа мерзімді несие бойынша ақша нарығында және ұзақ мерзімді несие бойынша капитал нарығында қалыптасқан мөлшерлемелер бойынша алынады.

    Плата за кредит взимается по ставкам, сложившимся на денежном рынке по краткосрочным кредитам и на рынке капитала по долгосрочным кредитам.

    Пайыздық мөлшерлеме әдетте қарызгермен келісе отырып шарттық мөлшерлеме ретінде айқындалады және несие шартында белгіленген кезеңге белгіленеді. Банк пайыздарды алудың мынадай әдістерін қолдана алады. Пайыз:

    Процентные ставки обычно определяются банком как договорные по соглашению с заемщиком и устанавливаются на период, обусловленный кредитным договором. Банк может применять следующие методы взимания процентов. Процент удерживается:

    - пайыз несие берілген сәтте;

    - в момент предоставления кредита;

    - несие өтелген сәтте;

    - в момент погашения кредита;

    - бүкіл несие мерзімінің бойына біркелкі жарна түрінде ұсталады.

    - равномерными взносами на протяжении всего срока кредита.

    Қарызгерге несие беру нысандары алуан түрлі болуы мүмкін. Несие берудің неғұрлым жиі кездесетін түрлері мыналар:

    Формы предоставления кредита заемщику различны. Наиболее часто встречающиеся виды кредитования следующие:

    - мерзімді несие;

    - срочный кредит;

    - контокорренттік несие;

    - контокоррентный кредит;

    - онколдық несие;

    - онкольный кредит;

    - ломбардтық несие;

    - ломбардный кредит;

    - синдикатталған несие;

    - синдицированный кредит;

    - ипотекалық несие.

    - ипотечный кредит.

    Мерзімді несие – несиенің жай нысаны. Банк қарызгердің есеп айырысу шотына несие сомасын аударады. Мерзімі өткеннен кейін несие өтеледі, яғни қарызгер өзінің есеп айырысу шотынан банкіге тиісті ақша сомасын аударады.

    Срочный кредит – это обычная форма кредита. Банк перечисляет на расчетный счет заемщика сумму кредита. По истечении срока кредит погашается, т.е. заемщик перечисляет со своего расчетного счета банку соответствующую сумму денег.

    Контокоррент – банкінің өз клиентімен жасалатын барлық операциясы есепке алынатын бірыңғай шот. Контокоррентте, бір жағынан, банк несиесі және клиенттің тапсыруымен шоттан төленетін барлық төлемдер көрсетіледі, екінші жағынан, клиенттен ақшалай түсім, салым, несиені қайтару, т.б. түрінде түскен қаражат көрсетіледі. Контокоррент – несие шотының ағымдағы шотпен ұштасуы және оның дебеттік немесе кредиттік сальдосы болуы мүмкін.

    Контокоррент – единый счет, на котором учитывается все операции банка с клиентом. На контокорренте отражаются, с одной стороны, кредит банка и все платежи со счета по поручению клиента, а с другой – средства, поступающие в банк от клиентов в виде выручки, вкладов, возврата кредита и др. Контокоррент представляет собой сочетание ссудного счета с текущим и может иметь дебетовое или кредитовое сальдо.

    Онколдық несие – қысқа мерзімді несие, ол алғашқы талап ету бойынша өтеледі, әдетте, бағалы қағаздар және тауарлар кепілдігімен беріледі.

    Онкольный кредит – краткосрочный кредит, который погашается по первому требованию и, как правило, выдается под обеспечение ценными бумагами и товарами.

    Ол жылжымайтын мүлік кепілімен берілетін несие. Ипотекалық несие ірі күрделі шығындарды жабу үшін алынады. Әсіресе ол жаңа құрылысты несиелендіру кезінде тиімді пайдаланылады. Бұл орайда құрылыс объектісі кепіл заты болып табылады. Несиенің бұл түрі жылжымайтын мүлікті сатып алу үшін де алынады.

    Это кредит под залог недвижимости. Ипотечный кредит берется для покрытия крупных капитальных затрат. Особенно эффективно используется он при кредитовании нового строительства. При этом объект строительства является предметом залога. Этот вид кредита берется и для покупки недвижимости.

    Ломбардтық несие — уәкілетті органның коммерциялық банкілерге мемлекеттік бағалы қағаздар кепілімен беретін несие түрі.

    Ломбардный кредит — это вид финансового кредита, который предоставляется уполномоченным органом коммерческим банкам под залог государственных ценных бумаг.

    Синдикатталған несие — екі және одан көп несиегерлер, яғни банк синдикаты бір қарызгерге беретін несие. Мұндай несиені беру үшін банкілер өздерінің уақытша бос қаражатын уақытша біріктіреді.

    Синдицированный кредит — это кредит, предоставляемый двумя и более кредиторами, т.е. банковским синдикатом, одному заемщику. Для предоставления такого кредита банки временно объединяют свои временно свободные денежные средства.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Қаржылық несие

  • 8 Қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды ұйымдастыру

    Нақты (қолма-қол) ақша айналымынан өзгеше түрде қолма-қол ақшасыз айналымның мәні мынада: төлем төлемшінің шотынан коммерциялық банкілердің мекемелеріндегі алушының шотына ақша аудару жолымен төленеді. Кәсіпорындар арасында, әдетте, қолма-қол ақшасыз тәртіппен есеп айырысады. Сөйтіп қолма-қол ақшасыз есеп айырысу – ақшалай есеп айырысу, мұнда төлемдер қолма-қол ақшаның қатысуынсыз ақшалай қаражатты төлемшінің шотынан алушының шотына аудару жолымен төленеді.

    В отличие от наличного денежного оборота сущность безналичного денежного оборота состоит в том, что платежи производятся путем перечисления денег со счета плательщика на счет получателя в учреждениях коммерческих банков. Расчеты между предприятиями осуществляются, как правило, в безналичном порядке. Таким образом, безналичные расчеты – это денежные расчеты, при которых платежи осуществляются без участия наличных денег путем перечисления денежных средств со счета плательщика на счет получателя.

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу қандай шарттарды сақтағанда жүзеге асырылады?

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу мына шарттар сақталғанда жүзеге асырылады:

    Безналичные расчеты осуществляются при соблюдении следующих условий:

    - төлемшінің ұсынылған құжатты заңда немесе шартта көзделген реттерде толық немесе ішінара төлеуден бас тартуға құқығы бар;

    - плательщик имеет право отказаться от уплаты предъявленного документа полностью или частично в случаях, предусмотренных законом или договором;

    - төлемшінің келісімі және оның тапсырмасы болмайынша шоттардан қаражатты есептен шығаруға, әдетте, рұқсат етілмейді;

    - без согласия плательщика или его поручения списание средств со счетов, как правило, не допускается;

    - төлемдер төлемшінің меншікті қаражатынан, ал кейбір реттерде банк несиесі және өзгедей тартылған қаражат есебінен төленеді;

    - платежи осуществляются из собственных средств плательщика, а в отдельных случаях – за счет кредита банка и прочих привлеченных средств;

    - қаражат алушының шотына тек төлемшінің шотынан шығарылғаннан кейін ғана есепке алынады;

    - средства на счета получателя зачисляются лишь после их списания со счета плательщика;

    - төлемші Ұлттық банк әзірлеген және ақша мен ақша құжатының қозғалысын айқындайтын құжат айналымы ережелерін орындайды.

    - плательщик выполняет правила документооборота, разработанные Нацбанком и определяющие движение денег и денежных документов.

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу кезінде төлем тапсырмаларын, чектерді, аккредитивтерді, инкассоны пайдалануға рұқсат етіле ме?

    Допускается ли при безналичных расчетах использование платежных поручений, чеков, аккредитивов, инкассо?

    Ия, рұқсат етіледі. Сонымен бірге банкілер жасасылған шарттарға сәйкес төлем талабын қабылдауға құқылы.

    Да, допускается. Вместе с тем банки, в соответствии с заключенными договорами, вправе принимать платежные требования.

    Банкілерге өсімпұл есептеу және өндіріп алу үшін жауапкершілік жүктеле ме?

    Жоқ, жауапкершілік жүктелмейді, өйткені жеткізілген өнімнің ақысы уақытылы төленбегенде жеткізуші мен алушы (төлемші) арасында жасасылған шартта көзделген тәртіппен сатып алушы (төлемші) өсімпұл төлейтін болып белгіленген.

    Нет, не несут ответственность, поскольку установлено, что при несвоевременной оплате поставленной продукции покупатель (плательщик) уплачивает пеню в порядке, предусмотренном в договоре между поставщиком и получателем (плательщиком).

    Қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың бәрі банк арқылы кәсіпорынның (шот иесінің) қаражат аударуға билігінің белгіленген стандарттарына сәйкес ресімделген есеп айырысу құжаттарының негізінде жүргізіледі.

    Все безналичные расчеты производятся через банк на основании расчетных документов, которые предоставляют оформленные в соответствии с установленными стандартами распоряжения предприятия (владельца счета) на перечисление средств.

    Есеп айырысу құжаттарында мынадай деректемелер болуға тиіс:

    Расчетные документы должны содержать следующие реквизиты:

    - есеп айырысу құжатының атауы;

    - наименование расчетного документа;

    - құжаттың нөмірі, оның көшірмесі жасалған күн, ай, жыл;

    - номер документа, число, месяц, год его выписки;

    - банкінің атауы, оның СТТН-і (салық төлеушінің тіркеу нөмірі);

    - наименование банка, его РНН (регистрационный номер налогоплательщика);

    - төлемшінің атауы, оның СТТН-і, оның банкідегі шотының нөмірі;

    - наименование плательщика, его РНН, номер его счета в банке;

    - қаражат алушының атауы, оның банкідегі шотының нөмірі;

    - наименование получателя средств, номер его счета в банке;

    - алушы банкісінің атауы, оның СТТН-і;

    - наименование банка получателя, его РНН;

    - қаражат алушы шотының нөмірі, оның СТТН-і;

    - номер счета получателя средств, его РНН;

    - мәтіндік атаумен де, кодтық таңбаланумен де көрсетілуі мүмкін төлемнің міндет-мақсаты (чекте көрсетілмейді);

    - назначение платежа (в чеке не указывается), которое может быть указано как текстовым наименованием, так и кодовым обозначением;

    - цифрмен және жазбаша таңбаланған төлем сомасы;

    - сумма платежа, обозначенная цифрами и прописью;

    - қойылған қолдар мен басылған мөр бедері.

    - подписи и оттиск печати.

    Егер төлемді заңды тұлға құрмаған кәсіпкер төлесе, қалай болмақ?

    Как быть, если платежи производятся предпринимателем без образования юридического лица?

    Егер төлемді заңды тұлға құрмаған кәсіпкер төлесе, банк есеп айырысу құжаттарын, қойылған бір қол болса болды, басылған мөр бедері жоқтығына қарамай қабылдай береді.

    Если платежи производятся предпринимателем без образования юридического лица, банк принимает расчетные документы при наличии одной подписи и при отсутствии оттиска печати.

    Төлемшінің шотынан қара-жат қандай құжаттардың негізінде есептен шығарылады?

    На основании какого документа производится списание средств со счета плательщика?

    Төлемшінің шотынан қаражат тек есеп айырысу құжатының бірінші данасы негізінде ғана есептен шығарады.

    Списание средств со счета плательщика производится только на основании первого экземпляра расчетного документа.

    Банк шоттан ақшалай қаражатты есептен шығару кезектілігін белгілеу кезінде нені басшылыққа алады?

    Чем руководствуется банк при установлении очередности списания денежных средств со счета?

    Есеп айырысу операцияларын жүзеге асыру барысында банк төлем төлеудің заңнамада белгіленген кезектілігін сақтауға міндетті. Шотта ақшалай қаражат жетіспегенде барлық ұсынылған талаптарды қанағаттандыру үшін ҚР Азаматтық кодексінің “Клиенттің ақшасын алу кезектілігі” деген 742-бабында көзделген кезектілікпен есептен шығарылады.

    В процессе осуществления расчетных операций банк обязан соблюдать установленную законодательством очередность платежей. При недостаточности денежных средств на счете для удовлетворения всех предъявленных требований списание осуществляется в очередности, предусмотренной ст. 742 Гражданского Кодекса РК “Очередность изъятия денег клиента”

    Төлемші мен қаражатты алушы арасындағы есеп айырысу жөніндегі өзара шағым-талаптар қалай қаралады?

    Как рассматриваются взаимные претензии по расчетам между плательщиком и получателем средств?

    Оларды тараптар несие ұйымдарының, яғни банкілердің қатысуынсыз сот арқылы қарайды.

    Они рассматриваются сторонами без участия кредитных организаций, т.е. банков через суд.

    Мен сіздің банкіде шот ашқым келеді.

    Я хотел бы открыть счет в вашем банке.

    Біздің банкіде сіз:

    В нашем банке вы можете открыть:

    - теңгемен ағымдағы шот;

    - текущий счет в тенге;

    - шетел валютасымен ағымдағы шот;

    - текущий счет в иностранной валюте;

    - транзиттік шот;

    - транзитный счет;

    - депозиттік шот;

    - депозитный счет;

    - карточкалық шот аша аласыз.

    - карточный счет.

    Мен басқа шотқа ақша аударғым келеді.

    Я хотел бы перечислить деньги на другой счет.

    Төлем құжатын (тапсырмасын) ресімдеңізші.

    Оформите, пожалуйста, платежный документ (поручение).

    Ия, құжат дұрыс толтырылыпты. Бірақ сіздің шотта талап етіліп отырған сома жоқ қой.

    Да, документ заполнен верно. Но на вашем счете нет требуемой суммы.

    Сіздің төлем тапсырмасын қайта ресімдеуіңізге тура келеді. Сіз жиырма бес мың теңге шегіндегі соманы аудара аласыз.

    Вам придется переоформить платежное поручение. Вы можете перечислить сумму в пределах двадцати пяти тысяч тенге.

    Вы можете снять со счета сто тысяч тенге.

    Рахмет.

    Спасибо.

    Сізге әрқашан да қызмет етуге дайынбыз.

    Всегда к вашим услугам.

    Біздің поштамен кері қайтарылатын тапсырмамызды алғаныңызды қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите получение нашего поручения с обратной почтой.

    Сіздің төлем тапсырмаңыздың алынғанын қуаттаймыз.

    Подтверждаем получение вашего платежного поручения.

    Біздің құжаттарымызды алғаныңызды қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите получение наших документов.

    Біздің банк сіздің құжаттарыңыздың алынғанын қуаттайды.

    Наш банк подтверждает получение ваших документов.

    Сіздің авиапошталық тапсырмаңызды негізгі телекспен қуаттай қойыңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите ваше авиапочтовое поручение ключевым телексом.

    Сіздің 2007 ж. 14 мамырдағы дебет-авизоңыздың алынғанын қуаттаймыз.

    Подтверждаем получение вашего дебет-авизо от 14 мая 2007 г.

    Біз 15 сәуірдегі өз төлемдерімізді қуаттадық.

    Мы подтвердили свой платеж 15 апреля.

    Біз олардың хабарламасын 10 маусымда алдық.

    Мы получили их извещение 10 июня.

    Біз сіздің шотты 27 наурызда дебеттедік.

    Мы дебетовали ваш счет 27 марта.

    Біз сіздің тапсырмаңызды төленбеген күйі қайтарамыз.

    Мы возвращаем ваше поручение неоплаченным.

    Біз сізге төлемді төлемегенімізді хабарламақшымыз.

    Мы хотели сообщить вам о том, что платеж мы не осуществили.

    Біз төлемді төлей алмаймыз.

    Осуществить платеж мы не можем.

    Аталған соманы біздің шотқа аударыңызшы.

    Пожалуйста, переведите вышеназванную сумму на наш счет.

    Сіздің шотқа 200 мың теңге соманы 2007 ж. 30 қаңтарда аудардық.

    Сумма в 200 тысяч тенге была переведена на ваш счет 30 января 2007 г.

    Аталған сома бенефициардың шотына аударылып та қойды.

    Вышеназванная сумма была уже переведена на счет бенефициара.

    Олар төлем келесі аптада төленеді деп күтуде.

    Они ожидают, что платеж будет осуществлен на следующей неделе.

    Біз сіздің мына өзгерістерді ескеруіңізді қалар едік.

    Мы хотели бы, чтобы вы приняли во внимание следующие изменения.

    Біз сізге 58 мың теңге 35 тиын соманың орнын толтырдық.

    Мы сегодня возместили вам сумму в 58 тысяч тенге 35 тиын.

    Біз сізден қайтарылған аталмыш соманы әлі алғанымыз жоқ.

    Мы еще не получили возврата вышеназванной суммы от вас.

    Біз өз клиентімізге өтем ретінде 500 теңге төлем төледік.

    Мы осуществили выплату 500 тенге в качестве возмещения нашему клиенту.

    Бұл сома төленген.

    Эта сумма оплачена.

    Бұл сома әлі төленген жоқ.

    Эта сумма еще не оплачена.

    Бұл сома төленуге тиіс.

    Эта сумма должна быть оплачена.

    135 000 теңгені біздің шотқа телеграф арқылы аударыңыз.

    Переведите 135 000 тенге на наш счет по телеграфу.

    Біз сіздің 17 қарашадағы төлем тапсырмаңызға жүгінеміз.

    Мы ссылаемся на ваше платежное поручение от 17 ноября.

    Сіздің төлем тапсырмаңызда валютаның аты көрсетілмей қалып қойыпты.

    В вашем платежном поручении пропущено наименование валюты.

    Сіздің төлем тапсырмаңызда валюталандырылған күн көрсетілмей қалыпты.

    В вашем платежном поручении пропущена дата валютирования.

    Біз төлемді қандай валютамен төлей алатынымызды білмейміз.

    Мы не знаем в какой валюте мы можем произвести платеж.

    Төлем наурызда төленуі мүмкін.

    Платеж может быть осуществлен в марте.

    Бізге валюталандыру күнін қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите нам дату валютирования.

    Біз өзіміздің төлем нұсқаулығымызды қуаттаймыз.

    Мы подтверждаем наши платежные инструкции.

    Алушының мекенжайын қуаттай қойыңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите адрес получателя.

    Төлемді қандай валютамен төлеу керек екенін қуаттаңызшы.

    Пожалуйста, подтвердите, в какой валюте следует произвести платеж.

    Сіз төлемді Халық банкі арқылы төлей аласыз.

    Вы можете осуществить платеж через Народный Банк.

    Сіздің төлем тапсырмаңызды таба алуымыз үшін бізге қосымша ақпарат беріңізші.

    Пожалуйста, предоставьте нам дополнительную информацию для того, чтобы мы смогли обнаружить ваше платежное поручение.

    Төлем тапсырмасында төлеу тәсілін көрсетіңіз.

    Способ оплаты укажите в платежном поручении.

    Эмитент-банк пен төлемші-банк шоттарды бір-бірінде ұстайды.

    Банк-эмитент и банк-плательщик держат счета друг у друга.

    Бенефициар қаражатты ала алуы үшін эмитент-банк төлемші-банкіге төлем тапсырмасын жолдайды.

    Банк-эмитент направляет банку-плательщику платежное поручение для того, чтобы бенефициар мог получить средства.

    Аударманы алушы аударма сомасын алудан бас тартты.

    Получатель перевода отказался получить сумму перевода.

    Сіздің авизода алушының көрсетілген атауы бұрмаланған.

    Наименование получателя, указанное в вашем авизо, искажено.

    Бізге атауы түзетілген құжат беріңізші.

    Пожалуйста, предоставьте нам документ с исправленным наименованием.

    Төлем тапсырмасының сомасы сіздің клиенттің шотына кредиттеліп қойған.

    Сумма платежного поручения уже кредитована счету вашего клиента.

    Клиентіңізден алғанын растауын өтініңіз.

    Обратитесь к вашему клиенту с просьбой подтвердить получение.

    Өкінішке қарай, сіздің аударма әлі алынған жоқ.

    К сожалению, ваш перевод еще не получен.

    Сіздің төлемге қатысты құжаттарыңыз төлемші-банкіге жіберілді.

    Ваши документы, относящиеся к платежам, были отосланы банку-плательщику.

    Төлемді бізден шығын өндіріп алмай-ақ төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, не взимая расходов с нас.

    Төлемді біздің шотқа шығысқа жатқызбай-ақ төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, не отнеся расходы на наш счет.

    Төлемді сіздегі біздің шотта дебеттеп төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, дебетуя у вас наш счет.

    Төлемді бенефициардың сіздегі шотында кредиттеп төлеңізші.

    Пожалуйста, осуществите платеж, кредитуя счет бенефициара у вас.

    Бізге төлем тапсырмаңыздың күні мен нөмірін хабарлаңызшы.

    Пожалуйста, сообщите нам дату и номер вашего платежного поручения.

    Бізге бенефициардың есімін хабарлаңызшы.

    Пожалуйста, сообщите нам имя бенефициара.

    Бізге 14 мың теңге соманың сіздердегі шотымызда қашан кредиттелгенін хабарлаңызшы.

    Сообщите нам, когда сумма 14 тысяч тенге была кредитована у вас нашему счету.

    Бізге 14 мың теңге соманың сіздердегі шотымызда неліктен кешіктіріліп кредиттелгенін хабарлаңызшы.

    Сообщите нам, почему сумма в 14 тысяч тенге была кредитована у вас нашему счету с задержкой.

    Біздің шығынымыз болып табылатын сома біздің шотқа кредиттелді.

    Сумма, представляющая наши расходы, была кредитована нашему счету.

    Аккредетив бойынша өтелген сома біздің банкінің шотына жазылды.

    Сумма, представляющая покрытие по аккредитиву, была записана на счет нашего банка.

    Біздің клиент бізбен байланыс жасап, аударманы әлі алмағанын хабарлады.

    Наш клиент связался с нами и сообщил, что он еще не получил перевод.

    Егер сұрақтарыңыз болса, бізбен байланыс жасағайсыз.

    Если у вас будут вопросы, пожалуйста, свяжитесь с нами.

    Біз сіздің аудармаңыздың сомасын қайтаруын өтініп, клиентімізбен хабарластық та.

    Мы уже обратились к нашему клиенту с просьбой возвратить сумму вашего перевода.

    Біз сіздің корреспондент-банкіңізбен байланыс жасадық, одан жауап күтіп отырмыз. Жауап алған бойда сізге дереу хабарлаймыз.

    Мы связались с вашим банком-корреспондентом и ждем от него ответа. Когда получим ответ мы немедленно известим вас.

    Біз сіздің … нөмірлі шотыңызды кредиттедік.

    Мы кредитовали ваш счет за номером …

    Шығынды шегеріп тастап төлеңізші.

    Пожалуйста, платите за вычетом расходов.

    Төлемнің қашан төленгенін хабарлаңызшы.

    Пожалуйста, сообщите нам дату, когда был осуществлен платеж.

    Бізге өз референсіңіздің нөмірін көрсетіңізші.

    Пожалуйста, укажите нам номер вашего референса.

    Бізге бенефициардың толық мекенжайын беріңізші.

    Пожалуйста, дайте нам полный адрес бенефициара.

    Біз Сәлім мырзаға 60000 тенге төлегенімізді хабарлаймыз. Осыған орай қолхатты қоса тіркеп отырмыз.

    Сообщаем, что мы заплатили 60000 тенге господину Салиму. При сем прилагаем расписку.

    Сіздің нұсқауыңызға сәйкес біз айтылып отырған шотты бүгін дебеттедік.

    В соответствии с вашими указаниями мы сегодня дебетовали счет, о котором идет речь.

    Біз сізден 11 наурызға дейін жауап алмағандықтан ісімізді жауып, мұрағатқа өткіземіз.

    Так как мы не получили от вас ответа до 11 марта, мы закрываем наше дело и сдаем в архив.

    Біз құжаттарымызды (мұрағатымызды) тексергенде аталған соманың алынғанын таба алмадық.

    Проверив наши документы (архивы), мы не обнаружили получение вышеуказанной суммы.

    Соманы уақтылы аударғаныңыз үшін сізге алғыс айтамыз.

    Благодарим вас за то, что вы своевременно перевели сумму.

    Алушы соманы мүмкіндігінше тезірек төлеулеріңізді талап етіп отыр.

    Получатель настаивает, чтобы вы выплатили сумму как можно скорее.

    Мазалағанымыз үшін кешірім сұраймыз. Біз 15 қаңтардағы аудармаңыздың алынғанын қуаттаймыз.

    Просим извинить за причиненное беспокойство. Мы подтверждаем получение вашего перевода от 15 января.

    Төлемнің кешіктірілгені үшін (төлемді кідірткеніміз үшін) кешірім сұраймыз.

    Мы просим извинить за задержку в платеже (за то, что мы задержали платеж).

    Біздің өтінішіміздің тез орындалғаны үшін сізге алғыс айтамыз.

    Благодарим вас за то, что быстро выполнили нашу просьбу.

    Жаңа нұсқаулықты Халық банкіне жолдауларыңызды ұсынамыз.

    Просим, чтобы вы отправили новые инструкции Народному банку.

    Халық банкі осы соманың төленуін талап етуде.

    Народный банк настаивает на оплате этой суммы.

    Олар құжатқа қол қойылуын талап етуде. Сондай-ақ олар бұл қаражатты мүмкіндігінше тез аударуларыңызды талап етіп отыр.

    Они настаивают на том, чтобы на документе была поставлена подпись. А также они требуют, чтобы вы перевели эти средства как можно скорее.

    Бұл құжатты қол қоюға кеше жіберу керек еді.

    Этот документ следовало направить на подпись вчера.

    Сіз фирмамен дереу байланыс жасауыңыз керек еді.

    Вам нужно было связаться с фирмой немедленно.

    Олардың құжатты фирма басқарушысының атына жолдауының қажеті жоқ еді.

    Им не нужно было отправлять документ на имя управляющего фирмой.

    Валюталандырудың жақсы мерзімінде төлеңіз.

    Оплатите хорошим сроком валютирования.

    Біз валюталандырудың жақсы мерзімі туралы уағдаласамыз.

    Мы договариваемся о хорошем сроке валютирования.

    Банк аталмыш мәмілеге қатысты мүмкіндіктің бәрін жасайды.

    Банк сделает все возможное относительно вышеназванной сделки.

    Біз сіздің тілектеріңізге орай әрекет етуге тырысамыз.

    Мы постараемся поступить в соответствии с вашими пожеланиями.

    Өкінішке қарай, сіздің банк берген қате нұсқаулар бізді … АҚШ доллары сомасында шығасыға ұшыратты.

    К сожалению, ошибочные указания, данные вашим банком, привели к потерям на сумму… долларов США для нас.

    Біз сізден өз кітаптарымыздан аталмыш соманы таба алмағанымызға назар аударуыңызды сұраймыз. Бұл орайда өз шотымыздың көшірмесін қоса тіркеп отырмыз және сіздердегі шотымызды … сомамен кредиттеп, бізге хабарлауыңызды сұраймыз.

    Просим вас заметить, что мы не нашли в наших книгах вышеназванной суммы. Прилагаем при этом копию нашего счета и просим кредитовать у вас наш счет суммой … и уведомить нас.

    Біз аудармаңыздың сомасын қайтаруды сұрап өз клиентімізге өтініш жасадық, бірақ ол бұл мәселе жөнінде жауап бермей, хатымызды өзімізге қайтарды.

    Мы уже обращались к нашему клиенту с просьбой возвратить сумму вашего перевода, но он вернул нам наше письмо, не дав ответа по этому вопросу.

    Тауарды өтейтін құжаттарды қоса тіркеп отырмыз, бұл құжаттармен...

    Прилагаем документы, покрывающие товар, с которыми просим поступить...

    - біздің банкінің нұсқаулықтарына сәйкес;

    - в соответствии с инструкциями нашего банка;

    - алынған нұсқаулықтарға орай;

    - согласно полученным инструкциям;

    - акцепт (ризалық);

    - для того, чтобы получить акцепт;

    - өтініш бланкін алу үшін әрекет етулеріңізді сұраймыз.

    - бланк заявления.

    Біз сізге тапсырма бойынша төлемнің төленіп те қойғанын хабарлағымыз келеді.

    Мы хотели сообщить вам, что мы уже осуществили платеж по поручению.

    Мен банкіде чек кітапшасын ашқым келеді.

    Я хотел бы открыть чековый счет в банке.

    Сіздің жеке басыңызды куәландыратын қайсыбір құжат көрсетуіңіз керек.

    Вам необходимо показать какой-либо документ удостоверяющий личность.

    Мен чек кітапшасынан ақша алғым келеді.

    Я бы хотел снять деньги с чекового счета.

    Вы хотите, чтобы вам выдали по чеку наличные деньги?

    Ия, дәл солай. Мен мұны қалай етсем екен?

    Да, именно так. Как мне сделать это?

    Мына жолға соманы санмен жазыңыз.

    На этой строке напишите сумму в цифрах.

    Сіз соманы жазбаша жазуыңыз керек.

    Вам нужно написать сумму прописью.

    Бұл үшінші жолға жазылады.

    Это пишется на третьей строке.

    Соманың аяғынан “доллар” деген сөзге дейін сызық жүргізіңіз.

    Проведите линию от конца суммы до слова “доллары”.

    Соманы ешкім өзгерте алмауы үшін … арасын сызып тастаңыз.

    Сделайте прочерк между …, чтобы никто не мог изменить сумму.

    Сіз күнін көрсетіп, оның (бланкінің) оң жақтағы төменгі бұрышына қол қоюды ұмытып кетіпсіз.

    Вы забыли поставить число и подписать его (бланк) в нижнем правом углу.

    Күні көрсетілетін жерде айы жазбаша жазылады.

    В строке, где обозначается дата, месяц пишется прописью.

    Жоғарғы оң жақ бұрышына күнін қойыңыз.

    Дату проставьте в верхнем правом углу.

    Бланкінің сыртқы бетіне қолыңызды қойыңыз.

    Поставьте свою подпись на обратной стороне бланка.

    Қызмет көрсету үшін біз екі пайыз аламыз.

    За услуги мы берем два процента.

    Мен чекті жоғалтып алдым, енді не істеймін?

    Я потерял чек, что мне теперь делать?

    Сіз чектердің нөмірін білесіз бе? Чектің нөмірлерін айтыңыз.

    Вы знаете номера чеков? Скажите номера чеков.

    Мен оларды жазып алғанмын.

    Я их записал.

    Мынау бланкіні толтырып, барлық осы ақпаратты көрсетіңізші.

    Пожалуйста, заполните этот бланк, указав всю эту информацию.

    Сәлеметсіз бе! Менің шотқа ақша салғым келеді.

    Здравствуйте! Я хотел(-а) бы положить деньги на счет.

    Жинақ (депозиттік) кітапшаңызды беріңізші.

    Дайте, пожалуйста, Вашу сберегательную (депозитную) книжку.

    Бес мың теңге.

    Пять тысяч тенге.

    Менің шоттан ақша алуым қажет.

    Мне необходимо снять деньги со счета.

    Жүз доллар.

    Сто долларов.

    Бізде төлем теңгемен төленеді.

    У нас выплата производится в тенге.

    Мен қарсы емеспін.

    Я не возражаю.

    Сіздің жинақ шотыңызда бес жүз теңге қалды.

    На вашем сберегательном счете осталось пятьсот тенге.

    Мен депозитке ақша салғым келеді. Мұны қалай ету керек?

    Я хотел(-а) бы положить деньги на депозит. Как это сделать?

    Салым немесе депозит бланкісін толтырыңыз.

    Заполните бланк вклада или депозита.

    Я хотел(-а) бы узнать курс российского рубля в тенге.

    Айырбастау бағамы бір доллар үшін 120 теңге.

    Курс обмена составляет 120 тенге за доллар.

    Доллардың басқа валюталарға қатысты бағамы түсіп (өсіп) келеді.

    Курс доллара продолжает падать (расти) по отношению к другим валютам.

    Мен доллар сатып алғым келеді.

    Я хотел(-а) бы купить доллары.

    Екі жүз доллар, мүмкін болса, құны жүз долларлық екі купюр берсеңіз.

    Двести долларов, если можно, две купюры достоинством сто долларов.

    Міне ақшаңыз.

    Вот ваши деньги.

    Рахмет.

    Спасибо.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды ұйымдастыру

  • 9 Банк инновациялары

    Инновация сөзбе-сөз “новацияға (жаңа енгізілімге) жұмсалған инвестиция” дегенді білдіреді. Жаңа енгізілім бұрын болмаған қайсыбір жаңалық болып табылады. Азаматтық құқыққа сәйкес жаңа енгізілім тараптар жасасқан бір міндеттемені басқасымен ауыстыру туралы олардың келісімі дегенді білдіреді. Осындай ауыстырудың нәтижесі де жаңа енгізілім дегенді білдіреді.

    Инновация буквально означает “инвестиция в новацию”. Новация представляет собой какое-то новшество, ранее не существовавшее. В соответствии с гражданским правом новация означает соглашение сторон о замене одного заключенного ими обязательства другим. Результат такой замены и означает нововведение.

    Банк инновациясы – жаңа банк өнімі немесе операция (технология) нысанында іске асырылған банкінің инновациялық қызметінің ақырғы нәтижесі.

    Банковская инновация – это реализованный в форме нового банковского продукта или операции (технологии) конечный результат инновационной деятельности банка.

    Банк өнімі деп банк көрсететін қызметтің материалдық тұрғыдан ресімделген бөлігі (карта, жинақ кітапшасы, жол чегі, электронды әмиян, т.б.). Банк өнімі қаржы нарығында сатуға арналған зат түрінде болады.

    Под банковским продуктом подразумевается материально оформленная часть банковской услуги (карта, сберегательная книжка, дорожный чек, электронный кошелек и т.д.). Банковский продукт имеет вид вещи, предназначенный для продажи на финансовом рынке.

    Жаңа банк өнімі:

    Новый банковский продукт:

    - жеке-дара;

    - единичный;

    - көпшілік қолды түрлерге бөлінеді.

    - массовый.

    Жеке-дара банк өнімі — жеке өнім. Зат ретінде оны басқа банк өнімдерінің арасында бөлектеп тұратын тек өзіне ғана тән сипатты ерекшеліктері болады. Мысалы, нақты асыл металдан шекілген белгілі бір салмағы бар нақты мәнет, нақты жылжымайтын мүлік, нақты эмитент-банкінің облигациясы, т.б. Оның сатып алушыларының айқын белгіленген шеңбері болады. Сондықтан ол нақты тұтынушыларға арналған есеппен шығарылады.

    Единичный банковский продукт — это индивидуальный продукт. Как вещь, он имеет характерные, только ему присущие особенности, которые выделяют его среди других банковских продуктов. Например, конкретная монета из конкретного драгоценного металла определенной массы, конкретная недвижимость, облигация конкретного эмитента-банка и др. Он имеет четко определенный круг своих покупателей. Поэтому он выпускается в расчете на конкретных потребителей.

    Көпшілік қолды банк өнімі — айқын жеке-дара сипаты жоқ өнім. Оның ерекше сипатты белгілері жоқ. Ол өнім түрлері немесе қаржы активі бойынша ғана ерекшеленеді, мысалы, банк депозиті, банк шоты, мемлекеттік ішкі немесе барлық түрдегі мунипицалдық қарыз облигациялары, т.б. Көпшілік қолды қаржы өнімі тұтынушылар мен инвесторлардың қалың қауымына арналған есеппен шығарылады.

    Массовый банковский продукт — это продукт без четко выраженной индивидуальности. У него нет особых характерных черт. Он различается только по видам продукта или финансового актива, например, банковский депозит, банковский счет, облигации государственного внутреннего или муниципального займа всех видов и др. Массовый финансовый продукт выпускается в расчете на широкий круг потребителей и инвесторов.

    Ол көлемі немесе саны үлестемелетін өнім. Бұл көлем шығару кезінде белгіленеді. Көлем мөлшері көптеген факторлармен: акционерлік банкінің жарғылық капиталымен, тұтынушылардың сұранымымен, т.б. айқындалады. Лимиттелетін банк өнімдеріне акциялар, облигациялар, несие келісімдерінің түрлері, т.б. жатады. Ол нақты сатып алушыға арналған есеппен шығарылады.

    Это продукт, объем или количество которого строго квотируется. Этот объем устанавливается при выпуске. Размер объема определяется многими факторами: размером уставного капитала акционерного банка, спросом потребителей, и т.д. К лимитируемым банковским продуктам относятся акции, облигации, виды кредитных соглашений и др. Он выпускается в расчете на конкретного покупателя.

    Лимиттелмеген банк өнімі – шығарылу көлемі (саны) ешқандай үлестемемен шектелмеген өнім. Ол ықтимал әлеуетті сатып алушыға арналған есеппен шығарылады. Лимиттелмеген банк өніміне: пластикалық есептесу және несиелік карталар, банк шоттары, т.б. жатады.

    Нелимитированный банковский продукт представляет собой продукт, объем (количество) выпуска которого не ограничен никакими квотами. Он выпускается в расчете на возможного потенциального покупателя. К нелимитированному банковскому продукту относятся: пластиковые расчетные и кредитные карты, банковские счета и т.п.

    Жаңа банк өнімі:

    Новый банковский продукт может быть в форме:

    - мүлік;

    - имущества;

    - мүліктік құқық нысанында болуы мүмкін.

    - имущественного права.

    Мүлік деген меншіктің материалдық объектісі, мысалы, ақша, алтынның өлшемді құймасы, мәнет, бағалы қағаздар, т.б.

    Имущество представляет собой материальный объект собственности, например, деньги, мерные слитки золота, монеты, ценные бумаги и др.

    Мүліктік құқықтың мәнісі белгілі бір мүлікті иелену, билеу, пайдалану құқығы дегенді білдіреді. Мүліктік құқық нысанындағы банк өніміне банк шотының шарты, несиелік келісімдер, т.б. сияқтылар жатады.

    Имущественное право означает право владеть, распоряжаться и пользоваться определенным имуществом. К банковскому продукту в форме имущественных прав относятся такие документы, как договор банковского счета, кредитные соглашения и т.п.

    Банк операциясы дегеніміз банк капиталын басқару жөніндегі белгілі бір міндеттерді шешуге бағытталған әрекеттердің рәсімі. Банк операцияларына:

    Банковские операции представляют собой процедуру действий, направленную на решение определенной задачи по управлению банковским капиталом. К банковским операциям относятся:

    - ақшалай қаражат пен бағалы қағаздар қозғалысын бақылау мен есепке алу нысандары;

    - формы контроля и учета движения денежных средств и ценных бумаг;

    - қаржы көрсеткіштерін жоспарлау әдістері;

    - методы планирования финансовых показателей;

    - әртүрлі қаржы жоспарларын жасау әдіснамасы;

    - методология составления финансовых планов разных видов;

    - қаржы талдауының тәсілдері;

    - приемы финансового анализа;

    - банкіде қаржы жұмысын ұйымдастыру нысандары;

    - формы организации финансовой работы в банке;

    - капиталды интерактивтік және басқа ұқсас инвестициялау мен басқа да әрекеттер жатады.

    - интерактивное и другое аналогичное инвестирование капитала и другие действия.

    Банк инновациясының өміршеңдік циклі – белгілі бір уақыт кезеңі, бұл кезең бойына банк өнімі немесе операция белсенді өміршеңдік күшке ие болады және банкіге өнімгер (өндіруші) және инновация сатушы ретінде белгілі бір пайда немесе басқадай нақты тиімділік әкеледі. Өміршеңдік циклі тұжырымдамасының инновациялар өндірісін жоспарлауда және банк аясындағы инновациялық үдерісті ұйымдастыруда зор маңызы бар. Оның мәні мынадан көрініс табады: банк инновациясының өміршеңдік циклінің тұжырымдамасы:

    Жизненный цикл банковской инновации – это определенный период времени, в течение которого банковский продукт или операция обладает активной жизненной силой и приносит банку как продуценту (производителю) и продавцу инновации определенную прибыль или другую реальную выгоду. Концепция жизненного цикла имеет важное значение при планировании производства инноваций и организации инновационного процесса в банковской сфере. Это значение проявляется в том, что концепция жизненного цикла банковской инновации:

    - шаруашылық қызметті қазіргі уақыт тұрғысынан да, оның даму келешегі тұрғысынан да талдауға банк басшысын және оның маркетингілік қызметін мәжбүр етеді;

    - вынуждает руководителя банка и его маркетинговую службу анализировать хозяйственную деятельность как с позиции настоящего времени, так и с точки зрения перспектив ее развития;

    - инновациялардың шығарылымын жоспарлау жөніндегі (идеяларды іздестіру, инновациялық үдерісті ұйымдастыру, банк инновациясын жасау, оны нарықта жылжыту және қайта тарату), сондай-ақ инновацияларды сатып алу жөніндегі (сұранымды зерттеу, банк маркетингі, бенгмаркетинг) жүйелі жұмыстың қажеттілігін негіздейді;

    - обосновывает необходимость систематической работы по планированию выпуска инноваций (поиск идей, организация инновационного процесса, создание банковской инновации, ее продвижение на рынке и диффузия), а также по приобретению инноваций (изучение спроса, банковский маркетинг, бенгмаркетинг);

    - инновацияны талдау және жоспарлау тетігінің негізі болып табылады.

    - является основой механизма анализа и планирования инновации.

    На какие элементы можно разделить процесс планирования банковской инновации?

    Банк инновациясын жоспарлау жөніндегі барлық қызметті мыналарды қамтитын бірқатар нышандарға бөлуге болады:

    Всю деятельность по планированию банковской инновации можно разделить на ряд элементов, которые включают в себя:

    - қаржы нарығын зерттеу;

    - исследование финансового рынка;

    - нарықтың осы активі бойынша банк инновациясы нарығын зерттеу;

    - исследование рынка банковской инновации по данному активу рынка;

    - банк инновациясы өміршеңдігінің ұзақтығын зерттеу;

    - исследование продолжительности жизни банковской инновации;

    - банк инновациясын әзірлеу (яғни банк өнімін немесе жаңа операцияны жасау);

    - разработку банковской инновации (т.е. производство банковского продукта или новой операции);

    - баға саясаты;

    - политику цен;

    - жарнама;

    - рекламу;

    - банк инновациясын жылжыту жөніндегі шаралар;

    - мероприятия по продвижению банковской инновации;

    - банк инновациясын сатуды (өткізуді) ұйымдастыру;

    - организацию продажи (сбыта) банковской инновации;

    - банк инновациясын қайта тарату (диффузия).

    - диффузию банковской инновации.

    Жаңа банк өнімінің өміршеңдік циклі жеті сатыны қамтиды:

    Жизненный цикл нового банковского продукта включает в себя семь стадий:

    - жаңа банк өнімін әзірлеу;

    - разработка нового банковского продукта;

    - нарыққа шығу;

    - выход на рынок;

    - нарықтың дамуы;

    - развитие рынка;

    - нарықтың тұрақтануы;

    - стабилизация рынка;

    - нарықтың өрлеуі;

    - уменьшение рынка;

    - нарықтың азаюы;

    - подъем рынка;

    - нарықтың құлдырауы.

    - падение рынка.

    Своп субъектілер арасында міндеттемелерді немесе активтерді айырбастау жөніндегі валюталық операция болып табылады.

    Своп представляет собой валютную операцию по обмену между субъектами обязательствами или активами.

    Своп:

    Своп подразделяется на:

    - валюталық;

    - валютный;

    - пайыздық;

    - процентный;

    - валюталық-пайыздық;

    - валютно-процентный;

    - нөл купондық своп болып бөлінеді.

    - своп с нулевым купоном.

    Валюталық своп валютаны сатып алу және сонымен бір мезгілде форвардтық сату (депорт) немесе валютаны сату және сонымен бір мезгілде форвардтық сатып алу (репорт) болып табылады.

    Валютный своп представляет собой покупку и одновременную форвардную продажу валюты (депорт) или, наоборот, продажу и одновременную форвардную покупку валюты (репорт).

    Пайыздық своп – қарыз қаражаты бойынша пайыздық мөлшерлемелерді айырбастау.

    Процентный своп – это обмен процентными ставками по заемным средствам.

    Валюталық-пайыздық своп валютамен де, пайызбен де айырбастау болып табылады. Своптың бұл түрі бірнеше қатысушылар арасында жасасылуы мүмкін.

    Валютно-процентный своп представляет собой обмен как валютами, так и процентами. Этот вид свопа может быть заключен между несколькими участниками.

    Нөлдік купонмен жасалатын своптың мәні мынада: купонсыз облигацияның эмитенті тіркелген кірісті бір мезгілде пайыздық своп және жыл сайынғы кері төлем жолымен өзгермелі пайыздық мөлшерлеме бойынша айырбастауы мүмкін.

    Сущность свопа с нулевым купоном заключается в том, что эмитент бескупонной облигации может осуществить обмен фиксированного дохода по плавающей процентной ставке путем одновременного процентного свопа и обратного ежегодного платежа.

    НОУ шот депозиттік салым мен ағымдағы шоттың ұштастырылуы болып табылады. НОУ шоттың иесі 30 күн бұрын хабар алған кезде “өндіріп алу туралы айналыстағы бұйрықтар” деп жазуға және оларды есеп айырысу чектері ретінде төлемдер үшін пайдалануға құқылы болады. НОУ шот бойынша иесіне шот жабылғаннан кейін ғана қайтарылатын салымның міндетті ең аз қалдығы, сондай-ақ салымның қатаң мақсаты белгіленеді.

    Счет НОУ представляет соединение депозитного вклада и текущего счета. Владелец счета НОУ имеет право при уведомлении за 30 дней выписать “обращающиеся приказы об изъятии” и использовать их для платежей как расчетные чеки. По счету НОУ устанавливается обязательный минимальный остаток вклада, который возвращается владельцу только после закрытия счета, а также строгое назначение вклада.

    Своптарды жинақтау операциясы банкімен своп туралы шарт жасасуды және оны банк своп туралы шарттың екінші тарабын іздеп тапқанға дейін сақтандыруды (әдетте фьючерстермен) көздейді. Мысалы, банк инвестормен пайыздық мөлшерлемелерді айырбастау туралы шарт жасасады, сонымен бір мезгілде пайыздық мөлшерлеме шамасын сақтандырады.

    Операция по складированию свопов предполагает заключение договора о свопе с банком и его страхование (обычно фьючерсами) до того момента, пока банк не подыщет вторую сторону договора о свопе. Например, банк заключает с инвестором договор об обмене процентными ставками и одновременно производит страхование величины процентной ставки.

    В чем состоит содержание операции по сочетанию контокоррента с овердрафтом?

    Бұл операцияның мазмұны ақшалай төлемдерді төлеу кезінде, әсіресе валюталық есеп айырысу кезінде оларды бірге пайдалануда. Ақшалай қаражат иеленушінің шотына жасасқан келісімшарт бойынша төлем мерзімінен бұрын түскен кезде ол конторренттік шотқа есептеледі. Егер төлем мерзімі ақшаның түсуінен бұрын басталған болса, онда инвестор банк овердрафтысын пайдаланады. Овердрафт бойынша несие және ол бойынша пайыздар банкіге ақшаның иеленуші шотына түсуі сәтінде қайтарылады.

    Содержание этой операции состоит в их совместном использовании при денежных платежах, особенно при валютных расчетах. Когда денежные средства поступают на счет владельца раньше наступления срока платежа по заключенным контрактам, то они зачисляются на контокоррентный счет. Если срок платежа наступает раньше срока поступления денег, то инвестор использует овердрафт банка. Возврат кредита банку по овердрафту и процентов по нему будет произведен в момент поступления денег на счет владельца.

    Казахско-русский экономический словарь > Банк инновациялары

  • 10 Банк инновациялары

    Инновация сөзбе-сөз “новацияға (жаңа енгізілімге) жұмсалған инвестиция” дегенді білдіреді. Жаңа енгізілім бұрын болмаған қайсыбір жаңалық болып табылады. Азаматтық құқыққа сәйкес жаңа енгізілім тараптар жасасқан бір міндеттемені басқасымен ауыстыру туралы олардың келісімі дегенді білдіреді. Осындай ауыстырудың нәтижесі де жаңа енгізілім дегенді білдіреді.

    Инновация буквально означает “инвестиция в новацию”. Новация представляет собой какое-то новшество, ранее не существовавшее. В соответствии с гражданским правом новация означает соглашение сторон о замене одного заключенного ими обязательства другим. Результат такой замены и означает нововведение.

    Банк инновациясы – жаңа банк өнімі немесе операция (технология) нысанында іске асырылған банкінің инновациялық қызметінің ақырғы нәтижесі.

    Банковская инновация – это реализованный в форме нового банковского продукта или операции (технологии) конечный результат инновационной деятельности банка.

    Банк өнімі деп банк көрсететін қызметтің материалдық тұрғыдан ресімделген бөлігі (карта, жинақ кітапшасы, жол чегі, электронды әмиян, т.б.). Банк өнімі қаржы нарығында сатуға арналған зат түрінде болады.

    Под банковским продуктом подразумевается материально оформленная часть банковской услуги (карта, сберегательная книжка, дорожный чек, электронный кошелек и т.д.). Банковский продукт имеет вид вещи, предназначенный для продажи на финансовом рынке.

    Жаңа банк өнімі:

    Новый банковский продукт:

    - жеке-дара;

    - единичный;

    - көпшілік қолды түрлерге бөлінеді.

    - массовый.

    Жеке-дара банк өнімі — жеке өнім. Зат ретінде оны басқа банк өнімдерінің арасында бөлектеп тұратын тек өзіне ғана тән сипатты ерекшеліктері болады. Мысалы, нақты асыл металдан шекілген белгілі бір салмағы бар нақты мәнет, нақты жылжымайтын мүлік, нақты эмитент-банкінің облигациясы, т.б. Оның сатып алушыларының айқын белгіленген шеңбері болады. Сондықтан ол нақты тұтынушыларға арналған есеппен шығарылады.

    Единичный банковский продукт — это индивидуальный продукт. Как вещь, он имеет характерные, только ему присущие особенности, которые выделяют его среди других банковских продуктов. Например, конкретная монета из конкретного драгоценного металла определенной массы, конкретная недвижимость, облигация конкретного эмитента-банка и др. Он имеет четко определенный круг своих покупателей. Поэтому он выпускается в расчете на конкретных потребителей.

    Көпшілік қолды банк өнімі — айқын жеке-дара сипаты жоқ өнім. Оның ерекше сипатты белгілері жоқ. Ол өнім түрлері немесе қаржы активі бойынша ғана ерекшеленеді, мысалы, банк депозиті, банк шоты, мемлекеттік ішкі немесе барлық түрдегі мунипицалдық қарыз облигациялары, т.б. Көпшілік қолды қаржы өнімі тұтынушылар мен инвесторлардың қалың қауымына арналған есеппен шығарылады.

    Массовый банковский продукт — это продукт без четко выраженной индивидуальности. У него нет особых характерных черт. Он различается только по видам продукта или финансового актива, например, банковский депозит, банковский счет, облигации государственного внутреннего или муниципального займа всех видов и др. Массовый финансовый продукт выпускается в расчете на широкий круг потребителей и инвесторов.

    Ол көлемі немесе саны үлестемелетін өнім. Бұл көлем шығару кезінде белгіленеді. Көлем мөлшері көптеген факторлармен: акционерлік банкінің жарғылық капиталымен, тұтынушылардың сұранымымен, т.б. айқындалады. Лимиттелетін банк өнімдеріне акциялар, облигациялар, несие келісімдерінің түрлері, т.б. жатады. Ол нақты сатып алушыға арналған есеппен шығарылады.

    Это продукт, объем или количество которого строго квотируется. Этот объем устанавливается при выпуске. Размер объема определяется многими факторами: размером уставного капитала акционерного банка, спросом потребителей, и т.д. К лимитируемым банковским продуктам относятся акции, облигации, виды кредитных соглашений и др. Он выпускается в расчете на конкретного покупателя.

    Лимиттелмеген банк өнімі – шығарылу көлемі (саны) ешқандай үлестемемен шектелмеген өнім. Ол ықтимал әлеуетті сатып алушыға арналған есеппен шығарылады. Лимиттелмеген банк өніміне: пластикалық есептесу және несиелік карталар, банк шоттары, т.б. жатады.

    Нелимитированный банковский продукт представляет собой продукт, объем (количество) выпуска которого не ограничен никакими квотами. Он выпускается в расчете на возможного потенциального покупателя. К нелимитированному банковскому продукту относятся: пластиковые расчетные и кредитные карты, банковские счета и т.п.

    Жаңа банк өнімі:

    Новый банковский продукт может быть в форме:

    - мүлік;

    - имущества;

    - мүліктік құқық нысанында болуы мүмкін.

    - имущественного права.

    Мүлік деген меншіктің материалдық объектісі, мысалы, ақша, алтынның өлшемді құймасы, мәнет, бағалы қағаздар, т.б.

    Имущество представляет собой материальный объект собственности, например, деньги, мерные слитки золота, монеты, ценные бумаги и др.

    Мүліктік құқықтың мәнісі белгілі бір мүлікті иелену, билеу, пайдалану құқығы дегенді білдіреді. Мүліктік құқық нысанындағы банк өніміне банк шотының шарты, несиелік келісімдер, т.б. сияқтылар жатады.

    Имущественное право означает право владеть, распоряжаться и пользоваться определенным имуществом. К банковскому продукту в форме имущественных прав относятся такие документы, как договор банковского счета, кредитные соглашения и т.п.

    Банк операциясы дегеніміз банк капиталын басқару жөніндегі белгілі бір міндеттерді шешуге бағытталған әрекеттердің рәсімі. Банк операцияларына:

    Банковские операции представляют собой процедуру действий, направленную на решение определенной задачи по управлению банковским капиталом. К банковским операциям относятся:

    - ақшалай қаражат пен бағалы қағаздар қозғалысын бақылау мен есепке алу нысандары;

    - формы контроля и учета движения денежных средств и ценных бумаг;

    - қаржы көрсеткіштерін жоспарлау әдістері;

    - методы планирования финансовых показателей;

    - әртүрлі қаржы жоспарларын жасау әдіснамасы;

    - методология составления финансовых планов разных видов;

    - қаржы талдауының тәсілдері;

    - приемы финансового анализа;

    - банкіде қаржы жұмысын ұйымдастыру нысандары;

    - формы организации финансовой работы в банке;

    - капиталды интерактивтік және басқа ұқсас инвестициялау мен басқа да әрекеттер жатады.

    - интерактивное и другое аналогичное инвестирование капитала и другие действия.

    Банк инновациясының өміршеңдік циклі – белгілі бір уақыт кезеңі, бұл кезең бойына банк өнімі немесе операция белсенді өміршеңдік күшке ие болады және банкіге өнімгер (өндіруші) және инновация сатушы ретінде белгілі бір пайда немесе басқадай нақты тиімділік әкеледі. Өміршеңдік циклі тұжырымдамасының инновациялар өндірісін жоспарлауда және банк аясындағы инновациялық үдерісті ұйымдастыруда зор маңызы бар. Оның мәні мынадан көрініс табады: банк инновациясының өміршеңдік циклінің тұжырымдамасы:

    Жизненный цикл банковской инновации – это определенный период времени, в течение которого банковский продукт или операция обладает активной жизненной силой и приносит банку как продуценту (производителю) и продавцу инновации определенную прибыль или другую реальную выгоду. Концепция жизненного цикла имеет важное значение при планировании производства инноваций и организации инновационного процесса в банковской сфере. Это значение проявляется в том, что концепция жизненного цикла банковской инновации:

    - шаруашылық қызметті қазіргі уақыт тұрғысынан да, оның даму келешегі тұрғысынан да талдауға банк басшысын және оның маркетингілік қызметін мәжбүр етеді;

    - вынуждает руководителя банка и его маркетинговую службу анализировать хозяйственную деятельность как с позиции настоящего времени, так и с точки зрения перспектив ее развития;

    - инновациялардың шығарылымын жоспарлау жөніндегі (идеяларды іздестіру, инновациялық үдерісті ұйымдастыру, банк инновациясын жасау, оны нарықта жылжыту және қайта тарату), сондай-ақ инновацияларды сатып алу жөніндегі (сұранымды зерттеу, банк маркетингі, бенгмаркетинг) жүйелі жұмыстың қажеттілігін негіздейді;

    - обосновывает необходимость систематической работы по планированию выпуска инноваций (поиск идей, организация инновационного процесса, создание банковской инновации, ее продвижение на рынке и диффузия), а также по приобретению инноваций (изучение спроса, банковский маркетинг, бенгмаркетинг);

    - инновацияны талдау және жоспарлау тетігінің негізі болып табылады.

    - является основой механизма анализа и планирования инновации.

    На какие элементы можно разделить процесс планирования банковской инновации?

    Банк инновациясын жоспарлау жөніндегі барлық қызметті мыналарды қамтитын бірқатар нышандарға бөлуге болады:

    Всю деятельность по планированию банковской инновации можно разделить на ряд элементов, которые включают в себя:

    - қаржы нарығын зерттеу;

    - исследование финансового рынка;

    - нарықтың осы активі бойынша банк инновациясы нарығын зерттеу;

    - исследование рынка банковской инновации по данному активу рынка;

    - банк инновациясы өміршеңдігінің ұзақтығын зерттеу;

    - исследование продолжительности жизни банковской инновации;

    - банк инновациясын әзірлеу (яғни банк өнімін немесе жаңа операцияны жасау);

    - разработку банковской инновации (т.е. производство банковского продукта или новой операции);

    - баға саясаты;

    - политику цен;

    - жарнама;

    - рекламу;

    - банк инновациясын жылжыту жөніндегі шаралар;

    - мероприятия по продвижению банковской инновации;

    - банк инновациясын сатуды (өткізуді) ұйымдастыру;

    - организацию продажи (сбыта) банковской инновации;

    - банк инновациясын қайта тарату (диффузия).

    - диффузию банковской инновации.

    Жаңа банк өнімінің өміршеңдік циклі жеті сатыны қамтиды:

    Жизненный цикл нового банковского продукта включает в себя семь стадий:

    - жаңа банк өнімін әзірлеу;

    - разработка нового банковского продукта;

    - нарыққа шығу;

    - выход на рынок;

    - нарықтың дамуы;

    - развитие рынка;

    - нарықтың тұрақтануы;

    - стабилизация рынка;

    - нарықтың өрлеуі;

    - уменьшение рынка;

    - нарықтың азаюы;

    - подъем рынка;

    - нарықтың құлдырауы.

    - падение рынка.

    Своп субъектілер арасында міндеттемелерді немесе активтерді айырбастау жөніндегі валюталық операция болып табылады.

    Своп представляет собой валютную операцию по обмену между субъектами обязательствами или активами.

    Своп:

    Своп подразделяется на:

    - валюталық;

    - валютный;

    - пайыздық;

    - процентный;

    - валюталық-пайыздық;

    - валютно-процентный;

    - нөл купондық своп болып бөлінеді.

    - своп с нулевым купоном.

    Валюталық своп валютаны сатып алу және сонымен бір мезгілде форвардтық сату (депорт) немесе валютаны сату және сонымен бір мезгілде форвардтық сатып алу (репорт) болып табылады.

    Валютный своп представляет собой покупку и одновременную форвардную продажу валюты (депорт) или, наоборот, продажу и одновременную форвардную покупку валюты (репорт).

    Пайыздық своп – қарыз қаражаты бойынша пайыздық мөлшерлемелерді айырбастау.

    Процентный своп – это обмен процентными ставками по заемным средствам.

    Валюталық-пайыздық своп валютамен де, пайызбен де айырбастау болып табылады. Своптың бұл түрі бірнеше қатысушылар арасында жасасылуы мүмкін.

    Валютно-процентный своп представляет собой обмен как валютами, так и процентами. Этот вид свопа может быть заключен между несколькими участниками.

    Нөлдік купонмен жасалатын своптың мәні мынада: купонсыз облигацияның эмитенті тіркелген кірісті бір мезгілде пайыздық своп және жыл сайынғы кері төлем жолымен өзгермелі пайыздық мөлшерлеме бойынша айырбастауы мүмкін.

    Сущность свопа с нулевым купоном заключается в том, что эмитент бескупонной облигации может осуществить обмен фиксированного дохода по плавающей процентной ставке путем одновременного процентного свопа и обратного ежегодного платежа.

    НОУ шот депозиттік салым мен ағымдағы шоттың ұштастырылуы болып табылады. НОУ шоттың иесі 30 күн бұрын хабар алған кезде “өндіріп алу туралы айналыстағы бұйрықтар” деп жазуға және оларды есеп айырысу чектері ретінде төлемдер үшін пайдалануға құқылы болады. НОУ шот бойынша иесіне шот жабылғаннан кейін ғана қайтарылатын салымның міндетті ең аз қалдығы, сондай-ақ салымның қатаң мақсаты белгіленеді.

    Счет НОУ представляет соединение депозитного вклада и текущего счета. Владелец счета НОУ имеет право при уведомлении за 30 дней выписать “обращающиеся приказы об изъятии” и использовать их для платежей как расчетные чеки. По счету НОУ устанавливается обязательный минимальный остаток вклада, который возвращается владельцу только после закрытия счета, а также строгое назначение вклада.

    Своптарды жинақтау операциясы банкімен своп туралы шарт жасасуды және оны банк своп туралы шарттың екінші тарабын іздеп тапқанға дейін сақтандыруды (әдетте фьючерстермен) көздейді. Мысалы, банк инвестормен пайыздық мөлшерлемелерді айырбастау туралы шарт жасасады, сонымен бір мезгілде пайыздық мөлшерлеме шамасын сақтандырады.

    Операция по складированию свопов предполагает заключение договора о свопе с банком и его страхование (обычно фьючерсами) до того момента, пока банк не подыщет вторую сторону договора о свопе. Например, банк заключает с инвестором договор об обмене процентными ставками и одновременно производит страхование величины процентной ставки.

    В чем состоит содержание операции по сочетанию контокоррента с овердрафтом?

    Бұл операцияның мазмұны ақшалай төлемдерді төлеу кезінде, әсіресе валюталық есеп айырысу кезінде оларды бірге пайдалануда. Ақшалай қаражат иеленушінің шотына жасасқан келісімшарт бойынша төлем мерзімінен бұрын түскен кезде ол конторренттік шотқа есептеледі. Егер төлем мерзімі ақшаның түсуінен бұрын басталған болса, онда инвестор банк овердрафтысын пайдаланады. Овердрафт бойынша несие және ол бойынша пайыздар банкіге ақшаның иеленуші шотына түсуі сәтінде қайтарылады.

    Содержание этой операции состоит в их совместном использовании при денежных платежах, особенно при валютных расчетах. Когда денежные средства поступают на счет владельца раньше наступления срока платежа по заключенным контрактам, то они зачисляются на контокоррентный счет. Если срок платежа наступает раньше срока поступления денег, то инвестор использует овердрафт банка. Возврат кредита банку по овердрафту и процентов по нему будет произведен в момент поступления денег на счет владельца.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банк инновациялары

  • 11 кассалық операциялар

    Кассалық операциялар дегеніміз банкінің қолма-қол ақшаны инкассолаумен, сақтаумен және берумен байланысты қызметі.

    Под кассовыми операциями понимается деятельность банка, связанная с инкассацией, хранением и выдачей наличных денег.

    Коммерциялық банкілер кассалық операцияларды жүргізу кезінде қандай заңнамалық актілерді басшылыққа алады?

    Какими законодательными актами руководствуются коммерческие банки при проведении кассовых операций?

    Бұл салада банкілер “Қазақстан Республикасындағы банкілер және банк қызметі туралы” ҚР Заңын, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен Кассалық операцияларды жүргізу тәртібін басшылыққа алады.

    В этой сфере банки руководствуются Законом РК “О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан”, а также Порядком ведения кассовых операций, утвержденным Уполномоченным органом.

    Уәкілетті орган бекіткен ережелер бойынша кәсіпорындар кассада банк кәсіпорындардың басшыларымен келісе отырып белгілейтін лимит шегінде қолма-қол ақша ұстай алатындай болып көзделген. Белгіленген лимиттен тыс нақты ақшаны кәсіпорын өзіне қызмет көрсететін банкімен келісілген тәртіппен және мерзімде банкіге өткізуге міндетті. Кәсіпорын кассасындағы нақты ақша қалдығының лимиті кәсіпорын қызметінің ерекшеліктерін және ақша түсімін инкассолауды басшылыққа ала отырып белгіленеді.

    По утвержденным уполномоченным органом правилам, предусмотрено, что предприятия могут иметь в кассе наличные деньги в пределах лимита, устанавливаемого банком, по согласованию с руководителями предприятий. Денежную наличность сверх установленного лимита предприятие обязано сдавать в банк в порядке и в сроки, согласованные с обслуживающим его банком. Лимит остатка наличных денег в кассе предприятия устанавливается исходя из особенностей деятельности предприятия и инкассации выручки.

    Қолма-қол ақша:

    Наличные деньги могут сдаваться:

    - банкілердің күндізгі және кешкі кассаларына;

    - в дневные и вечерние кассы банков;

    - инкассаторларға;

    - инкассаторам;

    - кейіннен банкіге өткізу үшін кәсіпорындардағы банкілерге арналған бірлескен кассаларға;

    - в объединенные кассы на предприятиях для последующей сдачи в банк;

    - жасалған шарттар негізінде банкілердің шоттарына аудару үшін байланыс кәсіпорындарына өткізіледі.

    - предприятиям связи для перечисления на счета банков на основе заключенных договоров.

    Банкілердегі қолма-қол ақша сақтық қорлары мен айналым кассасына бөлінеді.

    Денежная наличность в банках распределяется в резервные фонды и оборотную кассу.

    Олардың айырмашылығы мынада: сақтық қорларының ақшасы әлі айналысқа жіберілмеген немесе айналыстан алынған деп саналады, сондықтан қолданыстағы ережелерге сәйкес оны тек уәкілетті органның рұқсатымен пайдалануға болады. Айналым кассасындағы ақша айналыстағы ақша болып есептеледі, сондықтан оны беру қосымша рұқсатты қажет етпейді.

    Их различия заключаются в том, что деньги резервных фондов считаются еще не выпущенными в обращение или изъятыми из обращения, поэтому, в соответствии с действующими правилами использовать их можно только с разрешения уполномоченного органа. Деньги, находящиеся в оборотной кассе, считаются деньгами в обращении, и их выдача не требует дополнительных разрешений.

    Қолма-қол ақша мына шарттар сақталғанда:

    Наличные деньги выдаются при соблюдении следующих условий:

    - егер қаражатқа қажеттілік белгіленген ережелерге сәйкес қолма-қол ақшамен қанағаттандырылуға тиіс болса (еңбекақы төлеу үшін, ауыл шаруашылығы өнімін сатып алу үшін ақша беру, іссапар және шаруашылық шығындары), есеп айырысу шотында нақты қаражат болған жағдайда;

    - при наличии средств на расчетном счете, если потребность в средствах в соответствии с установленными правилами должна удовлетворяться наличными деньгами (выдача денег на оплату труда, на закупку сельскохозяйственной продукции, командировочные и хозяйственные расходы);

    - қаражатты төлеу мерзімі басталғанда беріледі.

    - при наступлении сроков выплаты средств.

    Кассалық операциялар бөлімі ақша қабылдау және беру үшін құрылады, онда кіріс, шығыс, кіріс-шығыс, кешкі кассалар, ақша майдалайтын кассалар, ақшалай түсімді қайта есептейтін кассалар болуы мүмкін.

    Отдел кассовых операций создается для приема и выдачи денег, в котором могут быть приходные, расходные, приходно-расходные, вечерние кассы, кассы для размена денег, кассы для пересчета денежной выручки.

    Банк қолма-қол ақшаны клиенттердің және инкассаторлардың өздері келгенде қабылдайды.

    Банк принимает наличные деньги при личной явке клиентов и инкассаторов.

    Айналым кассасы банкіге түскен барлық қолма-қол ақшаны кіріске алумен және есеп айырысу операцияларын орындаумен айналысады. Айналым кассасынан кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге қолма-қол ақша да беріледі.

    Оборотная касса занимается оприходованием всех поступающих в банк наличных денег и выполнением расходных операций. Из оборотной кассы происходит и выдача наличных денег предприятиям, организациям, учреждениям.

    Банкінің кіріс кассалары қолма-қол ақшаны қандай құжаттардың негізінде қабылдайды?

    На основании каких документов приходные кассы банка принимают наличные деньги?

    Кіріс кассалары ақшаны хабарландыру бойынша қолма-қол ақшамен төленетін жарнапұлға қабылдайды, бұл хабарландыру клиент толтыратын үш нышаннан тұрады, олар: хабарландыру, түбіршек, ордер. Хабарландыруда ақшаның кімнен қабылданатыны, оның қай шотқа есептелетіні көрсетіледі, сома цифрмен және жазбаша жазылады, жарнапұлдың мақсаты көрсетіледі.

    Приходные кассы принимают деньги по объявлению на взнос наличными деньгами, которые состоят из трех элементов, заполняемых клиентом, – объявления, квитанции, ордера. В объявлении указывают от кого принимаются деньги, на какой счет они зачисляются, сумму цифрами и прописью, назначение взноса.

    Есеп айырысу шотынан қаражат алу кезінде (жалақыға, жәрдемақыға, іссапар шығынына, шаруашылық мұқтаждарға) банкіге ақша чектері ұсынылады.

    При снятии средств с расчетного счета (на заработную плату, пособия, командировочные расходы, хозяйственные нужды) в банк предоставляются денежные чеки.

    Чекті толтырумен бір мезгілде оның деректемелері кәсіпорында чек кітапшасында қалатын және растау құжаты болып табылатын түбіршекке көшіріледі. Чектер толық толтырылған (сомасы көрсетіліп, қол қойылып, мөр басылып расталған) соң қаражатты алуға уәкілетті адамдарға беріледі.

    Одновременно с заполнением чека его реквизиты переносятся на корешок, остающийся у предприятия в чековой книжке и являющийся оправдательным документом. Чеки после их полного заполнения (указания суммы, заверения подписями и печатями) выдаются лицам, уполномоченным на получение средств.

    Кассалық операциялардың жүзеге асырылуында қазіргі заманғы қандай үрдістер қадағаланады?

    Какие современные тенденции прослеживаются в осуществлении кассовых операций?

    Кассалық қызмет көрсетуді жақсарту және жеделдету үшін банк тәжірибесінде электронды банк қызметтерін көрсетудің пластикалық карталар мен банкоматтар пайдаланылатын қазіргі заманғы жүйелері енгізілуде.

    Для улучшения и ускорения кассового обслуживания в банковскую практику внедряются современные системы электронных банковских услуг с использованием пластиковых карт и банкоматов.

    * * *
    кассовые операции (қолма-қол ақшаны қабылдау, сақтау, беру түріндегі материалдық-техникалық рәсімдердің жиынтығы, кәсіпорындар, банкілер жеке және заңи тұлғалармен қолма-қол ақшалай қаражат алыс-берісін жүзеге асыруы)

    Казахско-русский экономический словарь > кассалық операциялар

  • 12 шот бойынша несие

    Казахско-русский экономический словарь > шот бойынша несие

  • 13 Банкілерді құру

    Қазақстанда банкілер акционерлік қоғам нысанында құрылады. Бұл үшін уәкілетті органның банк ашуға берген рұқсаты керек.

    В Казахстане банки создаются в форме акционерных обществ. Для этого необходимо разрешение уполномоченного органа на открытие банка.

    Банк Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен айқындалатын тәртіппен, банк заңнамасында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып құрылады.

    Банк создается в порядке, определяемом гражданским законодательством Республики Казахстан для юридических лиц, с учетом особенностей, установленных банковским законодательством.

    Банк құру үшін қандай шарттар талап етіледі? Бұл, сірә, өте күрделі үдеріс шығар?

    Какие условия требуются для создания банка? Это, наверное, очень сложный процесс?

    Иә, банк құру күрделі үдеріс болып табылады, оны құру барысында:

    Да, создание банка представляет собой сложный процесс, в течение которого:

    - банкінің болашақ құрылтайшыларының өзара қарым-қатынасы қалыптасады;

    - формируются взаимоотношения будущих учредителей банка;

    - мынадай қажетті құжаттар табыс етіледі:

    - представляются необходимые документы:

    мемлекеттік тіркеуге алу және банк операцияларын жүзеге асыруға лицензия беру туралы қузаухатпен қоса өтініш;

    заявление с ходатайством о государственной регистрации и выдаче лицензии на осуществление банковских операций;

    - банкінің жарғысы;

    - устав банка;

    - құрылтайшылық шарт;

    - учредительный договор;

    - құрылтайшылардың жалпы жиналысының хаттамасы;

    - протокол общего собрания учредителей;

    - несие ұйымын тіркеу үшін мемлекеттік баждың төленгені туралы куәлік;

    - свидетельство об уплате государственной пошлины за регистрацию кредитной организации;

    - құрылтайшылардың тізімі;

    - список учредителей;

    - аудиторлық ұйымның қорытындысы;

    - заключение аудиторской организации;

    - экономикалық негіздеме;

    - экономическое обоснование;

    - банк басшыларының құрамы туралы мәліметтер;

    - сведения о составе руководителей банка;

    - Ұлттық банкінің жарғылық капиталдың төленгені туралы банкінің қуаттамасы.

    - подтверждение банком об оплате уставного капитала Нацбанком.

    Демек, Қазақстанда несие ұйымы тек арнаулы рұқсат негізінде ғана жұмыс істейтін болды ғой?

    Значит, в Казахстане кредитная организация действует только на основании специального разрешения?

    Өте дұрыс. Ал бұл рұқсат лицензия деп аталады. Онда осы несие ұйымының жүзеге асыруына құқығы бар банк операциялары, сондай-ақ осы банк операцияларын жүзеге асыруға болатын валюта көрсетіледі.

    Совершенно верно. А это разрешение называется лицензией. В ней указываются банковские операции, на осуществление которых данная кредитная организация имеет право, а также валюта, в которой эти банковские операции могут осуществляться.

    Жаңадан құрылған банкіге мынадай лицензиялар берілуі мүмкін:

    Вновь организованному банку могут быть выданы следующие лицензии:

    - теңге түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - теңге және шетел валютасы түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыруға лицензия;

    -лицензия на привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - жеке тұлғалардың теңге түріндегі қаражатын салымға тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге;

    - жеке тұлғалардың теңге және шетел валютасы түріндегі салымдарын тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге и иностранной валюте;

    - бас лицензия.

    - генеральная лицензия.

    Біріншіден, бас лицензия теңге және валюта түріндегі қаражатпен барлық банк операцияларын орындауға лицензиясы бар банкіге беріледі. Екіншіден, бас лицензиясы бар банк белгіленген тәртіппен шетелде филиалдар аша алады және бейрезидент-банкілердің жарғылық капиталындағы үлестерді сатып ала алады.

    Во-первых, генеральная лицензия может быть выдана банку, имеющему лицензии на выполнение всех банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте. Во-вторых, банк, имеющий генеральную лицензию, может открывать в установленном порядке филиалы за рубежом и приобретать доли в уставном капитале банков-нерезидентов.

    Қазақстан банкілерінің жарғылық капиталдарды құрауы үшін шетел инвестицияларын тартуына рұқсат етіле ме?

    Допускается ли для формирования уставных капиталов казахстанских банков привлечение иностранных инвестиций?

    И¸, рұқсат етіледі. Шетел инвестициялары бар банкілер деп мыналар айтылады:

    Да, допускается. Под банками с иностранными инвестициями понимаются:

    - жарғылық капиталы резиденттер мен бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - банки, уставный капитал которых формируется за счет резидентов и нерезидентов;

    - шетел банкілері, яғни жарғылық капиталы бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - иностранные банки, т.е. банки, уставный капитал которых формируется за счет нерезидентов;

    - бейрезидент-банкілердің филиалдары.

    - филиалы банков-нерезидентов.

    Имеется ли лимит участия иностранного капитала в банковской системе страны?

    Иә, еліміздің банк жүйесіне шетел капиталының қатысуына шектеулер қойылған. Бұл шектеулер отандық коммерциялық банкілердің қалыптасуы және шетел банкілерінің экспансиясынан қорғау үшін неғұрлым қолайлы жағдайлар жасау мақсатын көздейді.

    Да, установлены ограничения на участие иностранного капитала в банковской системе страны. Эти ограничения преследуют цель создать наиболее благоприятные условия для становления отечественных коммерческих банков и защиты от экспансии зарубежных банков.

    Жарғылық қор қатысушылардың қосымша жарналар салуы есебінен де, банкіге жаңа қатысушылардың кіруі есебінен де ұлғайтылады.

    Увеличение уставного фонда осуществляется как за счет внесения участниками дополнительных взносов, так и за счет вступления в банк новых участников.

    Жаңа мүшелердің кіруі және олардың банкінің жарғылық капиталына салатын салымының мөлшері туралы мәселе қатысушылардың жалпы жиналысында шешіледі.

    Вопрос о вступлении новых членов и размерах их вклада в уставный капитал банка решается на общем собрании участников.

    Банкіге заңды және жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының резиденттері мен бейрезиденттері құрылтайшылар және акционерлер бола алады. Мемлекет тек Үкімет арқылы ғана құрылтайшы және акционер болады, ал Қазақстан Даму банкісіне сондай-ақ жергілікті органдар да акционерлер болуы мүмкін.

    Учредителями и акционерами банка могут быть юридические и физические лица - резиденты и нерезиденты Республики Казахстан. Государство может быть учредителем и акционером банка только в лице Правительства, а акционерами Банка развития Казахстана могут быть также и местные органы.

    Банкінің қызметі оның қайта құрылуы немесе таратылуы жолымен тоқтатылады.

    Прекращение деятельности банка происходит путем его реорганизации или ликвидации.

    Банк:

    Реорганизация банка происходит путем:

    - бірігу;

    - слияния;

    - қосылу;

    - присоединения;

    - бөліну;

    - разделения;

    - бөліп шығару;

    - выделения;

    - өзгерту жолымен қайта құрылады.

    - преобразования.

    Олар құқық мирасқорларына ауысады, яғни мерзімі бітпеген барлық құжаттар белгіленген тәртіппен құқықты мирасқорға табысталады.

    Они переходят к правопреемникам, т.е. все документы, сроки которых не истекли, передаются в установленном порядке правопреемнику.

    Коммерциялық банк ерікті тәртіппен де, мәжбүрлі тәртіппен де таратылуы мүмкін. Тек құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімімен ғана ерікті түрде таратылуы мүмкін. Мұнда ерікті түрде таратылу туралы шешім қабылдау сәтінде банк несиегерлердің алдындағы барлық міндеттемелерді орындауға тиіс. Демек, банк төлем төлеуге қабілетсіз болса, ерікті тәртіппен таратылу туралы шешім қабылдауға болмайды.

    Ликвидация коммерческого банка может происходить как в добровольном, так и в принудительном порядке. Добровольная ликвидация осуществляется только по решению общего собрания учредителей. При этом на момент принятия решения о добровольной ликвидации банк должен выполнить все обязательства перед кредиторами. Следовательно, решение о добровольной ликвидации не может быть принято, если банк является неплатежеспособным.

    Коммерциялық банк:

    Принудительная ликвидация коммерческого банка происходит по решению уполномоченного органа об отзыве у банка лицензии:

    - коммерциялық банкінің банк заңнамасын бұзғаны үшін;

    - за нарушение коммерческим банком банковского законодательства;

    - коммерциялық банкінің төлем төлеуге қабілетсіздігіне байланысты;

    - в связи с неплатежеспособностью коммерческого банка;

    - төрелік соттың банкіні банкрот деп тану туралы шешімімен банкіден лицензияны қайтарып алу туралы уәкілетті органның шешімі бойынша мәжбүрлеу тәртібімен таратылады.

    - решением арбитражного суда о признании банка банкротом.

    Казахско-русский экономический словарь > Банкілерді құру

  • 14 Банкілерді құру

    Қазақстанда банкілер акционерлік қоғам нысанында құрылады. Бұл үшін уәкілетті органның банк ашуға берген рұқсаты керек.

    В Казахстане банки создаются в форме акционерных обществ. Для этого необходимо разрешение уполномоченного органа на открытие банка.

    Банк Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен айқындалатын тәртіппен, банк заңнамасында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып құрылады.

    Банк создается в порядке, определяемом гражданским законодательством Республики Казахстан для юридических лиц, с учетом особенностей, установленных банковским законодательством.

    Банк құру үшін қандай шарттар талап етіледі? Бұл, сірә, өте күрделі үдеріс шығар?

    Какие условия требуются для создания банка? Это, наверное, очень сложный процесс?

    Иә, банк құру күрделі үдеріс болып табылады, оны құру барысында:

    Да, создание банка представляет собой сложный процесс, в течение которого:

    - банкінің болашақ құрылтайшыларының өзара қарым-қатынасы қалыптасады;

    - формируются взаимоотношения будущих учредителей банка;

    - мынадай қажетті құжаттар табыс етіледі:

    - представляются необходимые документы:

    мемлекеттік тіркеуге алу және банк операцияларын жүзеге асыруға лицензия беру туралы қузаухатпен қоса өтініш;

    заявление с ходатайством о государственной регистрации и выдаче лицензии на осуществление банковских операций;

    - банкінің жарғысы;

    - устав банка;

    - құрылтайшылық шарт;

    - учредительный договор;

    - құрылтайшылардың жалпы жиналысының хаттамасы;

    - протокол общего собрания учредителей;

    - несие ұйымын тіркеу үшін мемлекеттік баждың төленгені туралы куәлік;

    - свидетельство об уплате государственной пошлины за регистрацию кредитной организации;

    - құрылтайшылардың тізімі;

    - список учредителей;

    - аудиторлық ұйымның қорытындысы;

    - заключение аудиторской организации;

    - экономикалық негіздеме;

    - экономическое обоснование;

    - банк басшыларының құрамы туралы мәліметтер;

    - сведения о составе руководителей банка;

    - Ұлттық банкінің жарғылық капиталдың төленгені туралы банкінің қуаттамасы.

    - подтверждение банком об оплате уставного капитала Нацбанком.

    Демек, Қазақстанда несие ұйымы тек арнаулы рұқсат негізінде ғана жұмыс істейтін болды ғой?

    Значит, в Казахстане кредитная организация действует только на основании специального разрешения?

    Өте дұрыс. Ал бұл рұқсат лицензия деп аталады. Онда осы несие ұйымының жүзеге асыруына құқығы бар банк операциялары, сондай-ақ осы банк операцияларын жүзеге асыруға болатын валюта көрсетіледі.

    Совершенно верно. А это разрешение называется лицензией. В ней указываются банковские операции, на осуществление которых данная кредитная организация имеет право, а также валюта, в которой эти банковские операции могут осуществляться.

    Жаңадан құрылған банкіге мынадай лицензиялар берілуі мүмкін:

    Вновь организованному банку могут быть выданы следующие лицензии:

    - теңге түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - теңге және шетел валютасы түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыруға лицензия;

    -лицензия на привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - жеке тұлғалардың теңге түріндегі қаражатын салымға тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге;

    - жеке тұлғалардың теңге және шетел валютасы түріндегі салымдарын тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге и иностранной валюте;

    - бас лицензия.

    - генеральная лицензия.

    Біріншіден, бас лицензия теңге және валюта түріндегі қаражатпен барлық банк операцияларын орындауға лицензиясы бар банкіге беріледі. Екіншіден, бас лицензиясы бар банк белгіленген тәртіппен шетелде филиалдар аша алады және бейрезидент-банкілердің жарғылық капиталындағы үлестерді сатып ала алады.

    Во-первых, генеральная лицензия может быть выдана банку, имеющему лицензии на выполнение всех банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте. Во-вторых, банк, имеющий генеральную лицензию, может открывать в установленном порядке филиалы за рубежом и приобретать доли в уставном капитале банков-нерезидентов.

    Қазақстан банкілерінің жарғылық капиталдарды құрауы үшін шетел инвестицияларын тартуына рұқсат етіле ме?

    Допускается ли для формирования уставных капиталов казахстанских банков привлечение иностранных инвестиций?

    И¸, рұқсат етіледі. Шетел инвестициялары бар банкілер деп мыналар айтылады:

    Да, допускается. Под банками с иностранными инвестициями понимаются:

    - жарғылық капиталы резиденттер мен бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - банки, уставный капитал которых формируется за счет резидентов и нерезидентов;

    - шетел банкілері, яғни жарғылық капиталы бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - иностранные банки, т.е. банки, уставный капитал которых формируется за счет нерезидентов;

    - бейрезидент-банкілердің филиалдары.

    - филиалы банков-нерезидентов.

    Имеется ли лимит участия иностранного капитала в банковской системе страны?

    Иә, еліміздің банк жүйесіне шетел капиталының қатысуына шектеулер қойылған. Бұл шектеулер отандық коммерциялық банкілердің қалыптасуы және шетел банкілерінің экспансиясынан қорғау үшін неғұрлым қолайлы жағдайлар жасау мақсатын көздейді.

    Да, установлены ограничения на участие иностранного капитала в банковской системе страны. Эти ограничения преследуют цель создать наиболее благоприятные условия для становления отечественных коммерческих банков и защиты от экспансии зарубежных банков.

    Жарғылық қор қатысушылардың қосымша жарналар салуы есебінен де, банкіге жаңа қатысушылардың кіруі есебінен де ұлғайтылады.

    Увеличение уставного фонда осуществляется как за счет внесения участниками дополнительных взносов, так и за счет вступления в банк новых участников.

    Жаңа мүшелердің кіруі және олардың банкінің жарғылық капиталына салатын салымының мөлшері туралы мәселе қатысушылардың жалпы жиналысында шешіледі.

    Вопрос о вступлении новых членов и размерах их вклада в уставный капитал банка решается на общем собрании участников.

    Банкіге заңды және жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының резиденттері мен бейрезиденттері құрылтайшылар және акционерлер бола алады. Мемлекет тек Үкімет арқылы ғана құрылтайшы және акционер болады, ал Қазақстан Даму банкісіне сондай-ақ жергілікті органдар да акционерлер болуы мүмкін.

    Учредителями и акционерами банка могут быть юридические и физические лица - резиденты и нерезиденты Республики Казахстан. Государство может быть учредителем и акционером банка только в лице Правительства, а акционерами Банка развития Казахстана могут быть также и местные органы.

    Банкінің қызметі оның қайта құрылуы немесе таратылуы жолымен тоқтатылады.

    Прекращение деятельности банка происходит путем его реорганизации или ликвидации.

    Банк:

    Реорганизация банка происходит путем:

    - бірігу;

    - слияния;

    - қосылу;

    - присоединения;

    - бөліну;

    - разделения;

    - бөліп шығару;

    - выделения;

    - өзгерту жолымен қайта құрылады.

    - преобразования.

    Олар құқық мирасқорларына ауысады, яғни мерзімі бітпеген барлық құжаттар белгіленген тәртіппен құқықты мирасқорға табысталады.

    Они переходят к правопреемникам, т.е. все документы, сроки которых не истекли, передаются в установленном порядке правопреемнику.

    Коммерциялық банк ерікті тәртіппен де, мәжбүрлі тәртіппен де таратылуы мүмкін. Тек құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімімен ғана ерікті түрде таратылуы мүмкін. Мұнда ерікті түрде таратылу туралы шешім қабылдау сәтінде банк несиегерлердің алдындағы барлық міндеттемелерді орындауға тиіс. Демек, банк төлем төлеуге қабілетсіз болса, ерікті тәртіппен таратылу туралы шешім қабылдауға болмайды.

    Ликвидация коммерческого банка может происходить как в добровольном, так и в принудительном порядке. Добровольная ликвидация осуществляется только по решению общего собрания учредителей. При этом на момент принятия решения о добровольной ликвидации банк должен выполнить все обязательства перед кредиторами. Следовательно, решение о добровольной ликвидации не может быть принято, если банк является неплатежеспособным.

    Коммерциялық банк:

    Принудительная ликвидация коммерческого банка происходит по решению уполномоченного органа об отзыве у банка лицензии:

    - коммерциялық банкінің банк заңнамасын бұзғаны үшін;

    - за нарушение коммерческим банком банковского законодательства;

    - коммерциялық банкінің төлем төлеуге қабілетсіздігіне байланысты;

    - в связи с неплатежеспособностью коммерческого банка;

    - төрелік соттың банкіні банкрот деп тану туралы шешімімен банкіден лицензияны қайтарып алу туралы уәкілетті органның шешімі бойынша мәжбүрлеу тәртібімен таратылады.

    - решением арбитражного суда о признании банка банкротом.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банкілерді құру

  • 15 Кассалық операциялар

    Кассалық операциялар дегеніміз банкінің қолма-қол ақшаны инкассолаумен, сақтаумен және берумен байланысты қызметі.

    Под кассовыми операциями понимается деятельность банка, связанная с инкассацией, хранением и выдачей наличных денег.

    Коммерциялық банкілер кассалық операцияларды жүргізу кезінде қандай заңнамалық актілерді басшылыққа алады?

    Какими законодательными актами руководствуются коммерческие банки при проведении кассовых операций?

    Бұл салада банкілер “Қазақстан Республикасындағы банкілер және банк қызметі туралы” ҚР Заңын, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен Кассалық операцияларды жүргізу тәртібін басшылыққа алады.

    В этой сфере банки руководствуются Законом РК “О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан”, а также Порядком ведения кассовых операций, утвержденным Уполномоченным органом.

    Уәкілетті орган бекіткен ережелер бойынша кәсіпорындар кассада банк кәсіпорындардың басшыларымен келісе отырып белгілейтін лимит шегінде қолма-қол ақша ұстай алатындай болып көзделген. Белгіленген лимиттен тыс нақты ақшаны кәсіпорын өзіне қызмет көрсететін банкімен келісілген тәртіппен және мерзімде банкіге өткізуге міндетті. Кәсіпорын кассасындағы нақты ақша қалдығының лимиті кәсіпорын қызметінің ерекшеліктерін және ақша түсімін инкассолауды басшылыққа ала отырып белгіленеді.

    По утвержденным уполномоченным органом правилам, предусмотрено, что предприятия могут иметь в кассе наличные деньги в пределах лимита, устанавливаемого банком, по согласованию с руководителями предприятий. Денежную наличность сверх установленного лимита предприятие обязано сдавать в банк в порядке и в сроки, согласованные с обслуживающим его банком. Лимит остатка наличных денег в кассе предприятия устанавливается исходя из особенностей деятельности предприятия и инкассации выручки.

    Қолма-қол ақша:

    Наличные деньги могут сдаваться:

    - банкілердің күндізгі және кешкі кассаларына;

    - в дневные и вечерние кассы банков;

    - инкассаторларға;

    - инкассаторам;

    - кейіннен банкіге өткізу үшін кәсіпорындардағы банкілерге арналған бірлескен кассаларға;

    - в объединенные кассы на предприятиях для последующей сдачи в банк;

    - жасалған шарттар негізінде банкілердің шоттарына аудару үшін байланыс кәсіпорындарына өткізіледі.

    - предприятиям связи для перечисления на счета банков на основе заключенных договоров.

    Банкілердегі қолма-қол ақша сақтық қорлары мен айналым кассасына бөлінеді.

    Денежная наличность в банках распределяется в резервные фонды и оборотную кассу.

    Олардың айырмашылығы мынада: сақтық қорларының ақшасы әлі айналысқа жіберілмеген немесе айналыстан алынған деп саналады, сондықтан қолданыстағы ережелерге сәйкес оны тек уәкілетті органның рұқсатымен пайдалануға болады. Айналым кассасындағы ақша айналыстағы ақша болып есептеледі, сондықтан оны беру қосымша рұқсатты қажет етпейді.

    Их различия заключаются в том, что деньги резервных фондов считаются еще не выпущенными в обращение или изъятыми из обращения, поэтому, в соответствии с действующими правилами использовать их можно только с разрешения уполномоченного органа. Деньги, находящиеся в оборотной кассе, считаются деньгами в обращении, и их выдача не требует дополнительных разрешений.

    Қолма-қол ақша мына шарттар сақталғанда:

    Наличные деньги выдаются при соблюдении следующих условий:

    - егер қаражатқа қажеттілік белгіленген ережелерге сәйкес қолма-қол ақшамен қанағаттандырылуға тиіс болса (еңбекақы төлеу үшін, ауыл шаруашылығы өнімін сатып алу үшін ақша беру, іссапар және шаруашылық шығындары), есеп айырысу шотында нақты қаражат болған жағдайда;

    - при наличии средств на расчетном счете, если потребность в средствах в соответствии с установленными правилами должна удовлетворяться наличными деньгами (выдача денег на оплату труда, на закупку сельскохозяйственной продукции, командировочные и хозяйственные расходы);

    - қаражатты төлеу мерзімі басталғанда беріледі.

    - при наступлении сроков выплаты средств.

    Кассалық операциялар бөлімі ақша қабылдау және беру үшін құрылады, онда кіріс, шығыс, кіріс-шығыс, кешкі кассалар, ақша майдалайтын кассалар, ақшалай түсімді қайта есептейтін кассалар болуы мүмкін.

    Отдел кассовых операций создается для приема и выдачи денег, в котором могут быть приходные, расходные, приходно-расходные, вечерние кассы, кассы для размена денег, кассы для пересчета денежной выручки.

    Банк қолма-қол ақшаны клиенттердің және инкассаторлардың өздері келгенде қабылдайды.

    Банк принимает наличные деньги при личной явке клиентов и инкассаторов.

    Айналым кассасы банкіге түскен барлық қолма-қол ақшаны кіріске алумен және есеп айырысу операцияларын орындаумен айналысады. Айналым кассасынан кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге қолма-қол ақша да беріледі.

    Оборотная касса занимается оприходованием всех поступающих в банк наличных денег и выполнением расходных операций. Из оборотной кассы происходит и выдача наличных денег предприятиям, организациям, учреждениям.

    Банкінің кіріс кассалары қолма-қол ақшаны қандай құжаттардың негізінде қабылдайды?

    На основании каких документов приходные кассы банка принимают наличные деньги?

    Кіріс кассалары ақшаны хабарландыру бойынша қолма-қол ақшамен төленетін жарнапұлға қабылдайды, бұл хабарландыру клиент толтыратын үш нышаннан тұрады, олар: хабарландыру, түбіршек, ордер. Хабарландыруда ақшаның кімнен қабылданатыны, оның қай шотқа есептелетіні көрсетіледі, сома цифрмен және жазбаша жазылады, жарнапұлдың мақсаты көрсетіледі.

    Приходные кассы принимают деньги по объявлению на взнос наличными деньгами, которые состоят из трех элементов, заполняемых клиентом, – объявления, квитанции, ордера. В объявлении указывают от кого принимаются деньги, на какой счет они зачисляются, сумму цифрами и прописью, назначение взноса.

    Есеп айырысу шотынан қаражат алу кезінде (жалақыға, жәрдемақыға, іссапар шығынына, шаруашылық мұқтаждарға) банкіге ақша чектері ұсынылады.

    При снятии средств с расчетного счета (на заработную плату, пособия, командировочные расходы, хозяйственные нужды) в банк предоставляются денежные чеки.

    Чекті толтырумен бір мезгілде оның деректемелері кәсіпорында чек кітапшасында қалатын және растау құжаты болып табылатын түбіршекке көшіріледі. Чектер толық толтырылған (сомасы көрсетіліп, қол қойылып, мөр басылып расталған) соң қаражатты алуға уәкілетті адамдарға беріледі.

    Одновременно с заполнением чека его реквизиты переносятся на корешок, остающийся у предприятия в чековой книжке и являющийся оправдательным документом. Чеки после их полного заполнения (указания суммы, заверения подписями и печатями) выдаются лицам, уполномоченным на получение средств.

    Кассалық операциялардың жүзеге асырылуында қазіргі заманғы қандай үрдістер қадағаланады?

    Какие современные тенденции прослеживаются в осуществлении кассовых операций?

    Кассалық қызмет көрсетуді жақсарту және жеделдету үшін банк тәжірибесінде электронды банк қызметтерін көрсетудің пластикалық карталар мен банкоматтар пайдаланылатын қазіргі заманғы жүйелері енгізілуде.

    Для улучшения и ускорения кассового обслуживания в банковскую практику внедряются современные системы электронных банковских услуг с использованием пластиковых карт и банкоматов.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Кассалық операциялар

  • 16 Несие (кредит) ашу

    Біз... несие алғымыз келеді.

    Нам бы хотелось получить... кредит.

    Сіз бізге... аша аласыз ба?

    Можете ли вы нам открыть...?

    Мы хотели бы взять кредит в вашем банке.

    Біз сізге несие бере алар едік, бірақ сіздің оны қандай мақсатқа пайдаланбақ ниетте екеніңізді білгіміз келеді.

    Мы могли бы предоставить вам кредит, но нам хотелось бы знать, для каких целей вы намерены его использовать.

    Бізге несие... сатып алу үшін керек.

    Нам нужны кредиты для закупок...

    - средств связи.

    Біз несиені... үшін пайдаланамыз.

    Мы используем кредиты для...

    - түрлі объектілерді (кәсіпорындарды, комбинаттарды) салу

    - строительства различных объектов (предприятий, комбинатов)

    - финансирования науки и культуры.

    Несие есебінен біз... жүргізуді төлейтін боламыз.

    В счет кредитов мы будем оплачивать... (пусконаладочных работ).

    Біз несиеге... сатып алғымыз келеді.

    Мы хотели бы приобрести в кредит...

    - электронно-вычислительную технику.

    Казахско-русский экономический словарь > Несие (кредит) ашу

  • 17 акцептілік кредит

    Казахско-русский экономический словарь > акцептілік кредит

  • 18 ашық кредит

    Казахско-русский экономический словарь > ашық кредит

  • 19 валюталық кредит

    Казахско-русский экономический словарь > валюталық кредит

  • 20 дебет пен кредит

    Казахско-русский экономический словарь > дебет пен кредит

См. также в других словарях:

  • Электронные деньги — (Electronic money) Электронные деньги это денежные обязательства эмитента в электронном виде Все, что нужно знать об электронных деньгах история и развитие электронных денег, перевод, обмен и вывод электронных денег в различных платежных системах …   Энциклопедия инвестора

  • Депозит — (Deposit) Содержание Содержание Определение Размещение на депозите Понятие и правовая природа банковского вклада Нюансы российской банковской практики Депозитный сертификат Депози́т (банковский ) — это сумма , помещённая в на… …   Энциклопедия инвестора


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»