Перевод: с казахского на русский

с русского на казахский

Банкінің филиалдары мен өкілдіктері қандай мақсатпен ашылады

  • 1 Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

    Ұлттық банк:

    Национальный банк:

    - республикадағы мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді;

    - проводит государственную денежно-кредитную политику в республике;

    - айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолымен бағалы қағаздар шығарады;

    - эмитирует ценные бумаги путем регулирования объема массы в обращении;

    - Үкіметтің мемлекеттік борышына қызмет көрсетуге қатысады, Ұлттық банкінің мемлекеттік борышына қызмет көрсетеді;

    - участвует в обслуживании государственного долга правительства, обслуживает государственный долг Национального банка;

    - мыналарға:

    - выдает разрешение:

    - банкілердің ашылуына, олардың ерікті түрде қайта ұйымдастырылуына және таратылуына;

    - на открытие банков и их добровольную реорганизацию и ликвидацию;

    - Қазақстан аумағында банкілердің, ал республика аумағынан тыс жерлерде резидент-банкілердің филиалдары мен өкілдіктерінің ашылуына (олардың қосылуына);

    - на открытие филиалов (их слияние) и представительств банков на территории Казахстана, а для банков-резидентов – вне территории республики;

    - жеке және заңды тұлғалардың банкіге ірі қатысушы және банк холдингі мәртебесін алуына;

    - на приобретение физическими и юридическими лицами статуса крупного участника банка и банковского холдинга;

    - банкілердің бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асырушы ұйымдардың жарғылық капиталына қатысуына;

    - на участие банков в уставном капитале организаций, осуществляющих профессиональную деятельность на рынке ценных бумаг;

    - бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асыру үшін банкілерге лицензиялар беруіне рұқсат береді;

    - на выдачу банкам лицензии на осуществление профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;

    - банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыруға лицензия береді;

    - выдает лицензии на осуществление отдельных видов банковских операций;

    - банкілердің бағалы қағаздар эмиссияларының аңдатпаларын мемлекеттік тіркеуге дейін міндетті сараптаудан өткізеді, оларға енгізілетін өзгерістерді келіседі;

    - проводит обязательную экспертизу проспектов эмиссий ценных бумаг банков до их государственной регистрации, согласование изменений к ним;

    - банкілердің бағалы қағаздарды шығару және орналастыру қорытындылары туралы есеп, құрылтай құжаттары бойынша тұжырым береді;

    - дает заключение по отчету об итогах выпуска и размещения ценных бумаг банками, учредительным документам;

    - банкінің құрылтай құжаттарына өзгертулер енгізуге, оларды қайта тіркеуге, банкінің басшы қызметтерін тағайындауға (сайлауға) келісім береді;

    - дает согласие на внесение изменений в учредительные документы банка, их перерегистрацию, назначение (избирание) руководящих работников банка;

    - банкілердің қызметін, ерікті не мәжбүрлі түрде таратылатын банкілердің тарату комиссияларының қызметін бақылайды және қадағалайды;

    - осуществляет контроль и надзор за деятельностью банков, за деятельностью ликвидационных комиссий, добровольно и принудительно ликвидируемых банков;

    - банкілерге пруденциялық нормативтерді, банк капиталының белгілі бір күнгі мөлшерін белгілейді;

    - устанавливает банкам пруденциальные нормативы, размер капитала банка на определенную дату;

    - республикадағы несиелер бойынша сыйақы (мүдде) мөлшерлемесін реттейді;

    - осуществляет регулирование ставок вознаграждения (интереса) по кредитам в республике;

    - республикада төлемдерді төлеу және ақша аудару тәртібін, жүйесі мен нысанын айқындайды;

    - определяет порядок, систему и форму осуществления платежей и переводов денег в республике;

    - банкілердің арасында теңге түріндегі ақшаның уақтылы және үздіксіз аударылуын қамтамасыз ететін төлем жүйесінің жұмыс істеуін ұйымдастырады;

    - организует функционирование платежной системы, обеспечивающей своевременное и бесперебойное проведение переводов денег между банками в тенге;

    - республикадағы валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асырады;

    - осуществляет валютное регулирование и валютный контроль в республике;

    - банк қызметі, есебі, төлем төлеу, ақша аудару, заңнамалық құжаттарда белгіленген өкілеттіктер шегінде валюталық операцияларды жүзеге асыру мәселелері бойынша барлық банкілер мен олардың қызметін пайдаланушылар үшін орындалуы міндетті нормативтік құқықтық актілер шығарады;

    - издает обязательные для исполнения всеми банками и их клиентами нормативные правовые акты по вопросам банковской деятельности, учета, платежей и переводов денег, осуществления валютных операций в пределах полномочий, определенных законодательными актами;

    - нормативтік-құқықтық актілердің сақталуын қадағалайды;

    - осуществляет надзор за соблюдением нормативно-правовых актов;

    - Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігімен келісе отырып, банкілердің бухгалтерлік есебінің стандарттарын белгілейді;

    - по согласованию с Министерством финансов Республики Казахстан устанавливает стандарты бухгалтерского учета банков;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді есептеу, сақтау, тасымалдау және инкассолау ережелерін белгілейді;

    - устанавливает правила учета, хранения, перевозки и инкассации наличных банкнот и монет;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді тасымалдауға, сақтауға және инкассолауға қатысады;

    - участвует в обеспечении перевозки, хранении и инкассации наличных банкнот и монет;

    - банкноттар мен мәнеттердің сақтық қорын құрады;

    - создает резервные фонды банкнот и монет;

    - республика банкілерінің жиынтық теңгерімін және өзінің теңгерімін жасап, тұрақты түрде жариялайды;

    - составляет и регулярно публикует сводный баланс банков республики и собственный баланс;

    - елдің есептік төлем теңгері-мін қалыптастырады;

    - формирует отчетный платежный баланс страны;

    - төлем теңгерімі көрсеткіштерінің қысқа мерзімді, орта мерзімді және ұзақ мерзімді болжамды бағалануын әзірлеуге қатысады;

    - участвует в разработке краткосрочных, среднесрочных и долгосрочных прогнозных оценок показателей платежного баланса;

    - мемлекеттік кепілдіктері жоқ беймемлекеттік сыртқы қарыздар бойынша шарттарды тіркеп, мониторингін жүзеге асырады;

    - осуществляет регистрацию и мониторинг договоров по негосударственным внешним займам, не имеющим государственных гарантий;

    - елдің жалпы сыртқы борышының бағасын қалыптастырады;

    - формирует оценку валового внешнего долга страны;

    - республикадағы банк жүйесі үшін кадрлар даярлауға қатысады;

    - участвует в осуществлении подготовки кадров для системы банков в республике;

    - Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бірыңғай қазынашылық шотына қызмет көрсетеді;

    - обслуживает единый казначейский счет Министерства финансов Республики Казахстан;

    - Ұлттық банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес вексельдерді қайта есептейді.

    - осуществляет переучет векселей в соответствии с нормативными правовыми актами Национального банка.

    Казахско-русский экономический словарь > Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

  • 2 Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

    Ұлттық банк:

    Национальный банк:

    - республикадағы мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді;

    - проводит государственную денежно-кредитную политику в республике;

    - айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолымен бағалы қағаздар шығарады;

    - эмитирует ценные бумаги путем регулирования объема массы в обращении;

    - Үкіметтің мемлекеттік борышына қызмет көрсетуге қатысады, Ұлттық банкінің мемлекеттік борышына қызмет көрсетеді;

    - участвует в обслуживании государственного долга правительства, обслуживает государственный долг Национального банка;

    - мыналарға:

    - выдает разрешение:

    - банкілердің ашылуына, олардың ерікті түрде қайта ұйымдастырылуына және таратылуына;

    - на открытие банков и их добровольную реорганизацию и ликвидацию;

    - Қазақстан аумағында банкілердің, ал республика аумағынан тыс жерлерде резидент-банкілердің филиалдары мен өкілдіктерінің ашылуына (олардың қосылуына);

    - на открытие филиалов (их слияние) и представительств банков на территории Казахстана, а для банков-резидентов – вне территории республики;

    - жеке және заңды тұлғалардың банкіге ірі қатысушы және банк холдингі мәртебесін алуына;

    - на приобретение физическими и юридическими лицами статуса крупного участника банка и банковского холдинга;

    - банкілердің бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асырушы ұйымдардың жарғылық капиталына қатысуына;

    - на участие банков в уставном капитале организаций, осуществляющих профессиональную деятельность на рынке ценных бумаг;

    - бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қызметті жүзеге асыру үшін банкілерге лицензиялар беруіне рұқсат береді;

    - на выдачу банкам лицензии на осуществление профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;

    - банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыруға лицензия береді;

    - выдает лицензии на осуществление отдельных видов банковских операций;

    - банкілердің бағалы қағаздар эмиссияларының аңдатпаларын мемлекеттік тіркеуге дейін міндетті сараптаудан өткізеді, оларға енгізілетін өзгерістерді келіседі;

    - проводит обязательную экспертизу проспектов эмиссий ценных бумаг банков до их государственной регистрации, согласование изменений к ним;

    - банкілердің бағалы қағаздарды шығару және орналастыру қорытындылары туралы есеп, құрылтай құжаттары бойынша тұжырым береді;

    - дает заключение по отчету об итогах выпуска и размещения ценных бумаг банками, учредительным документам;

    - банкінің құрылтай құжаттарына өзгертулер енгізуге, оларды қайта тіркеуге, банкінің басшы қызметтерін тағайындауға (сайлауға) келісім береді;

    - дает согласие на внесение изменений в учредительные документы банка, их перерегистрацию, назначение (избирание) руководящих работников банка;

    - банкілердің қызметін, ерікті не мәжбүрлі түрде таратылатын банкілердің тарату комиссияларының қызметін бақылайды және қадағалайды;

    - осуществляет контроль и надзор за деятельностью банков, за деятельностью ликвидационных комиссий, добровольно и принудительно ликвидируемых банков;

    - банкілерге пруденциялық нормативтерді, банк капиталының белгілі бір күнгі мөлшерін белгілейді;

    - устанавливает банкам пруденциальные нормативы, размер капитала банка на определенную дату;

    - республикадағы несиелер бойынша сыйақы (мүдде) мөлшерлемесін реттейді;

    - осуществляет регулирование ставок вознаграждения (интереса) по кредитам в республике;

    - республикада төлемдерді төлеу және ақша аудару тәртібін, жүйесі мен нысанын айқындайды;

    - определяет порядок, систему и форму осуществления платежей и переводов денег в республике;

    - банкілердің арасында теңге түріндегі ақшаның уақтылы және үздіксіз аударылуын қамтамасыз ететін төлем жүйесінің жұмыс істеуін ұйымдастырады;

    - организует функционирование платежной системы, обеспечивающей своевременное и бесперебойное проведение переводов денег между банками в тенге;

    - республикадағы валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асырады;

    - осуществляет валютное регулирование и валютный контроль в республике;

    - банк қызметі, есебі, төлем төлеу, ақша аудару, заңнамалық құжаттарда белгіленген өкілеттіктер шегінде валюталық операцияларды жүзеге асыру мәселелері бойынша барлық банкілер мен олардың қызметін пайдаланушылар үшін орындалуы міндетті нормативтік құқықтық актілер шығарады;

    - издает обязательные для исполнения всеми банками и их клиентами нормативные правовые акты по вопросам банковской деятельности, учета, платежей и переводов денег, осуществления валютных операций в пределах полномочий, определенных законодательными актами;

    - нормативтік-құқықтық актілердің сақталуын қадағалайды;

    - осуществляет надзор за соблюдением нормативно-правовых актов;

    - Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігімен келісе отырып, банкілердің бухгалтерлік есебінің стандарттарын белгілейді;

    - по согласованию с Министерством финансов Республики Казахстан устанавливает стандарты бухгалтерского учета банков;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді есептеу, сақтау, тасымалдау және инкассолау ережелерін белгілейді;

    - устанавливает правила учета, хранения, перевозки и инкассации наличных банкнот и монет;

    - нақты банкноттар мен мәнеттерді тасымалдауға, сақтауға және инкассолауға қатысады;

    - участвует в обеспечении перевозки, хранении и инкассации наличных банкнот и монет;

    - банкноттар мен мәнеттердің сақтық қорын құрады;

    - создает резервные фонды банкнот и монет;

    - республика банкілерінің жиынтық теңгерімін және өзінің теңгерімін жасап, тұрақты түрде жариялайды;

    - составляет и регулярно публикует сводный баланс банков республики и собственный баланс;

    - елдің есептік төлем теңгері-мін қалыптастырады;

    - формирует отчетный платежный баланс страны;

    - төлем теңгерімі көрсеткіштерінің қысқа мерзімді, орта мерзімді және ұзақ мерзімді болжамды бағалануын әзірлеуге қатысады;

    - участвует в разработке краткосрочных, среднесрочных и долгосрочных прогнозных оценок показателей платежного баланса;

    - мемлекеттік кепілдіктері жоқ беймемлекеттік сыртқы қарыздар бойынша шарттарды тіркеп, мониторингін жүзеге асырады;

    - осуществляет регистрацию и мониторинг договоров по негосударственным внешним займам, не имеющим государственных гарантий;

    - елдің жалпы сыртқы борышының бағасын қалыптастырады;

    - формирует оценку валового внешнего долга страны;

    - республикадағы банк жүйесі үшін кадрлар даярлауға қатысады;

    - участвует в осуществлении подготовки кадров для системы банков в республике;

    - Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бірыңғай қазынашылық шотына қызмет көрсетеді;

    - обслуживает единый казначейский счет Министерства финансов Республики Казахстан;

    - Ұлттық банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес вексельдерді қайта есептейді.

    - осуществляет переучет векселей в соответствии с нормативными правовыми актами Национального банка.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Ұлттық банкінің атқарымдары мен өкілеттіктері

  • 3 Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

    Қазақстан Ұлттық банкі – тіке бағыныстағы тәсімі бар бірыңғай орталықтандырылған құрылым.

    Национальный банк Казахстана представляет собой единую центральную структуру с вертикальной схемой подчинения.

    Ұлттық банкінің құрылымына Басқарма мен Директорлар кеңесі (Директорат), сондай-ақ департаменттер мен бөлімшелерден тұратын орталық аппарат пен филиалдар, өкілеттіктер және ұйымдар кіреді. Ұлттық банкіні Төраға басқарады.

    В структуру Национального банка входят Правление и Совет директоров (Директорат), а также центральный аппарат, состоящий из департаментов и других подразделений, филиалы, представительства и организации. Национальный банк возглавляет Председатель.

    Казахско-русский экономический словарь > Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

  • 4 Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

    Қазақстан Ұлттық банкі – тіке бағыныстағы тәсімі бар бірыңғай орталықтандырылған құрылым.

    Национальный банк Казахстана представляет собой единую центральную структуру с вертикальной схемой подчинения.

    Ұлттық банкінің құрылымына Басқарма мен Директорлар кеңесі (Директорат), сондай-ақ департаменттер мен бөлімшелерден тұратын орталық аппарат пен филиалдар, өкілеттіктер және ұйымдар кіреді. Ұлттық банкіні Төраға басқарады.

    В структуру Национального банка входят Правление и Совет директоров (Директорат), а также центральный аппарат, состоящий из департаментов и других подразделений, филиалы, представительства и организации. Национальный банк возглавляет Председатель.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Ұлттық банкінің құрылымы мен органдары

  • 5 Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

    Акционерлік коммерциялық банкіде қандай орган басқарудың жоғары органы болып табылады?

    Какой орган является высшим органом управления в акционерном коммерческом банке?

    Коммерциялық банкінің жоғары органы – акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына сирек дегенде бір рет шақырылуға тиіс. Жалпы жиналысқа акционерлер немесе банк акционерлерінің сенімхат берілген өкілдері қатысады. Акционерлердің жиналысы қатысушылардың қажетті жиналымы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің қарауына ұсынылған мәселелерді шешуге құқылы.

    Высшим органом коммерческого банка является общее собрание акционеров, которое должно проходить не реже одного раза в год. На общем собрании присутствуют акционеры или представители акционеров банка на основании доверенностей. Собрание акционеров правомочно решать вынесенные на его рассмотрение вопросы, если участники обеспечивают необходимый кворум.

    Жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылатын мәселелер:

    Вопросы, отнесенные к исключительной компетенции собрания таковы:

    - қоғамның Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

    - внесение изменений и дополнений в Устав общества;

    - қайта құру;

    - реорганизация;

    - директорлардың сандық құрамын айқындау;

    - определение количественного состава директоров;

    -жарғылық капиталды көбейту;

    - увеличение уставного капитала;

    - атқарушы орган құру;

    - образование исполнительного органа;

    - аудиторды бекіту, т.б.

    - утверждение аудитора и др.

    Коммерциялық банкінің қызметіне жалпы басшылықты қандай орган жүзеге асырады?

    Какой орган осуществляет общее руководство деятельностью коммерческого банка?

    Банкінің қызметіне жалпы басшылықты Директорлар кеңесі жүзеге асырады.

    Общее руководство деятельностью банка осуществляет Совет директоров.

    Директорлар кеңесі мынадай атқарымдарды орындайды:

    Совет директоров выполняет следующие функции:

    - банк қызметінің басым бағыттарын айқындайды;

    - определяет приоритетные направления деятельности банка;

    - банкінің несие және басқа жоспарларының жобаларын қарайды;

    - рассматривает проекты кредитных и других планов банка;

    - банкінің кірісі мен шығысының және пайдасының жоспарларын бекітеді;

    - утверждает планы доходов, расходов и прибыли банка;

    - банк филиалдарын ашу және жабу туралы мәселелерді қарайды;

    - рассматривает вопросы об открытии и закрытии филиалов банка;

    - Банк басқармасының құрамын жасақтайды;

    - формирует состав Правления банка;

    - Банк басқармасының жұмысын бақылайды, т.б.

    - контролирует работу Правления банка и др.

    Банк басқармасы банкінің күнделікті (ағымдағы) қызметіне тікелей басшылық жасайды. Ол акционерлердің жалпы жиналысы мен Банк кеңесі алдында жауап береді. Басқарма Басқарманың төрағасынан, оның орынбасарларынан және басқа мүшелерден құралады. Мәжілістер тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. Дауыстар тең болған кезде Төрағаның дауысы шешуші дауыс болып табылады. Басқарманың шешімдері банк Басқармасы Төрағасының бұйрығы нысанында шығарылады.

    Правление банка осуществляет непосредственное руководство текущей деятельностью банка. Оно несет ответственность перед Общим собранием акционеров и Советом банка. Правление состоит из Председателя правления, его заместителей и других членов. Заседания Правления проводятся регулярно. Решения Правления принимаются большинством голосов. При равенстве голосов, голос Председателя является решающим. Решения Правления выносятся в форме приказа Председателя Правления банка.

    Несие саясатын банк басқармасының жанынан құрылатын Несие комитеті айқындайды.

    Кредитную политику определяет Кредитный комитет, который создается при правлении банка.

    Несие комитетінің құзыре-тіне мына мәселелер кіреді:

    В компетенцию Кредитного комитета входят следующие вопросы:

    - банкінің несие саясатын әзірлеу; тартылатын қаражаттың құрылымын айқындау және оны орналастыру;

    - разработка кредитной политики банка, определение структуры привлекаемых средств и их размещения;

    - несие беру жөніндегі қорытындыларды дайындау;

    - подготовка заключений по предоставлению ссуд;

    - инвестициялаумен және сенімгерлік операцияларды жүргізумен байланысты мәселелерді қарау кіреді.

    - рассмотрение вопросов, связанных с инвестированием и ведением трастовых операций.

    Коммерциялық банкінің орналасқан жерінен шалғай аумақтағы кәсіпорындар мен ұйымдарға – банк клиенттеріне оралымды несие-есеп айырысу қызметін көрсету мақсатымен филиалдар мен өкілдіктер ұйымдастыра алады.

    Коммерческий банк в целях оперативного кредитно-расчетного обслуживания предприятий и организаций – клиентов банка, территориально удаленных от места расположения коммерческого банка, может организовывать филиалы и представительства.

    Коммерциялық банк филиалы қызметінің оның өкілдігінің қызметінен айырмашылығы неде?

    В чем различия между филиалами коммерческого банка и его представительствами?

    Банк орналасқан жерден тысқары орналасқан және оның барлық міндеттерін немесе олардың бір бөлігін жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшелер банкінің филиалдары деп саналады. Филиал заңды тұлға емес және өзіне бас банк берген Ұлттық банкінің лицензиясында көзделген шекте берілген операцияларды жасайды. Ол өзін құрған коммерциялық банкінің атынан шарттар жасасады және өзгедей шаруашылық қызметті жүргізеді. Өкілдік коммерциялық банкінің оқшауландырылған бөлімшесі болып табылады, ол банкінің орналасқан жерінен тысқары орналасқан, заңды тұлға құқықтарына ие емес және оның дербес теңгерімі жоқ. Ол банкінің өкілдікті міндеттерін қамтамасыз ету, мәмілелер жасасу және өзгедей құқықтық әрекеттер жасау үшін құрылады. Өкілдік клиенттерге есеп айырысу-несие қызметін көрсетумен айналыспайды. Шаруашылық мақсатта есеп айырысу үшін оған ағымдағы шот ашылады.

    Филиалами банка считаются обособленные структурные подразделения, расположенные вне места его нахождения и осуществляющие все или часть его функции. Филиал не является юридическим лицом и совершает делегированные ему головным банком операции в пределах, предусмотренных лицензией Нацбанка. Он заключает договоры и ведет иную хозяйственную деятельность от имени коммерческого банка, его создавшего. Представительство является обособленным подразделением коммерческого банка, которое расположено вне места нахождения банка, не обладает правами юридического лица и не имеет самостоятельного баланса. Оно создается для обеспечения представительских функций банка, совершения сделок и иных правовых действий. Представительство не занимается расчетно-кредитным обслуживанием клиентов. Для осуществления хозяйственных расчетов ему открывается текущий счет.

    Казахско-русский экономический словарь > Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

  • 6 Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

    Акционерлік коммерциялық банкіде қандай орган басқарудың жоғары органы болып табылады?

    Какой орган является высшим органом управления в акционерном коммерческом банке?

    Коммерциялық банкінің жоғары органы – акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына сирек дегенде бір рет шақырылуға тиіс. Жалпы жиналысқа акционерлер немесе банк акционерлерінің сенімхат берілген өкілдері қатысады. Акционерлердің жиналысы қатысушылардың қажетті жиналымы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің қарауына ұсынылған мәселелерді шешуге құқылы.

    Высшим органом коммерческого банка является общее собрание акционеров, которое должно проходить не реже одного раза в год. На общем собрании присутствуют акционеры или представители акционеров банка на основании доверенностей. Собрание акционеров правомочно решать вынесенные на его рассмотрение вопросы, если участники обеспечивают необходимый кворум.

    Жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылатын мәселелер:

    Вопросы, отнесенные к исключительной компетенции собрания таковы:

    - қоғамның Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

    - внесение изменений и дополнений в Устав общества;

    - қайта құру;

    - реорганизация;

    - директорлардың сандық құрамын айқындау;

    - определение количественного состава директоров;

    -жарғылық капиталды көбейту;

    - увеличение уставного капитала;

    - атқарушы орган құру;

    - образование исполнительного органа;

    - аудиторды бекіту, т.б.

    - утверждение аудитора и др.

    Коммерциялық банкінің қызметіне жалпы басшылықты қандай орган жүзеге асырады?

    Какой орган осуществляет общее руководство деятельностью коммерческого банка?

    Банкінің қызметіне жалпы басшылықты Директорлар кеңесі жүзеге асырады.

    Общее руководство деятельностью банка осуществляет Совет директоров.

    Директорлар кеңесі мынадай атқарымдарды орындайды:

    Совет директоров выполняет следующие функции:

    - банк қызметінің басым бағыттарын айқындайды;

    - определяет приоритетные направления деятельности банка;

    - банкінің несие және басқа жоспарларының жобаларын қарайды;

    - рассматривает проекты кредитных и других планов банка;

    - банкінің кірісі мен шығысының және пайдасының жоспарларын бекітеді;

    - утверждает планы доходов, расходов и прибыли банка;

    - банк филиалдарын ашу және жабу туралы мәселелерді қарайды;

    - рассматривает вопросы об открытии и закрытии филиалов банка;

    - Банк басқармасының құрамын жасақтайды;

    - формирует состав Правления банка;

    - Банк басқармасының жұмысын бақылайды, т.б.

    - контролирует работу Правления банка и др.

    Банк басқармасы банкінің күнделікті (ағымдағы) қызметіне тікелей басшылық жасайды. Ол акционерлердің жалпы жиналысы мен Банк кеңесі алдында жауап береді. Басқарма Басқарманың төрағасынан, оның орынбасарларынан және басқа мүшелерден құралады. Мәжілістер тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. Дауыстар тең болған кезде Төрағаның дауысы шешуші дауыс болып табылады. Басқарманың шешімдері банк Басқармасы Төрағасының бұйрығы нысанында шығарылады.

    Правление банка осуществляет непосредственное руководство текущей деятельностью банка. Оно несет ответственность перед Общим собранием акционеров и Советом банка. Правление состоит из Председателя правления, его заместителей и других членов. Заседания Правления проводятся регулярно. Решения Правления принимаются большинством голосов. При равенстве голосов, голос Председателя является решающим. Решения Правления выносятся в форме приказа Председателя Правления банка.

    Несие саясатын банк басқармасының жанынан құрылатын Несие комитеті айқындайды.

    Кредитную политику определяет Кредитный комитет, который создается при правлении банка.

    Несие комитетінің құзыре-тіне мына мәселелер кіреді:

    В компетенцию Кредитного комитета входят следующие вопросы:

    - банкінің несие саясатын әзірлеу; тартылатын қаражаттың құрылымын айқындау және оны орналастыру;

    - разработка кредитной политики банка, определение структуры привлекаемых средств и их размещения;

    - несие беру жөніндегі қорытындыларды дайындау;

    - подготовка заключений по предоставлению ссуд;

    - инвестициялаумен және сенімгерлік операцияларды жүргізумен байланысты мәселелерді қарау кіреді.

    - рассмотрение вопросов, связанных с инвестированием и ведением трастовых операций.

    Коммерциялық банкінің орналасқан жерінен шалғай аумақтағы кәсіпорындар мен ұйымдарға – банк клиенттеріне оралымды несие-есеп айырысу қызметін көрсету мақсатымен филиалдар мен өкілдіктер ұйымдастыра алады.

    Коммерческий банк в целях оперативного кредитно-расчетного обслуживания предприятий и организаций – клиентов банка, территориально удаленных от места расположения коммерческого банка, может организовывать филиалы и представительства.

    Коммерциялық банк филиалы қызметінің оның өкілдігінің қызметінен айырмашылығы неде?

    В чем различия между филиалами коммерческого банка и его представительствами?

    Банк орналасқан жерден тысқары орналасқан және оның барлық міндеттерін немесе олардың бір бөлігін жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшелер банкінің филиалдары деп саналады. Филиал заңды тұлға емес және өзіне бас банк берген Ұлттық банкінің лицензиясында көзделген шекте берілген операцияларды жасайды. Ол өзін құрған коммерциялық банкінің атынан шарттар жасасады және өзгедей шаруашылық қызметті жүргізеді. Өкілдік коммерциялық банкінің оқшауландырылған бөлімшесі болып табылады, ол банкінің орналасқан жерінен тысқары орналасқан, заңды тұлға құқықтарына ие емес және оның дербес теңгерімі жоқ. Ол банкінің өкілдікті міндеттерін қамтамасыз ету, мәмілелер жасасу және өзгедей құқықтық әрекеттер жасау үшін құрылады. Өкілдік клиенттерге есеп айырысу-несие қызметін көрсетумен айналыспайды. Шаруашылық мақсатта есеп айырысу үшін оған ағымдағы шот ашылады.

    Филиалами банка считаются обособленные структурные подразделения, расположенные вне места его нахождения и осуществляющие все или часть его функции. Филиал не является юридическим лицом и совершает делегированные ему головным банком операции в пределах, предусмотренных лицензией Нацбанка. Он заключает договоры и ведет иную хозяйственную деятельность от имени коммерческого банка, его создавшего. Представительство является обособленным подразделением коммерческого банка, которое расположено вне места нахождения банка, не обладает правами юридического лица и не имеет самостоятельного баланса. Оно создается для обеспечения представительских функций банка, совершения сделок и иных правовых действий. Представительство не занимается расчетно-кредитным обслуживанием клиентов. Для осуществления хозяйственных расчетов ему открывается текущий счет.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

  • 7 кассалық операциялар

    Кассалық операциялар дегеніміз банкінің қолма-қол ақшаны инкассолаумен, сақтаумен және берумен байланысты қызметі.

    Под кассовыми операциями понимается деятельность банка, связанная с инкассацией, хранением и выдачей наличных денег.

    Коммерциялық банкілер кассалық операцияларды жүргізу кезінде қандай заңнамалық актілерді басшылыққа алады?

    Какими законодательными актами руководствуются коммерческие банки при проведении кассовых операций?

    Бұл салада банкілер “Қазақстан Республикасындағы банкілер және банк қызметі туралы” ҚР Заңын, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен Кассалық операцияларды жүргізу тәртібін басшылыққа алады.

    В этой сфере банки руководствуются Законом РК “О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан”, а также Порядком ведения кассовых операций, утвержденным Уполномоченным органом.

    Уәкілетті орган бекіткен ережелер бойынша кәсіпорындар кассада банк кәсіпорындардың басшыларымен келісе отырып белгілейтін лимит шегінде қолма-қол ақша ұстай алатындай болып көзделген. Белгіленген лимиттен тыс нақты ақшаны кәсіпорын өзіне қызмет көрсететін банкімен келісілген тәртіппен және мерзімде банкіге өткізуге міндетті. Кәсіпорын кассасындағы нақты ақша қалдығының лимиті кәсіпорын қызметінің ерекшеліктерін және ақша түсімін инкассолауды басшылыққа ала отырып белгіленеді.

    По утвержденным уполномоченным органом правилам, предусмотрено, что предприятия могут иметь в кассе наличные деньги в пределах лимита, устанавливаемого банком, по согласованию с руководителями предприятий. Денежную наличность сверх установленного лимита предприятие обязано сдавать в банк в порядке и в сроки, согласованные с обслуживающим его банком. Лимит остатка наличных денег в кассе предприятия устанавливается исходя из особенностей деятельности предприятия и инкассации выручки.

    Қолма-қол ақша:

    Наличные деньги могут сдаваться:

    - банкілердің күндізгі және кешкі кассаларына;

    - в дневные и вечерние кассы банков;

    - инкассаторларға;

    - инкассаторам;

    - кейіннен банкіге өткізу үшін кәсіпорындардағы банкілерге арналған бірлескен кассаларға;

    - в объединенные кассы на предприятиях для последующей сдачи в банк;

    - жасалған шарттар негізінде банкілердің шоттарына аудару үшін байланыс кәсіпорындарына өткізіледі.

    - предприятиям связи для перечисления на счета банков на основе заключенных договоров.

    Банкілердегі қолма-қол ақша сақтық қорлары мен айналым кассасына бөлінеді.

    Денежная наличность в банках распределяется в резервные фонды и оборотную кассу.

    Олардың айырмашылығы мынада: сақтық қорларының ақшасы әлі айналысқа жіберілмеген немесе айналыстан алынған деп саналады, сондықтан қолданыстағы ережелерге сәйкес оны тек уәкілетті органның рұқсатымен пайдалануға болады. Айналым кассасындағы ақша айналыстағы ақша болып есептеледі, сондықтан оны беру қосымша рұқсатты қажет етпейді.

    Их различия заключаются в том, что деньги резервных фондов считаются еще не выпущенными в обращение или изъятыми из обращения, поэтому, в соответствии с действующими правилами использовать их можно только с разрешения уполномоченного органа. Деньги, находящиеся в оборотной кассе, считаются деньгами в обращении, и их выдача не требует дополнительных разрешений.

    Қолма-қол ақша мына шарттар сақталғанда:

    Наличные деньги выдаются при соблюдении следующих условий:

    - егер қаражатқа қажеттілік белгіленген ережелерге сәйкес қолма-қол ақшамен қанағаттандырылуға тиіс болса (еңбекақы төлеу үшін, ауыл шаруашылығы өнімін сатып алу үшін ақша беру, іссапар және шаруашылық шығындары), есеп айырысу шотында нақты қаражат болған жағдайда;

    - при наличии средств на расчетном счете, если потребность в средствах в соответствии с установленными правилами должна удовлетворяться наличными деньгами (выдача денег на оплату труда, на закупку сельскохозяйственной продукции, командировочные и хозяйственные расходы);

    - қаражатты төлеу мерзімі басталғанда беріледі.

    - при наступлении сроков выплаты средств.

    Кассалық операциялар бөлімі ақша қабылдау және беру үшін құрылады, онда кіріс, шығыс, кіріс-шығыс, кешкі кассалар, ақша майдалайтын кассалар, ақшалай түсімді қайта есептейтін кассалар болуы мүмкін.

    Отдел кассовых операций создается для приема и выдачи денег, в котором могут быть приходные, расходные, приходно-расходные, вечерние кассы, кассы для размена денег, кассы для пересчета денежной выручки.

    Банк қолма-қол ақшаны клиенттердің және инкассаторлардың өздері келгенде қабылдайды.

    Банк принимает наличные деньги при личной явке клиентов и инкассаторов.

    Айналым кассасы банкіге түскен барлық қолма-қол ақшаны кіріске алумен және есеп айырысу операцияларын орындаумен айналысады. Айналым кассасынан кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге қолма-қол ақша да беріледі.

    Оборотная касса занимается оприходованием всех поступающих в банк наличных денег и выполнением расходных операций. Из оборотной кассы происходит и выдача наличных денег предприятиям, организациям, учреждениям.

    Банкінің кіріс кассалары қолма-қол ақшаны қандай құжаттардың негізінде қабылдайды?

    На основании каких документов приходные кассы банка принимают наличные деньги?

    Кіріс кассалары ақшаны хабарландыру бойынша қолма-қол ақшамен төленетін жарнапұлға қабылдайды, бұл хабарландыру клиент толтыратын үш нышаннан тұрады, олар: хабарландыру, түбіршек, ордер. Хабарландыруда ақшаның кімнен қабылданатыны, оның қай шотқа есептелетіні көрсетіледі, сома цифрмен және жазбаша жазылады, жарнапұлдың мақсаты көрсетіледі.

    Приходные кассы принимают деньги по объявлению на взнос наличными деньгами, которые состоят из трех элементов, заполняемых клиентом, – объявления, квитанции, ордера. В объявлении указывают от кого принимаются деньги, на какой счет они зачисляются, сумму цифрами и прописью, назначение взноса.

    Есеп айырысу шотынан қаражат алу кезінде (жалақыға, жәрдемақыға, іссапар шығынына, шаруашылық мұқтаждарға) банкіге ақша чектері ұсынылады.

    При снятии средств с расчетного счета (на заработную плату, пособия, командировочные расходы, хозяйственные нужды) в банк предоставляются денежные чеки.

    Чекті толтырумен бір мезгілде оның деректемелері кәсіпорында чек кітапшасында қалатын және растау құжаты болып табылатын түбіршекке көшіріледі. Чектер толық толтырылған (сомасы көрсетіліп, қол қойылып, мөр басылып расталған) соң қаражатты алуға уәкілетті адамдарға беріледі.

    Одновременно с заполнением чека его реквизиты переносятся на корешок, остающийся у предприятия в чековой книжке и являющийся оправдательным документом. Чеки после их полного заполнения (указания суммы, заверения подписями и печатями) выдаются лицам, уполномоченным на получение средств.

    Кассалық операциялардың жүзеге асырылуында қазіргі заманғы қандай үрдістер қадағаланады?

    Какие современные тенденции прослеживаются в осуществлении кассовых операций?

    Кассалық қызмет көрсетуді жақсарту және жеделдету үшін банк тәжірибесінде электронды банк қызметтерін көрсетудің пластикалық карталар мен банкоматтар пайдаланылатын қазіргі заманғы жүйелері енгізілуде.

    Для улучшения и ускорения кассового обслуживания в банковскую практику внедряются современные системы электронных банковских услуг с использованием пластиковых карт и банкоматов.

    * * *
    кассовые операции (қолма-қол ақшаны қабылдау, сақтау, беру түріндегі материалдық-техникалық рәсімдердің жиынтығы, кәсіпорындар, банкілер жеке және заңи тұлғалармен қолма-қол ақшалай қаражат алыс-берісін жүзеге асыруы)

    Казахско-русский экономический словарь > кассалық операциялар

  • 8 Кассалық операциялар

    Кассалық операциялар дегеніміз банкінің қолма-қол ақшаны инкассолаумен, сақтаумен және берумен байланысты қызметі.

    Под кассовыми операциями понимается деятельность банка, связанная с инкассацией, хранением и выдачей наличных денег.

    Коммерциялық банкілер кассалық операцияларды жүргізу кезінде қандай заңнамалық актілерді басшылыққа алады?

    Какими законодательными актами руководствуются коммерческие банки при проведении кассовых операций?

    Бұл салада банкілер “Қазақстан Республикасындағы банкілер және банк қызметі туралы” ҚР Заңын, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен Кассалық операцияларды жүргізу тәртібін басшылыққа алады.

    В этой сфере банки руководствуются Законом РК “О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан”, а также Порядком ведения кассовых операций, утвержденным Уполномоченным органом.

    Уәкілетті орган бекіткен ережелер бойынша кәсіпорындар кассада банк кәсіпорындардың басшыларымен келісе отырып белгілейтін лимит шегінде қолма-қол ақша ұстай алатындай болып көзделген. Белгіленген лимиттен тыс нақты ақшаны кәсіпорын өзіне қызмет көрсететін банкімен келісілген тәртіппен және мерзімде банкіге өткізуге міндетті. Кәсіпорын кассасындағы нақты ақша қалдығының лимиті кәсіпорын қызметінің ерекшеліктерін және ақша түсімін инкассолауды басшылыққа ала отырып белгіленеді.

    По утвержденным уполномоченным органом правилам, предусмотрено, что предприятия могут иметь в кассе наличные деньги в пределах лимита, устанавливаемого банком, по согласованию с руководителями предприятий. Денежную наличность сверх установленного лимита предприятие обязано сдавать в банк в порядке и в сроки, согласованные с обслуживающим его банком. Лимит остатка наличных денег в кассе предприятия устанавливается исходя из особенностей деятельности предприятия и инкассации выручки.

    Қолма-қол ақша:

    Наличные деньги могут сдаваться:

    - банкілердің күндізгі және кешкі кассаларына;

    - в дневные и вечерние кассы банков;

    - инкассаторларға;

    - инкассаторам;

    - кейіннен банкіге өткізу үшін кәсіпорындардағы банкілерге арналған бірлескен кассаларға;

    - в объединенные кассы на предприятиях для последующей сдачи в банк;

    - жасалған шарттар негізінде банкілердің шоттарына аудару үшін байланыс кәсіпорындарына өткізіледі.

    - предприятиям связи для перечисления на счета банков на основе заключенных договоров.

    Банкілердегі қолма-қол ақша сақтық қорлары мен айналым кассасына бөлінеді.

    Денежная наличность в банках распределяется в резервные фонды и оборотную кассу.

    Олардың айырмашылығы мынада: сақтық қорларының ақшасы әлі айналысқа жіберілмеген немесе айналыстан алынған деп саналады, сондықтан қолданыстағы ережелерге сәйкес оны тек уәкілетті органның рұқсатымен пайдалануға болады. Айналым кассасындағы ақша айналыстағы ақша болып есептеледі, сондықтан оны беру қосымша рұқсатты қажет етпейді.

    Их различия заключаются в том, что деньги резервных фондов считаются еще не выпущенными в обращение или изъятыми из обращения, поэтому, в соответствии с действующими правилами использовать их можно только с разрешения уполномоченного органа. Деньги, находящиеся в оборотной кассе, считаются деньгами в обращении, и их выдача не требует дополнительных разрешений.

    Қолма-қол ақша мына шарттар сақталғанда:

    Наличные деньги выдаются при соблюдении следующих условий:

    - егер қаражатқа қажеттілік белгіленген ережелерге сәйкес қолма-қол ақшамен қанағаттандырылуға тиіс болса (еңбекақы төлеу үшін, ауыл шаруашылығы өнімін сатып алу үшін ақша беру, іссапар және шаруашылық шығындары), есеп айырысу шотында нақты қаражат болған жағдайда;

    - при наличии средств на расчетном счете, если потребность в средствах в соответствии с установленными правилами должна удовлетворяться наличными деньгами (выдача денег на оплату труда, на закупку сельскохозяйственной продукции, командировочные и хозяйственные расходы);

    - қаражатты төлеу мерзімі басталғанда беріледі.

    - при наступлении сроков выплаты средств.

    Кассалық операциялар бөлімі ақша қабылдау және беру үшін құрылады, онда кіріс, шығыс, кіріс-шығыс, кешкі кассалар, ақша майдалайтын кассалар, ақшалай түсімді қайта есептейтін кассалар болуы мүмкін.

    Отдел кассовых операций создается для приема и выдачи денег, в котором могут быть приходные, расходные, приходно-расходные, вечерние кассы, кассы для размена денег, кассы для пересчета денежной выручки.

    Банк қолма-қол ақшаны клиенттердің және инкассаторлардың өздері келгенде қабылдайды.

    Банк принимает наличные деньги при личной явке клиентов и инкассаторов.

    Айналым кассасы банкіге түскен барлық қолма-қол ақшаны кіріске алумен және есеп айырысу операцияларын орындаумен айналысады. Айналым кассасынан кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге қолма-қол ақша да беріледі.

    Оборотная касса занимается оприходованием всех поступающих в банк наличных денег и выполнением расходных операций. Из оборотной кассы происходит и выдача наличных денег предприятиям, организациям, учреждениям.

    Банкінің кіріс кассалары қолма-қол ақшаны қандай құжаттардың негізінде қабылдайды?

    На основании каких документов приходные кассы банка принимают наличные деньги?

    Кіріс кассалары ақшаны хабарландыру бойынша қолма-қол ақшамен төленетін жарнапұлға қабылдайды, бұл хабарландыру клиент толтыратын үш нышаннан тұрады, олар: хабарландыру, түбіршек, ордер. Хабарландыруда ақшаның кімнен қабылданатыны, оның қай шотқа есептелетіні көрсетіледі, сома цифрмен және жазбаша жазылады, жарнапұлдың мақсаты көрсетіледі.

    Приходные кассы принимают деньги по объявлению на взнос наличными деньгами, которые состоят из трех элементов, заполняемых клиентом, – объявления, квитанции, ордера. В объявлении указывают от кого принимаются деньги, на какой счет они зачисляются, сумму цифрами и прописью, назначение взноса.

    Есеп айырысу шотынан қаражат алу кезінде (жалақыға, жәрдемақыға, іссапар шығынына, шаруашылық мұқтаждарға) банкіге ақша чектері ұсынылады.

    При снятии средств с расчетного счета (на заработную плату, пособия, командировочные расходы, хозяйственные нужды) в банк предоставляются денежные чеки.

    Чекті толтырумен бір мезгілде оның деректемелері кәсіпорында чек кітапшасында қалатын және растау құжаты болып табылатын түбіршекке көшіріледі. Чектер толық толтырылған (сомасы көрсетіліп, қол қойылып, мөр басылып расталған) соң қаражатты алуға уәкілетті адамдарға беріледі.

    Одновременно с заполнением чека его реквизиты переносятся на корешок, остающийся у предприятия в чековой книжке и являющийся оправдательным документом. Чеки после их полного заполнения (указания суммы, заверения подписями и печатями) выдаются лицам, уполномоченным на получение средств.

    Кассалық операциялардың жүзеге асырылуында қазіргі заманғы қандай үрдістер қадағаланады?

    Какие современные тенденции прослеживаются в осуществлении кассовых операций?

    Кассалық қызмет көрсетуді жақсарту және жеделдету үшін банк тәжірибесінде электронды банк қызметтерін көрсетудің пластикалық карталар мен банкоматтар пайдаланылатын қазіргі заманғы жүйелері енгізілуде.

    Для улучшения и ускорения кассового обслуживания в банковскую практику внедряются современные системы электронных банковских услуг с использованием пластиковых карт и банкоматов.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Кассалық операциялар

  • 9 Қазақстан Ұлттық банкінің міндеттері, атқарымдары, өкілеттіктері мен құқықтары

    Казахско-русский экономический словарь > Қазақстан Ұлттық банкінің міндеттері, атқарымдары, өкілеттіктері мен құқықтары

  • 10 Қазақстан Ұлттық банкінің міндеттері, атқарымдары, өкілеттіктері мен құқықтары

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Қазақстан Ұлттық банкінің міндеттері, атқарымдары, өкілеттіктері мен құқықтары

  • 11 банк маркетингі

    Қаржы маркетингі сатушы-инвесторлардың қаржы активтерінің (ақшаның, бағалы қағаздардың, асыл металдар мен тастардың) өткізілуі үдерісін басқаруға жүйелі көзқарасы және сатып алушы-инвесторлардың қаржы активтерінің қорлануын басқаруға жүйелі көзқарасы болып табылады. Қаржы нарығы осы маркетингі қызметінің аясы болып табылады. Қаржы нарығындағы банк көрсететін қызметтерді немесе банк өнімдері мен қызмет көрсету нарығын қамтитын банк маркетингі қаржы нарығының құрамдас бөлігі болып саналады.

    Финансовый маркетинг представляет собой системный подход инвесторов-продавцов к управлению процессом реализации финансовых активов (денег, ценных бумаг, драгоценных металлов и камней) и системный подход инвесторов-покупателей к управлению накоплением финансовых активов. Сферой деятельности этого маркетинга является финансовый рынок. Составной частью финансового маркетинга считается банковский маркетинг, который затрагивает банковские услуги на финансовом рынке или рынок банковских продуктов и услуг.

    Банк маркетингі – мыналарды қамтитын үдеріс:

    Банковский маркетинг – это процесс, который включает в себя:

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау;

    - планирование производства банковского продукта;

    - қаржы нарығын зерттеу;

    - исследование финансового рынка;

    - қарым-қатынасты жолға қою;

    - налаживание коммуникаций;

    - бағаны белгілеу;

    - установление цен;

    - банк өнімінің жылжытылуын ұйымдастыру;

    - организацию продвижения банковского продукта;

    - банк сервисінің қызметін өрістету.

    - развертывание службы банковского сервиса.

    Банк маркетингісінің негізгі міндеттері:

    Основными задачами банковского маркетинга являются:

    - сатып алушылардың банк өніміне қоятын талаптарын болжау;

    - прогнозирование требований покупателей к банковскому продукту;

    - банк өніміне сұранымды зерделеу;

    - изучение спроса на банковский продукт;

    - сатып алушылардың талаптарына сай келетін банк өнімін шығару;

    - выпуск банковского продукта, соответствующего требованиям покупателей;

    - бәсеке шарттарын ескере отырып банк өнімі бағасының деңгейін белгілеу;

    - установление уровня цен на банковский продукт с учетом условий конкуренции;

    - банкінің беделін көтеру;

    - повышение имиджа банка;

    - осы банк бақылайтын қаржы нарығының үлесін арттыру.

    - повышение доли финансового рынка, контролируемого данным банком.

    Банк маркетингісінің тұжырымдамасы қаржы нарығындағы банк қызметінің мақсатын сипаттайды. Банк өнімін сатып алушылардың мүдделері, қажетсінулері, мүмкіндіктері, ақша ресурстары алуан түрлі, тәуекел дәрежесі де әртүрлі. Сондықтан олардың нақты өнімге деген сұранымы да түрліше. Мұның мәнісі мынада: өз өнімін ұсынушы банк бұл өнімнің сатып алушылардың қандай тобына арналғанын және бұл өнімнің әлеуетті тұтынушылары қанша бола алатынын айқын білуге тиіс. Осыдан келіп банк қызметінің екі бағыты болуы ықтимал:

    Концепция банковского маркетинга характеризует цель деятельности банка на финансовом рынке. У покупателей банковского продукта разные интересы, потребности, возможности, денежные ресурсы и разная степень риска. Поэтому у них разный спрос на данные продукты. Это означает, что банк, предлагающий свой продукт, должен четко знать, на какую группу покупателей этот продукт рассчитан и сколько может быть потенциальных потребителей этого продукта. Отсюда возможны два направления деятельности банка:

    - жаппай, тұрақты сұранымға бағдарлануы, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама төмен болуын, клиенттерге қызмет көрсетудің шектелуін және ұсақ сатып алушылардың кең қамтылуын көздейді;

    - ориентация на массовый, стабильный спрос, что предполагает относительно низкие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, ограничение услуги по обслуживанию клиентов и больший охват мелких покупателей;

    - тұрақсыз сұранымға, яғни сатып алушылардың жекелеген топтарына бағдарлану, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама жоғары болуын, клиенттерге неғұрлым кең ауқымда қызмет көрсетілуін және ұсақ сатып алушылардың аз қамтылуын көздейді.

    - ориентация на нестабильный спрос, т.е. на отдельные группы покупателей, что предполагает относительно высокие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, более широкий круг услуг по обслуживанию клиентов и меньший охват покупателей.

    Маркетингілік қызмет:

    Маркетинговая деятельность – это комплекс действий:

    - тұтыну тұрпаттамасын әзірлеу жөніндегі;

    - по разработке типологии потребления;

    - сұранымды зерделеу жөніндегі;

    - по изучению спроса;

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау және оның іске асыру жұмысын ұйымдастыру жөніндегі іс-қимылдар кешені.

    - по планированию производства банковского продукта и организации работы по его реализации.

    Банк өнімдеріне сұранымды сатып алушылардың психологиялық-физиологиялық қарымта жауабына қарай және сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылу дәрежесіне қарай жіктелуі мүмкін.

    Спрос на банковские продукты можно классифицировать по психофизиологической реакции покупателей и по степени удовлетворения потребностей покупателей.

    Психологиялық-физиологиялық белгі бойынша мыналарға бөлінеді:

    По психофизиологическому признаку выделяют:

    - тиянақталған сұраным – банк ұдайы беріп тұратын банк өнімдерінің жекелеген түрлеріне тұрақты сұраным (банкідегі салымның ең аз сомасы 100 теңгеден аспайтын депозиттік салым, неғұрлым беделді банкілердің акциялары, т.б.);

    - фиксированный спрос – устойчивый спрос на отдельные виды банковских продуктов, постоянно предоставляемых банком (депозитные вклады в банках с минимальной суммой вклада не более 1000 тенге, акции наиболее престижных банков и др.);

    - баламалы сұраным – таңдау бойынша сұраным, мұнда салымшы өз мүмкіндіктерін, табыстылық, тиімділік, тәуекелдік дәрежесін талдағаннан кейін капиталды банк өніміне салу туралы шешім қабылдайды (валюталық депозиттер сияқты активтерге, трастыларға, салым сомасы 3000 теңгеден аспайтын депозиттік салымдарға, т.б. сұраным);

    - альтернативный спрос – спрос по выбору, когда вкладчик после анализа своих возможностей, степени доходности, выгодности, риска принимает решение о вложении капитала в банковский продукт (спрос на такие активы, как валютные депозиты, и трасты, депозитные вклады с суммой вклада не более 3000 тенге и др.);

    - серпінді сұраным – күтпеген жерден болатын сұраныс; мұнда басқа сатып алушылардың, таныстарының, жарнаманың немесе басқа да факторлардың ықпалымен өз таңдауын жасаған сатып алушы өз шешімін өзгертеді (дивиденді (пайызы) жоғары болады деп күтілген бағалы қағаздар, т.б. бойынша сұраным).

    - импульсный спрос – неожиданный спрос, когда покупатель, уже сделавший свой выбор под влиянием советов других покупателей, знакомых, рекламы или иных факторов, меняет свое решение (спрос на ценные бумаги, по которым обещают высокие дивиденды (проценты) и др.).

    Сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылуы дәрежесіне қарай мыналарға бөлінеді:

    По степени удовлетворения потребностей покупателей можно выделить:

    - өткізілген сұраным (сұраным қызмет көрсету немесе банк өнімі сатып алушыға ұсынылған кезде қанағаттандырылды);

    - реализованный спрос (спрос удовлетворен, когда услуга или банковский продукт предъявлены покупателю);

    - қанағаттандырылмаған сұраным – сатуда жоқ немесе бар болғанымен ұсынымның көлемі бойынша сатып алушылардың сұрауынан артта қалған банк өнімдеріне сұраным;

    - неудовлетворенный спрос – спрос на банковские продукты, отсутствующие в продаже или существующие, но по объему предложения отстающие от запросов покупателей;

    - қалыптасушы сұраным, айқын көрініс таппаған сұраным.

    - формирующийся спрос, нечетко выраженный спрос.

    Рендит – бағалы қағаз табыстылығының салыстырмалы көрсеткіші. Акция рендиті акция бойынша төленген дивидендтің акцияның нарықтық бағамына пайыздық қатынасымен айқындалады. Рендит мөлшері жоғары болған сайын акция да табыстырақ.

    Рендит – это относительный показатель доходности ценной бумаги. Рендит акции определяется процентным отношением выплаченного по ней дивиденда к рыночному курсу акции. Чем выше размер рендита, тем доходнее акция.

    Спрэд – ұсынымның ең төмен бағасы мен сұранымның ең жоғары бағасының арасындағы алшақтық. Спрэдтің сұранымның ең жоғары бағасына қатынасы барыша төмен (әдетте 3%-ға дейін) бағалы қағаздар неғұрлым өтімді болып табылады.

    Спрэд – это разрыв между минимальной ценой предложения и максимальной ценой спроса. Наиболее ликвидными являются ценные бумаги, у которых отношение спрэда к максимальной цене спроса наименьшее (обычно до 3%).

    Банк маркетингісі үдерісі мынадай кезеңдерді қамтиды:

    Процесс банковского маркетинга включает следующие этапы:

    - нақты банк өнімін сатып алушылардың қажеттерін зерделеу;

    - изучение потребностей покупателей конкретного банковского продукта;

    - қаржы нарығын секторлар бойынша кешенді түрде зерттеу;

    - комплексное исследование финансового рынка по секторам;

    - банк маркетингісінің ағым-дағы және келешектегі іске асырылуы мүмкіндіктерін зерттеу;

    - исследование возможностей текущей и перспективной реализации банковского маркетинга;

    - маркетингіні жобалау;

    - планирование маркетинга;

    - банк инновациясының өміршеңдік циклін жоспарлау;

    - планирование жизненного цикла банковской инновации;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банкілердің бөлімдері мен құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын ұйымдастыру.

    - организация работы отделов и структурных подразделений банков.

    Банк маркетингісінің негізгі атқарымдары:

    Основными функциями банковского маркетинга являются:

    - ақпарат жинау;

    - сбор информации;

    - маркетингілік зерттеу;

    - маркетинговые исследования;

    - банк өнімдерін шығару және өткізу жөніндегі қызметті жоспарлау;

    - планирование деятельности по выпуску и реализации банковских продуктов;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банк өнімдерін өткізу.

    - реализация банковских продуктов.

    Банк маркетингісінің жоспары банк өнімдерін, кәдуілгі және жаңа өнімдерін өткізу жоспары болып табылады. Бұл жоспар нақты уақыт кезеңінде қандай банк өнімін немесе қандай инновацияны, қай аумақта және қандай бағамен сату керек екенін айқындайды.

    План банковского маркетинга представляет собой план реализации банковских продуктов, традиционных и новых. Этот план определяет какой банковский продукт или какую инновацию, на какой территории и по какой цене следует продавать в данный период времени.

    Банк маркетингісінің стратегиясы:

    Стратегия банковского маркетинга заключается в:

    - банкінің белгілі бір банк өнімін шығару жөніндегі мүмкіндіктерін талдау үдерісінде;

    - анализе возможностей банка по выпуску того или иного банковского продукта;

    - өнім шығарудың мақсатын айқындауда;

    - определении цели выпуска продукта;

    - банк инновациясын негіздеу және оны сипаттауда;

    - обосновании банковской инновации и ее характеристики;

    - қаржы нарығын және банк өнімін ағымдағы кезеңде де, таяудағы келешекте де өткізу мүмкіндіктерін маркетингілік зерттеуде.

    - маркетинговых исследованиях финансового рынка и возможностей реализации банковского продукта как в текущем периоде, так и в ближайшей перспективе.

    Банк маркетингінің стратегиясында қандай тұжырымдамаларды бөліп көрсетуге болады?

    Банк маркетингісінің стратегиясында мына тұжырымдамаларды бөліп көрсету орынды:

    В стратегии банковского маркетинга целесообразно выделить следующие концепции:

    - қаржы нарығын бөліктемелеу;

    - сегментация финансового рынка;

    - нысаналы банк өнімін немесе қызмет көрсетуді таңдау;

    - выбор целевого банковского продукта или услуги;

    - нарыққа шығу әдістерін таңдау;

    - выбор методов выхода на рынок;

    - маркетингілік құралдарды таңдау;

    - выбор маркетинговых средств;

    - нарыққа шығу уақытын таңдау.

    - выбор времени выхода на рынок.

    * * *

    Казахско-русский экономический словарь > банк маркетингі

  • 12 Банкілерді құру

    Қазақстанда банкілер акционерлік қоғам нысанында құрылады. Бұл үшін уәкілетті органның банк ашуға берген рұқсаты керек.

    В Казахстане банки создаются в форме акционерных обществ. Для этого необходимо разрешение уполномоченного органа на открытие банка.

    Банк Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен айқындалатын тәртіппен, банк заңнамасында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып құрылады.

    Банк создается в порядке, определяемом гражданским законодательством Республики Казахстан для юридических лиц, с учетом особенностей, установленных банковским законодательством.

    Банк құру үшін қандай шарттар талап етіледі? Бұл, сірә, өте күрделі үдеріс шығар?

    Какие условия требуются для создания банка? Это, наверное, очень сложный процесс?

    Иә, банк құру күрделі үдеріс болып табылады, оны құру барысында:

    Да, создание банка представляет собой сложный процесс, в течение которого:

    - банкінің болашақ құрылтайшыларының өзара қарым-қатынасы қалыптасады;

    - формируются взаимоотношения будущих учредителей банка;

    - мынадай қажетті құжаттар табыс етіледі:

    - представляются необходимые документы:

    мемлекеттік тіркеуге алу және банк операцияларын жүзеге асыруға лицензия беру туралы қузаухатпен қоса өтініш;

    заявление с ходатайством о государственной регистрации и выдаче лицензии на осуществление банковских операций;

    - банкінің жарғысы;

    - устав банка;

    - құрылтайшылық шарт;

    - учредительный договор;

    - құрылтайшылардың жалпы жиналысының хаттамасы;

    - протокол общего собрания учредителей;

    - несие ұйымын тіркеу үшін мемлекеттік баждың төленгені туралы куәлік;

    - свидетельство об уплате государственной пошлины за регистрацию кредитной организации;

    - құрылтайшылардың тізімі;

    - список учредителей;

    - аудиторлық ұйымның қорытындысы;

    - заключение аудиторской организации;

    - экономикалық негіздеме;

    - экономическое обоснование;

    - банк басшыларының құрамы туралы мәліметтер;

    - сведения о составе руководителей банка;

    - Ұлттық банкінің жарғылық капиталдың төленгені туралы банкінің қуаттамасы.

    - подтверждение банком об оплате уставного капитала Нацбанком.

    Демек, Қазақстанда несие ұйымы тек арнаулы рұқсат негізінде ғана жұмыс істейтін болды ғой?

    Значит, в Казахстане кредитная организация действует только на основании специального разрешения?

    Өте дұрыс. Ал бұл рұқсат лицензия деп аталады. Онда осы несие ұйымының жүзеге асыруына құқығы бар банк операциялары, сондай-ақ осы банк операцияларын жүзеге асыруға болатын валюта көрсетіледі.

    Совершенно верно. А это разрешение называется лицензией. В ней указываются банковские операции, на осуществление которых данная кредитная организация имеет право, а также валюта, в которой эти банковские операции могут осуществляться.

    Жаңадан құрылған банкіге мынадай лицензиялар берілуі мүмкін:

    Вновь организованному банку могут быть выданы следующие лицензии:

    - теңге түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - теңге және шетел валютасы түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыруға лицензия;

    -лицензия на привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - жеке тұлғалардың теңге түріндегі қаражатын салымға тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге;

    - жеке тұлғалардың теңге және шетел валютасы түріндегі салымдарын тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге и иностранной валюте;

    - бас лицензия.

    - генеральная лицензия.

    Біріншіден, бас лицензия теңге және валюта түріндегі қаражатпен барлық банк операцияларын орындауға лицензиясы бар банкіге беріледі. Екіншіден, бас лицензиясы бар банк белгіленген тәртіппен шетелде филиалдар аша алады және бейрезидент-банкілердің жарғылық капиталындағы үлестерді сатып ала алады.

    Во-первых, генеральная лицензия может быть выдана банку, имеющему лицензии на выполнение всех банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте. Во-вторых, банк, имеющий генеральную лицензию, может открывать в установленном порядке филиалы за рубежом и приобретать доли в уставном капитале банков-нерезидентов.

    Қазақстан банкілерінің жарғылық капиталдарды құрауы үшін шетел инвестицияларын тартуына рұқсат етіле ме?

    Допускается ли для формирования уставных капиталов казахстанских банков привлечение иностранных инвестиций?

    И¸, рұқсат етіледі. Шетел инвестициялары бар банкілер деп мыналар айтылады:

    Да, допускается. Под банками с иностранными инвестициями понимаются:

    - жарғылық капиталы резиденттер мен бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - банки, уставный капитал которых формируется за счет резидентов и нерезидентов;

    - шетел банкілері, яғни жарғылық капиталы бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - иностранные банки, т.е. банки, уставный капитал которых формируется за счет нерезидентов;

    - бейрезидент-банкілердің филиалдары.

    - филиалы банков-нерезидентов.

    Имеется ли лимит участия иностранного капитала в банковской системе страны?

    Иә, еліміздің банк жүйесіне шетел капиталының қатысуына шектеулер қойылған. Бұл шектеулер отандық коммерциялық банкілердің қалыптасуы және шетел банкілерінің экспансиясынан қорғау үшін неғұрлым қолайлы жағдайлар жасау мақсатын көздейді.

    Да, установлены ограничения на участие иностранного капитала в банковской системе страны. Эти ограничения преследуют цель создать наиболее благоприятные условия для становления отечественных коммерческих банков и защиты от экспансии зарубежных банков.

    Жарғылық қор қатысушылардың қосымша жарналар салуы есебінен де, банкіге жаңа қатысушылардың кіруі есебінен де ұлғайтылады.

    Увеличение уставного фонда осуществляется как за счет внесения участниками дополнительных взносов, так и за счет вступления в банк новых участников.

    Жаңа мүшелердің кіруі және олардың банкінің жарғылық капиталына салатын салымының мөлшері туралы мәселе қатысушылардың жалпы жиналысында шешіледі.

    Вопрос о вступлении новых членов и размерах их вклада в уставный капитал банка решается на общем собрании участников.

    Банкіге заңды және жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының резиденттері мен бейрезиденттері құрылтайшылар және акционерлер бола алады. Мемлекет тек Үкімет арқылы ғана құрылтайшы және акционер болады, ал Қазақстан Даму банкісіне сондай-ақ жергілікті органдар да акционерлер болуы мүмкін.

    Учредителями и акционерами банка могут быть юридические и физические лица - резиденты и нерезиденты Республики Казахстан. Государство может быть учредителем и акционером банка только в лице Правительства, а акционерами Банка развития Казахстана могут быть также и местные органы.

    Банкінің қызметі оның қайта құрылуы немесе таратылуы жолымен тоқтатылады.

    Прекращение деятельности банка происходит путем его реорганизации или ликвидации.

    Банк:

    Реорганизация банка происходит путем:

    - бірігу;

    - слияния;

    - қосылу;

    - присоединения;

    - бөліну;

    - разделения;

    - бөліп шығару;

    - выделения;

    - өзгерту жолымен қайта құрылады.

    - преобразования.

    Олар құқық мирасқорларына ауысады, яғни мерзімі бітпеген барлық құжаттар белгіленген тәртіппен құқықты мирасқорға табысталады.

    Они переходят к правопреемникам, т.е. все документы, сроки которых не истекли, передаются в установленном порядке правопреемнику.

    Коммерциялық банк ерікті тәртіппен де, мәжбүрлі тәртіппен де таратылуы мүмкін. Тек құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімімен ғана ерікті түрде таратылуы мүмкін. Мұнда ерікті түрде таратылу туралы шешім қабылдау сәтінде банк несиегерлердің алдындағы барлық міндеттемелерді орындауға тиіс. Демек, банк төлем төлеуге қабілетсіз болса, ерікті тәртіппен таратылу туралы шешім қабылдауға болмайды.

    Ликвидация коммерческого банка может происходить как в добровольном, так и в принудительном порядке. Добровольная ликвидация осуществляется только по решению общего собрания учредителей. При этом на момент принятия решения о добровольной ликвидации банк должен выполнить все обязательства перед кредиторами. Следовательно, решение о добровольной ликвидации не может быть принято, если банк является неплатежеспособным.

    Коммерциялық банк:

    Принудительная ликвидация коммерческого банка происходит по решению уполномоченного органа об отзыве у банка лицензии:

    - коммерциялық банкінің банк заңнамасын бұзғаны үшін;

    - за нарушение коммерческим банком банковского законодательства;

    - коммерциялық банкінің төлем төлеуге қабілетсіздігіне байланысты;

    - в связи с неплатежеспособностью коммерческого банка;

    - төрелік соттың банкіні банкрот деп тану туралы шешімімен банкіден лицензияны қайтарып алу туралы уәкілетті органның шешімі бойынша мәжбүрлеу тәртібімен таратылады.

    - решением арбитражного суда о признании банка банкротом.

    Казахско-русский экономический словарь > Банкілерді құру

  • 13 Коммерциялық банкінің пассив операциялары

    Коммерциялық банкінің ресурстары меншікті және тартылынды қаражаттың есебінен құралады. Банкінің меншікті ресурстарына мыналар жатады:

    Ресурсы коммерческого банка формируются за счет собственных и привлеченных средств. К собственным ресурсам банка относятся:

    - жарғылық капитал;

    - уставный капитал;

    - сақтық және арнаулы қорлар;

    - резервный и специальные фонды;

    - міндетті сақтық қорлар;

    - обязательные резервы;

    - сақтандыру сақтық қорлары;

    - страховые резервы;

    - бөлінбеген пайда.

    - нераспределенная прибыль.

    Жарғылық капитал қатысушылардың меншікті қаражаты есебінен құралады және банкінің өтемпаздығы үшін жұмсалады. Жарғылық капиталдың ең аз мөлшерін уәкілетті орган айқындайды.

    Уставный капитал формируется за счет собственных средств участников и служит для ликвидности банка. Минимальный размер уставного капитала определяется уполномоченным органом.

    Банкінің сақтық қоры пайдадан аударылатын қаражат есебінен құралады және банкінің негізгі қызметі кезінде шеккен залалды жабу үшін қызмет етеді. Қордың ең аз шамасы жарғылық капитал шамасының 15%-ын құрайды.

    Резервный фонд банка формируется за счет отчислений от прибыли и служит для покрытия убытков, возникающих при основной деятельности банка. Минимальная величина фонда составляет 15% от величины уставного капитала.

    Арнаулы қорлар:

    Специальные фонды формируются для:

    - экономикалық ынталандыру;

    - экономического стимулирования;

    - негізгі қорлардың тозуы;

    - износа основных фондов;

    - өндірістік мақсат үшін құралады.

    - производственного назначения.

    Міндетті сақтық қорлар несие бойынша және бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан болатын ықтимал шығасыны жабу үшін құралады.

    Обязательные резервы формируются для покрытия возможных потерь по ссудам и от операций с ценными бумагами.

    Сақтандыру сақтық қорлары бағалы қағаздарға салынған салымдардың ықтимал құнсыздануы мен берілген несие бойынша шығасыны қамтамасыз ету үшін құрылады.

    Страховые резервы создаются под возможное обесценение вложений в ценные бумаги и потери по выданным кредитам.

    Бөлінбейтін пайданы пайданың бюджетке төленетін төлемдерден, сақтық капиталға, арнаулы қорларға аударымдардан, дивиденд төлегеннен кейін қалған бөлігі құрайды.

    Часть прибыли, остающаяся после платежей в бюджет, отчислений в резервный капитал, специальные фонды и выплаты дивидендов формируют нераспределенную прибыль.

    Тартылынды қаражат мынадай банк операциялары арқылы құралады:

    Привлеченные средства формируются посредством следующих банковских операций:

    - басқа заңды тұлғалардан алынған несие мен қарызды тарту;

    - привлечение кредитов и займов, полученных от других юридических лиц;

    - депозиттік операциялар.

    - депозитные операции.

    Депозиттік операциялар деп заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражатын банкілердің белгілі бір мерзімге не талап етілмелі салымға тарту жөніндегі операцияларын айтады.

    Депозитными называют операции банков по привлечению денежных средств юридических и физических лиц во вклады на определенный срок либо до востребования.

    Депозиттік операциялардың объектісі – депозиттер — депозиттік операциялардың субъектілері банкіге салатын және банк операцияларын жүзеге асырудың қолданыстағы тәртібіне орай банкіде белгілі бір уақытқа сақталатын ақшалай қаражат сомасы.

    Объектом депозитных операций являются депозиты — суммы денежных средств, которые субъекты депозитных операций вносят в банк и, которые на определенное время оседают на счетах в банке в силу действующего порядка осуществления банковских операций.

    Депозиттер үш топқа бөлінеді:

    Депозиты подразделяются на три группы:

    - мерзімдік депозиттер;

    - срочные депозиты;

    - талап етілмелі депозиттер;

    - депозиты до востребования;

    - халықтың аманаттық салымы.

    - сберегательные вклады населения.

    Мерзімдік депозиттер мерзіміне қарай жіктеледі:

    Срочные депозиты классифицируются в зависимости от их срока:

    - 3 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком до 3 месяцев;

    - 3 айдан 6 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 3 до 6 месяцев;

    - 6 айдан 9 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 6 до 9 месяцев;

    - 9 айдан 12 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 9 до 12 месяцев;

    - 12 айдан жоғары мерзімдегі депозиттер.

    - депозиты со сроком свыше 12 месяцев.

    Олар шоттарда сақталатын қаражаттың сипаты мен тиесілілігіне қарай жіктеледі. Олар мыналар болуы мүмкін:

    Они классифицируются в зависимости от характера и принадлежности средств, хранящихся на счетах. Это могут быть:

    - түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің есеп айырысу, ағымдағы, бюджеттік шоттарындағы қаражат;

    - средства на расчетных, текущих, бюджетных счетах предприятий, организаций и учреждений разных форм собственности;

    - түрлі (нысаналы экономикалық мақсаттар бойынша) қорларды сақтау жөніндегі арнаулы шоттардағы қаражат;

    - средства на специальных счетах по хранению различных (по целевому экономическому назначению) фондов;

    - кәсіпорындардың күрделі салымдарға арналған меншікті қаражаты;

    - собственные средства предприятий, предназначенные для капитальных вложений;

    - кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу шоттарындағы қаражат;

    - средства предприятий и организаций в расчетных счетах;

    - басқа банкілермен есеп айырысу жөніндегі корреспонденттік шоттардағы қаражат;

    - средства на корреспондентских счетах по расчетам с другими банками;

    - жергілікті бюджеттердің қаражаты, т.б.

    - средства местных бюджетов и др.

    Банкілер аманат салымдар-дың сақталу ерекшеліктеріне қарай олардың мынадай түрлерін пайдаланады:

    Банками, в зависимости от особенностей их хранения, используются следующие виды сберегательных вкладов:

    - мерзімдік;

    - срочные;

    - қосымша жарналы мерзімдік;

    - срочные с дополнительными взносами;

    - ұтыстық;

    - выигрышные;

    - ақшалай-заттай ұтыстық;

    - денежно-вещевые выигрышные;

    - жастарға арналған сыйлықақылы;

    - молодежно-премиальные;

    - шартты;

    - условные;

    - ұсынушыға арналған;

    - на предъявителя;

    - ағымдағы шоттар;

    - текущие счета;

    - талап етілмелі;

    - до востребования;

    - аманаттық сертификаттар;

    - сберегательные сертификаты;

    - пластикалық карточкалар.

    - пластиковые карточки.

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкінің пассив операциялары

  • 14 Қазақстанның банк жүйесі

    Банк жүйесінің негізгі ерекшеліктері мыналар:

    Основными свойствами банковской системы являются:

    - құрылымның сатыластығы;

    - иерархичность построения;

    - тұтастық ерекшелікті қамтамасыз ететін қатынастар мен байланыстардың болуы;

    - наличие отношений и связей, которые обеспечивают свойство целостности;

    - оның қатынастары мен байланыстары нышандарының реттілігі;

    - упорядоченность ее элементов отношений и связей;

    - жүйе көрініс тауып, өзінің ерекшеліктерін құрайтын ортамен өзара іс-қимыл;

    - взаимодействие со средой, в процессе которого система проявляет и создает свои свойства;

    - басқару үдерістерінің болуы.

    - наличие процессов управления.

    Қазақстанның банк жүйесі екі деңгейлі болып келеді.

    Казахстан имеет двухуровневую банковскую систему.

    Банк жүйесінің жоғары (бірінші) деңгейіне Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі жатады.

    К верхнему (первому) уровню банковской системы относится Национальный банк Республики Казахстан.

    Банк жүйесінің екінші (төменгі) деңгейіне республикадағы барлық өзге банкілер жатады.

    Ко второму (нижнему) уровню банковской системы относятся все иные банки в республике.

    Казахско-русский экономический словарь > Қазақстанның банк жүйесі

  • 15 Банк маркетингі

    Қаржы маркетингі сатушы-инвесторлардың қаржы активтерінің (ақшаның, бағалы қағаздардың, асыл металдар мен тастардың) өткізілуі үдерісін басқаруға жүйелі көзқарасы және сатып алушы-инвесторлардың қаржы активтерінің қорлануын басқаруға жүйелі көзқарасы болып табылады. Қаржы нарығы осы маркетингі қызметінің аясы болып табылады. Қаржы нарығындағы банк көрсететін қызметтерді немесе банк өнімдері мен қызмет көрсету нарығын қамтитын банк маркетингі қаржы нарығының құрамдас бөлігі болып саналады.

    Финансовый маркетинг представляет собой системный подход инвесторов-продавцов к управлению процессом реализации финансовых активов (денег, ценных бумаг, драгоценных металлов и камней) и системный подход инвесторов-покупателей к управлению накоплением финансовых активов. Сферой деятельности этого маркетинга является финансовый рынок. Составной частью финансового маркетинга считается банковский маркетинг, который затрагивает банковские услуги на финансовом рынке или рынок банковских продуктов и услуг.

    Банк маркетингі – мыналарды қамтитын үдеріс:

    Банковский маркетинг – это процесс, который включает в себя:

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау;

    - планирование производства банковского продукта;

    - қаржы нарығын зерттеу;

    - исследование финансового рынка;

    - қарым-қатынасты жолға қою;

    - налаживание коммуникаций;

    - бағаны белгілеу;

    - установление цен;

    - банк өнімінің жылжытылуын ұйымдастыру;

    - организацию продвижения банковского продукта;

    - банк сервисінің қызметін өрістету.

    - развертывание службы банковского сервиса.

    Банк маркетингісінің негізгі міндеттері:

    Основными задачами банковского маркетинга являются:

    - сатып алушылардың банк өніміне қоятын талаптарын болжау;

    - прогнозирование требований покупателей к банковскому продукту;

    - банк өніміне сұранымды зерделеу;

    - изучение спроса на банковский продукт;

    - сатып алушылардың талаптарына сай келетін банк өнімін шығару;

    - выпуск банковского продукта, соответствующего требованиям покупателей;

    - бәсеке шарттарын ескере отырып банк өнімі бағасының деңгейін белгілеу;

    - установление уровня цен на банковский продукт с учетом условий конкуренции;

    - банкінің беделін көтеру;

    - повышение имиджа банка;

    - осы банк бақылайтын қаржы нарығының үлесін арттыру.

    - повышение доли финансового рынка, контролируемого данным банком.

    Банк маркетингісінің тұжырымдамасы қаржы нарығындағы банк қызметінің мақсатын сипаттайды. Банк өнімін сатып алушылардың мүдделері, қажетсінулері, мүмкіндіктері, ақша ресурстары алуан түрлі, тәуекел дәрежесі де әртүрлі. Сондықтан олардың нақты өнімге деген сұранымы да түрліше. Мұның мәнісі мынада: өз өнімін ұсынушы банк бұл өнімнің сатып алушылардың қандай тобына арналғанын және бұл өнімнің әлеуетті тұтынушылары қанша бола алатынын айқын білуге тиіс. Осыдан келіп банк қызметінің екі бағыты болуы ықтимал:

    Концепция банковского маркетинга характеризует цель деятельности банка на финансовом рынке. У покупателей банковского продукта разные интересы, потребности, возможности, денежные ресурсы и разная степень риска. Поэтому у них разный спрос на данные продукты. Это означает, что банк, предлагающий свой продукт, должен четко знать, на какую группу покупателей этот продукт рассчитан и сколько может быть потенциальных потребителей этого продукта. Отсюда возможны два направления деятельности банка:

    - жаппай, тұрақты сұранымға бағдарлануы, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама төмен болуын, клиенттерге қызмет көрсетудің шектелуін және ұсақ сатып алушылардың кең қамтылуын көздейді;

    - ориентация на массовый, стабильный спрос, что предполагает относительно низкие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, ограничение услуги по обслуживанию клиентов и больший охват мелких покупателей;

    - тұрақсыз сұранымға, яғни сатып алушылардың жекелеген топтарына бағдарлану, мұның өзі өнім бағасының (бағамы, пайыздық мөлшерлемесі) біршама жоғары болуын, клиенттерге неғұрлым кең ауқымда қызмет көрсетілуін және ұсақ сатып алушылардың аз қамтылуын көздейді.

    - ориентация на нестабильный спрос, т.е. на отдельные группы покупателей, что предполагает относительно высокие цены (курсы, процентные ставки) на продукт, более широкий круг услуг по обслуживанию клиентов и меньший охват покупателей.

    Маркетингілік қызмет:

    Маркетинговая деятельность – это комплекс действий:

    - тұтыну тұрпаттамасын әзірлеу жөніндегі;

    - по разработке типологии потребления;

    - сұранымды зерделеу жөніндегі;

    - по изучению спроса;

    - банк өнімін өндіруді жоспарлау және оның іске асыру жұмысын ұйымдастыру жөніндегі іс-қимылдар кешені.

    - по планированию производства банковского продукта и организации работы по его реализации.

    Банк өнімдеріне сұранымды сатып алушылардың психологиялық-физиологиялық қарымта жауабына қарай және сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылу дәрежесіне қарай жіктелуі мүмкін.

    Спрос на банковские продукты можно классифицировать по психофизиологической реакции покупателей и по степени удовлетворения потребностей покупателей.

    Психологиялық-физиологиялық белгі бойынша мыналарға бөлінеді:

    По психофизиологическому признаку выделяют:

    - тиянақталған сұраным – банк ұдайы беріп тұратын банк өнімдерінің жекелеген түрлеріне тұрақты сұраным (банкідегі салымның ең аз сомасы 100 теңгеден аспайтын депозиттік салым, неғұрлым беделді банкілердің акциялары, т.б.);

    - фиксированный спрос – устойчивый спрос на отдельные виды банковских продуктов, постоянно предоставляемых банком (депозитные вклады в банках с минимальной суммой вклада не более 1000 тенге, акции наиболее престижных банков и др.);

    - баламалы сұраным – таңдау бойынша сұраным, мұнда салымшы өз мүмкіндіктерін, табыстылық, тиімділік, тәуекелдік дәрежесін талдағаннан кейін капиталды банк өніміне салу туралы шешім қабылдайды (валюталық депозиттер сияқты активтерге, трастыларға, салым сомасы 3000 теңгеден аспайтын депозиттік салымдарға, т.б. сұраным);

    - альтернативный спрос – спрос по выбору, когда вкладчик после анализа своих возможностей, степени доходности, выгодности, риска принимает решение о вложении капитала в банковский продукт (спрос на такие активы, как валютные депозиты, и трасты, депозитные вклады с суммой вклада не более 3000 тенге и др.);

    - серпінді сұраным – күтпеген жерден болатын сұраныс; мұнда басқа сатып алушылардың, таныстарының, жарнаманың немесе басқа да факторлардың ықпалымен өз таңдауын жасаған сатып алушы өз шешімін өзгертеді (дивиденді (пайызы) жоғары болады деп күтілген бағалы қағаздар, т.б. бойынша сұраным).

    - импульсный спрос – неожиданный спрос, когда покупатель, уже сделавший свой выбор под влиянием советов других покупателей, знакомых, рекламы или иных факторов, меняет свое решение (спрос на ценные бумаги, по которым обещают высокие дивиденды (проценты) и др.).

    Сатып алушылар қажеттерінің қанағаттандырылуы дәрежесіне қарай мыналарға бөлінеді:

    По степени удовлетворения потребностей покупателей можно выделить:

    - өткізілген сұраным (сұраным қызмет көрсету немесе банк өнімі сатып алушыға ұсынылған кезде қанағаттандырылды);

    - реализованный спрос (спрос удовлетворен, когда услуга или банковский продукт предъявлены покупателю);

    - қанағаттандырылмаған сұраным – сатуда жоқ немесе бар болғанымен ұсынымның көлемі бойынша сатып алушылардың сұрауынан артта қалған банк өнімдеріне сұраным;

    - неудовлетворенный спрос – спрос на банковские продукты, отсутствующие в продаже или существующие, но по объему предложения отстающие от запросов покупателей;

    - қалыптасушы сұраным, айқын көрініс таппаған сұраным.

    - формирующийся спрос, нечетко выраженный спрос.

    Рендит – бағалы қағаз табыстылығының салыстырмалы көрсеткіші. Акция рендиті акция бойынша төленген дивидендтің акцияның нарықтық бағамына пайыздық қатынасымен айқындалады. Рендит мөлшері жоғары болған сайын акция да табыстырақ.

    Рендит – это относительный показатель доходности ценной бумаги. Рендит акции определяется процентным отношением выплаченного по ней дивиденда к рыночному курсу акции. Чем выше размер рендита, тем доходнее акция.

    Спрэд – ұсынымның ең төмен бағасы мен сұранымның ең жоғары бағасының арасындағы алшақтық. Спрэдтің сұранымның ең жоғары бағасына қатынасы барыша төмен (әдетте 3%-ға дейін) бағалы қағаздар неғұрлым өтімді болып табылады.

    Спрэд – это разрыв между минимальной ценой предложения и максимальной ценой спроса. Наиболее ликвидными являются ценные бумаги, у которых отношение спрэда к максимальной цене спроса наименьшее (обычно до 3%).

    Банк маркетингісі үдерісі мынадай кезеңдерді қамтиды:

    Процесс банковского маркетинга включает следующие этапы:

    - нақты банк өнімін сатып алушылардың қажеттерін зерделеу;

    - изучение потребностей покупателей конкретного банковского продукта;

    - қаржы нарығын секторлар бойынша кешенді түрде зерттеу;

    - комплексное исследование финансового рынка по секторам;

    - банк маркетингісінің ағым-дағы және келешектегі іске асырылуы мүмкіндіктерін зерттеу;

    - исследование возможностей текущей и перспективной реализации банковского маркетинга;

    - маркетингіні жобалау;

    - планирование маркетинга;

    - банк инновациясының өміршеңдік циклін жоспарлау;

    - планирование жизненного цикла банковской инновации;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банкілердің бөлімдері мен құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын ұйымдастыру.

    - организация работы отделов и структурных подразделений банков.

    Банк маркетингісінің негізгі атқарымдары:

    Основными функциями банковского маркетинга являются:

    - ақпарат жинау;

    - сбор информации;

    - маркетингілік зерттеу;

    - маркетинговые исследования;

    - банк өнімдерін шығару және өткізу жөніндегі қызметті жоспарлау;

    - планирование деятельности по выпуску и реализации банковских продуктов;

    - жарнама;

    - реклама;

    - банк өнімдерін өткізу.

    - реализация банковских продуктов.

    Банк маркетингісінің жоспары банк өнімдерін, кәдуілгі және жаңа өнімдерін өткізу жоспары болып табылады. Бұл жоспар нақты уақыт кезеңінде қандай банк өнімін немесе қандай инновацияны, қай аумақта және қандай бағамен сату керек екенін айқындайды.

    План банковского маркетинга представляет собой план реализации банковских продуктов, традиционных и новых. Этот план определяет какой банковский продукт или какую инновацию, на какой территории и по какой цене следует продавать в данный период времени.

    Банк маркетингісінің стратегиясы:

    Стратегия банковского маркетинга заключается в:

    - банкінің белгілі бір банк өнімін шығару жөніндегі мүмкіндіктерін талдау үдерісінде;

    - анализе возможностей банка по выпуску того или иного банковского продукта;

    - өнім шығарудың мақсатын айқындауда;

    - определении цели выпуска продукта;

    - банк инновациясын негіздеу және оны сипаттауда;

    - обосновании банковской инновации и ее характеристики;

    - қаржы нарығын және банк өнімін ағымдағы кезеңде де, таяудағы келешекте де өткізу мүмкіндіктерін маркетингілік зерттеуде.

    - маркетинговых исследованиях финансового рынка и возможностей реализации банковского продукта как в текущем периоде, так и в ближайшей перспективе.

    Банк маркетингінің стратегиясында қандай тұжырымдамаларды бөліп көрсетуге болады?

    Банк маркетингісінің стратегиясында мына тұжырымдамаларды бөліп көрсету орынды:

    В стратегии банковского маркетинга целесообразно выделить следующие концепции:

    - қаржы нарығын бөліктемелеу;

    - сегментация финансового рынка;

    - нысаналы банк өнімін немесе қызмет көрсетуді таңдау;

    - выбор целевого банковского продукта или услуги;

    - нарыққа шығу әдістерін таңдау;

    - выбор методов выхода на рынок;

    - маркетингілік құралдарды таңдау;

    - выбор маркетинговых средств;

    - нарыққа шығу уақытын таңдау.

    - выбор времени выхода на рынок.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банк маркетингі

  • 16 Банкілерді құру

    Қазақстанда банкілер акционерлік қоғам нысанында құрылады. Бұл үшін уәкілетті органның банк ашуға берген рұқсаты керек.

    В Казахстане банки создаются в форме акционерных обществ. Для этого необходимо разрешение уполномоченного органа на открытие банка.

    Банк Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен айқындалатын тәртіппен, банк заңнамасында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып құрылады.

    Банк создается в порядке, определяемом гражданским законодательством Республики Казахстан для юридических лиц, с учетом особенностей, установленных банковским законодательством.

    Банк құру үшін қандай шарттар талап етіледі? Бұл, сірә, өте күрделі үдеріс шығар?

    Какие условия требуются для создания банка? Это, наверное, очень сложный процесс?

    Иә, банк құру күрделі үдеріс болып табылады, оны құру барысында:

    Да, создание банка представляет собой сложный процесс, в течение которого:

    - банкінің болашақ құрылтайшыларының өзара қарым-қатынасы қалыптасады;

    - формируются взаимоотношения будущих учредителей банка;

    - мынадай қажетті құжаттар табыс етіледі:

    - представляются необходимые документы:

    мемлекеттік тіркеуге алу және банк операцияларын жүзеге асыруға лицензия беру туралы қузаухатпен қоса өтініш;

    заявление с ходатайством о государственной регистрации и выдаче лицензии на осуществление банковских операций;

    - банкінің жарғысы;

    - устав банка;

    - құрылтайшылық шарт;

    - учредительный договор;

    - құрылтайшылардың жалпы жиналысының хаттамасы;

    - протокол общего собрания учредителей;

    - несие ұйымын тіркеу үшін мемлекеттік баждың төленгені туралы куәлік;

    - свидетельство об уплате государственной пошлины за регистрацию кредитной организации;

    - құрылтайшылардың тізімі;

    - список учредителей;

    - аудиторлық ұйымның қорытындысы;

    - заключение аудиторской организации;

    - экономикалық негіздеме;

    - экономическое обоснование;

    - банк басшыларының құрамы туралы мәліметтер;

    - сведения о составе руководителей банка;

    - Ұлттық банкінің жарғылық капиталдың төленгені туралы банкінің қуаттамасы.

    - подтверждение банком об оплате уставного капитала Нацбанком.

    Демек, Қазақстанда несие ұйымы тек арнаулы рұқсат негізінде ғана жұмыс істейтін болды ғой?

    Значит, в Казахстане кредитная организация действует только на основании специального разрешения?

    Өте дұрыс. Ал бұл рұқсат лицензия деп аталады. Онда осы несие ұйымының жүзеге асыруына құқығы бар банк операциялары, сондай-ақ осы банк операцияларын жүзеге асыруға болатын валюта көрсетіледі.

    Совершенно верно. А это разрешение называется лицензией. В ней указываются банковские операции, на осуществление которых данная кредитная организация имеет право, а также валюта, в которой эти банковские операции могут осуществляться.

    Жаңадан құрылған банкіге мынадай лицензиялар берілуі мүмкін:

    Вновь организованному банку могут быть выданы следующие лицензии:

    - теңге түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - теңге және шетел валютасы түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыруға лицензия;

    -лицензия на привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - жеке тұлғалардың теңге түріндегі қаражатын салымға тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге;

    - жеке тұлғалардың теңге және шетел валютасы түріндегі салымдарын тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге и иностранной валюте;

    - бас лицензия.

    - генеральная лицензия.

    Біріншіден, бас лицензия теңге және валюта түріндегі қаражатпен барлық банк операцияларын орындауға лицензиясы бар банкіге беріледі. Екіншіден, бас лицензиясы бар банк белгіленген тәртіппен шетелде филиалдар аша алады және бейрезидент-банкілердің жарғылық капиталындағы үлестерді сатып ала алады.

    Во-первых, генеральная лицензия может быть выдана банку, имеющему лицензии на выполнение всех банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте. Во-вторых, банк, имеющий генеральную лицензию, может открывать в установленном порядке филиалы за рубежом и приобретать доли в уставном капитале банков-нерезидентов.

    Қазақстан банкілерінің жарғылық капиталдарды құрауы үшін шетел инвестицияларын тартуына рұқсат етіле ме?

    Допускается ли для формирования уставных капиталов казахстанских банков привлечение иностранных инвестиций?

    И¸, рұқсат етіледі. Шетел инвестициялары бар банкілер деп мыналар айтылады:

    Да, допускается. Под банками с иностранными инвестициями понимаются:

    - жарғылық капиталы резиденттер мен бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - банки, уставный капитал которых формируется за счет резидентов и нерезидентов;

    - шетел банкілері, яғни жарғылық капиталы бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - иностранные банки, т.е. банки, уставный капитал которых формируется за счет нерезидентов;

    - бейрезидент-банкілердің филиалдары.

    - филиалы банков-нерезидентов.

    Имеется ли лимит участия иностранного капитала в банковской системе страны?

    Иә, еліміздің банк жүйесіне шетел капиталының қатысуына шектеулер қойылған. Бұл шектеулер отандық коммерциялық банкілердің қалыптасуы және шетел банкілерінің экспансиясынан қорғау үшін неғұрлым қолайлы жағдайлар жасау мақсатын көздейді.

    Да, установлены ограничения на участие иностранного капитала в банковской системе страны. Эти ограничения преследуют цель создать наиболее благоприятные условия для становления отечественных коммерческих банков и защиты от экспансии зарубежных банков.

    Жарғылық қор қатысушылардың қосымша жарналар салуы есебінен де, банкіге жаңа қатысушылардың кіруі есебінен де ұлғайтылады.

    Увеличение уставного фонда осуществляется как за счет внесения участниками дополнительных взносов, так и за счет вступления в банк новых участников.

    Жаңа мүшелердің кіруі және олардың банкінің жарғылық капиталына салатын салымының мөлшері туралы мәселе қатысушылардың жалпы жиналысында шешіледі.

    Вопрос о вступлении новых членов и размерах их вклада в уставный капитал банка решается на общем собрании участников.

    Банкіге заңды және жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының резиденттері мен бейрезиденттері құрылтайшылар және акционерлер бола алады. Мемлекет тек Үкімет арқылы ғана құрылтайшы және акционер болады, ал Қазақстан Даму банкісіне сондай-ақ жергілікті органдар да акционерлер болуы мүмкін.

    Учредителями и акционерами банка могут быть юридические и физические лица - резиденты и нерезиденты Республики Казахстан. Государство может быть учредителем и акционером банка только в лице Правительства, а акционерами Банка развития Казахстана могут быть также и местные органы.

    Банкінің қызметі оның қайта құрылуы немесе таратылуы жолымен тоқтатылады.

    Прекращение деятельности банка происходит путем его реорганизации или ликвидации.

    Банк:

    Реорганизация банка происходит путем:

    - бірігу;

    - слияния;

    - қосылу;

    - присоединения;

    - бөліну;

    - разделения;

    - бөліп шығару;

    - выделения;

    - өзгерту жолымен қайта құрылады.

    - преобразования.

    Олар құқық мирасқорларына ауысады, яғни мерзімі бітпеген барлық құжаттар белгіленген тәртіппен құқықты мирасқорға табысталады.

    Они переходят к правопреемникам, т.е. все документы, сроки которых не истекли, передаются в установленном порядке правопреемнику.

    Коммерциялық банк ерікті тәртіппен де, мәжбүрлі тәртіппен де таратылуы мүмкін. Тек құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімімен ғана ерікті түрде таратылуы мүмкін. Мұнда ерікті түрде таратылу туралы шешім қабылдау сәтінде банк несиегерлердің алдындағы барлық міндеттемелерді орындауға тиіс. Демек, банк төлем төлеуге қабілетсіз болса, ерікті тәртіппен таратылу туралы шешім қабылдауға болмайды.

    Ликвидация коммерческого банка может происходить как в добровольном, так и в принудительном порядке. Добровольная ликвидация осуществляется только по решению общего собрания учредителей. При этом на момент принятия решения о добровольной ликвидации банк должен выполнить все обязательства перед кредиторами. Следовательно, решение о добровольной ликвидации не может быть принято, если банк является неплатежеспособным.

    Коммерциялық банк:

    Принудительная ликвидация коммерческого банка происходит по решению уполномоченного органа об отзыве у банка лицензии:

    - коммерциялық банкінің банк заңнамасын бұзғаны үшін;

    - за нарушение коммерческим банком банковского законодательства;

    - коммерциялық банкінің төлем төлеуге қабілетсіздігіне байланысты;

    - в связи с неплатежеспособностью коммерческого банка;

    - төрелік соттың банкіні банкрот деп тану туралы шешімімен банкіден лицензияны қайтарып алу туралы уәкілетті органның шешімі бойынша мәжбүрлеу тәртібімен таратылады.

    - решением арбитражного суда о признании банка банкротом.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банкілерді құру

  • 17 Коммерциялық банкінің пассив операциялары

    Коммерциялық банкінің ресурстары меншікті және тартылынды қаражаттың есебінен құралады. Банкінің меншікті ресурстарына мыналар жатады:

    Ресурсы коммерческого банка формируются за счет собственных и привлеченных средств. К собственным ресурсам банка относятся:

    - жарғылық капитал;

    - уставный капитал;

    - сақтық және арнаулы қорлар;

    - резервный и специальные фонды;

    - міндетті сақтық қорлар;

    - обязательные резервы;

    - сақтандыру сақтық қорлары;

    - страховые резервы;

    - бөлінбеген пайда.

    - нераспределенная прибыль.

    Жарғылық капитал қатысушылардың меншікті қаражаты есебінен құралады және банкінің өтемпаздығы үшін жұмсалады. Жарғылық капиталдың ең аз мөлшерін уәкілетті орган айқындайды.

    Уставный капитал формируется за счет собственных средств участников и служит для ликвидности банка. Минимальный размер уставного капитала определяется уполномоченным органом.

    Банкінің сақтық қоры пайдадан аударылатын қаражат есебінен құралады және банкінің негізгі қызметі кезінде шеккен залалды жабу үшін қызмет етеді. Қордың ең аз шамасы жарғылық капитал шамасының 15%-ын құрайды.

    Резервный фонд банка формируется за счет отчислений от прибыли и служит для покрытия убытков, возникающих при основной деятельности банка. Минимальная величина фонда составляет 15% от величины уставного капитала.

    Арнаулы қорлар:

    Специальные фонды формируются для:

    - экономикалық ынталандыру;

    - экономического стимулирования;

    - негізгі қорлардың тозуы;

    - износа основных фондов;

    - өндірістік мақсат үшін құралады.

    - производственного назначения.

    Міндетті сақтық қорлар несие бойынша және бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан болатын ықтимал шығасыны жабу үшін құралады.

    Обязательные резервы формируются для покрытия возможных потерь по ссудам и от операций с ценными бумагами.

    Сақтандыру сақтық қорлары бағалы қағаздарға салынған салымдардың ықтимал құнсыздануы мен берілген несие бойынша шығасыны қамтамасыз ету үшін құрылады.

    Страховые резервы создаются под возможное обесценение вложений в ценные бумаги и потери по выданным кредитам.

    Бөлінбейтін пайданы пайданың бюджетке төленетін төлемдерден, сақтық капиталға, арнаулы қорларға аударымдардан, дивиденд төлегеннен кейін қалған бөлігі құрайды.

    Часть прибыли, остающаяся после платежей в бюджет, отчислений в резервный капитал, специальные фонды и выплаты дивидендов формируют нераспределенную прибыль.

    Тартылынды қаражат мынадай банк операциялары арқылы құралады:

    Привлеченные средства формируются посредством следующих банковских операций:

    - басқа заңды тұлғалардан алынған несие мен қарызды тарту;

    - привлечение кредитов и займов, полученных от других юридических лиц;

    - депозиттік операциялар.

    - депозитные операции.

    Депозиттік операциялар деп заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражатын банкілердің белгілі бір мерзімге не талап етілмелі салымға тарту жөніндегі операцияларын айтады.

    Депозитными называют операции банков по привлечению денежных средств юридических и физических лиц во вклады на определенный срок либо до востребования.

    Депозиттік операциялардың объектісі – депозиттер — депозиттік операциялардың субъектілері банкіге салатын және банк операцияларын жүзеге асырудың қолданыстағы тәртібіне орай банкіде белгілі бір уақытқа сақталатын ақшалай қаражат сомасы.

    Объектом депозитных операций являются депозиты — суммы денежных средств, которые субъекты депозитных операций вносят в банк и, которые на определенное время оседают на счетах в банке в силу действующего порядка осуществления банковских операций.

    Депозиттер үш топқа бөлінеді:

    Депозиты подразделяются на три группы:

    - мерзімдік депозиттер;

    - срочные депозиты;

    - талап етілмелі депозиттер;

    - депозиты до востребования;

    - халықтың аманаттық салымы.

    - сберегательные вклады населения.

    Мерзімдік депозиттер мерзіміне қарай жіктеледі:

    Срочные депозиты классифицируются в зависимости от их срока:

    - 3 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком до 3 месяцев;

    - 3 айдан 6 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 3 до 6 месяцев;

    - 6 айдан 9 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 6 до 9 месяцев;

    - 9 айдан 12 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 9 до 12 месяцев;

    - 12 айдан жоғары мерзімдегі депозиттер.

    - депозиты со сроком свыше 12 месяцев.

    Олар шоттарда сақталатын қаражаттың сипаты мен тиесілілігіне қарай жіктеледі. Олар мыналар болуы мүмкін:

    Они классифицируются в зависимости от характера и принадлежности средств, хранящихся на счетах. Это могут быть:

    - түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің есеп айырысу, ағымдағы, бюджеттік шоттарындағы қаражат;

    - средства на расчетных, текущих, бюджетных счетах предприятий, организаций и учреждений разных форм собственности;

    - түрлі (нысаналы экономикалық мақсаттар бойынша) қорларды сақтау жөніндегі арнаулы шоттардағы қаражат;

    - средства на специальных счетах по хранению различных (по целевому экономическому назначению) фондов;

    - кәсіпорындардың күрделі салымдарға арналған меншікті қаражаты;

    - собственные средства предприятий, предназначенные для капитальных вложений;

    - кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу шоттарындағы қаражат;

    - средства предприятий и организаций в расчетных счетах;

    - басқа банкілермен есеп айырысу жөніндегі корреспонденттік шоттардағы қаражат;

    - средства на корреспондентских счетах по расчетам с другими банками;

    - жергілікті бюджеттердің қаражаты, т.б.

    - средства местных бюджетов и др.

    Банкілер аманат салымдар-дың сақталу ерекшеліктеріне қарай олардың мынадай түрлерін пайдаланады:

    Банками, в зависимости от особенностей их хранения, используются следующие виды сберегательных вкладов:

    - мерзімдік;

    - срочные;

    - қосымша жарналы мерзімдік;

    - срочные с дополнительными взносами;

    - ұтыстық;

    - выигрышные;

    - ақшалай-заттай ұтыстық;

    - денежно-вещевые выигрышные;

    - жастарға арналған сыйлықақылы;

    - молодежно-премиальные;

    - шартты;

    - условные;

    - ұсынушыға арналған;

    - на предъявителя;

    - ағымдағы шоттар;

    - текущие счета;

    - талап етілмелі;

    - до востребования;

    - аманаттық сертификаттар;

    - сберегательные сертификаты;

    - пластикалық карточкалар.

    - пластиковые карточки.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкінің пассив операциялары

  • 18 Қазақстанның банк жүйесі

    Банк жүйесінің негізгі ерекшеліктері мыналар:

    Основными свойствами банковской системы являются:

    - құрылымның сатыластығы;

    - иерархичность построения;

    - тұтастық ерекшелікті қамтамасыз ететін қатынастар мен байланыстардың болуы;

    - наличие отношений и связей, которые обеспечивают свойство целостности;

    - оның қатынастары мен байланыстары нышандарының реттілігі;

    - упорядоченность ее элементов отношений и связей;

    - жүйе көрініс тауып, өзінің ерекшеліктерін құрайтын ортамен өзара іс-қимыл;

    - взаимодействие со средой, в процессе которого система проявляет и создает свои свойства;

    - басқару үдерістерінің болуы.

    - наличие процессов управления.

    Қазақстанның банк жүйесі екі деңгейлі болып келеді.

    Казахстан имеет двухуровневую банковскую систему.

    Банк жүйесінің жоғары (бірінші) деңгейіне Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі жатады.

    К верхнему (первому) уровню банковской системы относится Национальный банк Республики Казахстан.

    Банк жүйесінің екінші (төменгі) деңгейіне республикадағы барлық өзге банкілер жатады.

    Ко второму (нижнему) уровню банковской системы относятся все иные банки в республике.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Қазақстанның банк жүйесі

  • 19 Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты жабу

    Шот шот иесінің, кәсіпорын мүлкін меншіктенушінің, банкінің, төрелік соттың шешімімен жабылуы мүмкін. Клиенттің бастамасы бойынша банкілік шот шартының кез келген уақытта, ешқандай талап қойылмай бұзылуы мүмкін. Шарт бұзылғаннан кейін шотта қалған қалдық жеті күндік мерзімде, не клиентке беріледі, не басқа шотқа аударылады.

    Закрытие счета может быть осуществлено по решению владельца счета, собственника имущества предприятия, банка, арбитражного суда. По инициативе клиента договор банковского счета может быть расторгнут в любое время и без всяких условий. В семидневный срок после расторжения договора остаток, имеющийся на счете, либо выдается клиенту, либо перечисляется на другой счет.

    Банк есеп айырысу-кассалық қызмет көрсету туралы шартты қандай жағдайда бұзады?

    В каких случаях банк может расторгнуть договор о расчетно-кассовом обслуживании?

    Банк есеп айырысу-кассалық шот туралы шартты мынадай жағдайларда:

    Банк может расторгнуть договор о расчетно-кассовом обслуживании в следующих случаях:

    - шот бойынша қалдықтың ең төмен мөлшері талабының сақталмауы, бұл жайында клиентке ескертілген күннен бастап бір ай ішінде;

    - несоблюдение требования минимального размера остатка по счету, в течение месяца со дня предупреждения об этом клиента банка;

    - шот бойынша бір жыл ішінде операциялар жасалмағанда бұза алады.

    - при отсутствии операций по счету в течение года.

    Шот кәсіпорын банкрот деп танылғанда, осы шаруашылық жүргізуші субъектінің қызметіне тыйым салу туралы шешім қабылданған жағдайда және заңда көзделген басқа да жағдайда:

    Счет может быть закрыт при признании предприятия банкротом, в случае принятия решения о запрете деятельности данного субъекта хозяйствования и в других предусмотренных законом случаях:

    - шоттың осы түрі үшін қажетті белгілердің біреуі болса да жоғалуына байланысты қызметтің сипаты өзгергенде;

    - при изменении характера деятельности, связанном с утратой хотя бы одного из признаков, необходимых для данного вида счета;

    - кәсіпорынды құрған органның шешімі бойынша жабылуы мүмкін.

    - по решению органа, создавшего предприятия.

    Клиент басқа банкінің есеп айырысу қызметін көрсетуіне көшкен кезде қандай талаптарды орындауы қажет?

    Какие требования необходимо выполнить клиенту при переходе на расчетное обслуживание в другой банк?

    Кәсіпорын есеп айырысу қызметінің көрсетілуі үшін басқа банкіге ауысқанда өз банкіне хабарлауы қажет. Бұл ретте шот бойынша қаражаттың қалдықтары жаңа банкіге аударылады, есеп айырысу шотын ашу жөніндегі құжаттар, төленбеген құжаттар табыс етіледі.

    При переходе предприятия на расчетное обслуживание в другой банк необходимо поставить в известность свой банк. В этом случае в новый банк перечисляются остатки средств по счетам, передаются документы по открытию расчетного счета, неоплаченные документы.

    Егер клиенттің банк алдында несиелік берешегі болса, оның қандай шарттарды орындауы қажет?

    Какие условия необходимо выполнить клиенту, если у него имеется кредитная задолженность перед банком?

    Клиент басқа банкінің қызмет көрсетуіне ауысқанда, ол несиені қайтаруға немесе несиені мерзімін өзгертпестен өтеу жөніндегі міндеттемелерді қайта ресімдеуге несиегер банкінің келісімін алуға міндетті.

    При переходе клиента на обслуживание в другой банк, он обязан возвратить ссуду или получить согласие банка-кредитора на переоформление обязательств по погашению кредита без изменения сроков.

    Клиент пен банк арасында банк шоты шартынан басқа банк салымы шарты жасалуы мүмкін.

    Кроме договора банковского счета между клиентом и банком может быть заключен договор банковского вклада.

    Банк салымы бойынша банк мынадай міндеттемелерді мойнына алады:

    По банковскому вкладу банк берет на себя следующие обязательства:

    - ақшалай қаражатты сақтау;

    - хранение денежных средств;

    - ол бойынша табысты төлеу;

    - выплаты по ним доходов;

    - осы соманы талап ету бойынша қайтару;

    - возвращение данных сумм по требованию;

    - салым бойынша есеп айырысу жөніндегі салымшының тапсырмаларын орындау.

    - выполнение поручений вкладчика по расчетам по вкладу.

    Клиент салымды мынадай тәртіппен салуы мүмкін:

    Вклад может быть внесен клиентом:

    - белгілі бір мерзімге;

    - на определенный срок;

    - табыстың аз пайызы кепілдігімен мерзімінен бұрын алу құқығымен;

    - с правом досрочного получения под меньший процент дохода;

    - кәсіпорынның тапсырмасына сәйкес осы қаражатты нысаналы мақсатқа пайдалану үшін.

    - для целевого использования данных средств в соответствии с поручением предприятия.

    Банк салымы депозиттік сертификат нысанында ресімделуі мүмкін.

    Банковский вклад может быть оформлен в форме депозитного сертификата.

    Депозиттік сертификат банкінің салым туралы жазбаша куәлігі болып табылады, бұл куәлік салымшының немесе оның мирасқорының депозит сомасын және белгіленген мерзім өткеннен кейін ол бойынша пайызды алуға құқығын куәландырады.

    Депозитный сертификат представляет собой письменное свидетельство банка о вкладе, удостоверяющее право вкладчика или его преемника на получение суммы депозита и процентов по нему по истечении установленного срока.

    Казахско-русский экономический словарь > Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты жабу

  • 20 Басқа банкілерде ашылатын корреспонденттік шоттар арқылы есеп айырысу

    Расчеты через корреспондентские счета, открываемые в других банках

    Банкілер төлемдерді төлеу және клиенттерге есеп айырысу-кассалық қызметін көрсету үшін өзара шарттық, яғни корреспонденттік қатынастар орната алады. Мұндай қатынастар ел ішіндегі банкілер арасында және одан тысқары жерлерде орын алуы мүмкін. Банкілер көптеген несие мекемелерімен корреспонденттік қатынастар арқылы байланысуы мүмкін.

    Банки могут устанавливать между собой договорные, т.е. корреспондентские отношения для того, чтобы проводить платежи и расчетно-кассовое обслуживание клиентов. Данные отношения могут иметь место между банками внутри страны и за ее пределами. Банки могут быть связаны корреспондентскими отношениями со множеством кредитных учреждений.

    Корреспонденттік шотта есеп айырысуды бір банк басқа бір несие мекемесінің тапсыруымен және соның есебінен жүргізеді.

    На корреспондентском счете расчеты производятся одним банком по поручению и за счет другого кредитного учреждения.

    Оны корреспонденттік қатынастар туралы жасасылған шарт негізінде заңи тұрғыда дербес болып табылатын банк мекемесі ашады. Коммерциялық банкілердің Ұлттық банкімен корреспонденттік қатынастары неғұрлым қатаң негізде құрылады.

    Он открывается на основании заключенного договора о корреспондентских отношениях, банковским учреждением, который является юридически самостоятельным. Корреспондентские отношения коммерческих банков с Нацбанком строятся на более жесткой основе.

    Бұл шоттар екі түрге бөлінеді:

    Эти счета делятся на два вида:

    - “НОСТРО” (біздің шот Сізде) шоты;

    - счет “НОСТРО” (наш счет у Вас);

    - “ЛОРО” (Сіздің шот бізде) шоты.

    - счет “ЛОРО” (Ваш счет у нас).

    “НОСТРО” тұрпатындағы шоттарды қайсыбір банк корреспондент-банкілерде ашады, ал “ЛОРО” тұрпатындағы шоттар оның корреспондент-банкілерінде ашылады. Бұл шоттар біржақты тәртіппен және өзара негізде ашылады. Оның үстіне бір несие мекемесіндегі “НОСТРО” шот корреспондент-банкіде “ЛОРО” шот болып табылады.

    Счета типа “НОСТРО” открываются каким-либо банком в банках-корреспондентах, а счета типа “ЛОРО” – на имя его банков-корреспондентов. Эти счета открываются в одностороннем порядке и на взаимной основе. Причем счет “НОСТРО” в одном кредитном учреждении является счетом “ЛОРО” у банка-корреспондента.

    Казахско-русский экономический словарь > Басқа банкілерде ашылатын корреспонденттік шоттар арқылы есеп айырысу


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»