Перевод: с казахского на русский

с русского на казахский

Какие функции осуществляет Правление банка

  • 1 Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

    Акционерлік коммерциялық банкіде қандай орган басқарудың жоғары органы болып табылады?

    Какой орган является высшим органом управления в акционерном коммерческом банке?

    Коммерциялық банкінің жоғары органы – акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына сирек дегенде бір рет шақырылуға тиіс. Жалпы жиналысқа акционерлер немесе банк акционерлерінің сенімхат берілген өкілдері қатысады. Акционерлердің жиналысы қатысушылардың қажетті жиналымы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің қарауына ұсынылған мәселелерді шешуге құқылы.

    Высшим органом коммерческого банка является общее собрание акционеров, которое должно проходить не реже одного раза в год. На общем собрании присутствуют акционеры или представители акционеров банка на основании доверенностей. Собрание акционеров правомочно решать вынесенные на его рассмотрение вопросы, если участники обеспечивают необходимый кворум.

    Жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылатын мәселелер:

    Вопросы, отнесенные к исключительной компетенции собрания таковы:

    - қоғамның Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

    - внесение изменений и дополнений в Устав общества;

    - қайта құру;

    - реорганизация;

    - директорлардың сандық құрамын айқындау;

    - определение количественного состава директоров;

    -жарғылық капиталды көбейту;

    - увеличение уставного капитала;

    - атқарушы орган құру;

    - образование исполнительного органа;

    - аудиторды бекіту, т.б.

    - утверждение аудитора и др.

    Коммерциялық банкінің қызметіне жалпы басшылықты қандай орган жүзеге асырады?

    Какой орган осуществляет общее руководство деятельностью коммерческого банка?

    Банкінің қызметіне жалпы басшылықты Директорлар кеңесі жүзеге асырады.

    Общее руководство деятельностью банка осуществляет Совет директоров.

    Директорлар кеңесі мынадай атқарымдарды орындайды:

    Совет директоров выполняет следующие функции:

    - банк қызметінің басым бағыттарын айқындайды;

    - определяет приоритетные направления деятельности банка;

    - банкінің несие және басқа жоспарларының жобаларын қарайды;

    - рассматривает проекты кредитных и других планов банка;

    - банкінің кірісі мен шығысының және пайдасының жоспарларын бекітеді;

    - утверждает планы доходов, расходов и прибыли банка;

    - банк филиалдарын ашу және жабу туралы мәселелерді қарайды;

    - рассматривает вопросы об открытии и закрытии филиалов банка;

    - Банк басқармасының құрамын жасақтайды;

    - формирует состав Правления банка;

    - Банк басқармасының жұмысын бақылайды, т.б.

    - контролирует работу Правления банка и др.

    Банк басқармасы банкінің күнделікті (ағымдағы) қызметіне тікелей басшылық жасайды. Ол акционерлердің жалпы жиналысы мен Банк кеңесі алдында жауап береді. Басқарма Басқарманың төрағасынан, оның орынбасарларынан және басқа мүшелерден құралады. Мәжілістер тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. Дауыстар тең болған кезде Төрағаның дауысы шешуші дауыс болып табылады. Басқарманың шешімдері банк Басқармасы Төрағасының бұйрығы нысанында шығарылады.

    Правление банка осуществляет непосредственное руководство текущей деятельностью банка. Оно несет ответственность перед Общим собранием акционеров и Советом банка. Правление состоит из Председателя правления, его заместителей и других членов. Заседания Правления проводятся регулярно. Решения Правления принимаются большинством голосов. При равенстве голосов, голос Председателя является решающим. Решения Правления выносятся в форме приказа Председателя Правления банка.

    Несие саясатын банк басқармасының жанынан құрылатын Несие комитеті айқындайды.

    Кредитную политику определяет Кредитный комитет, который создается при правлении банка.

    Несие комитетінің құзыре-тіне мына мәселелер кіреді:

    В компетенцию Кредитного комитета входят следующие вопросы:

    - банкінің несие саясатын әзірлеу; тартылатын қаражаттың құрылымын айқындау және оны орналастыру;

    - разработка кредитной политики банка, определение структуры привлекаемых средств и их размещения;

    - несие беру жөніндегі қорытындыларды дайындау;

    - подготовка заключений по предоставлению ссуд;

    - инвестициялаумен және сенімгерлік операцияларды жүргізумен байланысты мәселелерді қарау кіреді.

    - рассмотрение вопросов, связанных с инвестированием и ведением трастовых операций.

    Коммерциялық банкінің орналасқан жерінен шалғай аумақтағы кәсіпорындар мен ұйымдарға – банк клиенттеріне оралымды несие-есеп айырысу қызметін көрсету мақсатымен филиалдар мен өкілдіктер ұйымдастыра алады.

    Коммерческий банк в целях оперативного кредитно-расчетного обслуживания предприятий и организаций – клиентов банка, территориально удаленных от места расположения коммерческого банка, может организовывать филиалы и представительства.

    Коммерциялық банк филиалы қызметінің оның өкілдігінің қызметінен айырмашылығы неде?

    В чем различия между филиалами коммерческого банка и его представительствами?

    Банк орналасқан жерден тысқары орналасқан және оның барлық міндеттерін немесе олардың бір бөлігін жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшелер банкінің филиалдары деп саналады. Филиал заңды тұлға емес және өзіне бас банк берген Ұлттық банкінің лицензиясында көзделген шекте берілген операцияларды жасайды. Ол өзін құрған коммерциялық банкінің атынан шарттар жасасады және өзгедей шаруашылық қызметті жүргізеді. Өкілдік коммерциялық банкінің оқшауландырылған бөлімшесі болып табылады, ол банкінің орналасқан жерінен тысқары орналасқан, заңды тұлға құқықтарына ие емес және оның дербес теңгерімі жоқ. Ол банкінің өкілдікті міндеттерін қамтамасыз ету, мәмілелер жасасу және өзгедей құқықтық әрекеттер жасау үшін құрылады. Өкілдік клиенттерге есеп айырысу-несие қызметін көрсетумен айналыспайды. Шаруашылық мақсатта есеп айырысу үшін оған ағымдағы шот ашылады.

    Филиалами банка считаются обособленные структурные подразделения, расположенные вне места его нахождения и осуществляющие все или часть его функции. Филиал не является юридическим лицом и совершает делегированные ему головным банком операции в пределах, предусмотренных лицензией Нацбанка. Он заключает договоры и ведет иную хозяйственную деятельность от имени коммерческого банка, его создавшего. Представительство является обособленным подразделением коммерческого банка, которое расположено вне места нахождения банка, не обладает правами юридического лица и не имеет самостоятельного баланса. Оно создается для обеспечения представительских функций банка, совершения сделок и иных правовых действий. Представительство не занимается расчетно-кредитным обслуживанием клиентов. Для осуществления хозяйственных расчетов ему открывается текущий счет.

    Казахско-русский экономический словарь > Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

  • 2 Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

    Акционерлік коммерциялық банкіде қандай орган басқарудың жоғары органы болып табылады?

    Какой орган является высшим органом управления в акционерном коммерческом банке?

    Коммерциялық банкінің жоғары органы – акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына сирек дегенде бір рет шақырылуға тиіс. Жалпы жиналысқа акционерлер немесе банк акционерлерінің сенімхат берілген өкілдері қатысады. Акционерлердің жиналысы қатысушылардың қажетті жиналымы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің қарауына ұсынылған мәселелерді шешуге құқылы.

    Высшим органом коммерческого банка является общее собрание акционеров, которое должно проходить не реже одного раза в год. На общем собрании присутствуют акционеры или представители акционеров банка на основании доверенностей. Собрание акционеров правомочно решать вынесенные на его рассмотрение вопросы, если участники обеспечивают необходимый кворум.

    Жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылатын мәселелер:

    Вопросы, отнесенные к исключительной компетенции собрания таковы:

    - қоғамның Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

    - внесение изменений и дополнений в Устав общества;

    - қайта құру;

    - реорганизация;

    - директорлардың сандық құрамын айқындау;

    - определение количественного состава директоров;

    -жарғылық капиталды көбейту;

    - увеличение уставного капитала;

    - атқарушы орган құру;

    - образование исполнительного органа;

    - аудиторды бекіту, т.б.

    - утверждение аудитора и др.

    Коммерциялық банкінің қызметіне жалпы басшылықты қандай орган жүзеге асырады?

    Какой орган осуществляет общее руководство деятельностью коммерческого банка?

    Банкінің қызметіне жалпы басшылықты Директорлар кеңесі жүзеге асырады.

    Общее руководство деятельностью банка осуществляет Совет директоров.

    Директорлар кеңесі мынадай атқарымдарды орындайды:

    Совет директоров выполняет следующие функции:

    - банк қызметінің басым бағыттарын айқындайды;

    - определяет приоритетные направления деятельности банка;

    - банкінің несие және басқа жоспарларының жобаларын қарайды;

    - рассматривает проекты кредитных и других планов банка;

    - банкінің кірісі мен шығысының және пайдасының жоспарларын бекітеді;

    - утверждает планы доходов, расходов и прибыли банка;

    - банк филиалдарын ашу және жабу туралы мәселелерді қарайды;

    - рассматривает вопросы об открытии и закрытии филиалов банка;

    - Банк басқармасының құрамын жасақтайды;

    - формирует состав Правления банка;

    - Банк басқармасының жұмысын бақылайды, т.б.

    - контролирует работу Правления банка и др.

    Банк басқармасы банкінің күнделікті (ағымдағы) қызметіне тікелей басшылық жасайды. Ол акционерлердің жалпы жиналысы мен Банк кеңесі алдында жауап береді. Басқарма Басқарманың төрағасынан, оның орынбасарларынан және басқа мүшелерден құралады. Мәжілістер тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. Дауыстар тең болған кезде Төрағаның дауысы шешуші дауыс болып табылады. Басқарманың шешімдері банк Басқармасы Төрағасының бұйрығы нысанында шығарылады.

    Правление банка осуществляет непосредственное руководство текущей деятельностью банка. Оно несет ответственность перед Общим собранием акционеров и Советом банка. Правление состоит из Председателя правления, его заместителей и других членов. Заседания Правления проводятся регулярно. Решения Правления принимаются большинством голосов. При равенстве голосов, голос Председателя является решающим. Решения Правления выносятся в форме приказа Председателя Правления банка.

    Несие саясатын банк басқармасының жанынан құрылатын Несие комитеті айқындайды.

    Кредитную политику определяет Кредитный комитет, который создается при правлении банка.

    Несие комитетінің құзыре-тіне мына мәселелер кіреді:

    В компетенцию Кредитного комитета входят следующие вопросы:

    - банкінің несие саясатын әзірлеу; тартылатын қаражаттың құрылымын айқындау және оны орналастыру;

    - разработка кредитной политики банка, определение структуры привлекаемых средств и их размещения;

    - несие беру жөніндегі қорытындыларды дайындау;

    - подготовка заключений по предоставлению ссуд;

    - инвестициялаумен және сенімгерлік операцияларды жүргізумен байланысты мәселелерді қарау кіреді.

    - рассмотрение вопросов, связанных с инвестированием и ведением трастовых операций.

    Коммерциялық банкінің орналасқан жерінен шалғай аумақтағы кәсіпорындар мен ұйымдарға – банк клиенттеріне оралымды несие-есеп айырысу қызметін көрсету мақсатымен филиалдар мен өкілдіктер ұйымдастыра алады.

    Коммерческий банк в целях оперативного кредитно-расчетного обслуживания предприятий и организаций – клиентов банка, территориально удаленных от места расположения коммерческого банка, может организовывать филиалы и представительства.

    Коммерциялық банк филиалы қызметінің оның өкілдігінің қызметінен айырмашылығы неде?

    В чем различия между филиалами коммерческого банка и его представительствами?

    Банк орналасқан жерден тысқары орналасқан және оның барлық міндеттерін немесе олардың бір бөлігін жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшелер банкінің филиалдары деп саналады. Филиал заңды тұлға емес және өзіне бас банк берген Ұлттық банкінің лицензиясында көзделген шекте берілген операцияларды жасайды. Ол өзін құрған коммерциялық банкінің атынан шарттар жасасады және өзгедей шаруашылық қызметті жүргізеді. Өкілдік коммерциялық банкінің оқшауландырылған бөлімшесі болып табылады, ол банкінің орналасқан жерінен тысқары орналасқан, заңды тұлға құқықтарына ие емес және оның дербес теңгерімі жоқ. Ол банкінің өкілдікті міндеттерін қамтамасыз ету, мәмілелер жасасу және өзгедей құқықтық әрекеттер жасау үшін құрылады. Өкілдік клиенттерге есеп айырысу-несие қызметін көрсетумен айналыспайды. Шаруашылық мақсатта есеп айырысу үшін оған ағымдағы шот ашылады.

    Филиалами банка считаются обособленные структурные подразделения, расположенные вне места его нахождения и осуществляющие все или часть его функции. Филиал не является юридическим лицом и совершает делегированные ему головным банком операции в пределах, предусмотренных лицензией Нацбанка. Он заключает договоры и ведет иную хозяйственную деятельность от имени коммерческого банка, его создавшего. Представительство является обособленным подразделением коммерческого банка, которое расположено вне места нахождения банка, не обладает правами юридического лица и не имеет самостоятельного баланса. Оно создается для обеспечения представительских функций банка, совершения сделок и иных правовых действий. Представительство не занимается расчетно-кредитным обслуживанием клиентов. Для осуществления хозяйственных расчетов ему открывается текущий счет.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

  • 3 Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

    Ұлттық банк:

    Национальный банк:

    - республикадағы мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді;

    - проводит государственную денежно-кредитную политику в республике;

    - айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолымен бағалы қағаздар шығарады;

    - эмитирует ценные бумаги путем регулирования объема массы в обращении;

    - Үкіметтің мемлекеттік борышына қызмет көрсетуге қатысады, Ұлттық банкінің мемлекеттік борышына қызмет көрсетеді;

    - участвует в обслуживании государственного долга правительства, обслуживает государственный долг Национального банка;

    - мыналарға:

    - выдает разрешение:

    - банкілердің ашылуына, олардың ерікті түрде қайта ұйымдастырылуына және таратылуына;

    - на открытие банков и их добровольную реорганизацию и ликвидацию;

    - Қазақстан аумағында банкілердің, ал республика аумағынан тыс жерлерде резидент-банкілердің филиалдары мен өкілдіктерінің ашылуына (олардың қосылуына);

    - на открытие филиалов (их слияние) и представительств банков на территории Казахстана, а для банков-резидентов – вне территории республики;

    - жеке және заңды тұлғалардың банкіге ірі қатысушы және банк холдингі мәртебесін алуына;

    - на приобретение физическими и юридическими лицами статуса крупного участника банка и банковского холдинга;

    - банкілердің бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асырушы ұйымдардың жарғылық капиталына қатысуына;

    - на участие банков в уставном капитале организаций, осуществляющих профессиональную деятельность на рынке ценных бумаг;

    - бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асыру үшін банкілерге лицензиялар беруіне рұқсат береді;

    - на выдачу банкам лицензии на осуществление профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;

    - банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыруға лицензия береді;

    - выдает лицензии на осуществление отдельных видов банковских операций;

    - банкілердің бағалы қағаздар эмиссияларының аңдатпаларын мемлекеттік тіркеуге дейін міндетті сараптаудан өткізеді, оларға енгізілетін өзгерістерді келіседі;

    - проводит обязательную экспертизу проспектов эмиссий ценных бумаг банков до их государственной регистрации, согласование изменений к ним;

    - банкілердің бағалы қағаздарды шығару және орналастыру қорытындылары туралы есеп, құрылтай құжаттары бойынша тұжырым береді;

    - дает заключение по отчету об итогах выпуска и размещения ценных бумаг банками, учредительным документам;

    - банкінің құрылтай құжаттарына өзгертулер енгізуге, оларды қайта тіркеуге, банкінің басшы қызметтерін тағайындауға (сайлауға) келісім береді;

    - дает согласие на внесение изменений в учредительные документы банка, их перерегистрацию, назначение (избирание) руководящих работников банка;

    - банкілердің қызметін, ерікті не мәжбүрлі түрде таратылатын банкілердің тарату комиссияларының қызметін бақылайды және қадағалайды;

    - осуществляет контроль и надзор за деятельностью банков, за деятельностью ликвидационных комиссий, добровольно и принудительно ликвидируемых банков;

    - банкілерге пруденциялық нормативтерді, банк капиталының белгілі бір күнгі мөлшерін белгілейді;

    - устанавливает банкам пруденциальные нормативы, размер капитала банка на определенную дату;

    - республикадағы несиелер бойынша сыйақы (мүдде) мөлшерлемесін реттейді;

    - осуществляет регулирование ставок вознаграждения (интереса) по кредитам в республике;

    - республикада төлемдерді төлеу және ақша аудару тәртібін, жүйесі мен нысанын айқындайды;

    - определяет порядок, систему и форму осуществления платежей и переводов денег в республике;

    - банкілердің арасында теңге түріндегі ақшаның уақтылы және үздіксіз аударылуын қамтамасыз ететін төлем жүйесінің жұмыс істеуін ұйымдастырады;

    - организует функционирование платежной системы, обеспечивающей своевременное и бесперебойное проведение переводов денег между банками в тенге;

    - республикадағы валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асырады;

    - осуществляет валютное регулирование и валютный контроль в республике;

    - банк қызметі, есебі, төлем төлеу, ақша аудару, заңнамалық құжаттарда белгіленген өкілеттіктер шегінде валюталық операцияларды жүзеге асыру мәселелері бойынша барлық банкілер мен олардың қызметін пайдаланушылар үшін орындалуы міндетті нормативтік құқықтық актілер шығарады;

    - издает обязательные для исполнения всеми банками и их клиентами нормативные правовые акты по вопросам банковской деятельности, учета, платежей и переводов денег, осуществления валютных операций в пределах полномочий, определенных законодательными актами;

    - нормативтік-құқықтық актілердің сақталуын қадағалайды;

    - осуществляет надзор за соблюдением нормативно-правовых актов;

    - Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігімен келісе отырып, банкілердің бухгалтерлік есебінің стандарттарын белгілейді;

    - по согласованию с Министерством финансов Республики Казахстан устанавливает стандарты бухгалтерского учета банков;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді есептеу, сақтау, тасымалдау және инкассолау ережелерін белгілейді;

    - устанавливает правила учета, хранения, перевозки и инкассации наличных банкнот и монет;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді тасымалдауға, сақтауға және инкассолауға қатысады;

    - участвует в обеспечении перевозки, хранении и инкассации наличных банкнот и монет;

    - банкноттар мен мәнеттердің сақтық қорын құрады;

    - создает резервные фонды банкнот и монет;

    - республика банкілерінің жиынтық теңгерімін және өзінің теңгерімін жасап, тұрақты түрде жариялайды;

    - составляет и регулярно публикует сводный баланс банков республики и собственный баланс;

    - елдің есептік төлем теңгері-мін қалыптастырады;

    - формирует отчетный платежный баланс страны;

    - төлем теңгерімі көрсеткіштерінің қысқа мерзімді, орта мерзімді және ұзақ мерзімді болжамды бағалануын әзірлеуге қатысады;

    - участвует в разработке краткосрочных, среднесрочных и долгосрочных прогнозных оценок показателей платежного баланса;

    - мемлекеттік кепілдіктері жоқ беймемлекеттік сыртқы қарыздар бойынша шарттарды тіркеп, мониторингін жүзеге асырады;

    - осуществляет регистрацию и мониторинг договоров по негосударственным внешним займам, не имеющим государственных гарантий;

    - елдің жалпы сыртқы борышының бағасын қалыптастырады;

    - формирует оценку валового внешнего долга страны;

    - республикадағы банк жүйесі үшін кадрлар даярлауға қатысады;

    - участвует в осуществлении подготовки кадров для системы банков в республике;

    - Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бірыңғай қазынашылық шотына қызмет көрсетеді;

    - обслуживает единый казначейский счет Министерства финансов Республики Казахстан;

    - Ұлттық банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес вексельдерді қайта есептейді.

    - осуществляет переучет векселей в соответствии с нормативными правовыми актами Национального банка.

    Казахско-русский экономический словарь > Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

  • 4 Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

    Ұлттық банк:

    Национальный банк:

    - республикадағы мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді;

    - проводит государственную денежно-кредитную политику в республике;

    - айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолымен бағалы қағаздар шығарады;

    - эмитирует ценные бумаги путем регулирования объема массы в обращении;

    - Үкіметтің мемлекеттік борышына қызмет көрсетуге қатысады, Ұлттық банкінің мемлекеттік борышына қызмет көрсетеді;

    - участвует в обслуживании государственного долга правительства, обслуживает государственный долг Национального банка;

    - мыналарға:

    - выдает разрешение:

    - банкілердің ашылуына, олардың ерікті түрде қайта ұйымдастырылуына және таратылуына;

    - на открытие банков и их добровольную реорганизацию и ликвидацию;

    - Қазақстан аумағында банкілердің, ал республика аумағынан тыс жерлерде резидент-банкілердің филиалдары мен өкілдіктерінің ашылуына (олардың қосылуына);

    - на открытие филиалов (их слияние) и представительств банков на территории Казахстана, а для банков-резидентов – вне территории республики;

    - жеке және заңды тұлғалардың банкіге ірі қатысушы және банк холдингі мәртебесін алуына;

    - на приобретение физическими и юридическими лицами статуса крупного участника банка и банковского холдинга;

    - банкілердің бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асырушы ұйымдардың жарғылық капиталына қатысуына;

    - на участие банков в уставном капитале организаций, осуществляющих профессиональную деятельность на рынке ценных бумаг;

    - бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асыру үшін банкілерге лицензиялар беруіне рұқсат береді;

    - на выдачу банкам лицензии на осуществление профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;

    - банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыруға лицензия береді;

    - выдает лицензии на осуществление отдельных видов банковских операций;

    - банкілердің бағалы қағаздар эмиссияларының аңдатпаларын мемлекеттік тіркеуге дейін міндетті сараптаудан өткізеді, оларға енгізілетін өзгерістерді келіседі;

    - проводит обязательную экспертизу проспектов эмиссий ценных бумаг банков до их государственной регистрации, согласование изменений к ним;

    - банкілердің бағалы қағаздарды шығару және орналастыру қорытындылары туралы есеп, құрылтай құжаттары бойынша тұжырым береді;

    - дает заключение по отчету об итогах выпуска и размещения ценных бумаг банками, учредительным документам;

    - банкінің құрылтай құжаттарына өзгертулер енгізуге, оларды қайта тіркеуге, банкінің басшы қызметтерін тағайындауға (сайлауға) келісім береді;

    - дает согласие на внесение изменений в учредительные документы банка, их перерегистрацию, назначение (избирание) руководящих работников банка;

    - банкілердің қызметін, ерікті не мәжбүрлі түрде таратылатын банкілердің тарату комиссияларының қызметін бақылайды және қадағалайды;

    - осуществляет контроль и надзор за деятельностью банков, за деятельностью ликвидационных комиссий, добровольно и принудительно ликвидируемых банков;

    - банкілерге пруденциялық нормативтерді, банк капиталының белгілі бір күнгі мөлшерін белгілейді;

    - устанавливает банкам пруденциальные нормативы, размер капитала банка на определенную дату;

    - республикадағы несиелер бойынша сыйақы (мүдде) мөлшерлемесін реттейді;

    - осуществляет регулирование ставок вознаграждения (интереса) по кредитам в республике;

    - республикада төлемдерді төлеу және ақша аудару тәртібін, жүйесі мен нысанын айқындайды;

    - определяет порядок, систему и форму осуществления платежей и переводов денег в республике;

    - банкілердің арасында теңге түріндегі ақшаның уақтылы және үздіксіз аударылуын қамтамасыз ететін төлем жүйесінің жұмыс істеуін ұйымдастырады;

    - организует функционирование платежной системы, обеспечивающей своевременное и бесперебойное проведение переводов денег между банками в тенге;

    - республикадағы валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асырады;

    - осуществляет валютное регулирование и валютный контроль в республике;

    - банк қызметі, есебі, төлем төлеу, ақша аудару, заңнамалық құжаттарда белгіленген өкілеттіктер шегінде валюталық операцияларды жүзеге асыру мәселелері бойынша барлық банкілер мен олардың қызметін пайдаланушылар үшін орындалуы міндетті нормативтік құқықтық актілер шығарады;

    - издает обязательные для исполнения всеми банками и их клиентами нормативные правовые акты по вопросам банковской деятельности, учета, платежей и переводов денег, осуществления валютных операций в пределах полномочий, определенных законодательными актами;

    - нормативтік-құқықтық актілердің сақталуын қадағалайды;

    - осуществляет надзор за соблюдением нормативно-правовых актов;

    - Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігімен келісе отырып, банкілердің бухгалтерлік есебінің стандарттарын белгілейді;

    - по согласованию с Министерством финансов Республики Казахстан устанавливает стандарты бухгалтерского учета банков;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді есептеу, сақтау, тасымалдау және инкассолау ережелерін белгілейді;

    - устанавливает правила учета, хранения, перевозки и инкассации наличных банкнот и монет;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді тасымалдауға, сақтауға және инкассолауға қатысады;

    - участвует в обеспечении перевозки, хранении и инкассации наличных банкнот и монет;

    - банкноттар мен мәнеттердің сақтық қорын құрады;

    - создает резервные фонды банкнот и монет;

    - республика банкілерінің жиынтық теңгерімін және өзінің теңгерімін жасап, тұрақты түрде жариялайды;

    - составляет и регулярно публикует сводный баланс банков республики и собственный баланс;

    - елдің есептік төлем теңгері-мін қалыптастырады;

    - формирует отчетный платежный баланс страны;

    - төлем теңгерімі көрсеткіштерінің қысқа мерзімді, орта мерзімді және ұзақ мерзімді болжамды бағалануын әзірлеуге қатысады;

    - участвует в разработке краткосрочных, среднесрочных и долгосрочных прогнозных оценок показателей платежного баланса;

    - мемлекеттік кепілдіктері жоқ беймемлекеттік сыртқы қарыздар бойынша шарттарды тіркеп, мониторингін жүзеге асырады;

    - осуществляет регистрацию и мониторинг договоров по негосударственным внешним займам, не имеющим государственных гарантий;

    - елдің жалпы сыртқы борышының бағасын қалыптастырады;

    - формирует оценку валового внешнего долга страны;

    - республикадағы банк жүйесі үшін кадрлар даярлауға қатысады;

    - участвует в осуществлении подготовки кадров для системы банков в республике;

    - Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бірыңғай қазынашылық шотына қызмет көрсетеді;

    - обслуживает единый казначейский счет Министерства финансов Республики Казахстан;

    - Ұлттық банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес вексельдерді қайта есептейді.

    - осуществляет переучет векселей в соответствии с нормативными правовыми актами Национального банка.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

  • 5 банк маркетингі

    Қаржы маркетингі сатушы-инвесторлардың қаржы активтерінің (ақшаның, бағалы қағаздардың, асыл металдар мен тастардың) өткізілуі үдерісін басқаруға жүйелі көзқарасы және сатып алушы-инвесторлардың қаржы активтерінің қорлануын басқаруға жүйелі көзқарасы болып табылады. Қаржы нарығы осы маркетингі қызметінің аясы болып табылады. Қаржы нарығындағы банк көрсететін қызметтерді немесе банк өнімдері мен қызмет көрсету нарығын қамтитын банк маркетингі қаржы нарығының құрамдас бөлігі болып саналады.

    Финансовый маркетинг представляет собой системный подход инвесторов-продавцов к управлению процессом реализации финансовых активов (денег, ценных бумаг, драгоценных металлов и камней) и системный подход инвесторов-покупателей к управлению накоплением финансовых активов. Сферой деятельности этого маркетинга является финансовый рынок. Составной частью финансового маркетинга считается банковский маркетинг, который затрагивает банковские услуги на финансовом рынке или рынок банковских продуктов и услуг.

    Банк маркетингі – мыналарды қамтитын үдеріс:

    Банковский маркетинг – это процесс, который включает в себя:

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау;

    - планирование производства банковского продукта;

    - қаржы нарығын зерттеу;

    - исследование финансового рынка;

    - қарым-қатынасты жолға қою;

    - налаживание коммуникаций;

    - бағаны белгілеу;

    - установление цен;

    - банк өнімінің жылжытылуын ұйымдастыру;

    - организацию продвижения банковского продукта;

    - банк сервисінің қызметін өрістету.

    - развертывание службы банковского сервиса.

    Банк маркетингісінің негізгі міндеттері:

    Основными задачами банковского маркетинга являются:

    - сатып алушылардың банк өніміне қоятын талаптарын болжау;

    - прогнозирование требований покупателей к банковскому продукту;

    - банк өніміне сұранымды зерделеу;

    - изучение спроса на банковский продукт;

    - сатып алушылардың талаптарына сай келетін банк өнімін шығару;

    - выпуск банковского продукта, соответствующего требованиям покупателей;

    - бәсеке шарттарын ескере отырып банк өнімі бағасының деңгейін белгілеу;

    - установление уровня цен на банковский продукт с учетом условий конкуренции;

    - банкінің беделін көтеру;

    - повышение имиджа банка;

    - осы банк бақылайтын қаржы нарығының үлесін арттыру.

    - повышение доли финансового рынка, контролируемого данным банком.

    Банк маркетингісінің тұжырымдамасы қаржы нарығындағы банк қызметінің мақсатын сипаттайды. Банк өнімін сатып алушылардың мүдделері, қажетсінулері, мүмкіндіктері, ақша ресурстары алуан түрлі, тәуекел дәрежесі де әртүрлі. Сондықтан олардың нақты өнімге деген сұранымы да түрліше. Мұның мәнісі мынада: өз өнімін ұсынушы банк бұл өнімнің сатып алушылардың қандай тобына арналғанын және бұл өнімнің әлеуетті тұтынушылары қанша бола алатынын айқын білуге тиіс. Осыдан келіп банк қызметінің екі бағыты болуы ықтимал:

    Концепция банковского маркетинга характеризует цель деятельности банка на финансовом рынке. У покупателей банковского продукта разные интересы, потребности, возможности, денежные ресурсы и разная степень риска. Поэтому у них разный спрос на данные продукты. Это означает, что банк, предлагающий свой продукт, должен четко знать, на какую группу покупателей этот продукт рассчитан и сколько может быть потенциальных потребителей этого продукта. Отсюда возможны два направления деятельности банка:

    - жаппай, тұрақты сұранымға бағдарлануы, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама төмен болуын, клиенттерге қызмет көрсетудің шектелуін және ұсақ сатып алушылардың кең қамтылуын көздейді;

    - ориентация на массовый, стабильный спрос, что предполагает относительно низкие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, ограничение услуги по обслуживанию клиентов и больший охват мелких покупателей;

    - тұрақсыз сұранымға, яғни сатып алушылардың жекелеген топтарына бағдарлану, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама жоғары болуын, клиенттерге неғұрлым кең ауқымда қызмет көрсетілуін және ұсақ сатып алушылардың аз қамтылуын көздейді.

    - ориентация на нестабильный спрос, т.е. на отдельные группы покупателей, что предполагает относительно высокие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, более широкий круг услуг по обслуживанию клиентов и меньший охват покупателей.

    Маркетингілік қызмет:

    Маркетинговая деятельность – это комплекс действий:

    - тұтыну тұрпаттамасын әзірлеу жөніндегі;

    - по разработке типологии потребления;

    - сұранымды зерделеу жөніндегі;

    - по изучению спроса;

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау және оның іске асыру жұмысын ұйымдастыру жөніндегі іс-қимылдар кешені.

    - по планированию производства банковского продукта и организации работы по его реализации.

    Банк өнімдеріне сұранымды сатып алушылардың психологиялық-физиологиялық қарымта жауабына қарай және сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылу дәрежесіне қарай жіктелуі мүмкін.

    Спрос на банковские продукты можно классифицировать по психофизиологической реакции покупателей и по степени удовлетворения потребностей покупателей.

    Психологиялық-физиологиялық белгі бойынша мыналарға бөлінеді:

    По психофизиологическому признаку выделяют:

    - тиянақталған сұраным – банк ұдайы беріп тұратын банк өнімдерінің жекелеген түрлеріне тұрақты сұраным (банкідегі салымның ең аз сомасы 100 теңгеден аспайтын депозиттік салым, неғұрлым беделді банкілердің акциялары, т.б.);

    - фиксированный спрос – устойчивый спрос на отдельные виды банковских продуктов, постоянно предоставляемых банком (депозитные вклады в банках с минимальной суммой вклада не более 1000 тенге, акции наиболее престижных банков и др.);

    - баламалы сұраным – таңдау бойынша сұраным, мұнда салымшы өз мүмкіндіктерін, табыстылық, тиімділік, тәуекелдік дәрежесін талдағаннан кейін капиталды банк өніміне салу туралы шешім қабылдайды (валюталық депозиттер сияқты активтерге, трастыларға, салым сомасы 3000 теңгеден аспайтын депозиттік салымдарға, т.б. сұраным);

    - альтернативный спрос – спрос по выбору, когда вкладчик после анализа своих возможностей, степени доходности, выгодности, риска принимает решение о вложении капитала в банковский продукт (спрос на такие активы, как валютные депозиты, и трасты, депозитные вклады с суммой вклада не более 3000 тенге и др.);

    - серпінді сұраным – күтпеген жерден болатын сұраныс; мұнда басқа сатып алушылардың, таныстарының, жарнаманың немесе басқа да факторлардың ықпалымен өз таңдауын жасаған сатып алушы өз шешімін өзгертеді (дивиденді (пайызы) жоғары болады деп күтілген бағалы қағаздар, т.б. бойынша сұраным).

    - импульсный спрос – неожиданный спрос, когда покупатель, уже сделавший свой выбор под влиянием советов других покупателей, знакомых, рекламы или иных факторов, меняет свое решение (спрос на ценные бумаги, по которым обещают высокие дивиденды (проценты) и др.).

    Сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылуы дәрежесіне қарай мыналарға бөлінеді:

    По степени удовлетворения потребностей покупателей можно выделить:

    - өткізілген сұраным (сұраным қызмет көрсету немесе банк өнімі сатып алушыға ұсынылған кезде қанағаттандырылды);

    - реализованный спрос (спрос удовлетворен, когда услуга или банковский продукт предъявлены покупателю);

    - қанағаттандырылмаған сұраным – сатуда жоқ немесе бар болғанымен ұсынымның көлемі бойынша сатып алушылардың сұрауынан артта қалған банк өнімдеріне сұраным;

    - неудовлетворенный спрос – спрос на банковские продукты, отсутствующие в продаже или существующие, но по объему предложения отстающие от запросов покупателей;

    - қалыптасушы сұраным, айқын көрініс таппаған сұраным.

    - формирующийся спрос, нечетко выраженный спрос.

    Рендит – бағалы қағаз табыстылығының салыстырмалы көрсеткіші. Акция рендиті акция бойынша төленген дивидендтің акцияның нарықтық бағамына пайыздық қатынасымен айқындалады. Рендит мөлшері жоғары болған сайын акция да табыстырақ.

    Рендит – это относительный показатель доходности ценной бумаги. Рендит акции определяется процентным отношением выплаченного по ней дивиденда к рыночному курсу акции. Чем выше размер рендита, тем доходнее акция.

    Спрэд – ұсынымның ең төмен бағасы мен сұранымның ең жоғары бағасының арасындағы алшақтық. Спрэдтің сұранымның ең жоғары бағасына қатынасы барыша төмен (әдетте 3%-ға дейін) бағалы қағаздар неғұрлым өтімді болып табылады.

    Спрэд – это разрыв между минимальной ценой предложения и максимальной ценой спроса. Наиболее ликвидными являются ценные бумаги, у которых отношение спрэда к максимальной цене спроса наименьшее (обычно до 3%).

    Банк маркетингісі үдерісі мынадай кезеңдерді қамтиды:

    Процесс банковского маркетинга включает следующие этапы:

    - нақты банк өнімін сатып алушылардың қажеттерін зерделеу;

    - изучение потребностей покупателей конкретного банковского продукта;

    - қаржы нарығын секторлар бойынша кешенді түрде зерттеу;

    - комплексное исследование финансового рынка по секторам;

    - банк маркетингісінің ағым-дағы және келешектегі іске асырылуы мүмкіндіктерін зерттеу;

    - исследование возможностей текущей и перспективной реализации банковского маркетинга;

    - маркетингіні жобалау;

    - планирование маркетинга;

    - банк инновациясының өміршеңдік циклін жоспарлау;

    - планирование жизненного цикла банковской инновации;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банкілердің бөлімдері мен құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын ұйымдастыру.

    - организация работы отделов и структурных подразделений банков.

    Банк маркетингісінің негізгі атқарымдары:

    Основными функциями банковского маркетинга являются:

    - ақпарат жинау;

    - сбор информации;

    - маркетингілік зерттеу;

    - маркетинговые исследования;

    - банк өнімдерін шығару және өткізу жөніндегі қызметті жоспарлау;

    - планирование деятельности по выпуску и реализации банковских продуктов;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банк өнімдерін өткізу.

    - реализация банковских продуктов.

    Банк маркетингісінің жоспары банк өнімдерін, кәдуілгі және жаңа өнімдерін өткізу жоспары болып табылады. Бұл жоспар нақты уақыт кезеңінде қандай банк өнімін немесе қандай инновацияны, қай аумақта және қандай бағамен сату керек екенін айқындайды.

    План банковского маркетинга представляет собой план реализации банковских продуктов, традиционных и новых. Этот план определяет какой банковский продукт или какую инновацию, на какой территории и по какой цене следует продавать в данный период времени.

    Банк маркетингісінің стратегиясы:

    Стратегия банковского маркетинга заключается в:

    - банкінің белгілі бір банк өнімін шығару жөніндегі мүмкіндіктерін талдау үдерісінде;

    - анализе возможностей банка по выпуску того или иного банковского продукта;

    - өнім шығарудың мақсатын айқындауда;

    - определении цели выпуска продукта;

    - банк инновациясын негіздеу және оны сипаттауда;

    - обосновании банковской инновации и ее характеристики;

    - қаржы нарығын және банк өнімін ағымдағы кезеңде де, таяудағы келешекте де өткізу мүмкіндіктерін маркетингілік зерттеуде.

    - маркетинговых исследованиях финансового рынка и возможностей реализации банковского продукта как в текущем периоде, так и в ближайшей перспективе.

    Банк маркетингінің стратегиясында қандай тұжырымдамаларды бөліп көрсетуге болады?

    Банк маркетингісінің стратегиясында мына тұжырымдамаларды бөліп көрсету орынды:

    В стратегии банковского маркетинга целесообразно выделить следующие концепции:

    - қаржы нарығын бөліктемелеу;

    - сегментация финансового рынка;

    - нысаналы банк өнімін немесе қызмет көрсетуді таңдау;

    - выбор целевого банковского продукта или услуги;

    - нарыққа шығу әдістерін таңдау;

    - выбор методов выхода на рынок;

    - маркетингілік құралдарды таңдау;

    - выбор маркетинговых средств;

    - нарыққа шығу уақытын таңдау.

    - выбор времени выхода на рынок.

    * * *

    Казахско-русский экономический словарь > банк маркетингі

  • 6 Коммерциялық банкінің актив операциялары

    Актив операциялар – банкінің меншікті және тартылынды қаражатын пайда алу үшін орналастыру жөніндегі операциялар. Банкінің жалпы өтемпаздығы, табыстылығы, демек, қаржылық сенімділігі мен тұрақтылығы актив операциялардың сапалы жүзеге асырылуына байланысты.

    Активные операции – операции по размещению собственных и привлеченных средств банка для получения прибыли. От качественного осуществления активных операций зависят ликвидность, доходность, а следовательно, финансовая надежность и устойчивость банка в целом.

    Банкінің актив операциялары экономикалық мазмұнына қарай мына түрлерге бөлінеді:

    Активные операции банка в зависимости от их экономического содержания делятся на:

    - кредиттік (несиелік) операциялар;

    - кредитные (ссудные);

    - инвестициялық операциялар;

    - инвестиционные;

    - кепілдікті операциялар;

    - гарантийные;

    - комиссиялық операциялар;

    - комиссионные;

    - бағалы қағаздармен жасалатын операциялар.

    - операции с ценными бумагами.

    По каким признакам классифицируются кредиты, предоставляемые банком?

    Несие түрлі белгілеріне қарай мыналарға жіктелуі мүмкін:

    Кредиты могут быть классифицированы по различным признакам:

    - қарызгерлердің тұрпаттары бойынша – кәсіпорындарға, билік органдарына, халыққа, банкілерге берілетін несие;

    - по типам заемщиков – ссуды предприятиям, органам власти, населению, банкам;

    - пайдалану мерзіміне қарай – қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді несие;

    - по срокам пользования – краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные;

    - қарызгердің жұмыс істеу аясына қарай – өндіріс аясының кәсіпорындарына берілетін несие және айналыс аясының кәсіпорындарына берілетін несие;

    - по сфере функционирования заемщика – ссуды предприятиям сферы производства и ссуды предприятиям сферы обращения;

    - қарызгердің тиесілі салаларына қарай – өнеркәсіпке, көлікке, құрылысқа, ауыл шаруашылығына, саудаға берілетін несие;

    - по отраслям принадлежности заемщика – ссуды в промышленность, транспорт, строительство, сельское хозяйство, торговлю;

    - қамтамасыз етілу сипатына қарай – кепілді, кепілдікті, сақтандырылған, қамтамасыз етілмеген (бланкілік) несие;

    - по характеру обеспечения – залоговые, гарантированные, застрахованные, необеспеченные (бланковые);

    - өтелу әдістеріне қарай – бір мезгілде және бөліктеп өтелетін несие.

    - по методам погашения – погашаемые единовременно и частями.

    Несие беру кезінде банк әлуетті қарызгерден несиенің материалдық тұрғыдан қамтамасыз етілуін және қарызгердің заңи құқықтылығын сипаттайтын құжаттар пакетін талап етеді.

    При выдаче кредита банк требует от потенциального заемщика пакет документов, характеризующих материальную обеспеченность кредита и юридическую правомочность заемщика.

    Егер несие беру кезінде талап етілетін құжаттар пакетін егжей-тегжейлі атап көрсетер болсақ, онда олар:

    Если подробнее перечислить пакет документов, который требуется при выдаче кредита, то это:

    - құрылтай құжаттары;

    - учредительные документы;

    - несиенің қайтарылу мүмкіндігі мен шығындардың өтелу мерзімі айқындалатын бизнес-жоспар (техникалық-экономикалық негіздеме);

    - бизнес-план (технико-экономическое обоснование), на основе которого определяются возможность возврата ссуды и срок окупаемости затрат;

    - несиені алу мақсаты тиянақталған келісімшарт немесе оның көшірмесі;

    - контракт или его копия, фиксирующие цель получения кредита;

    - бухгалтерлік теңгерім және оның кейбір қосымшалары;

    - бухгалтерский баланс и некоторые приложения к нему;

    - басқа банкілермен жасасылған несие шарттары;

    - кредитные договоры с другими банками;

    - кепіл немесе кепілгерлік шарты;

    - договор залога или поручительства;

    - несие шартында белгіленген мерзімге сәйкес несиені қайтару жөніндегі мерзімді міндеттеме-тапсырма;

    - срочное обязательство-поручение на возврат ссуды согласно срокам, установленным в кредитном договоре;

    - несиені алу жөніндегі шарт, онда несиенің сомасы, мерзімі мен мақсаты көрсетіледі.

    - заявление на получение ссуды с указанием суммы, срока и цели кредита.

    Инвестициялық операциялар — банкінің бірлескен шаруашылық-қаржылық және коммерциялық қызметі, сондай-ақ басқа несие ұйымдарына мерзімді салымдар түрінде орналастыру мақсатында өз қаражатын бағалы қағаздарға және үлеспұлдарға ивестициялау жөніндегі операциялары.

    Инвестиционные операции — это операции по инвестированию банком своих средств в ценные бумаги и паи небанковских структур в целях совместной хозяйственно-финансовой и коммерческой деятельности, а также размещения в виде срочных вкладов в других кредитных организациях.

    Бұл белгіленген шарттар басталған кезде банкінің өз клиентінің борышын үшінші тұлғаға төлеуі кепілдігін (кепілгерлігін) беруі жөніндегі операциялар.

    Это операции по выдаче банком гарантии (поручительства) уплаты долга клиента третьему лицу при наступлении определенных условий.

    Бұл банк өз клиенттерінің тапсырмасы бойынша орындайтын және олардан комиссиялық алым түрінде ақы алатын операциялар. Негізгі комиссиялық операциялардың қатарына:

    Это операции, которые банк выполняет по поручению своих клиентов и взимает с них плату в виде комиссионных. К числу основных комиссионных операций относятся расчетно-кассовые операции, которые связаны с:

    - теңгемен және шетел валютасымен есептелетін шоттарды жүргізумен;

    - ведением счетов в тенге и иностранной валюте;

    клиенттің есеп айырысуымен және төлемдер төлеуімен;

    осуществлением расчетов и платежей клиента;

    клиентке аударылған қаражатты алумен және оны қолма-қол ақшасыз нысанда шотқа есептеумен;

    получением и зачислением перечисленных клиенту средств на счет в безналичной форме;

    қолма-қол ақшаны шоттан алып берумен, оны шотқа салумен, сақтаумен және тасымалдаумен байланысты жасалатын есеп айырысу-кассалық операциялар жатады.

    выдачей наличных денег со счета, внесением их на счет, хранением и перевозкой.

    Банкілер бағалы қағаздармен операция жасау кезінде қандай атқарымдарды орындайды?

    Банк комиссия шарты немесе тапсырма негізінде клиенттің есебінен және тапсыруымен бағалы қағаздарды сатып алу-сату кезінде делдалдық міндеттерді орындайды.

    Банк выполняет посреднические функции при купле-продаже ценных бумаг за счет и по поручению клиента на основании договора комиссии или поручения.

    Бағалы қағаздармен операцияларды жүзеге асыру кезінде банкіге қандай құқықтар берілген?

    Банкілер:

    Банк имеет право выступать в качестве:

    - бағалы қағаздар нарығында делдал қызметін жүзеге асыра алатын инвестициялық институттар;

    - инвестиционных институтов, которые могут осуществлять деятельность на рынке ценных бумаг в качестве посредника;

    - инвестициялық кеңесші;

    - инвестиционного консультанта;

    - инвестициялық компания;

    - инвестиционной компании;

    - инвестициялық қор ретінде әрекет етуге құқылы.

    - инвестиционного фонда.

    Бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға мыналар жатады:

    К операциям с ценными бумагами относятся:

    - қор биржаларында құнды саналатын бағалы қағаздармен жасалатын операциялар;

    - операции с ценными бумагами, котирующимися на фондовых биржах;

    - векселдермен жасалатын операциялар;

    - операции с векселями;

    - есептеу және қайта есептеу операциялары;

    - учетные и переучетные операции;

    вексельдерге наразылық білдіру операциялары;

    операции по протесту векселей;

    - вексельдерді инкассолау, домицильдеу, акцептеу, индоссолау жөніндегі операциялар;

    - операции по инкассированию, домицилированию, акцепту, индоссированию векселей;

    - вексельдік тапсырмалар беру жөніндегі операциялар;

    - операции по выдаче вексельных поручений;

    - вексельдерді сақтау жөніндегі операциялар;

    - операции по хранению векселей;

    - вексельдерді аукционда сату жөніндегі операциялар.

    - операции по продаже векселей на аукционе.

    Трастылық (сенімгерлік) операцияларға қызмет көрсетудің қандай түрлері кіреді?

    Трастылық операцияларға қызмет көрсетудің мынадай түрлері кіреді:

    В трастовые операции могут входить следующие виды услуг:

    - белгілі бір ақы үшін фирмалар мен жеке тұлғалардың қаржы істері мен меншігін басқару;

    - управление финансовыми делами и собственностью фирм и частных лиц за определенную плату;

    - трастылық бөлімдер арқылы өз клиенттерінің бағалы қағаздар қоржынын басқару;

    - управление через трастовые отделы портфелями ценных бумаг своих клиентов;

    - акциялар мен облигациялар шығарушы корпорацияларға агент қызметтерін көрсету;

    - предоставление агентских услуг корпорациям, выпускающим акции и облигации;

    - өсиет бойынша қамқоршылар болу;

    - выступление в качестве попечителей по завещанию;

    - жекелеген бағалы қағаздарды және олардың қоржындарын сенімгерлікпен басқаруға беру;

    - передача в доверительное управление отдельных ценных бумаг и их портфелей;

    - бағалы қағаздарға қызмет көрсетумен байланысты төлемдік атқарымдар;

    - платежные функции, связанные с обслуживанием ценных бумаг;

    - зейнетақылық және инвестициялық қорлардың активтерін басқару, т.б.

    - управление активами пенсионных и инвестиционных фондов и др.

    Шетел валютасымен жасалатын операциялар:

    Операции с иностранной валютой включают:

    - шетел валютасын сатып алу-сату операцияларын;

    - операции купли-продажи иностранной валюты;

    - ақша аккредитивтерін төлеуді және ұсынуды;

    - оплату и выставление денежных аккредитивов;

    - шетел банкілерінің жол чектерін сатып алуды және төлеуді;

    - покупку и оплату дорожных чеков иностранных банков;

    - пластикалық карталар шығаруды және оларға қызмет көрсетуді;

    - выпуск и обслуживание пластиковых карт;

    - халықаралық есеп айырысуды қамтиды.

    - осуществление международных расчетов.

    Какую роль играют банки, выступая в качестве финансового консультанта?

    Тәжірибелі мамандар жұмыс істейтін банкілер, әсіресе несиені, жинақ ақшаны оңтайлы пайдалану, қаражатты инвестициялау туралы мәселе туындаған кезде білікті кеңес бере алады.

    Банки, где работают опытные специалисты, могут дать квалифицированный совет, особенно когда вопрос стоит об оптимальном использовании кредита, сбережений, инвестировании средств.

    Банк клиенттерге белгілі бір ақы үшін коммерциялық сипатта да, бейкоммерциялық сипатта да ақпарат беретін қызметтер көрсетеді.

    Банк за определенную плату предоставляет клиентам информацию как коммерческого, так и некоммерческого характера.

    Банк аралық несие – бір коммерциялық банк екінші банкіге беретін несие түрі.

    Межбанковский кредит – это вид кредитов, предоставляемых одним коммерческим банком другому.

    Мұндай несие банк аралық нарықта сатып алынады және сатылады.

    Купля-продажа такого кредита осуществляется на межбанковском рынке.

    Банк аралық нарық – несие капиталдары нарығының бір бөлігі, мұнда банкілер несие мекемелерінің уақытша бос ақшалай ресурстарын тартып, негізінен банк аралық депозиттер нысанында белгілі бір уақытқа орналастырады.

    Межбанковский рынок – это часть рынка ссудных капиталов, где временно свободные денежные ресурсы кредитных учреждений привлекаются и размещаются банками преимущественно в форме межбанковских депозитов на определенные сроки.

    Банк аралық нарықтың қаражатын қарызгер-банкілер өзінің активтік операцияларын жабу үшін, сондай-ақ банкілердің теңгерімдерінің өтімділігін жабу үшін пайдаланады.

    Средства межбанковского рынка используются банками-заемщиками для покрытия своих активных операций, а также для покрытия ликвидности балансов банков.

    Банк аралық несиені сатып алу-сату еркін нарықтағы мәмілелер нысанында, сондай-ақ тығыз ынтымақтастықтағы банкілер бір-біріне өзара мүдделерден туындайтын шарттар негізінде несие беретін “жабық” нарықтағы мәмілелер нысанында берілуі мүмкін.

    Купля-продажа межбанковских кредитов возможна в форме сделок на свободном рынке, а также в форме сделок на “закрытом” рынке, где кредиты предоставляются друг другу тесно сотрудничающими банками на условиях, вытекающих из взаимных интересов.

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкінің актив операциялары

  • 7 Ұлттық банкінің банк торабы арқылы есеп айырысу

    Ұлттық банкінің есеп айырысу торабы банк жүйесінде төлемдердің төленуін қамтамасыз ету міндеттері жүктелген есеп айырысу-кассалық орталықтардың (ЕАКО) жиынтығы болып табылады. Әрбір коммерциялық банкінің қайсыбір ЕАКО-да корреспонденттік шоты болуға тиіс.

    Расчетная сеть Национального банка представляет собой совокупность расчетно-кассовых центров (РКЦ), на которые возложены функции обеспечения проведения платежей в банковской системе. Каждый коммерческий банк должен иметь корреспондентский счет в каком-либо РКЦ.

    ЕАКО:

    РКЦ занимаются:

    - банкілердің арасындағы есеп айырысу операцияларын жүргізу кезінде делдалдықпен;

    - посредничеством при проведении расчетных операций между банками;

    - банкілерді несиелендірумен;

    - кредитованием банков;

    - кассалық қызмет көрсетумен;

    - кассовым обслуживанием;

    - инвестицияларды бюджеттік қаражат есебінен қаржыландырумен, т.б. айналысады.

    - финансированием инвестиций за счет бюджетных средств, и др.

    Коммерциялық банкілердің өздерінің арасындағы есеп айырысулары олардың ЕАКО-да ашылған корреспонденттік шоттарында көрсетіледі.

    Расчеты между самими коммерческими банками фиксируются по их корреспондентским счетам, открытым в РКЦ.

    Егер төлемші мен алушының шоттары бір ЕАКО қызмет көрсететін түрлі банкілерде ашылса, төлемшінің шотынан сома қалай есептен шығарылады?

    Каким образом списывается сумма со счета плательщика, если счета плательщика и получателя открыты в разных банках, обслуживаемых одним РКЦ?

    Мұндай жағдайда банк соманы төлемшінің шотынан есептен шығарып, ЕАКО-ға қаражатты жеткізуші-кәсіпорын банкінің шотына есептеу үшін оны өз шотынан есептен шығару туралы тапсырма береді.

    В таких случаях банк списывает сумму со счета плательщика и дает поручение РКЦ о списании средств со своего счета для зачисления их на счет банка предприятия-поставщика.

    Казахско-русский экономический словарь > Ұлттық банкінің банк торабы арқылы есеп айырысу

  • 8 Банк маркетингі

    Қаржы маркетингі сатушы-инвесторлардың қаржы активтерінің (ақшаның, бағалы қағаздардың, асыл металдар мен тастардың) өткізілуі үдерісін басқаруға жүйелі көзқарасы және сатып алушы-инвесторлардың қаржы активтерінің қорлануын басқаруға жүйелі көзқарасы болып табылады. Қаржы нарығы осы маркетингі қызметінің аясы болып табылады. Қаржы нарығындағы банк көрсететін қызметтерді немесе банк өнімдері мен қызмет көрсету нарығын қамтитын банк маркетингі қаржы нарығының құрамдас бөлігі болып саналады.

    Финансовый маркетинг представляет собой системный подход инвесторов-продавцов к управлению процессом реализации финансовых активов (денег, ценных бумаг, драгоценных металлов и камней) и системный подход инвесторов-покупателей к управлению накоплением финансовых активов. Сферой деятельности этого маркетинга является финансовый рынок. Составной частью финансового маркетинга считается банковский маркетинг, который затрагивает банковские услуги на финансовом рынке или рынок банковских продуктов и услуг.

    Банк маркетингі – мыналарды қамтитын үдеріс:

    Банковский маркетинг – это процесс, который включает в себя:

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау;

    - планирование производства банковского продукта;

    - қаржы нарығын зерттеу;

    - исследование финансового рынка;

    - қарым-қатынасты жолға қою;

    - налаживание коммуникаций;

    - бағаны белгілеу;

    - установление цен;

    - банк өнімінің жылжытылуын ұйымдастыру;

    - организацию продвижения банковского продукта;

    - банк сервисінің қызметін өрістету.

    - развертывание службы банковского сервиса.

    Банк маркетингісінің негізгі міндеттері:

    Основными задачами банковского маркетинга являются:

    - сатып алушылардың банк өніміне қоятын талаптарын болжау;

    - прогнозирование требований покупателей к банковскому продукту;

    - банк өніміне сұранымды зерделеу;

    - изучение спроса на банковский продукт;

    - сатып алушылардың талаптарына сай келетін банк өнімін шығару;

    - выпуск банковского продукта, соответствующего требованиям покупателей;

    - бәсеке шарттарын ескере отырып банк өнімі бағасының деңгейін белгілеу;

    - установление уровня цен на банковский продукт с учетом условий конкуренции;

    - банкінің беделін көтеру;

    - повышение имиджа банка;

    - осы банк бақылайтын қаржы нарығының үлесін арттыру.

    - повышение доли финансового рынка, контролируемого данным банком.

    Банк маркетингісінің тұжырымдамасы қаржы нарығындағы банк қызметінің мақсатын сипаттайды. Банк өнімін сатып алушылардың мүдделері, қажетсінулері, мүмкіндіктері, ақша ресурстары алуан түрлі, тәуекел дәрежесі де әртүрлі. Сондықтан олардың нақты өнімге деген сұранымы да түрліше. Мұның мәнісі мынада: өз өнімін ұсынушы банк бұл өнімнің сатып алушылардың қандай тобына арналғанын және бұл өнімнің әлеуетті тұтынушылары қанша бола алатынын айқын білуге тиіс. Осыдан келіп банк қызметінің екі бағыты болуы ықтимал:

    Концепция банковского маркетинга характеризует цель деятельности банка на финансовом рынке. У покупателей банковского продукта разные интересы, потребности, возможности, денежные ресурсы и разная степень риска. Поэтому у них разный спрос на данные продукты. Это означает, что банк, предлагающий свой продукт, должен четко знать, на какую группу покупателей этот продукт рассчитан и сколько может быть потенциальных потребителей этого продукта. Отсюда возможны два направления деятельности банка:

    - жаппай, тұрақты сұранымға бағдарлануы, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама төмен болуын, клиенттерге қызмет көрсетудің шектелуін және ұсақ сатып алушылардың кең қамтылуын көздейді;

    - ориентация на массовый, стабильный спрос, что предполагает относительно низкие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, ограничение услуги по обслуживанию клиентов и больший охват мелких покупателей;

    - тұрақсыз сұранымға, яғни сатып алушылардың жекелеген топтарына бағдарлану, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама жоғары болуын, клиенттерге неғұрлым кең ауқымда қызмет көрсетілуін және ұсақ сатып алушылардың аз қамтылуын көздейді.

    - ориентация на нестабильный спрос, т.е. на отдельные группы покупателей, что предполагает относительно высокие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, более широкий круг услуг по обслуживанию клиентов и меньший охват покупателей.

    Маркетингілік қызмет:

    Маркетинговая деятельность – это комплекс действий:

    - тұтыну тұрпаттамасын әзірлеу жөніндегі;

    - по разработке типологии потребления;

    - сұранымды зерделеу жөніндегі;

    - по изучению спроса;

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау және оның іске асыру жұмысын ұйымдастыру жөніндегі іс-қимылдар кешені.

    - по планированию производства банковского продукта и организации работы по его реализации.

    Банк өнімдеріне сұранымды сатып алушылардың психологиялық-физиологиялық қарымта жауабына қарай және сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылу дәрежесіне қарай жіктелуі мүмкін.

    Спрос на банковские продукты можно классифицировать по психофизиологической реакции покупателей и по степени удовлетворения потребностей покупателей.

    Психологиялық-физиологиялық белгі бойынша мыналарға бөлінеді:

    По психофизиологическому признаку выделяют:

    - тиянақталған сұраным – банк ұдайы беріп тұратын банк өнімдерінің жекелеген түрлеріне тұрақты сұраным (банкідегі салымның ең аз сомасы 100 теңгеден аспайтын депозиттік салым, неғұрлым беделді банкілердің акциялары, т.б.);

    - фиксированный спрос – устойчивый спрос на отдельные виды банковских продуктов, постоянно предоставляемых банком (депозитные вклады в банках с минимальной суммой вклада не более 1000 тенге, акции наиболее престижных банков и др.);

    - баламалы сұраным – таңдау бойынша сұраным, мұнда салымшы өз мүмкіндіктерін, табыстылық, тиімділік, тәуекелдік дәрежесін талдағаннан кейін капиталды банк өніміне салу туралы шешім қабылдайды (валюталық депозиттер сияқты активтерге, трастыларға, салым сомасы 3000 теңгеден аспайтын депозиттік салымдарға, т.б. сұраным);

    - альтернативный спрос – спрос по выбору, когда вкладчик после анализа своих возможностей, степени доходности, выгодности, риска принимает решение о вложении капитала в банковский продукт (спрос на такие активы, как валютные депозиты, и трасты, депозитные вклады с суммой вклада не более 3000 тенге и др.);

    - серпінді сұраным – күтпеген жерден болатын сұраныс; мұнда басқа сатып алушылардың, таныстарының, жарнаманың немесе басқа да факторлардың ықпалымен өз таңдауын жасаған сатып алушы өз шешімін өзгертеді (дивиденді (пайызы) жоғары болады деп күтілген бағалы қағаздар, т.б. бойынша сұраным).

    - импульсный спрос – неожиданный спрос, когда покупатель, уже сделавший свой выбор под влиянием советов других покупателей, знакомых, рекламы или иных факторов, меняет свое решение (спрос на ценные бумаги, по которым обещают высокие дивиденды (проценты) и др.).

    Сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылуы дәрежесіне қарай мыналарға бөлінеді:

    По степени удовлетворения потребностей покупателей можно выделить:

    - өткізілген сұраным (сұраным қызмет көрсету немесе банк өнімі сатып алушыға ұсынылған кезде қанағаттандырылды);

    - реализованный спрос (спрос удовлетворен, когда услуга или банковский продукт предъявлены покупателю);

    - қанағаттандырылмаған сұраным – сатуда жоқ немесе бар болғанымен ұсынымның көлемі бойынша сатып алушылардың сұрауынан артта қалған банк өнімдеріне сұраным;

    - неудовлетворенный спрос – спрос на банковские продукты, отсутствующие в продаже или существующие, но по объему предложения отстающие от запросов покупателей;

    - қалыптасушы сұраным, айқын көрініс таппаған сұраным.

    - формирующийся спрос, нечетко выраженный спрос.

    Рендит – бағалы қағаз табыстылығының салыстырмалы көрсеткіші. Акция рендиті акция бойынша төленген дивидендтің акцияның нарықтық бағамына пайыздық қатынасымен айқындалады. Рендит мөлшері жоғары болған сайын акция да табыстырақ.

    Рендит – это относительный показатель доходности ценной бумаги. Рендит акции определяется процентным отношением выплаченного по ней дивиденда к рыночному курсу акции. Чем выше размер рендита, тем доходнее акция.

    Спрэд – ұсынымның ең төмен бағасы мен сұранымның ең жоғары бағасының арасындағы алшақтық. Спрэдтің сұранымның ең жоғары бағасына қатынасы барыша төмен (әдетте 3%-ға дейін) бағалы қағаздар неғұрлым өтімді болып табылады.

    Спрэд – это разрыв между минимальной ценой предложения и максимальной ценой спроса. Наиболее ликвидными являются ценные бумаги, у которых отношение спрэда к максимальной цене спроса наименьшее (обычно до 3%).

    Банк маркетингісі үдерісі мынадай кезеңдерді қамтиды:

    Процесс банковского маркетинга включает следующие этапы:

    - нақты банк өнімін сатып алушылардың қажеттерін зерделеу;

    - изучение потребностей покупателей конкретного банковского продукта;

    - қаржы нарығын секторлар бойынша кешенді түрде зерттеу;

    - комплексное исследование финансового рынка по секторам;

    - банк маркетингісінің ағым-дағы және келешектегі іске асырылуы мүмкіндіктерін зерттеу;

    - исследование возможностей текущей и перспективной реализации банковского маркетинга;

    - маркетингіні жобалау;

    - планирование маркетинга;

    - банк инновациясының өміршеңдік циклін жоспарлау;

    - планирование жизненного цикла банковской инновации;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банкілердің бөлімдері мен құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын ұйымдастыру.

    - организация работы отделов и структурных подразделений банков.

    Банк маркетингісінің негізгі атқарымдары:

    Основными функциями банковского маркетинга являются:

    - ақпарат жинау;

    - сбор информации;

    - маркетингілік зерттеу;

    - маркетинговые исследования;

    - банк өнімдерін шығару және өткізу жөніндегі қызметті жоспарлау;

    - планирование деятельности по выпуску и реализации банковских продуктов;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банк өнімдерін өткізу.

    - реализация банковских продуктов.

    Банк маркетингісінің жоспары банк өнімдерін, кәдуілгі және жаңа өнімдерін өткізу жоспары болып табылады. Бұл жоспар нақты уақыт кезеңінде қандай банк өнімін немесе қандай инновацияны, қай аумақта және қандай бағамен сату керек екенін айқындайды.

    План банковского маркетинга представляет собой план реализации банковских продуктов, традиционных и новых. Этот план определяет какой банковский продукт или какую инновацию, на какой территории и по какой цене следует продавать в данный период времени.

    Банк маркетингісінің стратегиясы:

    Стратегия банковского маркетинга заключается в:

    - банкінің белгілі бір банк өнімін шығару жөніндегі мүмкіндіктерін талдау үдерісінде;

    - анализе возможностей банка по выпуску того или иного банковского продукта;

    - өнім шығарудың мақсатын айқындауда;

    - определении цели выпуска продукта;

    - банк инновациясын негіздеу және оны сипаттауда;

    - обосновании банковской инновации и ее характеристики;

    - қаржы нарығын және банк өнімін ағымдағы кезеңде де, таяудағы келешекте де өткізу мүмкіндіктерін маркетингілік зерттеуде.

    - маркетинговых исследованиях финансового рынка и возможностей реализации банковского продукта как в текущем периоде, так и в ближайшей перспективе.

    Банк маркетингінің стратегиясында қандай тұжырымдамаларды бөліп көрсетуге болады?

    Банк маркетингісінің стратегиясында мына тұжырымдамаларды бөліп көрсету орынды:

    В стратегии банковского маркетинга целесообразно выделить следующие концепции:

    - қаржы нарығын бөліктемелеу;

    - сегментация финансового рынка;

    - нысаналы банк өнімін немесе қызмет көрсетуді таңдау;

    - выбор целевого банковского продукта или услуги;

    - нарыққа шығу әдістерін таңдау;

    - выбор методов выхода на рынок;

    - маркетингілік құралдарды таңдау;

    - выбор маркетинговых средств;

    - нарыққа шығу уақытын таңдау.

    - выбор времени выхода на рынок.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банк маркетингі

  • 9 Коммерциялық банкінің актив операциялары

    Актив операциялар – банкінің меншікті және тартылынды қаражатын пайда алу үшін орналастыру жөніндегі операциялар. Банкінің жалпы өтемпаздығы, табыстылығы, демек, қаржылық сенімділігі мен тұрақтылығы актив операциялардың сапалы жүзеге асырылуына байланысты.

    Активные операции – операции по размещению собственных и привлеченных средств банка для получения прибыли. От качественного осуществления активных операций зависят ликвидность, доходность, а следовательно, финансовая надежность и устойчивость банка в целом.

    Банкінің актив операциялары экономикалық мазмұнына қарай мына түрлерге бөлінеді:

    Активные операции банка в зависимости от их экономического содержания делятся на:

    - кредиттік (несиелік) операциялар;

    - кредитные (ссудные);

    - инвестициялық операциялар;

    - инвестиционные;

    - кепілдікті операциялар;

    - гарантийные;

    - комиссиялық операциялар;

    - комиссионные;

    - бағалы қағаздармен жасалатын операциялар.

    - операции с ценными бумагами.

    По каким признакам классифицируются кредиты, предоставляемые банком?

    Несие түрлі белгілеріне қарай мыналарға жіктелуі мүмкін:

    Кредиты могут быть классифицированы по различным признакам:

    - қарызгерлердің тұрпаттары бойынша – кәсіпорындарға, билік органдарына, халыққа, банкілерге берілетін несие;

    - по типам заемщиков – ссуды предприятиям, органам власти, населению, банкам;

    - пайдалану мерзіміне қарай – қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді несие;

    - по срокам пользования – краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные;

    - қарызгердің жұмыс істеу аясына қарай – өндіріс аясының кәсіпорындарына берілетін несие және айналыс аясының кәсіпорындарына берілетін несие;

    - по сфере функционирования заемщика – ссуды предприятиям сферы производства и ссуды предприятиям сферы обращения;

    - қарызгердің тиесілі салаларына қарай – өнеркәсіпке, көлікке, құрылысқа, ауыл шаруашылығына, саудаға берілетін несие;

    - по отраслям принадлежности заемщика – ссуды в промышленность, транспорт, строительство, сельское хозяйство, торговлю;

    - қамтамасыз етілу сипатына қарай – кепілді, кепілдікті, сақтандырылған, қамтамасыз етілмеген (бланкілік) несие;

    - по характеру обеспечения – залоговые, гарантированные, застрахованные, необеспеченные (бланковые);

    - өтелу әдістеріне қарай – бір мезгілде және бөліктеп өтелетін несие.

    - по методам погашения – погашаемые единовременно и частями.

    Несие беру кезінде банк әлуетті қарызгерден несиенің материалдық тұрғыдан қамтамасыз етілуін және қарызгердің заңи құқықтылығын сипаттайтын құжаттар пакетін талап етеді.

    При выдаче кредита банк требует от потенциального заемщика пакет документов, характеризующих материальную обеспеченность кредита и юридическую правомочность заемщика.

    Егер несие беру кезінде талап етілетін құжаттар пакетін егжей-тегжейлі атап көрсетер болсақ, онда олар:

    Если подробнее перечислить пакет документов, который требуется при выдаче кредита, то это:

    - құрылтай құжаттары;

    - учредительные документы;

    - несиенің қайтарылу мүмкіндігі мен шығындардың өтелу мерзімі айқындалатын бизнес-жоспар (техникалық-экономикалық негіздеме);

    - бизнес-план (технико-экономическое обоснование), на основе которого определяются возможность возврата ссуды и срок окупаемости затрат;

    - несиені алу мақсаты тиянақталған келісімшарт немесе оның көшірмесі;

    - контракт или его копия, фиксирующие цель получения кредита;

    - бухгалтерлік теңгерім және оның кейбір қосымшалары;

    - бухгалтерский баланс и некоторые приложения к нему;

    - басқа банкілермен жасасылған несие шарттары;

    - кредитные договоры с другими банками;

    - кепіл немесе кепілгерлік шарты;

    - договор залога или поручительства;

    - несие шартында белгіленген мерзімге сәйкес несиені қайтару жөніндегі мерзімді міндеттеме-тапсырма;

    - срочное обязательство-поручение на возврат ссуды согласно срокам, установленным в кредитном договоре;

    - несиені алу жөніндегі шарт, онда несиенің сомасы, мерзімі мен мақсаты көрсетіледі.

    - заявление на получение ссуды с указанием суммы, срока и цели кредита.

    Инвестициялық операциялар — банкінің бірлескен шаруашылық-қаржылық және коммерциялық қызметі, сондай-ақ басқа несие ұйымдарына мерзімді салымдар түрінде орналастыру мақсатында өз қаражатын бағалы қағаздарға және үлеспұлдарға ивестициялау жөніндегі операциялары.

    Инвестиционные операции — это операции по инвестированию банком своих средств в ценные бумаги и паи небанковских структур в целях совместной хозяйственно-финансовой и коммерческой деятельности, а также размещения в виде срочных вкладов в других кредитных организациях.

    Бұл белгіленген шарттар басталған кезде банкінің өз клиентінің борышын үшінші тұлғаға төлеуі кепілдігін (кепілгерлігін) беруі жөніндегі операциялар.

    Это операции по выдаче банком гарантии (поручительства) уплаты долга клиента третьему лицу при наступлении определенных условий.

    Бұл банк өз клиенттерінің тапсырмасы бойынша орындайтын және олардан комиссиялық алым түрінде ақы алатын операциялар. Негізгі комиссиялық операциялардың қатарына:

    Это операции, которые банк выполняет по поручению своих клиентов и взимает с них плату в виде комиссионных. К числу основных комиссионных операций относятся расчетно-кассовые операции, которые связаны с:

    - теңгемен және шетел валютасымен есептелетін шоттарды жүргізумен;

    - ведением счетов в тенге и иностранной валюте;

    клиенттің есеп айырысуымен және төлемдер төлеуімен;

    осуществлением расчетов и платежей клиента;

    клиентке аударылған қаражатты алумен және оны қолма-қол ақшасыз нысанда шотқа есептеумен;

    получением и зачислением перечисленных клиенту средств на счет в безналичной форме;

    қолма-қол ақшаны шоттан алып берумен, оны шотқа салумен, сақтаумен және тасымалдаумен байланысты жасалатын есеп айырысу-кассалық операциялар жатады.

    выдачей наличных денег со счета, внесением их на счет, хранением и перевозкой.

    Банкілер бағалы қағаздармен операция жасау кезінде қандай атқарымдарды орындайды?

    Банк комиссия шарты немесе тапсырма негізінде клиенттің есебінен және тапсыруымен бағалы қағаздарды сатып алу-сату кезінде делдалдық міндеттерді орындайды.

    Банк выполняет посреднические функции при купле-продаже ценных бумаг за счет и по поручению клиента на основании договора комиссии или поручения.

    Бағалы қағаздармен операцияларды жүзеге асыру кезінде банкіге қандай құқықтар берілген?

    Банкілер:

    Банк имеет право выступать в качестве:

    - бағалы қағаздар нарығында делдал қызметін жүзеге асыра алатын инвестициялық институттар;

    - инвестиционных институтов, которые могут осуществлять деятельность на рынке ценных бумаг в качестве посредника;

    - инвестициялық кеңесші;

    - инвестиционного консультанта;

    - инвестициялық компания;

    - инвестиционной компании;

    - инвестициялық қор ретінде әрекет етуге құқылы.

    - инвестиционного фонда.

    Бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға мыналар жатады:

    К операциям с ценными бумагами относятся:

    - қор биржаларында құнды саналатын бағалы қағаздармен жасалатын операциялар;

    - операции с ценными бумагами, котирующимися на фондовых биржах;

    - векселдермен жасалатын операциялар;

    - операции с векселями;

    - есептеу және қайта есептеу операциялары;

    - учетные и переучетные операции;

    вексельдерге наразылық білдіру операциялары;

    операции по протесту векселей;

    - вексельдерді инкассолау, домицильдеу, акцептеу, индоссолау жөніндегі операциялар;

    - операции по инкассированию, домицилированию, акцепту, индоссированию векселей;

    - вексельдік тапсырмалар беру жөніндегі операциялар;

    - операции по выдаче вексельных поручений;

    - вексельдерді сақтау жөніндегі операциялар;

    - операции по хранению векселей;

    - вексельдерді аукционда сату жөніндегі операциялар.

    - операции по продаже векселей на аукционе.

    Трастылық (сенімгерлік) операцияларға қызмет көрсетудің қандай түрлері кіреді?

    Трастылық операцияларға қызмет көрсетудің мынадай түрлері кіреді:

    В трастовые операции могут входить следующие виды услуг:

    - белгілі бір ақы үшін фирмалар мен жеке тұлғалардың қаржы істері мен меншігін басқару;

    - управление финансовыми делами и собственностью фирм и частных лиц за определенную плату;

    - трастылық бөлімдер арқылы өз клиенттерінің бағалы қағаздар қоржынын басқару;

    - управление через трастовые отделы портфелями ценных бумаг своих клиентов;

    - акциялар мен облигациялар шығарушы корпорацияларға агент қызметтерін көрсету;

    - предоставление агентских услуг корпорациям, выпускающим акции и облигации;

    - өсиет бойынша қамқоршылар болу;

    - выступление в качестве попечителей по завещанию;

    - жекелеген бағалы қағаздарды және олардың қоржындарын сенімгерлікпен басқаруға беру;

    - передача в доверительное управление отдельных ценных бумаг и их портфелей;

    - бағалы қағаздарға қызмет көрсетумен байланысты төлемдік атқарымдар;

    - платежные функции, связанные с обслуживанием ценных бумаг;

    - зейнетақылық және инвестициялық қорлардың активтерін басқару, т.б.

    - управление активами пенсионных и инвестиционных фондов и др.

    Шетел валютасымен жасалатын операциялар:

    Операции с иностранной валютой включают:

    - шетел валютасын сатып алу-сату операцияларын;

    - операции купли-продажи иностранной валюты;

    - ақша аккредитивтерін төлеуді және ұсынуды;

    - оплату и выставление денежных аккредитивов;

    - шетел банкілерінің жол чектерін сатып алуды және төлеуді;

    - покупку и оплату дорожных чеков иностранных банков;

    - пластикалық карталар шығаруды және оларға қызмет көрсетуді;

    - выпуск и обслуживание пластиковых карт;

    - халықаралық есеп айырысуды қамтиды.

    - осуществление международных расчетов.

    Какую роль играют банки, выступая в качестве финансового консультанта?

    Тәжірибелі мамандар жұмыс істейтін банкілер, әсіресе несиені, жинақ ақшаны оңтайлы пайдалану, қаражатты инвестициялау туралы мәселе туындаған кезде білікті кеңес бере алады.

    Банки, где работают опытные специалисты, могут дать квалифицированный совет, особенно когда вопрос стоит об оптимальном использовании кредита, сбережений, инвестировании средств.

    Банк клиенттерге белгілі бір ақы үшін коммерциялық сипатта да, бейкоммерциялық сипатта да ақпарат беретін қызметтер көрсетеді.

    Банк за определенную плату предоставляет клиентам информацию как коммерческого, так и некоммерческого характера.

    Банк аралық несие – бір коммерциялық банк екінші банкіге беретін несие түрі.

    Межбанковский кредит – это вид кредитов, предоставляемых одним коммерческим банком другому.

    Мұндай несие банк аралық нарықта сатып алынады және сатылады.

    Купля-продажа такого кредита осуществляется на межбанковском рынке.

    Банк аралық нарық – несие капиталдары нарығының бір бөлігі, мұнда банкілер несие мекемелерінің уақытша бос ақшалай ресурстарын тартып, негізінен банк аралық депозиттер нысанында белгілі бір уақытқа орналастырады.

    Межбанковский рынок – это часть рынка ссудных капиталов, где временно свободные денежные ресурсы кредитных учреждений привлекаются и размещаются банками преимущественно в форме межбанковских депозитов на определенные сроки.

    Банк аралық нарықтың қаражатын қарызгер-банкілер өзінің активтік операцияларын жабу үшін, сондай-ақ банкілердің теңгерімдерінің өтімділігін жабу үшін пайдаланады.

    Средства межбанковского рынка используются банками-заемщиками для покрытия своих активных операций, а также для покрытия ликвидности балансов банков.

    Банк аралық несиені сатып алу-сату еркін нарықтағы мәмілелер нысанында, сондай-ақ тығыз ынтымақтастықтағы банкілер бір-біріне өзара мүдделерден туындайтын шарттар негізінде несие беретін “жабық” нарықтағы мәмілелер нысанында берілуі мүмкін.

    Купля-продажа межбанковских кредитов возможна в форме сделок на свободном рынке, а также в форме сделок на “закрытом” рынке, где кредиты предоставляются друг другу тесно сотрудничающими банками на условиях, вытекающих из взаимных интересов.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкінің актив операциялары

  • 10 Ұлттық банкінің банк торабы арқылы есеп айырысу

    Ұлттық банкінің есеп айырысу торабы банк жүйесінде төлемдердің төленуін қамтамасыз ету міндеттері жүктелген есеп айырысу-кассалық орталықтардың (ЕАКО) жиынтығы болып табылады. Әрбір коммерциялық банкінің қайсыбір ЕАКО-да корреспонденттік шоты болуға тиіс.

    Расчетная сеть Национального банка представляет собой совокупность расчетно-кассовых центров (РКЦ), на которые возложены функции обеспечения проведения платежей в банковской системе. Каждый коммерческий банк должен иметь корреспондентский счет в каком-либо РКЦ.

    ЕАКО:

    РКЦ занимаются:

    - банкілердің арасындағы есеп айырысу операцияларын жүргізу кезінде делдалдықпен;

    - посредничеством при проведении расчетных операций между банками;

    - банкілерді несиелендірумен;

    - кредитованием банков;

    - кассалық қызмет көрсетумен;

    - кассовым обслуживанием;

    - инвестицияларды бюджеттік қаражат есебінен қаржыландырумен, т.б. айналысады.

    - финансированием инвестиций за счет бюджетных средств, и др.

    Коммерциялық банкілердің өздерінің арасындағы есеп айырысулары олардың ЕАКО-да ашылған корреспонденттік шоттарында көрсетіледі.

    Расчеты между самими коммерческими банками фиксируются по их корреспондентским счетам, открытым в РКЦ.

    Егер төлемші мен алушының шоттары бір ЕАКО қызмет көрсететін түрлі банкілерде ашылса, төлемшінің шотынан сома қалай есептен шығарылады?

    Каким образом списывается сумма со счета плательщика, если счета плательщика и получателя открыты в разных банках, обслуживаемых одним РКЦ?

    Мұндай жағдайда банк соманы төлемшінің шотынан есептен шығарып, ЕАКО-ға қаражатты жеткізуші-кәсіпорын банкінің шотына есептеу үшін оны өз шотынан есептен шығару туралы тапсырма береді.

    В таких случаях банк списывает сумму со счета плательщика и дает поручение РКЦ о списании средств со своего счета для зачисления их на счет банка предприятия-поставщика.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Ұлттық банкінің банк торабы арқылы есеп айырысу

  • 11 Банкінің негізгі операциялары мен қызмет көрсетулері

    Коммерциялық банк мынадай қызметтер көрсетеді:

    Коммерческий банк оказывает следующие услуги:

    - несие операцияларындағы делдалдық;

    - посредничество в кредитных операциях;

    - қарыз беру;

    - валюта айырбастау;

    - валютный обмен;

    - коммерциялық вексельдерді есепке алу;

    - учет коммерческих векселей;

    - кәсіпорындарға несие беру;

    - предоставление кредитов предприятиям;

    - несие беруде делдалдық жасау;

    - посредничество в кредите;

    - аманат салымдар;

    - сберегательные вклады;

    - құндылықтарды сақтау;

    - хранение ценностей;

    - есеп айырысу-кассалық қызмет көрсету;

    - расчетно-кассовое обслуживание;

    - қаржы жөнінен кеңестер беру;

    - финансовое консультирование;

    - жабдық лизингі;

    - лизинг оборудования;

    - бағалы қағаздармен операциялар жасау;

    - операции с ценными бумагами;

    - трастылық (сенімгерлік) қызметтер көрсету;

    - трастовые (доверительные) услуги;

    - банк аралық несие.

    - межбанковский кредит.

    Жеке және заңды тұлғалар үшін банк мынадай операцияларды жүзеге асырады:

    Для физических и юридических лиц банк осуществляет следующие операции:

    - жеке және заңды тұлғалар-дың ақшалай қаражатын салымдарға тарту;

    - привлечение во вклады денежных средств физических и юридических лиц;

    - тартылған ақшалай қаражатты өз атынан және өз есебінен орналастыру;

    - размещение привлеченных денежных средств от своего имени и за свой счет;

    - жеке және заңды тұлғалардың банкілік шоттарын ашу және жүргізу;

    - открытие и ведение банковских счетов физических и юридических лиц;

    - жеке және заңды тұлғалардың, соның ішінде корреспондент банкілердің тапсыруымен олардың банкілік шоттары бойынша есеп айырысу;

    - осуществление расчетов по поручению физических и юридических лиц, в том числе и банков корреспондентов, по их банковским счетам;

    - жеке және заңды тұлғалардың ақшалай қаражатын, вексельдеріне төлемдік және есеп айырысу құжаттарын инкассолау;

    - инкассация денежных средств, векселей, платежных и расчетных документов физических и юридических лиц;

    - жеке және заңды тұлғаларға кассалық қызмет көрсету;

    - кассовое обслуживание физических и юридических лиц;

    - қолма-қол ақша және қолма-қол ақшасыз нысандарда шетел валютасын сатып алу-сату;

    - купля-продажа иностранной валюты в наличной и безналичной формах;

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыру;

    - привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - банк кепілдіктерін беру;

    - выдача банковских гарантий;

    - үшінші тұлғалар үшін ақшалай нысандағы міндеттемелердің орындалуын көздейтін кепілгерлік беру;

    - выдача поручительства за третьих лиц, предусматривающего исполнение обязательств в денежной форме;

    - үшінші тұлғалардан ақшалай нысандағы міндеттемелердің орындалуын талап ету құқығын сатып алу;

    - приобретение права требования от третьих лиц исполнения обязательств в денежной форме;

    - жеке және заңды тұлғалармен жасалған шарт бойынша ақшалай қаражат пен мүлікті сенімгерлікпен басқару;

    - доверительное управление денежными средствами и иным имуществом по договору с физическими и юридическими лицами;

    - Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес асыл металдармен және асыл тастармен операциялар жасау;

    - осуществление операций с драгоценными металлами и драгоценными камнями в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

    - жеке және заңды тұлғаларға құжаттар мен құндылықтарды сақтау үшін арнаулы үй-жайлар мен олардағы темірсандықтарды жалға беру;

    - предоставление в аренду физическим и юридическим лицам специальных помещений и находящихся в них сейфов для хранения документов и ценностей;

    - лизингілік операциялар;

    - лизинговые операции;

    - кеңес беру және ақпараттық қызметтер көрсету.

    - оказание консультационных и информационных услуг.

    Казахско-русский экономический словарь > Банкінің негізгі операциялары мен қызмет көрсетулері

  • 12 Кредиттің мәні мен атқарымы

    Кредит – банкінің қарызгерге қайтарылатын етіп мерзімге және белгілі бір ақыға ақша беруі. Кредиттің мәні мынада:

    Кредит – это предоставление банком денег заемщику на срок с возвратом и за определенную плату. Сущность кредита проявляется в:

    - бір тұлғаның уақытша бос ақшалай қаражатын шоғырландыру;

    - аккумуляции временно свободных денежных средств одного лица;

    - уақытша бос ақшаны ақыға басқа тұлғаға уақытша пайдалануға беру;

    - передаче временно свободных денег за плату во временное пользование другому лицу;

    - қолда бар ақшаны ақша айналысында қолда жоқ ақшамен ауыстыру.

    - замещение наличных денег безналичными деньгами в денежном обращении.

    Кредит – қаржының бір бөлігі және қаржы орындайтын атқарымдарды атқарады, олар:

    Кредит – это часть финансов, который выполняет те же функции, что и финансы:

    - ақша қорларын және қолма-қол ақшалай қаражатты қалыптастыру;

    - формирование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - ақша қорлары мен қолма-қол ақшалай қаражатты пайдалану;

    - использование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - бақылау атқарымы.

    - контрольная функция.

    Кредит, несие және қарыз арасында қандай айырмашылық бар?

    Какая существует разница между кредитом, ссудой и займом?

    Кредитте банк немесе несие ұйымы қарыз беруші болады.

    При кредите заимодавцем выступает банк или кредитная организация.

    Тек ақша ғана қарыз заты болыр табылады. Кредиттің несиеден немесе қарыздан айырмашылығы осында.

    Предметом займа являются только деньги. Этим кредит отличается от ссуды или займа.

    Несие – затты бір тараптан (несие берушіден) екінші тарапқа (несие алушыға) уақытша тегін пайдалануға беруі, екінші тарап осы затты шартта уағдаласылған күйде қайтаруға міндеттенеді.

    Ссуда – это передача вещи одной стороной (ссудодателем) в безвозмездное временное пользование другой стороне (ссудополучателю), которая обязуется вернуть ту вещь в состоянии, обусловленном договором.

    Қарыз – бір тараптың (қарыз берушінің) екінші тараптың (қарыз алушының) меншігіне ақша немесе басқа бір затты қарызгердің қарыз берушіге сол заттың сомасын (қарыз сомасын) немесе өзі алған нақ сол тектегі және сападағы басқа заттың тең мөлшерін қайтаруға міндеттеп беруі.

    Заем – передача одной стороной (займодателем) в собственность другой стороне (заемщику) денег или другой вещи с обязательством заемщика возвратить займодателю ту же сумму вещи (сумму займа) или равное количество других полученных им вещей того же рода и качества.

    Кредит несиегердің ақшалай капиталының қозғалысқа түсу нысаны болып табылады. Ол несиегердің капиталын (меншікті немесе депозиттік салым нысанында тартылған) қарызгердің қарыз капиталына айналуын қамтамасыз етеді. Кредит бойынша қатынас – несиегер мен қарызгердің арасындағы қаржы қатынасы, бұл қатынас кредиттің шамасын еселей түсу мақсатындағы капиталдың ауыспалы айналымымен байланысты.

    Кредит представляет собой форму движения денежного капитала кредитора. Он обеспечивает превращение капитала кредитора (собственного или привлеченного в форме депозитных вкладов) в заемный капитал заемщика. Отношения по кредиту — это финансовые отношения между кредитором и заемщиком, связанные с кругооборотом капитала в целях приращения его величины.

    Кредиттің ең кең тараған жіктелімі:

    Наиболее распространенная классификация кредитов:

    - нысандары бойынша (коммерциялық, банкілік, тұтынушылық, мемлекеттік, ипотекалық, халықаралық несиелер);

    - по формам (коммерческие, банковские, потребительские, государственные, ипотечные, международные кредиты);

    - мерзімі бойынша (қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді);

    - по срокам (краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные);

    - қамтамасыз етілу түрлері бойынша (қамтамасыз етілген, қамтамасыз етілмеген).

    - по видам обеспечения (обеспеченный, необеспеченный).

    Какие отличительные свойства кредита относятся к его квалификационным признакам?

    Өзіндік белгілер несиенің нақты тобының айрықша қасиеті, оның басты ерекшелігі болып табылады. Өзіндік белгілерге мыналарды жатқызуға болады:

    Квалификационные признаки представляют собой отличительные свойства данной группы кредитов, ее главную особенность. К квалификационным признакам можно отнести:

    - несиенің таралу аясы;

    - сферу распространения кредита;

    - несиенің берілу мақсаты;

    - цель предоставления кредита;

    - несиенің қамтамасыз етілуі.

    - обеспечение кредита.

    Таралу аясына қарай несие халықаралық және ішкі несиелерге бөлінеді. Халықаралық несиені шетелдік банкілер, несие ұйымдары, шет мемлекеттердің қорлары, үкіметтері береді. Ішкі несиені отандық банкілер береді.

    По сфере распространения кредиты делятся на международные и внутренние. Международный кредит предоставляется зарубежными банками, кредитными организациями, фондами, правительствами иностранных государств. Внутренний кредит отечественными банками.

    Мақсатты белгілері бойынша несиенің мынадай түрлері бар:

    По целевому признаку кредиты бывают:

    - қаржылай несие – банкінің қарызгерге несие шарты талабымен тікелей ақша беруі;

    - финансовый кредит – это прямая выдача денег банком заемщику на условиях кредитного договора;

    - коммерциялық несие – өнімді жеткізушінің (сатушының) сатып алушыға жөнелтілген тауар үшін төлемнің мерзімін ұзарту немесе оны бөліп-бөліп төлеу нысанында беру;

    - коммерческий кредит – это предоставление поставщиком (продавцом) продукции покупателю в форме отсрочки или рассрочки платежа за отправленный товар;

    - тауарлай несие – бір тараптың екінші тарапқа зат беруі;

    - товарный кредит – это предоставление одной стороной другой стороне вещи;

    - инвестициялық салық несиесі – салық төлеудің өзгертілуі, мұнда шаруашылық жүргізуші субъектіге өзінің салық бойынша төлемдерін белгілі бір мерзім аралығында және белгілі бір шекте азайтуға мүмкіндік беріледі, несие сомасы мен есептелген пайыздар кейіннен кезең-кезеңмен төленеді;

    - инвестиционный налоговый кредит – это изменение уплаты налога, при котором хозяйствующему субъекту предоставляются возможность в течение определенного срока и в определенных пределах уменьшить свои платежи по налогу с последующей поэтапной уплатой сумм кредита и начисленных процентов;

    - салық несиесі – салықтарды төлеу бойынша мерзімін ұзарту немесе бөліп-бөліп төлеу;

    - налоговый кредит – это отсрочка или рассрочка по уплате налогов.

    - бланкілік, яғни қамтамасыз етілмейтін несие;

    - бланковые, т.е. без обеспечения;

    - қамтамасыз етілген, яғни қамсыздандырылған несие болып келеді.

    - обеспеченные, т.е. имеющие обеспечение.

    Делдалдық заңды тұлғалардың ақша қорлары мен жеке тұлғалардың ақшалай табысының ауыспалы айналымы барысында уақытша босаған ақшалай қаражатты қайта бөлу жолымен жүзеге асырылады.

    Посредничество осуществляется путем перераспределения денежных средств, временно высвобождающихся в процессе кругооборота денежных фондов юридических лиц и денежных доходов физических лиц.

    Ресурстарды қайта бөлудің басты өлшемі — қарызгердің осы ресурстарды пайдаланудан табыс алуы. Ресурстар деңгейлес шаруашылық байланыстар бойынша — несиегерден қарызгерге қайта бөлінеді.

    Главным критерием перераспределения ресурсов выступает прибыльность использования этих ресурсов заемщиком. Ресурсы перераспределяются по горизонтали хозяйственных связей — от кредитора к заемщику.

    Берілген және алынған қарыз қаражатының ақысы қандай факторлардың ықпалымен қалыптасады?

    Под влиянием каких факторов формируется плата отданных и полученных заемных средств?

    Берілген және алынған қаражат үшін төленетін ақы қарыз қаражатының сұранымы мен ұсынымының әсерімен қалыптасады.

    Плата за отданные и полученные средства формируется под влиянием спроса и предложения заемных средств.

    Казахско-русский экономический словарь > Кредиттің мәні мен атқарымы

  • 13 Банкінің негізгі операциялары мен қызмет көрсетулері

    Коммерциялық банк мынадай қызметтер көрсетеді:

    Коммерческий банк оказывает следующие услуги:

    - несие операцияларындағы делдалдық;

    - посредничество в кредитных операциях;

    - қарыз беру;

    - валюта айырбастау;

    - валютный обмен;

    - коммерциялық вексельдерді есепке алу;

    - учет коммерческих векселей;

    - кәсіпорындарға несие беру;

    - предоставление кредитов предприятиям;

    - несие беруде делдалдық жасау;

    - посредничество в кредите;

    - аманат салымдар;

    - сберегательные вклады;

    - құндылықтарды сақтау;

    - хранение ценностей;

    - есеп айырысу-кассалық қызмет көрсету;

    - расчетно-кассовое обслуживание;

    - қаржы жөнінен кеңестер беру;

    - финансовое консультирование;

    - жабдық лизингі;

    - лизинг оборудования;

    - бағалы қағаздармен операциялар жасау;

    - операции с ценными бумагами;

    - трастылық (сенімгерлік) қызметтер көрсету;

    - трастовые (доверительные) услуги;

    - банк аралық несие.

    - межбанковский кредит.

    Жеке және заңды тұлғалар үшін банк мынадай операцияларды жүзеге асырады:

    Для физических и юридических лиц банк осуществляет следующие операции:

    - жеке және заңды тұлғалар-дың ақшалай қаражатын салымдарға тарту;

    - привлечение во вклады денежных средств физических и юридических лиц;

    - тартылған ақшалай қаражатты өз атынан және өз есебінен орналастыру;

    - размещение привлеченных денежных средств от своего имени и за свой счет;

    - жеке және заңды тұлғалардың банкілік шоттарын ашу және жүргізу;

    - открытие и ведение банковских счетов физических и юридических лиц;

    - жеке және заңды тұлғалардың, соның ішінде корреспондент банкілердің тапсыруымен олардың банкілік шоттары бойынша есеп айырысу;

    - осуществление расчетов по поручению физических и юридических лиц, в том числе и банков корреспондентов, по их банковским счетам;

    - жеке және заңды тұлғалардың ақшалай қаражатын, вексельдеріне төлемдік және есеп айырысу құжаттарын инкассолау;

    - инкассация денежных средств, векселей, платежных и расчетных документов физических и юридических лиц;

    - жеке және заңды тұлғаларға кассалық қызмет көрсету;

    - кассовое обслуживание физических и юридических лиц;

    - қолма-қол ақша және қолма-қол ақшасыз нысандарда шетел валютасын сатып алу-сату;

    - купля-продажа иностранной валюты в наличной и безналичной формах;

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыру;

    - привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - банк кепілдіктерін беру;

    - выдача банковских гарантий;

    - үшінші тұлғалар үшін ақшалай нысандағы міндеттемелердің орындалуын көздейтін кепілгерлік беру;

    - выдача поручительства за третьих лиц, предусматривающего исполнение обязательств в денежной форме;

    - үшінші тұлғалардан ақшалай нысандағы міндеттемелердің орындалуын талап ету құқығын сатып алу;

    - приобретение права требования от третьих лиц исполнения обязательств в денежной форме;

    - жеке және заңды тұлғалармен жасалған шарт бойынша ақшалай қаражат пен мүлікті сенімгерлікпен басқару;

    - доверительное управление денежными средствами и иным имуществом по договору с физическими и юридическими лицами;

    - Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес асыл металдармен және асыл тастармен операциялар жасау;

    - осуществление операций с драгоценными металлами и драгоценными камнями в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

    - жеке және заңды тұлғаларға құжаттар мен құндылықтарды сақтау үшін арнаулы үй-жайлар мен олардағы темірсандықтарды жалға беру;

    - предоставление в аренду физическим и юридическим лицам специальных помещений и находящихся в них сейфов для хранения документов и ценностей;

    - лизингілік операциялар;

    - лизинговые операции;

    - кеңес беру және ақпараттық қызметтер көрсету.

    - оказание консультационных и информационных услуг.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банкінің негізгі операциялары мен қызмет көрсетулері

  • 14 Кредиттің мәні мен атқарымы

    Кредит – банкінің қарызгерге қайтарылатын етіп мерзімге және белгілі бір ақыға ақша беруі. Кредиттің мәні мынада:

    Кредит – это предоставление банком денег заемщику на срок с возвратом и за определенную плату. Сущность кредита проявляется в:

    - бір тұлғаның уақытша бос ақшалай қаражатын шоғырландыру;

    - аккумуляции временно свободных денежных средств одного лица;

    - уақытша бос ақшаны ақыға басқа тұлғаға уақытша пайдалануға беру;

    - передаче временно свободных денег за плату во временное пользование другому лицу;

    - қолда бар ақшаны ақша айналысында қолда жоқ ақшамен ауыстыру.

    - замещение наличных денег безналичными деньгами в денежном обращении.

    Кредит – қаржының бір бөлігі және қаржы орындайтын атқарымдарды атқарады, олар:

    Кредит – это часть финансов, который выполняет те же функции, что и финансы:

    - ақша қорларын және қолма-қол ақшалай қаражатты қалыптастыру;

    - формирование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - ақша қорлары мен қолма-қол ақшалай қаражатты пайдалану;

    - использование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - бақылау атқарымы.

    - контрольная функция.

    Кредит, несие және қарыз арасында қандай айырмашылық бар?

    Какая существует разница между кредитом, ссудой и займом?

    Кредитте банк немесе несие ұйымы қарыз беруші болады.

    При кредите заимодавцем выступает банк или кредитная организация.

    Тек ақша ғана қарыз заты болыр табылады. Кредиттің несиеден немесе қарыздан айырмашылығы осында.

    Предметом займа являются только деньги. Этим кредит отличается от ссуды или займа.

    Несие – затты бір тараптан (несие берушіден) екінші тарапқа (несие алушыға) уақытша тегін пайдалануға беруі, екінші тарап осы затты шартта уағдаласылған күйде қайтаруға міндеттенеді.

    Ссуда – это передача вещи одной стороной (ссудодателем) в безвозмездное временное пользование другой стороне (ссудополучателю), которая обязуется вернуть ту вещь в состоянии, обусловленном договором.

    Қарыз – бір тараптың (қарыз берушінің) екінші тараптың (қарыз алушының) меншігіне ақша немесе басқа бір затты қарызгердің қарыз берушіге сол заттың сомасын (қарыз сомасын) немесе өзі алған нақ сол тектегі және сападағы басқа заттың тең мөлшерін қайтаруға міндеттеп беруі.

    Заем – передача одной стороной (займодателем) в собственность другой стороне (заемщику) денег или другой вещи с обязательством заемщика возвратить займодателю ту же сумму вещи (сумму займа) или равное количество других полученных им вещей того же рода и качества.

    Кредит несиегердің ақшалай капиталының қозғалысқа түсу нысаны болып табылады. Ол несиегердің капиталын (меншікті немесе депозиттік салым нысанында тартылған) қарызгердің қарыз капиталына айналуын қамтамасыз етеді. Кредит бойынша қатынас – несиегер мен қарызгердің арасындағы қаржы қатынасы, бұл қатынас кредиттің шамасын еселей түсу мақсатындағы капиталдың ауыспалы айналымымен байланысты.

    Кредит представляет собой форму движения денежного капитала кредитора. Он обеспечивает превращение капитала кредитора (собственного или привлеченного в форме депозитных вкладов) в заемный капитал заемщика. Отношения по кредиту — это финансовые отношения между кредитором и заемщиком, связанные с кругооборотом капитала в целях приращения его величины.

    Кредиттің ең кең тараған жіктелімі:

    Наиболее распространенная классификация кредитов:

    - нысандары бойынша (коммерциялық, банкілік, тұтынушылық, мемлекеттік, ипотекалық, халықаралық несиелер);

    - по формам (коммерческие, банковские, потребительские, государственные, ипотечные, международные кредиты);

    - мерзімі бойынша (қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді);

    - по срокам (краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные);

    - қамтамасыз етілу түрлері бойынша (қамтамасыз етілген, қамтамасыз етілмеген).

    - по видам обеспечения (обеспеченный, необеспеченный).

    Какие отличительные свойства кредита относятся к его квалификационным признакам?

    Өзіндік белгілер несиенің нақты тобының айрықша қасиеті, оның басты ерекшелігі болып табылады. Өзіндік белгілерге мыналарды жатқызуға болады:

    Квалификационные признаки представляют собой отличительные свойства данной группы кредитов, ее главную особенность. К квалификационным признакам можно отнести:

    - несиенің таралу аясы;

    - сферу распространения кредита;

    - несиенің берілу мақсаты;

    - цель предоставления кредита;

    - несиенің қамтамасыз етілуі.

    - обеспечение кредита.

    Таралу аясына қарай несие халықаралық және ішкі несиелерге бөлінеді. Халықаралық несиені шетелдік банкілер, несие ұйымдары, шет мемлекеттердің қорлары, үкіметтері береді. Ішкі несиені отандық банкілер береді.

    По сфере распространения кредиты делятся на международные и внутренние. Международный кредит предоставляется зарубежными банками, кредитными организациями, фондами, правительствами иностранных государств. Внутренний кредит отечественными банками.

    Мақсатты белгілері бойынша несиенің мынадай түрлері бар:

    По целевому признаку кредиты бывают:

    - қаржылай несие – банкінің қарызгерге несие шарты талабымен тікелей ақша беруі;

    - финансовый кредит – это прямая выдача денег банком заемщику на условиях кредитного договора;

    - коммерциялық несие – өнімді жеткізушінің (сатушының) сатып алушыға жөнелтілген тауар үшін төлемнің мерзімін ұзарту немесе оны бөліп-бөліп төлеу нысанында беру;

    - коммерческий кредит – это предоставление поставщиком (продавцом) продукции покупателю в форме отсрочки или рассрочки платежа за отправленный товар;

    - тауарлай несие – бір тараптың екінші тарапқа зат беруі;

    - товарный кредит – это предоставление одной стороной другой стороне вещи;

    - инвестициялық салық несиесі – салық төлеудің өзгертілуі, мұнда шаруашылық жүргізуші субъектіге өзінің салық бойынша төлемдерін белгілі бір мерзім аралығында және белгілі бір шекте азайтуға мүмкіндік беріледі, несие сомасы мен есептелген пайыздар кейіннен кезең-кезеңмен төленеді;

    - инвестиционный налоговый кредит – это изменение уплаты налога, при котором хозяйствующему субъекту предоставляются возможность в течение определенного срока и в определенных пределах уменьшить свои платежи по налогу с последующей поэтапной уплатой сумм кредита и начисленных процентов;

    - салық несиесі – салықтарды төлеу бойынша мерзімін ұзарту немесе бөліп-бөліп төлеу;

    - налоговый кредит – это отсрочка или рассрочка по уплате налогов.

    - бланкілік, яғни қамтамасыз етілмейтін несие;

    - бланковые, т.е. без обеспечения;

    - қамтамасыз етілген, яғни қамсыздандырылған несие болып келеді.

    - обеспеченные, т.е. имеющие обеспечение.

    Делдалдық заңды тұлғалардың ақша қорлары мен жеке тұлғалардың ақшалай табысының ауыспалы айналымы барысында уақытша босаған ақшалай қаражатты қайта бөлу жолымен жүзеге асырылады.

    Посредничество осуществляется путем перераспределения денежных средств, временно высвобождающихся в процессе кругооборота денежных фондов юридических лиц и денежных доходов физических лиц.

    Ресурстарды қайта бөлудің басты өлшемі — қарызгердің осы ресурстарды пайдаланудан табыс алуы. Ресурстар деңгейлес шаруашылық байланыстар бойынша — несиегерден қарызгерге қайта бөлінеді.

    Главным критерием перераспределения ресурсов выступает прибыльность использования этих ресурсов заемщиком. Ресурсы перераспределяются по горизонтали хозяйственных связей — от кредитора к заемщику.

    Берілген және алынған қарыз қаражатының ақысы қандай факторлардың ықпалымен қалыптасады?

    Под влиянием каких факторов формируется плата отданных и полученных заемных средств?

    Берілген және алынған қаражат үшін төленетін ақы қарыз қаражатының сұранымы мен ұсынымының әсерімен қалыптасады.

    Плата за отданные и полученные средства формируется под влиянием спроса и предложения заемных средств.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Кредиттің мәні мен атқарымы

  • 15 Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

    Қазақстан Ұлттық банкі – тіке бағыныстағы тәсімі бар бірыңғай орталықтандырылған құрылым.

    Национальный банк Казахстана представляет собой единую центральную структуру с вертикальной схемой подчинения.

    Ұлттық банкінің құрылымына Басқарма мен Директорлар кеңесі (Директорат), сондай-ақ департаменттер мен бөлімшелерден тұратын орталық аппарат пен филиалдар, өкілеттіктер және ұйымдар кіреді. Ұлттық банкіні Төраға басқарады.

    В структуру Национального банка входят Правление и Совет директоров (Директорат), а также центральный аппарат, состоящий из департаментов и других подразделений, филиалы, представительства и организации. Национальный банк возглавляет Председатель.

    Казахско-русский экономический словарь > Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

  • 16 Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

    Қазақстан Ұлттық банкі – тіке бағыныстағы тәсімі бар бірыңғай орталықтандырылған құрылым.

    Национальный банк Казахстана представляет собой единую центральную структуру с вертикальной схемой подчинения.

    Ұлттық банкінің құрылымына Басқарма мен Директорлар кеңесі (Директорат), сондай-ақ департаменттер мен бөлімшелерден тұратын орталық аппарат пен филиалдар, өкілеттіктер және ұйымдар кіреді. Ұлттық банкіні Төраға басқарады.

    В структуру Национального банка входят Правление и Совет директоров (Директорат), а также центральный аппарат, состоящий из департаментов и других подразделений, филиалы, представительства и организации. Национальный банк возглавляет Председатель.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

  • 17 банк кеңсесінің басқармасы

    Казахско-русский экономический словарь > банк кеңсесінің басқармасы

  • 18 кассалық операциялар

    Кассалық операциялар дегеніміз банкінің қолма-қол ақшаны инкассолаумен, сақтаумен және берумен байланысты қызметі.

    Под кассовыми операциями понимается деятельность банка, связанная с инкассацией, хранением и выдачей наличных денег.

    Коммерциялық банкілер кассалық операцияларды жүргізу кезінде қандай заңнамалық актілерді басшылыққа алады?

    Какими законодательными актами руководствуются коммерческие банки при проведении кассовых операций?

    Бұл салада банкілер “Қазақстан Республикасындағы банкілер және банк қызметі туралы” ҚР Заңын, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен Кассалық операцияларды жүргізу тәртібін басшылыққа алады.

    В этой сфере банки руководствуются Законом РК “О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан”, а также Порядком ведения кассовых операций, утвержденным Уполномоченным органом.

    Уәкілетті орган бекіткен ережелер бойынша кәсіпорындар кассада банк кәсіпорындардың басшыларымен келісе отырып белгілейтін лимит шегінде қолма-қол ақша ұстай алатындай болып көзделген. Белгіленген лимиттен тыс нақты ақшаны кәсіпорын өзіне қызмет көрсететін банкімен келісілген тәртіппен және мерзімде банкіге өткізуге міндетті. Кәсіпорын кассасындағы нақты ақша қалдығының лимиті кәсіпорын қызметінің ерекшеліктерін және ақша түсімін инкассолауды басшылыққа ала отырып белгіленеді.

    По утвержденным уполномоченным органом правилам, предусмотрено, что предприятия могут иметь в кассе наличные деньги в пределах лимита, устанавливаемого банком, по согласованию с руководителями предприятий. Денежную наличность сверх установленного лимита предприятие обязано сдавать в банк в порядке и в сроки, согласованные с обслуживающим его банком. Лимит остатка наличных денег в кассе предприятия устанавливается исходя из особенностей деятельности предприятия и инкассации выручки.

    Қолма-қол ақша:

    Наличные деньги могут сдаваться:

    - банкілердің күндізгі және кешкі кассаларына;

    - в дневные и вечерние кассы банков;

    - инкассаторларға;

    - инкассаторам;

    - кейіннен банкіге өткізу үшін кәсіпорындардағы банкілерге арналған бірлескен кассаларға;

    - в объединенные кассы на предприятиях для последующей сдачи в банк;

    - жасалған шарттар негізінде банкілердің шоттарына аудару үшін байланыс кәсіпорындарына өткізіледі.

    - предприятиям связи для перечисления на счета банков на основе заключенных договоров.

    Банкілердегі қолма-қол ақша сақтық қорлары мен айналым кассасына бөлінеді.

    Денежная наличность в банках распределяется в резервные фонды и оборотную кассу.

    Олардың айырмашылығы мынада: сақтық қорларының ақшасы әлі айналысқа жіберілмеген немесе айналыстан алынған деп саналады, сондықтан қолданыстағы ережелерге сәйкес оны тек уәкілетті органның рұқсатымен пайдалануға болады. Айналым кассасындағы ақша айналыстағы ақша болып есептеледі, сондықтан оны беру қосымша рұқсатты қажет етпейді.

    Их различия заключаются в том, что деньги резервных фондов считаются еще не выпущенными в обращение или изъятыми из обращения, поэтому, в соответствии с действующими правилами использовать их можно только с разрешения уполномоченного органа. Деньги, находящиеся в оборотной кассе, считаются деньгами в обращении, и их выдача не требует дополнительных разрешений.

    Қолма-қол ақша мына шарттар сақталғанда:

    Наличные деньги выдаются при соблюдении следующих условий:

    - егер қаражатқа қажеттілік белгіленген ережелерге сәйкес қолма-қол ақшамен қанағаттандырылуға тиіс болса (еңбекақы төлеу үшін, ауыл шаруашылығы өнімін сатып алу үшін ақша беру, іссапар және шаруашылық шығындары), есеп айырысу шотында нақты қаражат болған жағдайда;

    - при наличии средств на расчетном счете, если потребность в средствах в соответствии с установленными правилами должна удовлетворяться наличными деньгами (выдача денег на оплату труда, на закупку сельскохозяйственной продукции, командировочные и хозяйственные расходы);

    - қаражатты төлеу мерзімі басталғанда беріледі.

    - при наступлении сроков выплаты средств.

    Кассалық операциялар бөлімі ақша қабылдау және беру үшін құрылады, онда кіріс, шығыс, кіріс-шығыс, кешкі кассалар, ақша майдалайтын кассалар, ақшалай түсімді қайта есептейтін кассалар болуы мүмкін.

    Отдел кассовых операций создается для приема и выдачи денег, в котором могут быть приходные, расходные, приходно-расходные, вечерние кассы, кассы для размена денег, кассы для пересчета денежной выручки.

    Банк қолма-қол ақшаны клиенттердің және инкассаторлардың өздері келгенде қабылдайды.

    Банк принимает наличные деньги при личной явке клиентов и инкассаторов.

    Айналым кассасы банкіге түскен барлық қолма-қол ақшаны кіріске алумен және есеп айырысу операцияларын орындаумен айналысады. Айналым кассасынан кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге қолма-қол ақша да беріледі.

    Оборотная касса занимается оприходованием всех поступающих в банк наличных денег и выполнением расходных операций. Из оборотной кассы происходит и выдача наличных денег предприятиям, организациям, учреждениям.

    Банкінің кіріс кассалары қолма-қол ақшаны қандай құжаттардың негізінде қабылдайды?

    На основании каких документов приходные кассы банка принимают наличные деньги?

    Кіріс кассалары ақшаны хабарландыру бойынша қолма-қол ақшамен төленетін жарнапұлға қабылдайды, бұл хабарландыру клиент толтыратын үш нышаннан тұрады, олар: хабарландыру, түбіршек, ордер. Хабарландыруда ақшаның кімнен қабылданатыны, оның қай шотқа есептелетіні көрсетіледі, сома цифрмен және жазбаша жазылады, жарнапұлдың мақсаты көрсетіледі.

    Приходные кассы принимают деньги по объявлению на взнос наличными деньгами, которые состоят из трех элементов, заполняемых клиентом, – объявления, квитанции, ордера. В объявлении указывают от кого принимаются деньги, на какой счет они зачисляются, сумму цифрами и прописью, назначение взноса.

    Есеп айырысу шотынан қаражат алу кезінде (жалақыға, жәрдемақыға, іссапар шығынына, шаруашылық мұқтаждарға) банкіге ақша чектері ұсынылады.

    При снятии средств с расчетного счета (на заработную плату, пособия, командировочные расходы, хозяйственные нужды) в банк предоставляются денежные чеки.

    Чекті толтырумен бір мезгілде оның деректемелері кәсіпорында чек кітапшасында қалатын және растау құжаты болып табылатын түбіршекке көшіріледі. Чектер толық толтырылған (сомасы көрсетіліп, қол қойылып, мөр басылып расталған) соң қаражатты алуға уәкілетті адамдарға беріледі.

    Одновременно с заполнением чека его реквизиты переносятся на корешок, остающийся у предприятия в чековой книжке и являющийся оправдательным документом. Чеки после их полного заполнения (указания суммы, заверения подписями и печатями) выдаются лицам, уполномоченным на получение средств.

    Кассалық операциялардың жүзеге асырылуында қазіргі заманғы қандай үрдістер қадағаланады?

    Какие современные тенденции прослеживаются в осуществлении кассовых операций?

    Кассалық қызмет көрсетуді жақсарту және жеделдету үшін банк тәжірибесінде электронды банк қызметтерін көрсетудің пластикалық карталар мен банкоматтар пайдаланылатын қазіргі заманғы жүйелері енгізілуде.

    Для улучшения и ускорения кассового обслуживания в банковскую практику внедряются современные системы электронных банковских услуг с использованием пластиковых карт и банкоматов.

    * * *
    кассовые операции (қолма-қол ақшаны қабылдау, сақтау, беру түріндегі материалдық-техникалық рәсімдердің жиынтығы, кәсіпорындар, банкілер жеке және заңи тұлғалармен қолма-қол ақшалай қаражат алыс-берісін жүзеге асыруы)

    Казахско-русский экономический словарь > кассалық операциялар

  • 19 коммерциялық несие

    Коммерциялық несие – бір шаруашылық жүргізуші субъектінің немесе кәсіпкердің басқа шаруашылық жүргізуші субъектімен (кәсіпкермен) төлемді бөліктеп немесе мерзімін ұзартып есеп айырысуы. Төлем бөліктеп төленетін есеп айырысудың алуан түрлері ретіндегі несиенің негізгі түрлері:

    Коммерческий кредит – это расчеты с рассрочкой или отсрочкой платежа одного хозяйствующего субъекта или предпринимателя с другим хозяйствующим субъектом (предпринимателем). Основными видами кредита как разновидности расчетов с рассрочкой платежа являются:

    - фирмалық несие;

    - фирменный кредит;

    - вексельдік (есептік) несие;

    - вексельный (учетный) кредит;

    - факторинг;

    - факторинг;

    - овердрафт.

    - овердрафт.

    Экспорттық-импорттық операциялар бойынша есеп айырысу кезінде несиенің қандай нысандары қолданылады?

    Какие формы кредита применяются при расчетах по экспортно-импортным операциям?

    Экспорттық-импорттық есеп айырысу кезінде несиенің:

    При расчетах по экспортно-импортным операциям применяются следующие формы кредита, как:

    - форфеттеу;

    - форфетирование;

    - ашық шот бойынша несие;

    - кредит по открытому счету;

    - акцептік несие;

    - акцептный;

    - акцептік-рамбурстық несие сияқты нысандары қолданылады.

    - акцептно-рамбурсный.

    Факторинг – айналым қаражатын несиелендірумен байланысты сауда-комиссиялық операциялардың бір түрі. Ол:

    Факторинг – это разновидность торгово-комиссионной операции, связанной с кредитованием оборотных средств. Он включает в себя:

    - сатып алушының дебиторлық берешегін өндіріп алуды (инкассолауды);

    - взыскание (инкассирование) дебиторской задолженности покупателя;

    - сатушыға қысқа мерзімді несие беруді;

    - предоставление продавцу краткосрочного кредита;

    - сатушыны операциялар бойынша несие тәуекелінен босатуды қамтиды.

    - освобождение продавца от кредитных рисков по операциям.

    Олардың арасындағы айырма мынада: факторинг — шарттық міндеттеме, цессия — мәміле бойынша табысталған міндеттеме. Есеп айырысу жүйесінде цессия — несиегердің өзіне мәміле бойынша талап ету құқығын үшінші тұлғаға мәміле бойынша беруі.

    Различия между ними в том, что факторинг — это договорное обязательство, цессия — обязательство, переданное по сделке. В системе расчетов цессия — уступка кредитором своего права требования третьему лицу, переданная ему по сделке.

    Форфеттеу банкінің немесе қаржы компаниясының сыртқы сауда операциялары бойынша вексельдер мен басқа да борыш талаптарын сатып алу жолымен немесе сатушыға айналымға жібермей экспортты несиелендіруі нысаны болып табылады. Ол, әдетте, өтелуі ұзақ мерзімге созылатын (7 жылға дейін) ірі сомаға алынған машиналар, жабдықтар жеткізілімі кезінде қолданылады.

    Форфетирование представляет собой форму кредитования экспорта банком или финансовой компанией путем покупки или без оборота на продавца векселей и других долговых требований по внешнеторговым операциям. Форфетирование, как правило, применяется при поставках машин, оборудования на крупные суммы с длительной рассрочкой (до 7 лет).

    Экспорттық-импорттық операциялар кезінде ашық шот бойынша берілетін несие сонымен бірге ашық шот бойынша есеп айырысу деген мағынаны білдіреді. Бұл несие тұрақты әріптестер (контрагенттер) арасында, әсіресе бір текті тауарлардың көп қайтара жеткізілімі кезінде беріледі.

    При экспортно-импортных операциях кредит по открытому счету одновременно означает и расчеты по открытому счету. Этот кредит предоставляется в расчетах между постоянными партнерами (контрагентами), особенно при многократных поставках однородных товаров.

    Овердрафт – қысқа мерзімді несие нысаны, ол банкінің өз клиентінің шотынан қаражатты шоттағы қалдықтан тыс есептен шығаруы жолымен беріледі. Осындай операцияның нәтижесінде теріс теңгерім, яғни дебеттік сальдо – клиенттің банкіге берешегі құралады. Банк пен оның клиенті бір-бірімен келісім жасасады, онда овердрафтың ең жоғары сомасы, несие беру шарттары, оны өтеу тәртібі, несие үшін пайыз мөлшері белгіленеді.

    Овердрафт — это форма краткосрочного кредита, предоставление которого осуществляется путем списания банком средств со счета клиента сверх остатка на счете. В результате такой операции образуется отрицательный баланс, т.е. дебетовое сальдо – задолженность клиента банку. Банк и клиент заключают между собой соглашение, в котором устанавливаются максимальная сумма овердрафта, условия предоставления кредита, порядок погашения его, размер процента за кредит.

    Акцептілік несие – банкінің экспортшылар мен импортшылар банкіге ұсынатын аударма вексельді (тратта) акцептеу (ризалық беру) нысанында беретін несиесі. Несиенің бұл нысанында экспортшы банкіге несие лимиті шегінде белгілі бір соманы ұсынуға мүмкіндік алады.

    Акцептный кредит – кредит, предоставляемый банком в форме акцепта переводного векселя (тратты), выставляемого на банк экспортерами и импортерами. При этой форме кредита экспортер получает возможность выставлять на банк векселя на определенную сумму в рамках кредитного лимита.

    Акцептілік-рамбурстық несие акцептілік несиенің бір түрі болып табылады. Рамбурс – халықаралық саудада сатып алынған тауардың ақысын банк делдалдығы арқылы импортшы банкісінің экспортшы ұсынған тратталарды акцептеуі нысанында төлеу дегенді білдіреді.

    Акцептно-рамбурсный кредит является разновидностью акцептного кредита. Рамбурс – в международной торговле означает оплату купленного товара через посредство банка в форме акцепта банком импортера тратт, выставленных экспортером.

    * * *

    Казахско-русский экономический словарь > коммерциялық несие

  • 20 несиелендіру қағидаты

    Банк несиелендірудің мынадай негізгі қағидатын басшылыққа алады:

    Банк руководствуется следующими основными принципами кредитования:

    - мерзімділік;

    - срочность;

    - қайтарымдылық;

    - возвратность;

    - ақылы.

    - платность.

    Мерзімділік қағидаты несиенің нақты айқындалған мерзімге берілуінен көрініс табады. Бұл мерзім несие шартында ескертіледі.

    Принцип срочности выражается в том, что кредит выдается на четко определенный срок. Этот срок оговаривается в кредитном договоре.

    Оның мәнісі мынада: несие шарты аяқталғаннан кейін қарыз ақша несиегерге толық сомада (негізгі қарыз) және пайызымен қайтарылуға тиіс.

    Он заключается в том, что по окончании срока кредитного договора заемные деньги должны быть возвращены кредитору в полной сумме (основной долг) и с процентами.

    Несие белгіленген мерзімде қайтарылмаған жағдайда банк қандай шаралар қолданады?

    Какие меры принимаются банком в случае невозврата кредита в установленный срок?

    Мұндай жағдайда қарызгерге өсімпұл (яғни айыппұл ықпалшаралары) есептеледі, оның мөлшері несие шартында белгіленеді. Қаржы несиесінің қайтарылу кепілдігі үшін осы қайтаруды қамтамасыз етудің түрлі тәсілдері пайдаланылады.

    В этом случае, заемщику начисляются пени (т.е. штрафные санкции), размер которых устанавливается в кредитном договоре. Для гарантии возврата финансового кредита используют разные способы обеспечения этого возврата.

    Банкілер несиені қамтамасыз етудің мынадай негізгі тәсілдерін пайдаланады:

    Банки используют следующие основные способы обеспечения кредита:

    - кепілгерлік;

    - поручительство;

    - кепілдік;

    - гарантия;

    - кепіл;

    - залог;

    - несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру.

    - страхование ответственности заемщика за непогашение кредита.

    Кепілгерлік – біржақты міндеттемелері бар шарт, ол арқылы кепілгер несиегердің алдында қажет болған жағдайда қарызгердің берешегін төлеуге міндеттенеді. Кепілгерлік шарты несие шартына толықтыру болып табылады және оны нотариус растайды. Оны қарыз алушы азамат болғанда қолданады. Кез келген шаруашылық жүргізуші субъект (банк, қауымдастық, кәсіпорын, т.б.) кепілгер бола алады.

    Поручительство – это договор с односторонними обязательствами, посредством которого поручитель берет обязательство перед кредитором оплатить при необходимости задолженность заемщика. Договор поручительства служит дополнением к кредитному договору и заверяется нотариусом. Он применяется, когда заемщиком является гражданин. Поручителем может выступать любой хозяйствующий субъект (банк, ассоциация, предприятие и т. п.).

    Кепілдік — кепілгердің кепілдік берілген сома үшін кепілдік жағдайы басталған кезде төлеуге міндеттенуі. Ол кепілдік хатымен ресімделеді және тек заңды тұлғалар арасында ғана қолданылады.

    Гарантия — это обязательство гаранта выплатить за гарантируемого определенную сумму при наступлении гарантийного случая. Она оформляется гарантийным письмом и применяется только между юридическими лицами.

    Кепіл операцияларының негізінде мынадай негізгі ережелер жатыр:

    В основе залоговых операции лежат следующие основные положения:

    - мүлікке кепілзаттық құқығы сол кепілзатпен бірге осы мүлікті кез келген жаңа сатып алушыға көшеді;

    - залоговое право на имущество переходит вместе с ним к любому новому приобретателю данного имущества;

    - борышқордың тек белгілі бір мүлкі ғана, яғни ҚР заңнамасына сәйкес мүліктен айыруға жататын мүлік қана кепілзат ұстаушы-несиегер талабының орындалуына кепілдік болып табылады;

    - гарантией выполнения требования кредитора-залогодержателя является только определенное имущество должника, т.е. только то имущество, которое в соответствии с законодательством РК может быть отчуждено;

    - несиегер (кепілзат ұстаушы) борышты қайтармаған жағдайда кепілге салынған мүлікті алуға, соның ішінде оны сату арқылы, яғни оны кепілзат берушіден айыру арқылы өндіріп алуға құқылы.

    - кредитор (залогодержатель) в случае невозврата заемщиком (залогодателем) долга имеет право обращать взыскание на заложенное имущество, в том числе путем его продажи, т.е. отчуждения его от залогодателя.

    Кепілдің екі нысаны бар:

    Существует две формы залога:

    - мүлік кепіл берушіде қалдырылатын кепіл;

    - залог с оставлением имущества у залогодателя;

    - кепілге салынған мүлік кепіл ұстаушыға берілетін кепіл (кепілсалым).

    - залог с передачей заложенного имущества залогодержателю (заклад).

    Несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру шарты қалай жасалады?

    Каким образом заключается договор страхования ответственности заемщика за непогашение кредита?

    Осы сақтандыру барысында банкіден несие алған қарызгер сақтандыру компаниясымен сақтандыру шартын жасасады? Ол несие шартына тіркеледі. Іс жүзінде үшжақты сақтандыру шарты қолданылады, ол сақтандыру компаниясы, банк және қарызгер арасында жасалады. Сақтандыру мерзімі несие берілген мерзімге сай келеді. Сақтандыру шарты, әдетте, қарызгер белгіленген мерзімде қайтармаған несие сомасының белгілі бір пайызын және ол бойынша пайызды банкіге сақтандырушы тарапынан өтелуін көздейді.

    В ходе данного страхования заемщик кредита в банке заключает со страховой компанией страховой договор. Он прилагается к кредитному договору. На практике применяется тройной договор страхования, который заключается между страховой компанией, банком и заемщиком. Срок страхования соответствует сроку, на который был выдан кредит. Договор страхования предусматривает, как правило, возмещение банку со стороны страховщика определенного процента суммы невозвращенного заемщиком кредита в установленный срок и процентов по нему.

    Банк несиенің қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалауда қандай өлшемдерді басшылыққа алады?

    Какими критериями руководствуется банк в оценке кредитоспособности заемщика?

    Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалау және несиені тек несиені өтеуге қабілетті және төлем төлеуге қабілетті қарызгерге ғана беру несиенің қайтарылуын қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады. Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігі оның бұрынырақ алған несиесі бойынша есептесу кезіндегі ұқыптылығымен, оның ағымдағы қаржы жағдайымен, өзгеру перспективаларымен, қажет болған жағдайда түрлі көздерден ақша қаражатын жұмылдыру қабілетімен сипатталады.

    Оценка кредитоспособности заемщика и предоставления кредита только кредитоспособному и платежеспособному заемщику является важным условием обеспечения возврата кредита. Кредитоспособность заемщика характеризуется его аккуратностью при расчетах по ранее полученным кредитам, его текущим финансовым состоянием и перспективами изменения, способностью при необходимости мобилизовать денежные средства из различных источников.

    Несие беру шарттарына талдау жасау қандай мәселелерді зерделеуді көздейді?

    Несилендіру шарттарын талдау мына мәселелерді зерделеуді көздейді:

    Анализ условий кредитования предполагает изучение следующих вопросов:

    - қарызгердің “салиқалылығы”, ол бұрынырақ алынған несиелер бойынша уақтылы есеп айырысуымен, берген есептерінің сапалылығымен, басшылықтың жауаптылығымен және біліктілігімен сипатталады;

    - “солидность“ заемщика, которая характеризуется своевременностью расчетов по ранее полученным кредитам, качественностью представленных отчетов, ответственностью и компетентностью руководства;

    - қарызгердің бәсекеге жарамды өнім өндіруге “қабілеттілігі”;

    - “способность” заемщика производить конкурентоспособную продукцию;

    - “кірісі”, мұнда банк кірісінің деңгейі несиелендіру кезіндегі тәуекел дәрежесімен байланыстырылуға тиіс;

    - “доходы”, при этом уровень доходов банка должен быть увязан со степенью риска при кредитовании;

    - несие ресурстарының пайдаланылу “мақсаты”;

    - “цель” использования кредитных ресурсов;

    - несие “сомасы”, бұл мәселе қарызгердің теңгерім өтемпаздығы шарасын жүргізуін, меншікті және қарыз қаражатының арақатынасын басшылыққа ала отырып зерделенеді;

    - “сумма” кредита, изучение этого вопроса производится исходя из проведения заемщиком мероприятия ликвидности баланса, соотношения между собственными и заемными средствами;

    - “өтеу”, бұл мәселе материалдық құндылықтардың, берілген кепілдіктердің өткізілуі және кепіл құқығын пайдалану есебінен несиенің қайтарылуына талдау жасау жолымен зерделенеді;

    - “погашение”, этот вопрос изучается путем анализа возвращенности кредита за счет реализации материальных ценностей, предоставленных гарантий и использования залогового права;

    - несиенің “қамтамасыз етілуі”, яғни банкінің берілген несиені қамтамасыз ету кепілі ретінде қарызгердің бағалы қағаздарымен қоса активтерін алу құқығын анықтау тұрғысынан жарғы мен ережені зерделеу.

    - “обеспечение” кредита, т.е. изучение устава и положения с точки зрения определения права банка брать в залог под выданную ссуду активы заемщика, включая ценные бумаги.

    Шаруашылық жүргізуші субъектінің өтемпаздығы оны өз берешегін тез өтеуге қабілеттілігімен, яғни шаруашылық жүргізуші субъект теңгерімінің өтемпаздығымен анықталады.

    Ликвидность хозяйствующего субъекта определятся его способностью быстро погашать свою задолженность, т.е. ликвидностью баланса хозяйствующего субъекта.

    Өтемпаздық берешек пен өтімді қаражат, яғни борышты өтеу үшін пайдалануға болатын қаражат (қолма-қол ақша, депозиттер, бағалы қағаздар, айналым қаражатының нышандары, т.б.) шамасының қатынасымен анықталады.

    Ликвидность определяется соотношением величины задолженности и ликвидных средств, т.е. средств, которые могут быть использованы для погашения долгов (наличные деньги, депозиты, ценные бумаги, реализуемые элементы оборотных средств и др.).

    Теңгерімнің өтемпаздығын талдаудың мәні өтімділік дәрежесіне қарай топтастырылған актив бойынша қаражатты өтелу мерзіміне қарай топтастырылған пассив бойынша міндеттемелермен салыстыруда.

    Анализ ликвидности баланса заключается в сравнении средств по активу, сгруппированных по степени их ликвидности, с обязательствами по пассиву, сгруппированными по срокам их погашения.

    * * *

    Казахско-русский экономический словарь > несиелендіру қағидаты

См. также в других словарях:

  • Федеральная резервная система США — (Federal Reserve System) Федеральная резервная система США это система банков, выполняющая роль центробанка США Федеральная резервная система США: предпосылки и история создания, закон о Федеральном Резерве, функции, Центробанк США, связи с ЦБ РФ …   Энциклопедия инвестора

  • Европейский центральный банк — (European Central Bank) Европейский центральный банк – это крупнейшее международное кредитно банковкое учреждение государств Евросоюза и Зоны Евро Структура и фкункции Европейского Центрального банка, Европейская система центральных банков,… …   Энциклопедия инвестора

  • Листинг — (Listing) Листинг это совокупность процедур по допуску ценных бумаг к обращению на фондовой бирже Определение листинга, преимущества и недостатки листинга, виды листинга, этапы процедуры листинга, котировальный список листинга, делистинг… …   Энциклопедия инвестора

  • АССОЦИАЦИИ ССУДОСБЕРЕГАТЕЛЬНЫЕ — SAVINGS AND LOAN ASSOCIATIONSУчреждения, занмающиеся аккумулированием сбережений и предоставлением ссуд на приобретение дома. В основном образованы в форме взаимнх utua) предприяий, не имеющих акционеног капитала. Также известны под названием… …   Энциклопедия банковского дела и финансов

  • Народный банк Китая — (Peoples Bank of China) Сведения о Народном банке Китая, функции банка Китая, история создания банка Сведения о Народном банке Китая, функции банка Китая, история создания банка, правление банка Содержание Содержание 1. Функции 2. «О КНР»… …   Энциклопедия инвестора

  • Международная финансовая помощь — (International financial assistance) Международная финансовая помощь это помощь, которая предоставляется государствам при соблюдении определенных экономических условий Международная финансовая помощь государству предоставляется для развития… …   Энциклопедия инвестора

  • Холдинг — (Holding) Определение холдинга, типы холдига, холдинговые компании Информация об определении холдинга, типы холдига, холдинговые компании Содержание Содержание Характерные черты холдинга Типы холдинга Холдинговые Проблемы банковских холдингов… …   Энциклопедия инвестора

  • Модернизация — (Modernization) Модернизация это процесс изменения чего либо в соответствии с требованиями современности, переход к более совершенным условиям, с помощью ввода разных новых обновлений Теория модернизации, типы модернизации, органическая… …   Энциклопедия инвестора

  • Банкротство — (Bankruptcy) Банкротство это признанная судом неспособность исполнить обязательства по уплате взятых в долг денежных средств Суть банкротства, его признаки и характеристика, законодательство о банкротстве, управление и пути предотвращения… …   Энциклопедия инвестора

  • Корпорация — (Corporation) Корпорация это крупное объединение, созданное с целью экономической деятельности в определенной сфере рынка Финансовая корпорация, корпорация монстров, оао корпорация, русская корпорация, интернет корпорация, история корпораций,… …   Энциклопедия инвестора

  • Суверенитет — (Sovereignty) Суверенитет это независимость государства от других стран Суверенитет России и его проблемы, суверенитет Украины, суверенитет республики Беларусь, суверенитет Казахстана, суверенитет Чечни, Проблемы суверенитета стран Европы,… …   Энциклопедия инвестора


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»