Перевод: с казахского на русский

с русского на казахский

Коммерциялық банкіде несие саясатын қандай орган айқындайды

  • 1 Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

    Акционерлік коммерциялық банкіде қандай орган басқарудың жоғары органы болып табылады?

    Какой орган является высшим органом управления в акционерном коммерческом банке?

    Коммерциялық банкінің жоғары органы – акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына сирек дегенде бір рет шақырылуға тиіс. Жалпы жиналысқа акционерлер немесе банк акционерлерінің сенімхат берілген өкілдері қатысады. Акционерлердің жиналысы қатысушылардың қажетті жиналымы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің қарауына ұсынылған мәселелерді шешуге құқылы.

    Высшим органом коммерческого банка является общее собрание акционеров, которое должно проходить не реже одного раза в год. На общем собрании присутствуют акционеры или представители акционеров банка на основании доверенностей. Собрание акционеров правомочно решать вынесенные на его рассмотрение вопросы, если участники обеспечивают необходимый кворум.

    Жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылатын мәселелер:

    Вопросы, отнесенные к исключительной компетенции собрания таковы:

    - қоғамның Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

    - внесение изменений и дополнений в Устав общества;

    - қайта құру;

    - реорганизация;

    - директорлардың сандық құрамын айқындау;

    - определение количественного состава директоров;

    -жарғылық капиталды көбейту;

    - увеличение уставного капитала;

    - атқарушы орган құру;

    - образование исполнительного органа;

    - аудиторды бекіту, т.б.

    - утверждение аудитора и др.

    Коммерциялық банкінің қызметіне жалпы басшылықты қандай орган жүзеге асырады?

    Какой орган осуществляет общее руководство деятельностью коммерческого банка?

    Банкінің қызметіне жалпы басшылықты Директорлар кеңесі жүзеге асырады.

    Общее руководство деятельностью банка осуществляет Совет директоров.

    Директорлар кеңесі мынадай атқарымдарды орындайды:

    Совет директоров выполняет следующие функции:

    - банк қызметінің басым бағыттарын айқындайды;

    - определяет приоритетные направления деятельности банка;

    - банкінің несие және басқа жоспарларының жобаларын қарайды;

    - рассматривает проекты кредитных и других планов банка;

    - банкінің кірісі мен шығысының және пайдасының жоспарларын бекітеді;

    - утверждает планы доходов, расходов и прибыли банка;

    - банк филиалдарын ашу және жабу туралы мәселелерді қарайды;

    - рассматривает вопросы об открытии и закрытии филиалов банка;

    - Банк басқармасының құрамын жасақтайды;

    - формирует состав Правления банка;

    - Банк басқармасының жұмысын бақылайды, т.б.

    - контролирует работу Правления банка и др.

    Банк басқармасы банкінің күнделікті (ағымдағы) қызметіне тікелей басшылық жасайды. Ол акционерлердің жалпы жиналысы мен Банк кеңесі алдында жауап береді. Басқарма Басқарманың төрағасынан, оның орынбасарларынан және басқа мүшелерден құралады. Мәжілістер тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. Дауыстар тең болған кезде Төрағаның дауысы шешуші дауыс болып табылады. Басқарманың шешімдері банк Басқармасы Төрағасының бұйрығы нысанында шығарылады.

    Правление банка осуществляет непосредственное руководство текущей деятельностью банка. Оно несет ответственность перед Общим собранием акционеров и Советом банка. Правление состоит из Председателя правления, его заместителей и других членов. Заседания Правления проводятся регулярно. Решения Правления принимаются большинством голосов. При равенстве голосов, голос Председателя является решающим. Решения Правления выносятся в форме приказа Председателя Правления банка.

    Несие саясатын банк басқармасының жанынан құрылатын Несие комитеті айқындайды.

    Кредитную политику определяет Кредитный комитет, который создается при правлении банка.

    Несие комитетінің құзыре-тіне мына мәселелер кіреді:

    В компетенцию Кредитного комитета входят следующие вопросы:

    - банкінің несие саясатын әзірлеу; тартылатын қаражаттың құрылымын айқындау және оны орналастыру;

    - разработка кредитной политики банка, определение структуры привлекаемых средств и их размещения;

    - несие беру жөніндегі қорытындыларды дайындау;

    - подготовка заключений по предоставлению ссуд;

    - инвестициялаумен және сенімгерлік операцияларды жүргізумен байланысты мәселелерді қарау кіреді.

    - рассмотрение вопросов, связанных с инвестированием и ведением трастовых операций.

    Коммерциялық банкінің орналасқан жерінен шалғай аумақтағы кәсіпорындар мен ұйымдарға – банк клиенттеріне оралымды несие-есеп айырысу қызметін көрсету мақсатымен филиалдар мен өкілдіктер ұйымдастыра алады.

    Коммерческий банк в целях оперативного кредитно-расчетного обслуживания предприятий и организаций – клиентов банка, территориально удаленных от места расположения коммерческого банка, может организовывать филиалы и представительства.

    Коммерциялық банк филиалы қызметінің оның өкілдігінің қызметінен айырмашылығы неде?

    В чем различия между филиалами коммерческого банка и его представительствами?

    Банк орналасқан жерден тысқары орналасқан және оның барлық міндеттерін немесе олардың бір бөлігін жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшелер банкінің филиалдары деп саналады. Филиал заңды тұлға емес және өзіне бас банк берген Ұлттық банкінің лицензиясында көзделген шекте берілген операцияларды жасайды. Ол өзін құрған коммерциялық банкінің атынан шарттар жасасады және өзгедей шаруашылық қызметті жүргізеді. Өкілдік коммерциялық банкінің оқшауландырылған бөлімшесі болып табылады, ол банкінің орналасқан жерінен тысқары орналасқан, заңды тұлға құқықтарына ие емес және оның дербес теңгерімі жоқ. Ол банкінің өкілдікті міндеттерін қамтамасыз ету, мәмілелер жасасу және өзгедей құқықтық әрекеттер жасау үшін құрылады. Өкілдік клиенттерге есеп айырысу-несие қызметін көрсетумен айналыспайды. Шаруашылық мақсатта есеп айырысу үшін оған ағымдағы шот ашылады.

    Филиалами банка считаются обособленные структурные подразделения, расположенные вне места его нахождения и осуществляющие все или часть его функции. Филиал не является юридическим лицом и совершает делегированные ему головным банком операции в пределах, предусмотренных лицензией Нацбанка. Он заключает договоры и ведет иную хозяйственную деятельность от имени коммерческого банка, его создавшего. Представительство является обособленным подразделением коммерческого банка, которое расположено вне места нахождения банка, не обладает правами юридического лица и не имеет самостоятельного баланса. Оно создается для обеспечения представительских функций банка, совершения сделок и иных правовых действий. Представительство не занимается расчетно-кредитным обслуживанием клиентов. Для осуществления хозяйственных расчетов ему открывается текущий счет.

    Казахско-русский экономический словарь > Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

  • 2 Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

    Акционерлік коммерциялық банкіде қандай орган басқарудың жоғары органы болып табылады?

    Какой орган является высшим органом управления в акционерном коммерческом банке?

    Коммерциялық банкінің жоғары органы – акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына сирек дегенде бір рет шақырылуға тиіс. Жалпы жиналысқа акционерлер немесе банк акционерлерінің сенімхат берілген өкілдері қатысады. Акционерлердің жиналысы қатысушылардың қажетті жиналымы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің қарауына ұсынылған мәселелерді шешуге құқылы.

    Высшим органом коммерческого банка является общее собрание акционеров, которое должно проходить не реже одного раза в год. На общем собрании присутствуют акционеры или представители акционеров банка на основании доверенностей. Собрание акционеров правомочно решать вынесенные на его рассмотрение вопросы, если участники обеспечивают необходимый кворум.

    Жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылатын мәселелер:

    Вопросы, отнесенные к исключительной компетенции собрания таковы:

    - қоғамның Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

    - внесение изменений и дополнений в Устав общества;

    - қайта құру;

    - реорганизация;

    - директорлардың сандық құрамын айқындау;

    - определение количественного состава директоров;

    -жарғылық капиталды көбейту;

    - увеличение уставного капитала;

    - атқарушы орган құру;

    - образование исполнительного органа;

    - аудиторды бекіту, т.б.

    - утверждение аудитора и др.

    Коммерциялық банкінің қызметіне жалпы басшылықты қандай орган жүзеге асырады?

    Какой орган осуществляет общее руководство деятельностью коммерческого банка?

    Банкінің қызметіне жалпы басшылықты Директорлар кеңесі жүзеге асырады.

    Общее руководство деятельностью банка осуществляет Совет директоров.

    Директорлар кеңесі мынадай атқарымдарды орындайды:

    Совет директоров выполняет следующие функции:

    - банк қызметінің басым бағыттарын айқындайды;

    - определяет приоритетные направления деятельности банка;

    - банкінің несие және басқа жоспарларының жобаларын қарайды;

    - рассматривает проекты кредитных и других планов банка;

    - банкінің кірісі мен шығысының және пайдасының жоспарларын бекітеді;

    - утверждает планы доходов, расходов и прибыли банка;

    - банк филиалдарын ашу және жабу туралы мәселелерді қарайды;

    - рассматривает вопросы об открытии и закрытии филиалов банка;

    - Банк басқармасының құрамын жасақтайды;

    - формирует состав Правления банка;

    - Банк басқармасының жұмысын бақылайды, т.б.

    - контролирует работу Правления банка и др.

    Банк басқармасы банкінің күнделікті (ағымдағы) қызметіне тікелей басшылық жасайды. Ол акционерлердің жалпы жиналысы мен Банк кеңесі алдында жауап береді. Басқарма Басқарманың төрағасынан, оның орынбасарларынан және басқа мүшелерден құралады. Мәжілістер тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. Дауыстар тең болған кезде Төрағаның дауысы шешуші дауыс болып табылады. Басқарманың шешімдері банк Басқармасы Төрағасының бұйрығы нысанында шығарылады.

    Правление банка осуществляет непосредственное руководство текущей деятельностью банка. Оно несет ответственность перед Общим собранием акционеров и Советом банка. Правление состоит из Председателя правления, его заместителей и других членов. Заседания Правления проводятся регулярно. Решения Правления принимаются большинством голосов. При равенстве голосов, голос Председателя является решающим. Решения Правления выносятся в форме приказа Председателя Правления банка.

    Несие саясатын банк басқармасының жанынан құрылатын Несие комитеті айқындайды.

    Кредитную политику определяет Кредитный комитет, который создается при правлении банка.

    Несие комитетінің құзыре-тіне мына мәселелер кіреді:

    В компетенцию Кредитного комитета входят следующие вопросы:

    - банкінің несие саясатын әзірлеу; тартылатын қаражаттың құрылымын айқындау және оны орналастыру;

    - разработка кредитной политики банка, определение структуры привлекаемых средств и их размещения;

    - несие беру жөніндегі қорытындыларды дайындау;

    - подготовка заключений по предоставлению ссуд;

    - инвестициялаумен және сенімгерлік операцияларды жүргізумен байланысты мәселелерді қарау кіреді.

    - рассмотрение вопросов, связанных с инвестированием и ведением трастовых операций.

    Коммерциялық банкінің орналасқан жерінен шалғай аумақтағы кәсіпорындар мен ұйымдарға – банк клиенттеріне оралымды несие-есеп айырысу қызметін көрсету мақсатымен филиалдар мен өкілдіктер ұйымдастыра алады.

    Коммерческий банк в целях оперативного кредитно-расчетного обслуживания предприятий и организаций – клиентов банка, территориально удаленных от места расположения коммерческого банка, может организовывать филиалы и представительства.

    Коммерциялық банк филиалы қызметінің оның өкілдігінің қызметінен айырмашылығы неде?

    В чем различия между филиалами коммерческого банка и его представительствами?

    Банк орналасқан жерден тысқары орналасқан және оның барлық міндеттерін немесе олардың бір бөлігін жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшелер банкінің филиалдары деп саналады. Филиал заңды тұлға емес және өзіне бас банк берген Ұлттық банкінің лицензиясында көзделген шекте берілген операцияларды жасайды. Ол өзін құрған коммерциялық банкінің атынан шарттар жасасады және өзгедей шаруашылық қызметті жүргізеді. Өкілдік коммерциялық банкінің оқшауландырылған бөлімшесі болып табылады, ол банкінің орналасқан жерінен тысқары орналасқан, заңды тұлға құқықтарына ие емес және оның дербес теңгерімі жоқ. Ол банкінің өкілдікті міндеттерін қамтамасыз ету, мәмілелер жасасу және өзгедей құқықтық әрекеттер жасау үшін құрылады. Өкілдік клиенттерге есеп айырысу-несие қызметін көрсетумен айналыспайды. Шаруашылық мақсатта есеп айырысу үшін оған ағымдағы шот ашылады.

    Филиалами банка считаются обособленные структурные подразделения, расположенные вне места его нахождения и осуществляющие все или часть его функции. Филиал не является юридическим лицом и совершает делегированные ему головным банком операции в пределах, предусмотренных лицензией Нацбанка. Он заключает договоры и ведет иную хозяйственную деятельность от имени коммерческого банка, его создавшего. Представительство является обособленным подразделением коммерческого банка, которое расположено вне места нахождения банка, не обладает правами юридического лица и не имеет самостоятельного баланса. Оно создается для обеспечения представительских функций банка, совершения сделок и иных правовых действий. Представительство не занимается расчетно-кредитным обслуживанием клиентов. Для осуществления хозяйственных расчетов ему открывается текущий счет.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

  • 3 Коммерциялық банкінің пассив операциялары

    Коммерциялық банкінің ресурстары меншікті және тартылынды қаражаттың есебінен құралады. Банкінің меншікті ресурстарына мыналар жатады:

    Ресурсы коммерческого банка формируются за счет собственных и привлеченных средств. К собственным ресурсам банка относятся:

    - жарғылық капитал;

    - уставный капитал;

    - сақтық және арнаулы қорлар;

    - резервный и специальные фонды;

    - міндетті сақтық қорлар;

    - обязательные резервы;

    - сақтандыру сақтық қорлары;

    - страховые резервы;

    - бөлінбеген пайда.

    - нераспределенная прибыль.

    Жарғылық капитал қатысушылардың меншікті қаражаты есебінен құралады және банкінің өтемпаздығы үшін жұмсалады. Жарғылық капиталдың ең аз мөлшерін уәкілетті орган айқындайды.

    Уставный капитал формируется за счет собственных средств участников и служит для ликвидности банка. Минимальный размер уставного капитала определяется уполномоченным органом.

    Банкінің сақтық қоры пайдадан аударылатын қаражат есебінен құралады және банкінің негізгі қызметі кезінде шеккен залалды жабу үшін қызмет етеді. Қордың ең аз шамасы жарғылық капитал шамасының 15%-ын құрайды.

    Резервный фонд банка формируется за счет отчислений от прибыли и служит для покрытия убытков, возникающих при основной деятельности банка. Минимальная величина фонда составляет 15% от величины уставного капитала.

    Арнаулы қорлар:

    Специальные фонды формируются для:

    - экономикалық ынталандыру;

    - экономического стимулирования;

    - негізгі қорлардың тозуы;

    - износа основных фондов;

    - өндірістік мақсат үшін құралады.

    - производственного назначения.

    Міндетті сақтық қорлар несие бойынша және бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан болатын ықтимал шығасыны жабу үшін құралады.

    Обязательные резервы формируются для покрытия возможных потерь по ссудам и от операций с ценными бумагами.

    Сақтандыру сақтық қорлары бағалы қағаздарға салынған салымдардың ықтимал құнсыздануы мен берілген несие бойынша шығасыны қамтамасыз ету үшін құрылады.

    Страховые резервы создаются под возможное обесценение вложений в ценные бумаги и потери по выданным кредитам.

    Бөлінбейтін пайданы пайданың бюджетке төленетін төлемдерден, сақтық капиталға, арнаулы қорларға аударымдардан, дивиденд төлегеннен кейін қалған бөлігі құрайды.

    Часть прибыли, остающаяся после платежей в бюджет, отчислений в резервный капитал, специальные фонды и выплаты дивидендов формируют нераспределенную прибыль.

    Тартылынды қаражат мынадай банк операциялары арқылы құралады:

    Привлеченные средства формируются посредством следующих банковских операций:

    - басқа заңды тұлғалардан алынған несие мен қарызды тарту;

    - привлечение кредитов и займов, полученных от других юридических лиц;

    - депозиттік операциялар.

    - депозитные операции.

    Депозиттік операциялар деп заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражатын банкілердің белгілі бір мерзімге не талап етілмелі салымға тарту жөніндегі операцияларын айтады.

    Депозитными называют операции банков по привлечению денежных средств юридических и физических лиц во вклады на определенный срок либо до востребования.

    Депозиттік операциялардың объектісі – депозиттер — депозиттік операциялардың субъектілері банкіге салатын және банк операцияларын жүзеге асырудың қолданыстағы тәртібіне орай банкіде белгілі бір уақытқа сақталатын ақшалай қаражат сомасы.

    Объектом депозитных операций являются депозиты — суммы денежных средств, которые субъекты депозитных операций вносят в банк и, которые на определенное время оседают на счетах в банке в силу действующего порядка осуществления банковских операций.

    Депозиттер үш топқа бөлінеді:

    Депозиты подразделяются на три группы:

    - мерзімдік депозиттер;

    - срочные депозиты;

    - талап етілмелі депозиттер;

    - депозиты до востребования;

    - халықтың аманаттық салымы.

    - сберегательные вклады населения.

    Мерзімдік депозиттер мерзіміне қарай жіктеледі:

    Срочные депозиты классифицируются в зависимости от их срока:

    - 3 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком до 3 месяцев;

    - 3 айдан 6 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 3 до 6 месяцев;

    - 6 айдан 9 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 6 до 9 месяцев;

    - 9 айдан 12 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 9 до 12 месяцев;

    - 12 айдан жоғары мерзімдегі депозиттер.

    - депозиты со сроком свыше 12 месяцев.

    Олар шоттарда сақталатын қаражаттың сипаты мен тиесілілігіне қарай жіктеледі. Олар мыналар болуы мүмкін:

    Они классифицируются в зависимости от характера и принадлежности средств, хранящихся на счетах. Это могут быть:

    - түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің есеп айырысу, ағымдағы, бюджеттік шоттарындағы қаражат;

    - средства на расчетных, текущих, бюджетных счетах предприятий, организаций и учреждений разных форм собственности;

    - түрлі (нысаналы экономикалық мақсаттар бойынша) қорларды сақтау жөніндегі арнаулы шоттардағы қаражат;

    - средства на специальных счетах по хранению различных (по целевому экономическому назначению) фондов;

    - кәсіпорындардың күрделі салымдарға арналған меншікті қаражаты;

    - собственные средства предприятий, предназначенные для капитальных вложений;

    - кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу шоттарындағы қаражат;

    - средства предприятий и организаций в расчетных счетах;

    - басқа банкілермен есеп айырысу жөніндегі корреспонденттік шоттардағы қаражат;

    - средства на корреспондентских счетах по расчетам с другими банками;

    - жергілікті бюджеттердің қаражаты, т.б.

    - средства местных бюджетов и др.

    Банкілер аманат салымдар-дың сақталу ерекшеліктеріне қарай олардың мынадай түрлерін пайдаланады:

    Банками, в зависимости от особенностей их хранения, используются следующие виды сберегательных вкладов:

    - мерзімдік;

    - срочные;

    - қосымша жарналы мерзімдік;

    - срочные с дополнительными взносами;

    - ұтыстық;

    - выигрышные;

    - ақшалай-заттай ұтыстық;

    - денежно-вещевые выигрышные;

    - жастарға арналған сыйлықақылы;

    - молодежно-премиальные;

    - шартты;

    - условные;

    - ұсынушыға арналған;

    - на предъявителя;

    - ағымдағы шоттар;

    - текущие счета;

    - талап етілмелі;

    - до востребования;

    - аманаттық сертификаттар;

    - сберегательные сертификаты;

    - пластикалық карточкалар.

    - пластиковые карточки.

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкінің пассив операциялары

  • 4 Коммерциялық банкінің пассив операциялары

    Коммерциялық банкінің ресурстары меншікті және тартылынды қаражаттың есебінен құралады. Банкінің меншікті ресурстарына мыналар жатады:

    Ресурсы коммерческого банка формируются за счет собственных и привлеченных средств. К собственным ресурсам банка относятся:

    - жарғылық капитал;

    - уставный капитал;

    - сақтық және арнаулы қорлар;

    - резервный и специальные фонды;

    - міндетті сақтық қорлар;

    - обязательные резервы;

    - сақтандыру сақтық қорлары;

    - страховые резервы;

    - бөлінбеген пайда.

    - нераспределенная прибыль.

    Жарғылық капитал қатысушылардың меншікті қаражаты есебінен құралады және банкінің өтемпаздығы үшін жұмсалады. Жарғылық капиталдың ең аз мөлшерін уәкілетті орган айқындайды.

    Уставный капитал формируется за счет собственных средств участников и служит для ликвидности банка. Минимальный размер уставного капитала определяется уполномоченным органом.

    Банкінің сақтық қоры пайдадан аударылатын қаражат есебінен құралады және банкінің негізгі қызметі кезінде шеккен залалды жабу үшін қызмет етеді. Қордың ең аз шамасы жарғылық капитал шамасының 15%-ын құрайды.

    Резервный фонд банка формируется за счет отчислений от прибыли и служит для покрытия убытков, возникающих при основной деятельности банка. Минимальная величина фонда составляет 15% от величины уставного капитала.

    Арнаулы қорлар:

    Специальные фонды формируются для:

    - экономикалық ынталандыру;

    - экономического стимулирования;

    - негізгі қорлардың тозуы;

    - износа основных фондов;

    - өндірістік мақсат үшін құралады.

    - производственного назначения.

    Міндетті сақтық қорлар несие бойынша және бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан болатын ықтимал шығасыны жабу үшін құралады.

    Обязательные резервы формируются для покрытия возможных потерь по ссудам и от операций с ценными бумагами.

    Сақтандыру сақтық қорлары бағалы қағаздарға салынған салымдардың ықтимал құнсыздануы мен берілген несие бойынша шығасыны қамтамасыз ету үшін құрылады.

    Страховые резервы создаются под возможное обесценение вложений в ценные бумаги и потери по выданным кредитам.

    Бөлінбейтін пайданы пайданың бюджетке төленетін төлемдерден, сақтық капиталға, арнаулы қорларға аударымдардан, дивиденд төлегеннен кейін қалған бөлігі құрайды.

    Часть прибыли, остающаяся после платежей в бюджет, отчислений в резервный капитал, специальные фонды и выплаты дивидендов формируют нераспределенную прибыль.

    Тартылынды қаражат мынадай банк операциялары арқылы құралады:

    Привлеченные средства формируются посредством следующих банковских операций:

    - басқа заңды тұлғалардан алынған несие мен қарызды тарту;

    - привлечение кредитов и займов, полученных от других юридических лиц;

    - депозиттік операциялар.

    - депозитные операции.

    Депозиттік операциялар деп заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражатын банкілердің белгілі бір мерзімге не талап етілмелі салымға тарту жөніндегі операцияларын айтады.

    Депозитными называют операции банков по привлечению денежных средств юридических и физических лиц во вклады на определенный срок либо до востребования.

    Депозиттік операциялардың объектісі – депозиттер — депозиттік операциялардың субъектілері банкіге салатын және банк операцияларын жүзеге асырудың қолданыстағы тәртібіне орай банкіде белгілі бір уақытқа сақталатын ақшалай қаражат сомасы.

    Объектом депозитных операций являются депозиты — суммы денежных средств, которые субъекты депозитных операций вносят в банк и, которые на определенное время оседают на счетах в банке в силу действующего порядка осуществления банковских операций.

    Депозиттер үш топқа бөлінеді:

    Депозиты подразделяются на три группы:

    - мерзімдік депозиттер;

    - срочные депозиты;

    - талап етілмелі депозиттер;

    - депозиты до востребования;

    - халықтың аманаттық салымы.

    - сберегательные вклады населения.

    Мерзімдік депозиттер мерзіміне қарай жіктеледі:

    Срочные депозиты классифицируются в зависимости от их срока:

    - 3 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком до 3 месяцев;

    - 3 айдан 6 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 3 до 6 месяцев;

    - 6 айдан 9 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 6 до 9 месяцев;

    - 9 айдан 12 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 9 до 12 месяцев;

    - 12 айдан жоғары мерзімдегі депозиттер.

    - депозиты со сроком свыше 12 месяцев.

    Олар шоттарда сақталатын қаражаттың сипаты мен тиесілілігіне қарай жіктеледі. Олар мыналар болуы мүмкін:

    Они классифицируются в зависимости от характера и принадлежности средств, хранящихся на счетах. Это могут быть:

    - түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің есеп айырысу, ағымдағы, бюджеттік шоттарындағы қаражат;

    - средства на расчетных, текущих, бюджетных счетах предприятий, организаций и учреждений разных форм собственности;

    - түрлі (нысаналы экономикалық мақсаттар бойынша) қорларды сақтау жөніндегі арнаулы шоттардағы қаражат;

    - средства на специальных счетах по хранению различных (по целевому экономическому назначению) фондов;

    - кәсіпорындардың күрделі салымдарға арналған меншікті қаражаты;

    - собственные средства предприятий, предназначенные для капитальных вложений;

    - кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу шоттарындағы қаражат;

    - средства предприятий и организаций в расчетных счетах;

    - басқа банкілермен есеп айырысу жөніндегі корреспонденттік шоттардағы қаражат;

    - средства на корреспондентских счетах по расчетам с другими банками;

    - жергілікті бюджеттердің қаражаты, т.б.

    - средства местных бюджетов и др.

    Банкілер аманат салымдар-дың сақталу ерекшеліктеріне қарай олардың мынадай түрлерін пайдаланады:

    Банками, в зависимости от особенностей их хранения, используются следующие виды сберегательных вкладов:

    - мерзімдік;

    - срочные;

    - қосымша жарналы мерзімдік;

    - срочные с дополнительными взносами;

    - ұтыстық;

    - выигрышные;

    - ақшалай-заттай ұтыстық;

    - денежно-вещевые выигрышные;

    - жастарға арналған сыйлықақылы;

    - молодежно-премиальные;

    - шартты;

    - условные;

    - ұсынушыға арналған;

    - на предъявителя;

    - ағымдағы шоттар;

    - текущие счета;

    - талап етілмелі;

    - до востребования;

    - аманаттық сертификаттар;

    - сберегательные сертификаты;

    - пластикалық карточкалар.

    - пластиковые карточки.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкінің пассив операциялары

  • 5 Коммерциялық банкілердің қызметі

    Банк қызметінің қандай ұстанымдары негізгі іргелі ұстанымдары болып табылады?

    Банк қызметінің негізгі іргелі ұстанымдары:

    Основополагающими принципами банковской деятельности являются:

    - нақты бар ресурстардың шегінде жұмыс істеу;

    - работа в пределах реально имеющихся ресурсов;

    - экономикалық дербестік;

    - экономическая самостоятельность;

    - банкінің өз клиенттерімен өзара қатынасы кәдуілгі нарықтық қатынастар сияқты құрылуға тиіс;

    - взаимоотношения банка со своими клиентами должны строиться как обычные рыночные отношения;

    - мемлекет коммерциялық банкілердің қызметін реттей алатын экономикалық әдістер.

    - экономические методы, которыми государство может осуществлять регулирование деятельности коммерческих банков.

    Оның мәні мынада: банк өзінің ресурстары, несиелік салымдары мен басқа да активтері арасындағы мөлшерлік сәйкестікті ғана қамтамасыз етіп қоймай, сонымен бірге банк активтерінің сипаты өзі жұмылдырған ресурстардың ерекшелігіне сай келуіне де қол жеткізуге тиіс дегенді білдіреді. Бұл ең алдымен мерзімге қатысты. Айталық, егер банк қаражатты негізінен қысқа мерзімге тартса, ал оны басым түрде ұзақ мерзімді несиеге салса, онда міндеттемелер (өтемпаздық) бойынша жауап беру қабілеттілігіне қатер төнеді.

    Смысл заключается в том, что банк должен обеспечить не только количественное соответствие между своими ресурсами, кредитными вложениями и другими активами, но и добиваться соответствия характера банковских активов специфике мобилизованных им ресурсов. Это относится, прежде всего, к срокам. Так, если банк привлекает средства главным образом на короткие сроки и вкладывает их преимущественно в долгосрочные ссуды, то его способность отвечать по обязательствам (ликвидность) оказывается под угрозой.

    Кез келген коммерциялық банкінің қызметі экономикалық дербестікке негізделеді, мұның өзі әрі банкінің өз қызметінің нәтижелеріне экономикалық жауаптылығы деген мағынаны білдіреді.

    Деятельность любого коммерческого банка базируется на экономической самостоятельности, которая подразумевает и экономическую ответственность банка за результаты своей деятельности.

    Экономикалық дербестік:

    Экономическая самостоятельность предполагает:

    - банкінің меншікті қаражаты мен тартылынды (сырттан тартылған) қаражатын билеу еркіндігін;

    - свободу распоряжения собственными средствами банка и привлеченными ресурсами;

    - банк қызметін пайдаланушылар мен салымшыларды еркін таңдауын;

    - свободный выбор клиентов и вкладчиков;

    - банк табысын еркін билеуді көздейді.

    - свободное распоряжение доходами банка.

    Экономикалық дербестікке банкілер мен банк ұйымдары туралы Қазақстанда қолданылып жүрген заңнамамен кепілдік берілген. Қолданыстағы негізгі заңнамалық құжаттар барлық коммерциялық банкілерге өздерінің қорлары мен табыстарын билеуге экономикалық еркіндік береді. Банкінің салықтарды төлегеннен кейін өзінің билігінде қалған пайдасы акционерлердің Жалпы жиналысының шешіміне сәйкес бөлінеді. Өзінің міндеттемелері бойынша коммерциялық банк өзіне тиесілі барлық қаражатпен және өндіріп алынуы мүмкін мүлікпен жауап береді. Өзінің операцияларынан болатын барлық қатерді коммерциялық банк өз мойнымен көтереді.

    Экономическая самостоятельность гарантирована действующим в Казахстане законодательством о банках и банковских организациях. Действующие основные законодательные акты предоставляют всем коммерческим банкам экономическую свободу в распоряжении своими фондами и доходами. Прибыль банка, остающаяся в его распоряжении после уплаты налогов, распределяется в соответствии с решением Общего собрания акционеров. По своим обязательствам коммерческий банк отвечает всеми принадлежащими ему средствами и имуществом, на которое может быть наложено взыскание. Весь риск от своих операций коммерческий банк берет на себя.

    Банкілердің өз қызметін пайдаланушылармен қарым-қатынасы неліктен әдеттегі нарықтық қатынастар сияқты құрылуға тиіс?

    Почему взаимоотношения банка со своими клиентами должны строится как обычные рыночные отношения?

    Мұның себебі, несие бергенде коммерциялық банк ең алдымен пайдалылықтың, тәуекелдің, өтімділіктің нарықтық өлшемдерін басшылыққа алады. Мемлекет коммерциялық банкінің қызметін тікелей бұйрықтар берумен емес, тек жанама әдістермен ғана реттей алады. Осылайша мемлекет коммерцииялық банкінің оперативтік қызметіне араласпайды.

    Потому что, предоставляя ссуды коммерческий банк исходит, прежде всего, из рыночных критериев прибыльности, риска, ликвидности. Государство может осуществлять регулирование деятельности коммерческого банка только косвенными методами, а не прямыми приказами. Таким образом, государство не вмешивается в оперативную деятельность коммерческого банка.

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкілердің қызметі

  • 6 Коммерциялық банкінің актив операциялары

    Актив операциялар – банкінің меншікті және тартылынды қаражатын пайда алу үшін орналастыру жөніндегі операциялар. Банкінің жалпы өтемпаздығы, табыстылығы, демек, қаржылық сенімділігі мен тұрақтылығы актив операциялардың сапалы жүзеге асырылуына байланысты.

    Активные операции – операции по размещению собственных и привлеченных средств банка для получения прибыли. От качественного осуществления активных операций зависят ликвидность, доходность, а следовательно, финансовая надежность и устойчивость банка в целом.

    Банкінің актив операциялары экономикалық мазмұнына қарай мына түрлерге бөлінеді:

    Активные операции банка в зависимости от их экономического содержания делятся на:

    - кредиттік (несиелік) операциялар;

    - кредитные (ссудные);

    - инвестициялық операциялар;

    - инвестиционные;

    - кепілдікті операциялар;

    - гарантийные;

    - комиссиялық операциялар;

    - комиссионные;

    - бағалы қағаздармен жасалатын операциялар.

    - операции с ценными бумагами.

    По каким признакам классифицируются кредиты, предоставляемые банком?

    Несие түрлі белгілеріне қарай мыналарға жіктелуі мүмкін:

    Кредиты могут быть классифицированы по различным признакам:

    - қарызгерлердің тұрпаттары бойынша – кәсіпорындарға, билік органдарына, халыққа, банкілерге берілетін несие;

    - по типам заемщиков – ссуды предприятиям, органам власти, населению, банкам;

    - пайдалану мерзіміне қарай – қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді несие;

    - по срокам пользования – краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные;

    - қарызгердің жұмыс істеу аясына қарай – өндіріс аясының кәсіпорындарына берілетін несие және айналыс аясының кәсіпорындарына берілетін несие;

    - по сфере функционирования заемщика – ссуды предприятиям сферы производства и ссуды предприятиям сферы обращения;

    - қарызгердің тиесілі салаларына қарай – өнеркәсіпке, көлікке, құрылысқа, ауыл шаруашылығына, саудаға берілетін несие;

    - по отраслям принадлежности заемщика – ссуды в промышленность, транспорт, строительство, сельское хозяйство, торговлю;

    - қамтамасыз етілу сипатына қарай – кепілді, кепілдікті, сақтандырылған, қамтамасыз етілмеген (бланкілік) несие;

    - по характеру обеспечения – залоговые, гарантированные, застрахованные, необеспеченные (бланковые);

    - өтелу әдістеріне қарай – бір мезгілде және бөліктеп өтелетін несие.

    - по методам погашения – погашаемые единовременно и частями.

    Несие беру кезінде банк әлуетті қарызгерден несиенің материалдық тұрғыдан қамтамасыз етілуін және қарызгердің заңи құқықтылығын сипаттайтын құжаттар пакетін талап етеді.

    При выдаче кредита банк требует от потенциального заемщика пакет документов, характеризующих материальную обеспеченность кредита и юридическую правомочность заемщика.

    Егер несие беру кезінде талап етілетін құжаттар пакетін егжей-тегжейлі атап көрсетер болсақ, онда олар:

    Если подробнее перечислить пакет документов, который требуется при выдаче кредита, то это:

    - құрылтай құжаттары;

    - учредительные документы;

    - несиенің қайтарылу мүмкіндігі мен шығындардың өтелу мерзімі айқындалатын бизнес-жоспар (техникалық-экономикалық негіздеме);

    - бизнес-план (технико-экономическое обоснование), на основе которого определяются возможность возврата ссуды и срок окупаемости затрат;

    - несиені алу мақсаты тиянақталған келісімшарт немесе оның көшірмесі;

    - контракт или его копия, фиксирующие цель получения кредита;

    - бухгалтерлік теңгерім және оның кейбір қосымшалары;

    - бухгалтерский баланс и некоторые приложения к нему;

    - басқа банкілермен жасасылған несие шарттары;

    - кредитные договоры с другими банками;

    - кепіл немесе кепілгерлік шарты;

    - договор залога или поручительства;

    - несие шартында белгіленген мерзімге сәйкес несиені қайтару жөніндегі мерзімді міндеттеме-тапсырма;

    - срочное обязательство-поручение на возврат ссуды согласно срокам, установленным в кредитном договоре;

    - несиені алу жөніндегі шарт, онда несиенің сомасы, мерзімі мен мақсаты көрсетіледі.

    - заявление на получение ссуды с указанием суммы, срока и цели кредита.

    Инвестициялық операциялар — банкінің бірлескен шаруашылық-қаржылық және коммерциялық қызметі, сондай-ақ басқа несие ұйымдарына мерзімді салымдар түрінде орналастыру мақсатында өз қаражатын бағалы қағаздарға және үлеспұлдарға ивестициялау жөніндегі операциялары.

    Инвестиционные операции — это операции по инвестированию банком своих средств в ценные бумаги и паи небанковских структур в целях совместной хозяйственно-финансовой и коммерческой деятельности, а также размещения в виде срочных вкладов в других кредитных организациях.

    Бұл белгіленген шарттар басталған кезде банкінің өз клиентінің борышын үшінші тұлғаға төлеуі кепілдігін (кепілгерлігін) беруі жөніндегі операциялар.

    Это операции по выдаче банком гарантии (поручительства) уплаты долга клиента третьему лицу при наступлении определенных условий.

    Бұл банк өз клиенттерінің тапсырмасы бойынша орындайтын және олардан комиссиялық алым түрінде ақы алатын операциялар. Негізгі комиссиялық операциялардың қатарына:

    Это операции, которые банк выполняет по поручению своих клиентов и взимает с них плату в виде комиссионных. К числу основных комиссионных операций относятся расчетно-кассовые операции, которые связаны с:

    - теңгемен және шетел валютасымен есептелетін шоттарды жүргізумен;

    - ведением счетов в тенге и иностранной валюте;

    клиенттің есеп айырысуымен және төлемдер төлеуімен;

    осуществлением расчетов и платежей клиента;

    клиентке аударылған қаражатты алумен және оны қолма-қол ақшасыз нысанда шотқа есептеумен;

    получением и зачислением перечисленных клиенту средств на счет в безналичной форме;

    қолма-қол ақшаны шоттан алып берумен, оны шотқа салумен, сақтаумен және тасымалдаумен байланысты жасалатын есеп айырысу-кассалық операциялар жатады.

    выдачей наличных денег со счета, внесением их на счет, хранением и перевозкой.

    Банкілер бағалы қағаздармен операция жасау кезінде қандай атқарымдарды орындайды?

    Банк комиссия шарты немесе тапсырма негізінде клиенттің есебінен және тапсыруымен бағалы қағаздарды сатып алу-сату кезінде делдалдық міндеттерді орындайды.

    Банк выполняет посреднические функции при купле-продаже ценных бумаг за счет и по поручению клиента на основании договора комиссии или поручения.

    Бағалы қағаздармен операцияларды жүзеге асыру кезінде банкіге қандай құқықтар берілген?

    Банкілер:

    Банк имеет право выступать в качестве:

    - бағалы қағаздар нарығында делдал қызметін жүзеге асыра алатын инвестициялық институттар;

    - инвестиционных институтов, которые могут осуществлять деятельность на рынке ценных бумаг в качестве посредника;

    - инвестициялық кеңесші;

    - инвестиционного консультанта;

    - инвестициялық компания;

    - инвестиционной компании;

    - инвестициялық қор ретінде әрекет етуге құқылы.

    - инвестиционного фонда.

    Бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға мыналар жатады:

    К операциям с ценными бумагами относятся:

    - қор биржаларында құнды саналатын бағалы қағаздармен жасалатын операциялар;

    - операции с ценными бумагами, котирующимися на фондовых биржах;

    - векселдермен жасалатын операциялар;

    - операции с векселями;

    - есептеу және қайта есептеу операциялары;

    - учетные и переучетные операции;

    вексельдерге наразылық білдіру операциялары;

    операции по протесту векселей;

    - вексельдерді инкассолау, домицильдеу, акцептеу, индоссолау жөніндегі операциялар;

    - операции по инкассированию, домицилированию, акцепту, индоссированию векселей;

    - вексельдік тапсырмалар беру жөніндегі операциялар;

    - операции по выдаче вексельных поручений;

    - вексельдерді сақтау жөніндегі операциялар;

    - операции по хранению векселей;

    - вексельдерді аукционда сату жөніндегі операциялар.

    - операции по продаже векселей на аукционе.

    Трастылық (сенімгерлік) операцияларға қызмет көрсетудің қандай түрлері кіреді?

    Трастылық операцияларға қызмет көрсетудің мынадай түрлері кіреді:

    В трастовые операции могут входить следующие виды услуг:

    - белгілі бір ақы үшін фирмалар мен жеке тұлғалардың қаржы істері мен меншігін басқару;

    - управление финансовыми делами и собственностью фирм и частных лиц за определенную плату;

    - трастылық бөлімдер арқылы өз клиенттерінің бағалы қағаздар қоржынын басқару;

    - управление через трастовые отделы портфелями ценных бумаг своих клиентов;

    - акциялар мен облигациялар шығарушы корпорацияларға агент қызметтерін көрсету;

    - предоставление агентских услуг корпорациям, выпускающим акции и облигации;

    - өсиет бойынша қамқоршылар болу;

    - выступление в качестве попечителей по завещанию;

    - жекелеген бағалы қағаздарды және олардың қоржындарын сенімгерлікпен басқаруға беру;

    - передача в доверительное управление отдельных ценных бумаг и их портфелей;

    - бағалы қағаздарға қызмет көрсетумен байланысты төлемдік атқарымдар;

    - платежные функции, связанные с обслуживанием ценных бумаг;

    - зейнетақылық және инвестициялық қорлардың активтерін басқару, т.б.

    - управление активами пенсионных и инвестиционных фондов и др.

    Шетел валютасымен жасалатын операциялар:

    Операции с иностранной валютой включают:

    - шетел валютасын сатып алу-сату операцияларын;

    - операции купли-продажи иностранной валюты;

    - ақша аккредитивтерін төлеуді және ұсынуды;

    - оплату и выставление денежных аккредитивов;

    - шетел банкілерінің жол чектерін сатып алуды және төлеуді;

    - покупку и оплату дорожных чеков иностранных банков;

    - пластикалық карталар шығаруды және оларға қызмет көрсетуді;

    - выпуск и обслуживание пластиковых карт;

    - халықаралық есеп айырысуды қамтиды.

    - осуществление международных расчетов.

    Какую роль играют банки, выступая в качестве финансового консультанта?

    Тәжірибелі мамандар жұмыс істейтін банкілер, әсіресе несиені, жинақ ақшаны оңтайлы пайдалану, қаражатты инвестициялау туралы мәселе туындаған кезде білікті кеңес бере алады.

    Банки, где работают опытные специалисты, могут дать квалифицированный совет, особенно когда вопрос стоит об оптимальном использовании кредита, сбережений, инвестировании средств.

    Банк клиенттерге белгілі бір ақы үшін коммерциялық сипатта да, бейкоммерциялық сипатта да ақпарат беретін қызметтер көрсетеді.

    Банк за определенную плату предоставляет клиентам информацию как коммерческого, так и некоммерческого характера.

    Банк аралық несие – бір коммерциялық банк екінші банкіге беретін несие түрі.

    Межбанковский кредит – это вид кредитов, предоставляемых одним коммерческим банком другому.

    Мұндай несие банк аралық нарықта сатып алынады және сатылады.

    Купля-продажа такого кредита осуществляется на межбанковском рынке.

    Банк аралық нарық – несие капиталдары нарығының бір бөлігі, мұнда банкілер несие мекемелерінің уақытша бос ақшалай ресурстарын тартып, негізінен банк аралық депозиттер нысанында белгілі бір уақытқа орналастырады.

    Межбанковский рынок – это часть рынка ссудных капиталов, где временно свободные денежные ресурсы кредитных учреждений привлекаются и размещаются банками преимущественно в форме межбанковских депозитов на определенные сроки.

    Банк аралық нарықтың қаражатын қарызгер-банкілер өзінің активтік операцияларын жабу үшін, сондай-ақ банкілердің теңгерімдерінің өтімділігін жабу үшін пайдаланады.

    Средства межбанковского рынка используются банками-заемщиками для покрытия своих активных операций, а также для покрытия ликвидности балансов банков.

    Банк аралық несиені сатып алу-сату еркін нарықтағы мәмілелер нысанында, сондай-ақ тығыз ынтымақтастықтағы банкілер бір-біріне өзара мүдделерден туындайтын шарттар негізінде несие беретін “жабық” нарықтағы мәмілелер нысанында берілуі мүмкін.

    Купля-продажа межбанковских кредитов возможна в форме сделок на свободном рынке, а также в форме сделок на “закрытом” рынке, где кредиты предоставляются друг другу тесно сотрудничающими банками на условиях, вытекающих из взаимных интересов.

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкінің актив операциялары

  • 7 Коммерциялық банкінің пассив және актив операциялары

    Коммерциялық банкілер:

    Коммерческие банки:

    - заңды тұлғалардың (кәсіпорындардың) және жеке тұлғалардың (халықтың) ақшалай қаражатын тартады;

    - привлекают денежные средства юридических лиц (предприятий) и физических лиц (населения);

    - заңды және жеке тұлғалар үшін өзара төлемдер мен есептесулерді орындайды;

    - выполняют взаимные платежи и расчеты для юридических и физических лиц;

    - банк операцияларын жүзеге асырады;

    - осуществляют банковские операции;

    - несие беру қызметімен айналысады.

    - занимаются кредитной деятельностью.

    Банк операциялары:

    Банковские операции делятся на:

    - актив операцияларға бөлінеді.

    - активные.

    Банкінің пассив операциялары — банк несие және басқа актив операцияларын жүргізу үшін өзінің ресурстарын құрайтын операциялар. Пассив операциялар арқылы банкінің меншікті және тартылынды қаражаты құралады.

    Пассивные операции банка — это операции, путем которых банк формирует свои ресурсы для проведения кредитных и других активных операций. Посредством пассивных операций формируются собственные и привлеченные средства банка.

    Банкінің пассив операцияларына:

    К пассивным операциям банка относятся:

    - акцияларды орналастыру;

    - размещение акции;

    - пайдадан аударым;

    - отчисления от прибыли;

    - бөгденің ақшалай қаражатын депозиттер нысанында тарту жатады.

    - привлечение чужих денежных средств в форме депозитов.

    Банкінің актив операцияларының мақсаты — банкінің өзінде бар қаржы ресурстарын айналымға жіберіп, пайда алу үшін орналастыруы.

    Целью активных операций банка является размещение банком имеющихся у него финансовых ресурсов для того, чтобы пустить в оборот и получить прибыль.

    Банкінің актив операцияларының неғұрлым кең таралған нысандары:

    Наиболее распространенные формы активных операций банка:

    - несиеге пайыз кепілдігімен ақшалай қаражат беру;

    - предоставление денежных средств в кредит под процент;

    - бағалы қағаздарға салым салу;

    - вложение в ценные бумаги;

    - өндіріске инвестиция салу.

    - инвестиции в производство.

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкінің пассив және актив операциялары

  • 8 Коммерциялық банкілердің қызметі

    Банк қызметінің қандай ұстанымдары негізгі іргелі ұстанымдары болып табылады?

    Банк қызметінің негізгі іргелі ұстанымдары:

    Основополагающими принципами банковской деятельности являются:

    - нақты бар ресурстардың шегінде жұмыс істеу;

    - работа в пределах реально имеющихся ресурсов;

    - экономикалық дербестік;

    - экономическая самостоятельность;

    - банкінің өз клиенттерімен өзара қатынасы кәдуілгі нарықтық қатынастар сияқты құрылуға тиіс;

    - взаимоотношения банка со своими клиентами должны строиться как обычные рыночные отношения;

    - мемлекет коммерциялық банкілердің қызметін реттей алатын экономикалық әдістер.

    - экономические методы, которыми государство может осуществлять регулирование деятельности коммерческих банков.

    Оның мәні мынада: банк өзінің ресурстары, несиелік салымдары мен басқа да активтері арасындағы мөлшерлік сәйкестікті ғана қамтамасыз етіп қоймай, сонымен бірге банк активтерінің сипаты өзі жұмылдырған ресурстардың ерекшелігіне сай келуіне де қол жеткізуге тиіс дегенді білдіреді. Бұл ең алдымен мерзімге қатысты. Айталық, егер банк қаражатты негізінен қысқа мерзімге тартса, ал оны басым түрде ұзақ мерзімді несиеге салса, онда міндеттемелер (өтемпаздық) бойынша жауап беру қабілеттілігіне қатер төнеді.

    Смысл заключается в том, что банк должен обеспечить не только количественное соответствие между своими ресурсами, кредитными вложениями и другими активами, но и добиваться соответствия характера банковских активов специфике мобилизованных им ресурсов. Это относится, прежде всего, к срокам. Так, если банк привлекает средства главным образом на короткие сроки и вкладывает их преимущественно в долгосрочные ссуды, то его способность отвечать по обязательствам (ликвидность) оказывается под угрозой.

    Кез келген коммерциялық банкінің қызметі экономикалық дербестікке негізделеді, мұның өзі әрі банкінің өз қызметінің нәтижелеріне экономикалық жауаптылығы деген мағынаны білдіреді.

    Деятельность любого коммерческого банка базируется на экономической самостоятельности, которая подразумевает и экономическую ответственность банка за результаты своей деятельности.

    Экономикалық дербестік:

    Экономическая самостоятельность предполагает:

    - банкінің меншікті қаражаты мен тартылынды (сырттан тартылған) қаражатын билеу еркіндігін;

    - свободу распоряжения собственными средствами банка и привлеченными ресурсами;

    - банк қызметін пайдаланушылар мен салымшыларды еркін таңдауын;

    - свободный выбор клиентов и вкладчиков;

    - банк табысын еркін билеуді көздейді.

    - свободное распоряжение доходами банка.

    Экономикалық дербестікке банкілер мен банк ұйымдары туралы Қазақстанда қолданылып жүрген заңнамамен кепілдік берілген. Қолданыстағы негізгі заңнамалық құжаттар барлық коммерциялық банкілерге өздерінің қорлары мен табыстарын билеуге экономикалық еркіндік береді. Банкінің салықтарды төлегеннен кейін өзінің билігінде қалған пайдасы акционерлердің Жалпы жиналысының шешіміне сәйкес бөлінеді. Өзінің міндеттемелері бойынша коммерциялық банк өзіне тиесілі барлық қаражатпен және өндіріп алынуы мүмкін мүлікпен жауап береді. Өзінің операцияларынан болатын барлық қатерді коммерциялық банк өз мойнымен көтереді.

    Экономическая самостоятельность гарантирована действующим в Казахстане законодательством о банках и банковских организациях. Действующие основные законодательные акты предоставляют всем коммерческим банкам экономическую свободу в распоряжении своими фондами и доходами. Прибыль банка, остающаяся в его распоряжении после уплаты налогов, распределяется в соответствии с решением Общего собрания акционеров. По своим обязательствам коммерческий банк отвечает всеми принадлежащими ему средствами и имуществом, на которое может быть наложено взыскание. Весь риск от своих операций коммерческий банк берет на себя.

    Банкілердің өз қызметін пайдаланушылармен қарым-қатынасы неліктен әдеттегі нарықтық қатынастар сияқты құрылуға тиіс?

    Почему взаимоотношения банка со своими клиентами должны строится как обычные рыночные отношения?

    Мұның себебі, несие бергенде коммерциялық банк ең алдымен пайдалылықтың, тәуекелдің, өтімділіктің нарықтық өлшемдерін басшылыққа алады. Мемлекет коммерциялық банкінің қызметін тікелей бұйрықтар берумен емес, тек жанама әдістермен ғана реттей алады. Осылайша мемлекет коммерцииялық банкінің оперативтік қызметіне араласпайды.

    Потому что, предоставляя ссуды коммерческий банк исходит, прежде всего, из рыночных критериев прибыльности, риска, ликвидности. Государство может осуществлять регулирование деятельности коммерческого банка только косвенными методами, а не прямыми приказами. Таким образом, государство не вмешивается в оперативную деятельность коммерческого банка.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкілердің қызметі

  • 9 Коммерциялық банкінің актив операциялары

    Актив операциялар – банкінің меншікті және тартылынды қаражатын пайда алу үшін орналастыру жөніндегі операциялар. Банкінің жалпы өтемпаздығы, табыстылығы, демек, қаржылық сенімділігі мен тұрақтылығы актив операциялардың сапалы жүзеге асырылуына байланысты.

    Активные операции – операции по размещению собственных и привлеченных средств банка для получения прибыли. От качественного осуществления активных операций зависят ликвидность, доходность, а следовательно, финансовая надежность и устойчивость банка в целом.

    Банкінің актив операциялары экономикалық мазмұнына қарай мына түрлерге бөлінеді:

    Активные операции банка в зависимости от их экономического содержания делятся на:

    - кредиттік (несиелік) операциялар;

    - кредитные (ссудные);

    - инвестициялық операциялар;

    - инвестиционные;

    - кепілдікті операциялар;

    - гарантийные;

    - комиссиялық операциялар;

    - комиссионные;

    - бағалы қағаздармен жасалатын операциялар.

    - операции с ценными бумагами.

    По каким признакам классифицируются кредиты, предоставляемые банком?

    Несие түрлі белгілеріне қарай мыналарға жіктелуі мүмкін:

    Кредиты могут быть классифицированы по различным признакам:

    - қарызгерлердің тұрпаттары бойынша – кәсіпорындарға, билік органдарына, халыққа, банкілерге берілетін несие;

    - по типам заемщиков – ссуды предприятиям, органам власти, населению, банкам;

    - пайдалану мерзіміне қарай – қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді несие;

    - по срокам пользования – краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные;

    - қарызгердің жұмыс істеу аясына қарай – өндіріс аясының кәсіпорындарына берілетін несие және айналыс аясының кәсіпорындарына берілетін несие;

    - по сфере функционирования заемщика – ссуды предприятиям сферы производства и ссуды предприятиям сферы обращения;

    - қарызгердің тиесілі салаларына қарай – өнеркәсіпке, көлікке, құрылысқа, ауыл шаруашылығына, саудаға берілетін несие;

    - по отраслям принадлежности заемщика – ссуды в промышленность, транспорт, строительство, сельское хозяйство, торговлю;

    - қамтамасыз етілу сипатына қарай – кепілді, кепілдікті, сақтандырылған, қамтамасыз етілмеген (бланкілік) несие;

    - по характеру обеспечения – залоговые, гарантированные, застрахованные, необеспеченные (бланковые);

    - өтелу әдістеріне қарай – бір мезгілде және бөліктеп өтелетін несие.

    - по методам погашения – погашаемые единовременно и частями.

    Несие беру кезінде банк әлуетті қарызгерден несиенің материалдық тұрғыдан қамтамасыз етілуін және қарызгердің заңи құқықтылығын сипаттайтын құжаттар пакетін талап етеді.

    При выдаче кредита банк требует от потенциального заемщика пакет документов, характеризующих материальную обеспеченность кредита и юридическую правомочность заемщика.

    Егер несие беру кезінде талап етілетін құжаттар пакетін егжей-тегжейлі атап көрсетер болсақ, онда олар:

    Если подробнее перечислить пакет документов, который требуется при выдаче кредита, то это:

    - құрылтай құжаттары;

    - учредительные документы;

    - несиенің қайтарылу мүмкіндігі мен шығындардың өтелу мерзімі айқындалатын бизнес-жоспар (техникалық-экономикалық негіздеме);

    - бизнес-план (технико-экономическое обоснование), на основе которого определяются возможность возврата ссуды и срок окупаемости затрат;

    - несиені алу мақсаты тиянақталған келісімшарт немесе оның көшірмесі;

    - контракт или его копия, фиксирующие цель получения кредита;

    - бухгалтерлік теңгерім және оның кейбір қосымшалары;

    - бухгалтерский баланс и некоторые приложения к нему;

    - басқа банкілермен жасасылған несие шарттары;

    - кредитные договоры с другими банками;

    - кепіл немесе кепілгерлік шарты;

    - договор залога или поручительства;

    - несие шартында белгіленген мерзімге сәйкес несиені қайтару жөніндегі мерзімді міндеттеме-тапсырма;

    - срочное обязательство-поручение на возврат ссуды согласно срокам, установленным в кредитном договоре;

    - несиені алу жөніндегі шарт, онда несиенің сомасы, мерзімі мен мақсаты көрсетіледі.

    - заявление на получение ссуды с указанием суммы, срока и цели кредита.

    Инвестициялық операциялар — банкінің бірлескен шаруашылық-қаржылық және коммерциялық қызметі, сондай-ақ басқа несие ұйымдарына мерзімді салымдар түрінде орналастыру мақсатында өз қаражатын бағалы қағаздарға және үлеспұлдарға ивестициялау жөніндегі операциялары.

    Инвестиционные операции — это операции по инвестированию банком своих средств в ценные бумаги и паи небанковских структур в целях совместной хозяйственно-финансовой и коммерческой деятельности, а также размещения в виде срочных вкладов в других кредитных организациях.

    Бұл белгіленген шарттар басталған кезде банкінің өз клиентінің борышын үшінші тұлғаға төлеуі кепілдігін (кепілгерлігін) беруі жөніндегі операциялар.

    Это операции по выдаче банком гарантии (поручительства) уплаты долга клиента третьему лицу при наступлении определенных условий.

    Бұл банк өз клиенттерінің тапсырмасы бойынша орындайтын және олардан комиссиялық алым түрінде ақы алатын операциялар. Негізгі комиссиялық операциялардың қатарына:

    Это операции, которые банк выполняет по поручению своих клиентов и взимает с них плату в виде комиссионных. К числу основных комиссионных операций относятся расчетно-кассовые операции, которые связаны с:

    - теңгемен және шетел валютасымен есептелетін шоттарды жүргізумен;

    - ведением счетов в тенге и иностранной валюте;

    клиенттің есеп айырысуымен және төлемдер төлеуімен;

    осуществлением расчетов и платежей клиента;

    клиентке аударылған қаражатты алумен және оны қолма-қол ақшасыз нысанда шотқа есептеумен;

    получением и зачислением перечисленных клиенту средств на счет в безналичной форме;

    қолма-қол ақшаны шоттан алып берумен, оны шотқа салумен, сақтаумен және тасымалдаумен байланысты жасалатын есеп айырысу-кассалық операциялар жатады.

    выдачей наличных денег со счета, внесением их на счет, хранением и перевозкой.

    Банкілер бағалы қағаздармен операция жасау кезінде қандай атқарымдарды орындайды?

    Банк комиссия шарты немесе тапсырма негізінде клиенттің есебінен және тапсыруымен бағалы қағаздарды сатып алу-сату кезінде делдалдық міндеттерді орындайды.

    Банк выполняет посреднические функции при купле-продаже ценных бумаг за счет и по поручению клиента на основании договора комиссии или поручения.

    Бағалы қағаздармен операцияларды жүзеге асыру кезінде банкіге қандай құқықтар берілген?

    Банкілер:

    Банк имеет право выступать в качестве:

    - бағалы қағаздар нарығында делдал қызметін жүзеге асыра алатын инвестициялық институттар;

    - инвестиционных институтов, которые могут осуществлять деятельность на рынке ценных бумаг в качестве посредника;

    - инвестициялық кеңесші;

    - инвестиционного консультанта;

    - инвестициялық компания;

    - инвестиционной компании;

    - инвестициялық қор ретінде әрекет етуге құқылы.

    - инвестиционного фонда.

    Бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға мыналар жатады:

    К операциям с ценными бумагами относятся:

    - қор биржаларында құнды саналатын бағалы қағаздармен жасалатын операциялар;

    - операции с ценными бумагами, котирующимися на фондовых биржах;

    - векселдермен жасалатын операциялар;

    - операции с векселями;

    - есептеу және қайта есептеу операциялары;

    - учетные и переучетные операции;

    вексельдерге наразылық білдіру операциялары;

    операции по протесту векселей;

    - вексельдерді инкассолау, домицильдеу, акцептеу, индоссолау жөніндегі операциялар;

    - операции по инкассированию, домицилированию, акцепту, индоссированию векселей;

    - вексельдік тапсырмалар беру жөніндегі операциялар;

    - операции по выдаче вексельных поручений;

    - вексельдерді сақтау жөніндегі операциялар;

    - операции по хранению векселей;

    - вексельдерді аукционда сату жөніндегі операциялар.

    - операции по продаже векселей на аукционе.

    Трастылық (сенімгерлік) операцияларға қызмет көрсетудің қандай түрлері кіреді?

    Трастылық операцияларға қызмет көрсетудің мынадай түрлері кіреді:

    В трастовые операции могут входить следующие виды услуг:

    - белгілі бір ақы үшін фирмалар мен жеке тұлғалардың қаржы істері мен меншігін басқару;

    - управление финансовыми делами и собственностью фирм и частных лиц за определенную плату;

    - трастылық бөлімдер арқылы өз клиенттерінің бағалы қағаздар қоржынын басқару;

    - управление через трастовые отделы портфелями ценных бумаг своих клиентов;

    - акциялар мен облигациялар шығарушы корпорацияларға агент қызметтерін көрсету;

    - предоставление агентских услуг корпорациям, выпускающим акции и облигации;

    - өсиет бойынша қамқоршылар болу;

    - выступление в качестве попечителей по завещанию;

    - жекелеген бағалы қағаздарды және олардың қоржындарын сенімгерлікпен басқаруға беру;

    - передача в доверительное управление отдельных ценных бумаг и их портфелей;

    - бағалы қағаздарға қызмет көрсетумен байланысты төлемдік атқарымдар;

    - платежные функции, связанные с обслуживанием ценных бумаг;

    - зейнетақылық және инвестициялық қорлардың активтерін басқару, т.б.

    - управление активами пенсионных и инвестиционных фондов и др.

    Шетел валютасымен жасалатын операциялар:

    Операции с иностранной валютой включают:

    - шетел валютасын сатып алу-сату операцияларын;

    - операции купли-продажи иностранной валюты;

    - ақша аккредитивтерін төлеуді және ұсынуды;

    - оплату и выставление денежных аккредитивов;

    - шетел банкілерінің жол чектерін сатып алуды және төлеуді;

    - покупку и оплату дорожных чеков иностранных банков;

    - пластикалық карталар шығаруды және оларға қызмет көрсетуді;

    - выпуск и обслуживание пластиковых карт;

    - халықаралық есеп айырысуды қамтиды.

    - осуществление международных расчетов.

    Какую роль играют банки, выступая в качестве финансового консультанта?

    Тәжірибелі мамандар жұмыс істейтін банкілер, әсіресе несиені, жинақ ақшаны оңтайлы пайдалану, қаражатты инвестициялау туралы мәселе туындаған кезде білікті кеңес бере алады.

    Банки, где работают опытные специалисты, могут дать квалифицированный совет, особенно когда вопрос стоит об оптимальном использовании кредита, сбережений, инвестировании средств.

    Банк клиенттерге белгілі бір ақы үшін коммерциялық сипатта да, бейкоммерциялық сипатта да ақпарат беретін қызметтер көрсетеді.

    Банк за определенную плату предоставляет клиентам информацию как коммерческого, так и некоммерческого характера.

    Банк аралық несие – бір коммерциялық банк екінші банкіге беретін несие түрі.

    Межбанковский кредит – это вид кредитов, предоставляемых одним коммерческим банком другому.

    Мұндай несие банк аралық нарықта сатып алынады және сатылады.

    Купля-продажа такого кредита осуществляется на межбанковском рынке.

    Банк аралық нарық – несие капиталдары нарығының бір бөлігі, мұнда банкілер несие мекемелерінің уақытша бос ақшалай ресурстарын тартып, негізінен банк аралық депозиттер нысанында белгілі бір уақытқа орналастырады.

    Межбанковский рынок – это часть рынка ссудных капиталов, где временно свободные денежные ресурсы кредитных учреждений привлекаются и размещаются банками преимущественно в форме межбанковских депозитов на определенные сроки.

    Банк аралық нарықтың қаражатын қарызгер-банкілер өзінің активтік операцияларын жабу үшін, сондай-ақ банкілердің теңгерімдерінің өтімділігін жабу үшін пайдаланады.

    Средства межбанковского рынка используются банками-заемщиками для покрытия своих активных операций, а также для покрытия ликвидности балансов банков.

    Банк аралық несиені сатып алу-сату еркін нарықтағы мәмілелер нысанында, сондай-ақ тығыз ынтымақтастықтағы банкілер бір-біріне өзара мүдделерден туындайтын шарттар негізінде несие беретін “жабық” нарықтағы мәмілелер нысанында берілуі мүмкін.

    Купля-продажа межбанковских кредитов возможна в форме сделок на свободном рынке, а также в форме сделок на “закрытом” рынке, где кредиты предоставляются друг другу тесно сотрудничающими банками на условиях, вытекающих из взаимных интересов.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкінің актив операциялары

  • 10 Коммерциялық банкінің пассив және актив операциялары

    Коммерциялық банкілер:

    Коммерческие банки:

    - заңды тұлғалардың (кәсіпорындардың) және жеке тұлғалардың (халықтың) ақшалай қаражатын тартады;

    - привлекают денежные средства юридических лиц (предприятий) и физических лиц (населения);

    - заңды және жеке тұлғалар үшін өзара төлемдер мен есептесулерді орындайды;

    - выполняют взаимные платежи и расчеты для юридических и физических лиц;

    - банк операцияларын жүзеге асырады;

    - осуществляют банковские операции;

    - несие беру қызметімен айналысады.

    - занимаются кредитной деятельностью.

    Банк операциялары:

    Банковские операции делятся на:

    - актив операцияларға бөлінеді.

    - активные.

    Банкінің пассив операциялары — банк несие және басқа актив операцияларын жүргізу үшін өзінің ресурстарын құрайтын операциялар. Пассив операциялар арқылы банкінің меншікті және тартылынды қаражаты құралады.

    Пассивные операции банка — это операции, путем которых банк формирует свои ресурсы для проведения кредитных и других активных операций. Посредством пассивных операций формируются собственные и привлеченные средства банка.

    Банкінің пассив операцияларына:

    К пассивным операциям банка относятся:

    - акцияларды орналастыру;

    - размещение акции;

    - пайдадан аударым;

    - отчисления от прибыли;

    - бөгденің ақшалай қаражатын депозиттер нысанында тарту жатады.

    - привлечение чужих денежных средств в форме депозитов.

    Банкінің актив операцияларының мақсаты — банкінің өзінде бар қаржы ресурстарын айналымға жіберіп, пайда алу үшін орналастыруы.

    Целью активных операций банка является размещение банком имеющихся у него финансовых ресурсов для того, чтобы пустить в оборот и получить прибыль.

    Банкінің актив операцияларының неғұрлым кең таралған нысандары:

    Наиболее распространенные формы активных операций банка:

    - несиеге пайыз кепілдігімен ақшалай қаражат беру;

    - предоставление денежных средств в кредит под процент;

    - бағалы қағаздарға салым салу;

    - вложение в ценные бумаги;

    - өндіріске инвестиция салу.

    - инвестиции в производство.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкінің пассив және актив операциялары

  • 11 Коммерциялық банкінің ұйымдық құрылымы

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкінің ұйымдық құрылымы

  • 12 Коммерциялық банкінің ұйымдық құрылымы

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкінің ұйымдық құрылымы

  • 13 жаңартпашыл-коммерциялық банк

    Казахско-русский экономический словарь > жаңартпашыл-коммерциялық банк

  • 14 инновациялық-коммерциялық банк

    Казахско-русский экономический словарь > инновациялық-коммерциялық банк

  • 15 коммерциялық банк

    Казахско-русский экономический словарь > коммерциялық банк

  • 16 коммерциялық банк теңгерімі

    баланс коммерческого банка (банк операцияларының белгілі бір күнгі көлемі мен құрылымын ашатын қаржылық есептеме)

    Казахско-русский экономический словарь > коммерциялық банк теңгерімі

  • 17 банк аралық несие

    Казахско-русский экономический словарь > банк аралық несие

  • 18 банкілердің несие операциялары

    Казахско-русский экономический словарь > банкілердің несие операциялары

  • 19 банкінің несие беруі

    Казахско-русский экономический словарь > банкінің несие беруі

  • 20 банкінің несие жоспары

    Казахско-русский экономический словарь > банкінің несие жоспары


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»