Перевод: с казахского на русский

с русского на казахский

Банк қандай жолмен қайта құрылады

  • 1 Банкілерді құру

    Қазақстанда банкілер акционерлік қоғам нысанында құрылады. Бұл үшін уәкілетті органның банк ашуға берген рұқсаты керек.

    В Казахстане банки создаются в форме акционерных обществ. Для этого необходимо разрешение уполномоченного органа на открытие банка.

    Банк Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен айқындалатын тәртіппен, банк заңнамасында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып құрылады.

    Банк создается в порядке, определяемом гражданским законодательством Республики Казахстан для юридических лиц, с учетом особенностей, установленных банковским законодательством.

    Банк құру үшін қандай шарттар талап етіледі? Бұл, сірә, өте күрделі үдеріс шығар?

    Какие условия требуются для создания банка? Это, наверное, очень сложный процесс?

    Иә, банк құру күрделі үдеріс болып табылады, оны құру барысында:

    Да, создание банка представляет собой сложный процесс, в течение которого:

    - банкінің болашақ құрылтайшыларының өзара қарым-қатынасы қалыптасады;

    - формируются взаимоотношения будущих учредителей банка;

    - мынадай қажетті құжаттар табыс етіледі:

    - представляются необходимые документы:

    мемлекеттік тіркеуге алу және банк операцияларын жүзеге асыруға лицензия беру туралы қузаухатпен қоса өтініш;

    заявление с ходатайством о государственной регистрации и выдаче лицензии на осуществление банковских операций;

    - банкінің жарғысы;

    - устав банка;

    - құрылтайшылық шарт;

    - учредительный договор;

    - құрылтайшылардың жалпы жиналысының хаттамасы;

    - протокол общего собрания учредителей;

    - несие ұйымын тіркеу үшін мемлекеттік баждың төленгені туралы куәлік;

    - свидетельство об уплате государственной пошлины за регистрацию кредитной организации;

    - құрылтайшылардың тізімі;

    - список учредителей;

    - аудиторлық ұйымның қорытындысы;

    - заключение аудиторской организации;

    - экономикалық негіздеме;

    - экономическое обоснование;

    - банк басшыларының құрамы туралы мәліметтер;

    - сведения о составе руководителей банка;

    - Ұлттық банкінің жарғылық капиталдың төленгені туралы банкінің қуаттамасы.

    - подтверждение банком об оплате уставного капитала Нацбанком.

    Демек, Қазақстанда несие ұйымы тек арнаулы рұқсат негізінде ғана жұмыс істейтін болды ғой?

    Значит, в Казахстане кредитная организация действует только на основании специального разрешения?

    Өте дұрыс. Ал бұл рұқсат лицензия деп аталады. Онда осы несие ұйымының жүзеге асыруына құқығы бар банк операциялары, сондай-ақ осы банк операцияларын жүзеге асыруға болатын валюта көрсетіледі.

    Совершенно верно. А это разрешение называется лицензией. В ней указываются банковские операции, на осуществление которых данная кредитная организация имеет право, а также валюта, в которой эти банковские операции могут осуществляться.

    Жаңадан құрылған банкіге мынадай лицензиялар берілуі мүмкін:

    Вновь организованному банку могут быть выданы следующие лицензии:

    - теңге түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - теңге және шетел валютасы түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыруға лицензия;

    -лицензия на привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - жеке тұлғалардың теңге түріндегі қаражатын салымға тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге;

    - жеке тұлғалардың теңге және шетел валютасы түріндегі салымдарын тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге и иностранной валюте;

    - бас лицензия.

    - генеральная лицензия.

    Біріншіден, бас лицензия теңге және валюта түріндегі қаражатпен барлық банк операцияларын орындауға лицензиясы бар банкіге беріледі. Екіншіден, бас лицензиясы бар банк белгіленген тәртіппен шетелде филиалдар аша алады және бейрезидент-банкілердің жарғылық капиталындағы үлестерді сатып ала алады.

    Во-первых, генеральная лицензия может быть выдана банку, имеющему лицензии на выполнение всех банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте. Во-вторых, банк, имеющий генеральную лицензию, может открывать в установленном порядке филиалы за рубежом и приобретать доли в уставном капитале банков-нерезидентов.

    Қазақстан банкілерінің жарғылық капиталдарды құрауы үшін шетел инвестицияларын тартуына рұқсат етіле ме?

    Допускается ли для формирования уставных капиталов казахстанских банков привлечение иностранных инвестиций?

    И¸, рұқсат етіледі. Шетел инвестициялары бар банкілер деп мыналар айтылады:

    Да, допускается. Под банками с иностранными инвестициями понимаются:

    - жарғылық капиталы резиденттер мен бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - банки, уставный капитал которых формируется за счет резидентов и нерезидентов;

    - шетел банкілері, яғни жарғылық капиталы бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - иностранные банки, т.е. банки, уставный капитал которых формируется за счет нерезидентов;

    - бейрезидент-банкілердің филиалдары.

    - филиалы банков-нерезидентов.

    Имеется ли лимит участия иностранного капитала в банковской системе страны?

    Иә, еліміздің банк жүйесіне шетел капиталының қатысуына шектеулер қойылған. Бұл шектеулер отандық коммерциялық банкілердің қалыптасуы және шетел банкілерінің экспансиясынан қорғау үшін неғұрлым қолайлы жағдайлар жасау мақсатын көздейді.

    Да, установлены ограничения на участие иностранного капитала в банковской системе страны. Эти ограничения преследуют цель создать наиболее благоприятные условия для становления отечественных коммерческих банков и защиты от экспансии зарубежных банков.

    Жарғылық қор қатысушылардың қосымша жарналар салуы есебінен де, банкіге жаңа қатысушылардың кіруі есебінен де ұлғайтылады.

    Увеличение уставного фонда осуществляется как за счет внесения участниками дополнительных взносов, так и за счет вступления в банк новых участников.

    Жаңа мүшелердің кіруі және олардың банкінің жарғылық капиталына салатын салымының мөлшері туралы мәселе қатысушылардың жалпы жиналысында шешіледі.

    Вопрос о вступлении новых членов и размерах их вклада в уставный капитал банка решается на общем собрании участников.

    Банкіге заңды және жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының резиденттері мен бейрезиденттері құрылтайшылар және акционерлер бола алады. Мемлекет тек Үкімет арқылы ғана құрылтайшы және акционер болады, ал Қазақстан Даму банкісіне сондай-ақ жергілікті органдар да акционерлер болуы мүмкін.

    Учредителями и акционерами банка могут быть юридические и физические лица - резиденты и нерезиденты Республики Казахстан. Государство может быть учредителем и акционером банка только в лице Правительства, а акционерами Банка развития Казахстана могут быть также и местные органы.

    Банкінің қызметі оның қайта құрылуы немесе таратылуы жолымен тоқтатылады.

    Прекращение деятельности банка происходит путем его реорганизации или ликвидации.

    Банк:

    Реорганизация банка происходит путем:

    - бірігу;

    - слияния;

    - қосылу;

    - присоединения;

    - бөліну;

    - разделения;

    - бөліп шығару;

    - выделения;

    - өзгерту жолымен қайта құрылады.

    - преобразования.

    Олар құқық мирасқорларына ауысады, яғни мерзімі бітпеген барлық құжаттар белгіленген тәртіппен құқықты мирасқорға табысталады.

    Они переходят к правопреемникам, т.е. все документы, сроки которых не истекли, передаются в установленном порядке правопреемнику.

    Коммерциялық банк ерікті тәртіппен де, мәжбүрлі тәртіппен де таратылуы мүмкін. Тек құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімімен ғана ерікті түрде таратылуы мүмкін. Мұнда ерікті түрде таратылу туралы шешім қабылдау сәтінде банк несиегерлердің алдындағы барлық міндеттемелерді орындауға тиіс. Демек, банк төлем төлеуге қабілетсіз болса, ерікті тәртіппен таратылу туралы шешім қабылдауға болмайды.

    Ликвидация коммерческого банка может происходить как в добровольном, так и в принудительном порядке. Добровольная ликвидация осуществляется только по решению общего собрания учредителей. При этом на момент принятия решения о добровольной ликвидации банк должен выполнить все обязательства перед кредиторами. Следовательно, решение о добровольной ликвидации не может быть принято, если банк является неплатежеспособным.

    Коммерциялық банк:

    Принудительная ликвидация коммерческого банка происходит по решению уполномоченного органа об отзыве у банка лицензии:

    - коммерциялық банкінің банк заңнамасын бұзғаны үшін;

    - за нарушение коммерческим банком банковского законодательства;

    - коммерциялық банкінің төлем төлеуге қабілетсіздігіне байланысты;

    - в связи с неплатежеспособностью коммерческого банка;

    - төрелік соттың банкіні банкрот деп тану туралы шешімімен банкіден лицензияны қайтарып алу туралы уәкілетті органның шешімі бойынша мәжбүрлеу тәртібімен таратылады.

    - решением арбитражного суда о признании банка банкротом.

    Казахско-русский экономический словарь > Банкілерді құру

  • 2 Банкілерді құру

    Қазақстанда банкілер акционерлік қоғам нысанында құрылады. Бұл үшін уәкілетті органның банк ашуға берген рұқсаты керек.

    В Казахстане банки создаются в форме акционерных обществ. Для этого необходимо разрешение уполномоченного органа на открытие банка.

    Банк Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен айқындалатын тәртіппен, банк заңнамасында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып құрылады.

    Банк создается в порядке, определяемом гражданским законодательством Республики Казахстан для юридических лиц, с учетом особенностей, установленных банковским законодательством.

    Банк құру үшін қандай шарттар талап етіледі? Бұл, сірә, өте күрделі үдеріс шығар?

    Какие условия требуются для создания банка? Это, наверное, очень сложный процесс?

    Иә, банк құру күрделі үдеріс болып табылады, оны құру барысында:

    Да, создание банка представляет собой сложный процесс, в течение которого:

    - банкінің болашақ құрылтайшыларының өзара қарым-қатынасы қалыптасады;

    - формируются взаимоотношения будущих учредителей банка;

    - мынадай қажетті құжаттар табыс етіледі:

    - представляются необходимые документы:

    мемлекеттік тіркеуге алу және банк операцияларын жүзеге асыруға лицензия беру туралы қузаухатпен қоса өтініш;

    заявление с ходатайством о государственной регистрации и выдаче лицензии на осуществление банковских операций;

    - банкінің жарғысы;

    - устав банка;

    - құрылтайшылық шарт;

    - учредительный договор;

    - құрылтайшылардың жалпы жиналысының хаттамасы;

    - протокол общего собрания учредителей;

    - несие ұйымын тіркеу үшін мемлекеттік баждың төленгені туралы куәлік;

    - свидетельство об уплате государственной пошлины за регистрацию кредитной организации;

    - құрылтайшылардың тізімі;

    - список учредителей;

    - аудиторлық ұйымның қорытындысы;

    - заключение аудиторской организации;

    - экономикалық негіздеме;

    - экономическое обоснование;

    - банк басшыларының құрамы туралы мәліметтер;

    - сведения о составе руководителей банка;

    - Ұлттық банкінің жарғылық капиталдың төленгені туралы банкінің қуаттамасы.

    - подтверждение банком об оплате уставного капитала Нацбанком.

    Демек, Қазақстанда несие ұйымы тек арнаулы рұқсат негізінде ғана жұмыс істейтін болды ғой?

    Значит, в Казахстане кредитная организация действует только на основании специального разрешения?

    Өте дұрыс. Ал бұл рұқсат лицензия деп аталады. Онда осы несие ұйымының жүзеге асыруына құқығы бар банк операциялары, сондай-ақ осы банк операцияларын жүзеге асыруға болатын валюта көрсетіледі.

    Совершенно верно. А это разрешение называется лицензией. В ней указываются банковские операции, на осуществление которых данная кредитная организация имеет право, а также валюта, в которой эти банковские операции могут осуществляться.

    Жаңадан құрылған банкіге мынадай лицензиялар берілуі мүмкін:

    Вновь организованному банку могут быть выданы следующие лицензии:

    - теңге түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - теңге және шетел валютасы түріндегі қаражатпен банк операцияларын жүзеге асыруға (жеке тұлғалардың қаражатын салымға тарту құқығы жоқ) лицензия;

    - лицензия на осуществление банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте (без права привлечения во вклады средств физических лиц);

    - асыл металдарды салымға тарту және орналастыруға лицензия;

    -лицензия на привлечение во вклады и размещение драгоценных металлов;

    - жеке тұлғалардың теңге түріндегі қаражатын салымға тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге;

    - жеке тұлғалардың теңге және шетел валютасы түріндегі салымдарын тартуға лицензия;

    - лицензия на привлечение во вклады средств физических лиц в тенге и иностранной валюте;

    - бас лицензия.

    - генеральная лицензия.

    Біріншіден, бас лицензия теңге және валюта түріндегі қаражатпен барлық банк операцияларын орындауға лицензиясы бар банкіге беріледі. Екіншіден, бас лицензиясы бар банк белгіленген тәртіппен шетелде филиалдар аша алады және бейрезидент-банкілердің жарғылық капиталындағы үлестерді сатып ала алады.

    Во-первых, генеральная лицензия может быть выдана банку, имеющему лицензии на выполнение всех банковских операций со средствами в тенге и иностранной валюте. Во-вторых, банк, имеющий генеральную лицензию, может открывать в установленном порядке филиалы за рубежом и приобретать доли в уставном капитале банков-нерезидентов.

    Қазақстан банкілерінің жарғылық капиталдарды құрауы үшін шетел инвестицияларын тартуына рұқсат етіле ме?

    Допускается ли для формирования уставных капиталов казахстанских банков привлечение иностранных инвестиций?

    И¸, рұқсат етіледі. Шетел инвестициялары бар банкілер деп мыналар айтылады:

    Да, допускается. Под банками с иностранными инвестициями понимаются:

    - жарғылық капиталы резиденттер мен бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - банки, уставный капитал которых формируется за счет резидентов и нерезидентов;

    - шетел банкілері, яғни жарғылық капиталы бейрезиденттердің есебінен құралатын банкілер;

    - иностранные банки, т.е. банки, уставный капитал которых формируется за счет нерезидентов;

    - бейрезидент-банкілердің филиалдары.

    - филиалы банков-нерезидентов.

    Имеется ли лимит участия иностранного капитала в банковской системе страны?

    Иә, еліміздің банк жүйесіне шетел капиталының қатысуына шектеулер қойылған. Бұл шектеулер отандық коммерциялық банкілердің қалыптасуы және шетел банкілерінің экспансиясынан қорғау үшін неғұрлым қолайлы жағдайлар жасау мақсатын көздейді.

    Да, установлены ограничения на участие иностранного капитала в банковской системе страны. Эти ограничения преследуют цель создать наиболее благоприятные условия для становления отечественных коммерческих банков и защиты от экспансии зарубежных банков.

    Жарғылық қор қатысушылардың қосымша жарналар салуы есебінен де, банкіге жаңа қатысушылардың кіруі есебінен де ұлғайтылады.

    Увеличение уставного фонда осуществляется как за счет внесения участниками дополнительных взносов, так и за счет вступления в банк новых участников.

    Жаңа мүшелердің кіруі және олардың банкінің жарғылық капиталына салатын салымының мөлшері туралы мәселе қатысушылардың жалпы жиналысында шешіледі.

    Вопрос о вступлении новых членов и размерах их вклада в уставный капитал банка решается на общем собрании участников.

    Банкіге заңды және жеке тұлғалар - Қазақстан Республикасының резиденттері мен бейрезиденттері құрылтайшылар және акционерлер бола алады. Мемлекет тек Үкімет арқылы ғана құрылтайшы және акционер болады, ал Қазақстан Даму банкісіне сондай-ақ жергілікті органдар да акционерлер болуы мүмкін.

    Учредителями и акционерами банка могут быть юридические и физические лица - резиденты и нерезиденты Республики Казахстан. Государство может быть учредителем и акционером банка только в лице Правительства, а акционерами Банка развития Казахстана могут быть также и местные органы.

    Банкінің қызметі оның қайта құрылуы немесе таратылуы жолымен тоқтатылады.

    Прекращение деятельности банка происходит путем его реорганизации или ликвидации.

    Банк:

    Реорганизация банка происходит путем:

    - бірігу;

    - слияния;

    - қосылу;

    - присоединения;

    - бөліну;

    - разделения;

    - бөліп шығару;

    - выделения;

    - өзгерту жолымен қайта құрылады.

    - преобразования.

    Олар құқық мирасқорларына ауысады, яғни мерзімі бітпеген барлық құжаттар белгіленген тәртіппен құқықты мирасқорға табысталады.

    Они переходят к правопреемникам, т.е. все документы, сроки которых не истекли, передаются в установленном порядке правопреемнику.

    Коммерциялық банк ерікті тәртіппен де, мәжбүрлі тәртіппен де таратылуы мүмкін. Тек құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімімен ғана ерікті түрде таратылуы мүмкін. Мұнда ерікті түрде таратылу туралы шешім қабылдау сәтінде банк несиегерлердің алдындағы барлық міндеттемелерді орындауға тиіс. Демек, банк төлем төлеуге қабілетсіз болса, ерікті тәртіппен таратылу туралы шешім қабылдауға болмайды.

    Ликвидация коммерческого банка может происходить как в добровольном, так и в принудительном порядке. Добровольная ликвидация осуществляется только по решению общего собрания учредителей. При этом на момент принятия решения о добровольной ликвидации банк должен выполнить все обязательства перед кредиторами. Следовательно, решение о добровольной ликвидации не может быть принято, если банк является неплатежеспособным.

    Коммерциялық банк:

    Принудительная ликвидация коммерческого банка происходит по решению уполномоченного органа об отзыве у банка лицензии:

    - коммерциялық банкінің банк заңнамасын бұзғаны үшін;

    - за нарушение коммерческим банком банковского законодательства;

    - коммерциялық банкінің төлем төлеуге қабілетсіздігіне байланысты;

    - в связи с неплатежеспособностью коммерческого банка;

    - төрелік соттың банкіні банкрот деп тану туралы шешімімен банкіден лицензияны қайтарып алу туралы уәкілетті органның шешімі бойынша мәжбүрлеу тәртібімен таратылады.

    - решением арбитражного суда о признании банка банкротом.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банкілерді құру

  • 3 Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты жабу

    Шот шот иесінің, кәсіпорын мүлкін меншіктенушінің, банкінің, төрелік соттың шешімімен жабылуы мүмкін. Клиенттің бастамасы бойынша банкілік шот шартының кез келген уақытта, ешқандай талап қойылмай бұзылуы мүмкін. Шарт бұзылғаннан кейін шотта қалған қалдық жеті күндік мерзімде, не клиентке беріледі, не басқа шотқа аударылады.

    Закрытие счета может быть осуществлено по решению владельца счета, собственника имущества предприятия, банка, арбитражного суда. По инициативе клиента договор банковского счета может быть расторгнут в любое время и без всяких условий. В семидневный срок после расторжения договора остаток, имеющийся на счете, либо выдается клиенту, либо перечисляется на другой счет.

    Банк есеп айырысу-кассалық қызмет көрсету туралы шартты қандай жағдайда бұзады?

    В каких случаях банк может расторгнуть договор о расчетно-кассовом обслуживании?

    Банк есеп айырысу-кассалық шот туралы шартты мынадай жағдайларда:

    Банк может расторгнуть договор о расчетно-кассовом обслуживании в следующих случаях:

    - шот бойынша қалдықтың ең төмен мөлшері талабының сақталмауы, бұл жайында клиентке ескертілген күннен бастап бір ай ішінде;

    - несоблюдение требования минимального размера остатка по счету, в течение месяца со дня предупреждения об этом клиента банка;

    - шот бойынша бір жыл ішінде операциялар жасалмағанда бұза алады.

    - при отсутствии операций по счету в течение года.

    Шот кәсіпорын банкрот деп танылғанда, осы шаруашылық жүргізуші субъектінің қызметіне тыйым салу туралы шешім қабылданған жағдайда және заңда көзделген басқа да жағдайда:

    Счет может быть закрыт при признании предприятия банкротом, в случае принятия решения о запрете деятельности данного субъекта хозяйствования и в других предусмотренных законом случаях:

    - шоттың осы түрі үшін қажетті белгілердің біреуі болса да жоғалуына байланысты қызметтің сипаты өзгергенде;

    - при изменении характера деятельности, связанном с утратой хотя бы одного из признаков, необходимых для данного вида счета;

    - кәсіпорынды құрған органның шешімі бойынша жабылуы мүмкін.

    - по решению органа, создавшего предприятия.

    Клиент басқа банкінің есеп айырысу қызметін көрсетуіне көшкен кезде қандай талаптарды орындауы қажет?

    Какие требования необходимо выполнить клиенту при переходе на расчетное обслуживание в другой банк?

    Кәсіпорын есеп айырысу қызметінің көрсетілуі үшін басқа банкіге ауысқанда өз банкіне хабарлауы қажет. Бұл ретте шот бойынша қаражаттың қалдықтары жаңа банкіге аударылады, есеп айырысу шотын ашу жөніндегі құжаттар, төленбеген құжаттар табыс етіледі.

    При переходе предприятия на расчетное обслуживание в другой банк необходимо поставить в известность свой банк. В этом случае в новый банк перечисляются остатки средств по счетам, передаются документы по открытию расчетного счета, неоплаченные документы.

    Егер клиенттің банк алдында несиелік берешегі болса, оның қандай шарттарды орындауы қажет?

    Какие условия необходимо выполнить клиенту, если у него имеется кредитная задолженность перед банком?

    Клиент басқа банкінің қызмет көрсетуіне ауысқанда, ол несиені қайтаруға немесе несиені мерзімін өзгертпестен өтеу жөніндегі міндеттемелерді қайта ресімдеуге несиегер банкінің келісімін алуға міндетті.

    При переходе клиента на обслуживание в другой банк, он обязан возвратить ссуду или получить согласие банка-кредитора на переоформление обязательств по погашению кредита без изменения сроков.

    Клиент пен банк арасында банк шоты шартынан басқа банк салымы шарты жасалуы мүмкін.

    Кроме договора банковского счета между клиентом и банком может быть заключен договор банковского вклада.

    Банк салымы бойынша банк мынадай міндеттемелерді мойнына алады:

    По банковскому вкладу банк берет на себя следующие обязательства:

    - ақшалай қаражатты сақтау;

    - хранение денежных средств;

    - ол бойынша табысты төлеу;

    - выплаты по ним доходов;

    - осы соманы талап ету бойынша қайтару;

    - возвращение данных сумм по требованию;

    - салым бойынша есеп айырысу жөніндегі салымшының тапсырмаларын орындау.

    - выполнение поручений вкладчика по расчетам по вкладу.

    Клиент салымды мынадай тәртіппен салуы мүмкін:

    Вклад может быть внесен клиентом:

    - белгілі бір мерзімге;

    - на определенный срок;

    - табыстың аз пайызы кепілдігімен мерзімінен бұрын алу құқығымен;

    - с правом досрочного получения под меньший процент дохода;

    - кәсіпорынның тапсырмасына сәйкес осы қаражатты нысаналы мақсатқа пайдалану үшін.

    - для целевого использования данных средств в соответствии с поручением предприятия.

    Банк салымы депозиттік сертификат нысанында ресімделуі мүмкін.

    Банковский вклад может быть оформлен в форме депозитного сертификата.

    Депозиттік сертификат банкінің салым туралы жазбаша куәлігі болып табылады, бұл куәлік салымшының немесе оның мирасқорының депозит сомасын және белгіленген мерзім өткеннен кейін ол бойынша пайызды алуға құқығын куәландырады.

    Депозитный сертификат представляет собой письменное свидетельство банка о вкладе, удостоверяющее право вкладчика или его преемника на получение суммы депозита и процентов по нему по истечении установленного срока.

    Казахско-русский экономический словарь > Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты жабу

  • 4 Коммерциялық банкінің пассив операциялары

    Коммерциялық банкінің ресурстары меншікті және тартылынды қаражаттың есебінен құралады. Банкінің меншікті ресурстарына мыналар жатады:

    Ресурсы коммерческого банка формируются за счет собственных и привлеченных средств. К собственным ресурсам банка относятся:

    - жарғылық капитал;

    - уставный капитал;

    - сақтық және арнаулы қорлар;

    - резервный и специальные фонды;

    - міндетті сақтық қорлар;

    - обязательные резервы;

    - сақтандыру сақтық қорлары;

    - страховые резервы;

    - бөлінбеген пайда.

    - нераспределенная прибыль.

    Жарғылық капитал қатысушылардың меншікті қаражаты есебінен құралады және банкінің өтемпаздығы үшін жұмсалады. Жарғылық капиталдың ең аз мөлшерін уәкілетті орган айқындайды.

    Уставный капитал формируется за счет собственных средств участников и служит для ликвидности банка. Минимальный размер уставного капитала определяется уполномоченным органом.

    Банкінің сақтық қоры пайдадан аударылатын қаражат есебінен құралады және банкінің негізгі қызметі кезінде шеккен залалды жабу үшін қызмет етеді. Қордың ең аз шамасы жарғылық капитал шамасының 15%-ын құрайды.

    Резервный фонд банка формируется за счет отчислений от прибыли и служит для покрытия убытков, возникающих при основной деятельности банка. Минимальная величина фонда составляет 15% от величины уставного капитала.

    Арнаулы қорлар:

    Специальные фонды формируются для:

    - экономикалық ынталандыру;

    - экономического стимулирования;

    - негізгі қорлардың тозуы;

    - износа основных фондов;

    - өндірістік мақсат үшін құралады.

    - производственного назначения.

    Міндетті сақтық қорлар несие бойынша және бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан болатын ықтимал шығасыны жабу үшін құралады.

    Обязательные резервы формируются для покрытия возможных потерь по ссудам и от операций с ценными бумагами.

    Сақтандыру сақтық қорлары бағалы қағаздарға салынған салымдардың ықтимал құнсыздануы мен берілген несие бойынша шығасыны қамтамасыз ету үшін құрылады.

    Страховые резервы создаются под возможное обесценение вложений в ценные бумаги и потери по выданным кредитам.

    Бөлінбейтін пайданы пайданың бюджетке төленетін төлемдерден, сақтық капиталға, арнаулы қорларға аударымдардан, дивиденд төлегеннен кейін қалған бөлігі құрайды.

    Часть прибыли, остающаяся после платежей в бюджет, отчислений в резервный капитал, специальные фонды и выплаты дивидендов формируют нераспределенную прибыль.

    Тартылынды қаражат мынадай банк операциялары арқылы құралады:

    Привлеченные средства формируются посредством следующих банковских операций:

    - басқа заңды тұлғалардан алынған несие мен қарызды тарту;

    - привлечение кредитов и займов, полученных от других юридических лиц;

    - депозиттік операциялар.

    - депозитные операции.

    Депозиттік операциялар деп заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражатын банкілердің белгілі бір мерзімге не талап етілмелі салымға тарту жөніндегі операцияларын айтады.

    Депозитными называют операции банков по привлечению денежных средств юридических и физических лиц во вклады на определенный срок либо до востребования.

    Депозиттік операциялардың объектісі – депозиттер — депозиттік операциялардың субъектілері банкіге салатын және банк операцияларын жүзеге асырудың қолданыстағы тәртібіне орай банкіде белгілі бір уақытқа сақталатын ақшалай қаражат сомасы.

    Объектом депозитных операций являются депозиты — суммы денежных средств, которые субъекты депозитных операций вносят в банк и, которые на определенное время оседают на счетах в банке в силу действующего порядка осуществления банковских операций.

    Депозиттер үш топқа бөлінеді:

    Депозиты подразделяются на три группы:

    - мерзімдік депозиттер;

    - срочные депозиты;

    - талап етілмелі депозиттер;

    - депозиты до востребования;

    - халықтың аманаттық салымы.

    - сберегательные вклады населения.

    Мерзімдік депозиттер мерзіміне қарай жіктеледі:

    Срочные депозиты классифицируются в зависимости от их срока:

    - 3 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком до 3 месяцев;

    - 3 айдан 6 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 3 до 6 месяцев;

    - 6 айдан 9 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 6 до 9 месяцев;

    - 9 айдан 12 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 9 до 12 месяцев;

    - 12 айдан жоғары мерзімдегі депозиттер.

    - депозиты со сроком свыше 12 месяцев.

    Олар шоттарда сақталатын қаражаттың сипаты мен тиесілілігіне қарай жіктеледі. Олар мыналар болуы мүмкін:

    Они классифицируются в зависимости от характера и принадлежности средств, хранящихся на счетах. Это могут быть:

    - түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің есеп айырысу, ағымдағы, бюджеттік шоттарындағы қаражат;

    - средства на расчетных, текущих, бюджетных счетах предприятий, организаций и учреждений разных форм собственности;

    - түрлі (нысаналы экономикалық мақсаттар бойынша) қорларды сақтау жөніндегі арнаулы шоттардағы қаражат;

    - средства на специальных счетах по хранению различных (по целевому экономическому назначению) фондов;

    - кәсіпорындардың күрделі салымдарға арналған меншікті қаражаты;

    - собственные средства предприятий, предназначенные для капитальных вложений;

    - кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу шоттарындағы қаражат;

    - средства предприятий и организаций в расчетных счетах;

    - басқа банкілермен есеп айырысу жөніндегі корреспонденттік шоттардағы қаражат;

    - средства на корреспондентских счетах по расчетам с другими банками;

    - жергілікті бюджеттердің қаражаты, т.б.

    - средства местных бюджетов и др.

    Банкілер аманат салымдар-дың сақталу ерекшеліктеріне қарай олардың мынадай түрлерін пайдаланады:

    Банками, в зависимости от особенностей их хранения, используются следующие виды сберегательных вкладов:

    - мерзімдік;

    - срочные;

    - қосымша жарналы мерзімдік;

    - срочные с дополнительными взносами;

    - ұтыстық;

    - выигрышные;

    - ақшалай-заттай ұтыстық;

    - денежно-вещевые выигрышные;

    - жастарға арналған сыйлықақылы;

    - молодежно-премиальные;

    - шартты;

    - условные;

    - ұсынушыға арналған;

    - на предъявителя;

    - ағымдағы шоттар;

    - текущие счета;

    - талап етілмелі;

    - до востребования;

    - аманаттық сертификаттар;

    - сберегательные сертификаты;

    - пластикалық карточкалар.

    - пластиковые карточки.

    Казахско-русский экономический словарь > Коммерциялық банкінің пассив операциялары

  • 5 Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты жабу

    Шот шот иесінің, кәсіпорын мүлкін меншіктенушінің, банкінің, төрелік соттың шешімімен жабылуы мүмкін. Клиенттің бастамасы бойынша банкілік шот шартының кез келген уақытта, ешқандай талап қойылмай бұзылуы мүмкін. Шарт бұзылғаннан кейін шотта қалған қалдық жеті күндік мерзімде, не клиентке беріледі, не басқа шотқа аударылады.

    Закрытие счета может быть осуществлено по решению владельца счета, собственника имущества предприятия, банка, арбитражного суда. По инициативе клиента договор банковского счета может быть расторгнут в любое время и без всяких условий. В семидневный срок после расторжения договора остаток, имеющийся на счете, либо выдается клиенту, либо перечисляется на другой счет.

    Банк есеп айырысу-кассалық қызмет көрсету туралы шартты қандай жағдайда бұзады?

    В каких случаях банк может расторгнуть договор о расчетно-кассовом обслуживании?

    Банк есеп айырысу-кассалық шот туралы шартты мынадай жағдайларда:

    Банк может расторгнуть договор о расчетно-кассовом обслуживании в следующих случаях:

    - шот бойынша қалдықтың ең төмен мөлшері талабының сақталмауы, бұл жайында клиентке ескертілген күннен бастап бір ай ішінде;

    - несоблюдение требования минимального размера остатка по счету, в течение месяца со дня предупреждения об этом клиента банка;

    - шот бойынша бір жыл ішінде операциялар жасалмағанда бұза алады.

    - при отсутствии операций по счету в течение года.

    Шот кәсіпорын банкрот деп танылғанда, осы шаруашылық жүргізуші субъектінің қызметіне тыйым салу туралы шешім қабылданған жағдайда және заңда көзделген басқа да жағдайда:

    Счет может быть закрыт при признании предприятия банкротом, в случае принятия решения о запрете деятельности данного субъекта хозяйствования и в других предусмотренных законом случаях:

    - шоттың осы түрі үшін қажетті белгілердің біреуі болса да жоғалуына байланысты қызметтің сипаты өзгергенде;

    - при изменении характера деятельности, связанном с утратой хотя бы одного из признаков, необходимых для данного вида счета;

    - кәсіпорынды құрған органның шешімі бойынша жабылуы мүмкін.

    - по решению органа, создавшего предприятия.

    Клиент басқа банкінің есеп айырысу қызметін көрсетуіне көшкен кезде қандай талаптарды орындауы қажет?

    Какие требования необходимо выполнить клиенту при переходе на расчетное обслуживание в другой банк?

    Кәсіпорын есеп айырысу қызметінің көрсетілуі үшін басқа банкіге ауысқанда өз банкіне хабарлауы қажет. Бұл ретте шот бойынша қаражаттың қалдықтары жаңа банкіге аударылады, есеп айырысу шотын ашу жөніндегі құжаттар, төленбеген құжаттар табыс етіледі.

    При переходе предприятия на расчетное обслуживание в другой банк необходимо поставить в известность свой банк. В этом случае в новый банк перечисляются остатки средств по счетам, передаются документы по открытию расчетного счета, неоплаченные документы.

    Егер клиенттің банк алдында несиелік берешегі болса, оның қандай шарттарды орындауы қажет?

    Какие условия необходимо выполнить клиенту, если у него имеется кредитная задолженность перед банком?

    Клиент басқа банкінің қызмет көрсетуіне ауысқанда, ол несиені қайтаруға немесе несиені мерзімін өзгертпестен өтеу жөніндегі міндеттемелерді қайта ресімдеуге несиегер банкінің келісімін алуға міндетті.

    При переходе клиента на обслуживание в другой банк, он обязан возвратить ссуду или получить согласие банка-кредитора на переоформление обязательств по погашению кредита без изменения сроков.

    Клиент пен банк арасында банк шоты шартынан басқа банк салымы шарты жасалуы мүмкін.

    Кроме договора банковского счета между клиентом и банком может быть заключен договор банковского вклада.

    Банк салымы бойынша банк мынадай міндеттемелерді мойнына алады:

    По банковскому вкладу банк берет на себя следующие обязательства:

    - ақшалай қаражатты сақтау;

    - хранение денежных средств;

    - ол бойынша табысты төлеу;

    - выплаты по ним доходов;

    - осы соманы талап ету бойынша қайтару;

    - возвращение данных сумм по требованию;

    - салым бойынша есеп айырысу жөніндегі салымшының тапсырмаларын орындау.

    - выполнение поручений вкладчика по расчетам по вкладу.

    Клиент салымды мынадай тәртіппен салуы мүмкін:

    Вклад может быть внесен клиентом:

    - белгілі бір мерзімге;

    - на определенный срок;

    - табыстың аз пайызы кепілдігімен мерзімінен бұрын алу құқығымен;

    - с правом досрочного получения под меньший процент дохода;

    - кәсіпорынның тапсырмасына сәйкес осы қаражатты нысаналы мақсатқа пайдалану үшін.

    - для целевого использования данных средств в соответствии с поручением предприятия.

    Банк салымы депозиттік сертификат нысанында ресімделуі мүмкін.

    Банковский вклад может быть оформлен в форме депозитного сертификата.

    Депозиттік сертификат банкінің салым туралы жазбаша куәлігі болып табылады, бұл куәлік салымшының немесе оның мирасқорының депозит сомасын және белгіленген мерзім өткеннен кейін ол бойынша пайызды алуға құқығын куәландырады.

    Депозитный сертификат представляет собой письменное свидетельство банка о вкладе, удостоверяющее право вкладчика или его преемника на получение суммы депозита и процентов по нему по истечении установленного срока.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты жабу

  • 6 Коммерциялық банкінің пассив операциялары

    Коммерциялық банкінің ресурстары меншікті және тартылынды қаражаттың есебінен құралады. Банкінің меншікті ресурстарына мыналар жатады:

    Ресурсы коммерческого банка формируются за счет собственных и привлеченных средств. К собственным ресурсам банка относятся:

    - жарғылық капитал;

    - уставный капитал;

    - сақтық және арнаулы қорлар;

    - резервный и специальные фонды;

    - міндетті сақтық қорлар;

    - обязательные резервы;

    - сақтандыру сақтық қорлары;

    - страховые резервы;

    - бөлінбеген пайда.

    - нераспределенная прибыль.

    Жарғылық капитал қатысушылардың меншікті қаражаты есебінен құралады және банкінің өтемпаздығы үшін жұмсалады. Жарғылық капиталдың ең аз мөлшерін уәкілетті орган айқындайды.

    Уставный капитал формируется за счет собственных средств участников и служит для ликвидности банка. Минимальный размер уставного капитала определяется уполномоченным органом.

    Банкінің сақтық қоры пайдадан аударылатын қаражат есебінен құралады және банкінің негізгі қызметі кезінде шеккен залалды жабу үшін қызмет етеді. Қордың ең аз шамасы жарғылық капитал шамасының 15%-ын құрайды.

    Резервный фонд банка формируется за счет отчислений от прибыли и служит для покрытия убытков, возникающих при основной деятельности банка. Минимальная величина фонда составляет 15% от величины уставного капитала.

    Арнаулы қорлар:

    Специальные фонды формируются для:

    - экономикалық ынталандыру;

    - экономического стимулирования;

    - негізгі қорлардың тозуы;

    - износа основных фондов;

    - өндірістік мақсат үшін құралады.

    - производственного назначения.

    Міндетті сақтық қорлар несие бойынша және бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан болатын ықтимал шығасыны жабу үшін құралады.

    Обязательные резервы формируются для покрытия возможных потерь по ссудам и от операций с ценными бумагами.

    Сақтандыру сақтық қорлары бағалы қағаздарға салынған салымдардың ықтимал құнсыздануы мен берілген несие бойынша шығасыны қамтамасыз ету үшін құрылады.

    Страховые резервы создаются под возможное обесценение вложений в ценные бумаги и потери по выданным кредитам.

    Бөлінбейтін пайданы пайданың бюджетке төленетін төлемдерден, сақтық капиталға, арнаулы қорларға аударымдардан, дивиденд төлегеннен кейін қалған бөлігі құрайды.

    Часть прибыли, остающаяся после платежей в бюджет, отчислений в резервный капитал, специальные фонды и выплаты дивидендов формируют нераспределенную прибыль.

    Тартылынды қаражат мынадай банк операциялары арқылы құралады:

    Привлеченные средства формируются посредством следующих банковских операций:

    - басқа заңды тұлғалардан алынған несие мен қарызды тарту;

    - привлечение кредитов и займов, полученных от других юридических лиц;

    - депозиттік операциялар.

    - депозитные операции.

    Депозиттік операциялар деп заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражатын банкілердің белгілі бір мерзімге не талап етілмелі салымға тарту жөніндегі операцияларын айтады.

    Депозитными называют операции банков по привлечению денежных средств юридических и физических лиц во вклады на определенный срок либо до востребования.

    Депозиттік операциялардың объектісі – депозиттер — депозиттік операциялардың субъектілері банкіге салатын және банк операцияларын жүзеге асырудың қолданыстағы тәртібіне орай банкіде белгілі бір уақытқа сақталатын ақшалай қаражат сомасы.

    Объектом депозитных операций являются депозиты — суммы денежных средств, которые субъекты депозитных операций вносят в банк и, которые на определенное время оседают на счетах в банке в силу действующего порядка осуществления банковских операций.

    Депозиттер үш топқа бөлінеді:

    Депозиты подразделяются на три группы:

    - мерзімдік депозиттер;

    - срочные депозиты;

    - талап етілмелі депозиттер;

    - депозиты до востребования;

    - халықтың аманаттық салымы.

    - сберегательные вклады населения.

    Мерзімдік депозиттер мерзіміне қарай жіктеледі:

    Срочные депозиты классифицируются в зависимости от их срока:

    - 3 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком до 3 месяцев;

    - 3 айдан 6 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 3 до 6 месяцев;

    - 6 айдан 9 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 6 до 9 месяцев;

    - 9 айдан 12 айға дейінгі мерзімдегі депозиттер;

    - депозиты со сроком от 9 до 12 месяцев;

    - 12 айдан жоғары мерзімдегі депозиттер.

    - депозиты со сроком свыше 12 месяцев.

    Олар шоттарда сақталатын қаражаттың сипаты мен тиесілілігіне қарай жіктеледі. Олар мыналар болуы мүмкін:

    Они классифицируются в зависимости от характера и принадлежности средств, хранящихся на счетах. Это могут быть:

    - түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің есеп айырысу, ағымдағы, бюджеттік шоттарындағы қаражат;

    - средства на расчетных, текущих, бюджетных счетах предприятий, организаций и учреждений разных форм собственности;

    - түрлі (нысаналы экономикалық мақсаттар бойынша) қорларды сақтау жөніндегі арнаулы шоттардағы қаражат;

    - средства на специальных счетах по хранению различных (по целевому экономическому назначению) фондов;

    - кәсіпорындардың күрделі салымдарға арналған меншікті қаражаты;

    - собственные средства предприятий, предназначенные для капитальных вложений;

    - кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу шоттарындағы қаражат;

    - средства предприятий и организаций в расчетных счетах;

    - басқа банкілермен есеп айырысу жөніндегі корреспонденттік шоттардағы қаражат;

    - средства на корреспондентских счетах по расчетам с другими банками;

    - жергілікті бюджеттердің қаражаты, т.б.

    - средства местных бюджетов и др.

    Банкілер аманат салымдар-дың сақталу ерекшеліктеріне қарай олардың мынадай түрлерін пайдаланады:

    Банками, в зависимости от особенностей их хранения, используются следующие виды сберегательных вкладов:

    - мерзімдік;

    - срочные;

    - қосымша жарналы мерзімдік;

    - срочные с дополнительными взносами;

    - ұтыстық;

    - выигрышные;

    - ақшалай-заттай ұтыстық;

    - денежно-вещевые выигрышные;

    - жастарға арналған сыйлықақылы;

    - молодежно-премиальные;

    - шартты;

    - условные;

    - ұсынушыға арналған;

    - на предъявителя;

    - ағымдағы шоттар;

    - текущие счета;

    - талап етілмелі;

    - до востребования;

    - аманаттық сертификаттар;

    - сберегательные сертификаты;

    - пластикалық карточкалар.

    - пластиковые карточки.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Коммерциялық банкінің пассив операциялары

  • 7 кассалық операциялар

    Кассалық операциялар дегеніміз банкінің қолма-қол ақшаны инкассолаумен, сақтаумен және берумен байланысты қызметі.

    Под кассовыми операциями понимается деятельность банка, связанная с инкассацией, хранением и выдачей наличных денег.

    Коммерциялық банкілер кассалық операцияларды жүргізу кезінде қандай заңнамалық актілерді басшылыққа алады?

    Какими законодательными актами руководствуются коммерческие банки при проведении кассовых операций?

    Бұл салада банкілер “Қазақстан Республикасындағы банкілер және банк қызметі туралы” ҚР Заңын, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен Кассалық операцияларды жүргізу тәртібін басшылыққа алады.

    В этой сфере банки руководствуются Законом РК “О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан”, а также Порядком ведения кассовых операций, утвержденным Уполномоченным органом.

    Уәкілетті орган бекіткен ережелер бойынша кәсіпорындар кассада банк кәсіпорындардың басшыларымен келісе отырып белгілейтін лимит шегінде қолма-қол ақша ұстай алатындай болып көзделген. Белгіленген лимиттен тыс нақты ақшаны кәсіпорын өзіне қызмет көрсететін банкімен келісілген тәртіппен және мерзімде банкіге өткізуге міндетті. Кәсіпорын кассасындағы нақты ақша қалдығының лимиті кәсіпорын қызметінің ерекшеліктерін және ақша түсімін инкассолауды басшылыққа ала отырып белгіленеді.

    По утвержденным уполномоченным органом правилам, предусмотрено, что предприятия могут иметь в кассе наличные деньги в пределах лимита, устанавливаемого банком, по согласованию с руководителями предприятий. Денежную наличность сверх установленного лимита предприятие обязано сдавать в банк в порядке и в сроки, согласованные с обслуживающим его банком. Лимит остатка наличных денег в кассе предприятия устанавливается исходя из особенностей деятельности предприятия и инкассации выручки.

    Қолма-қол ақша:

    Наличные деньги могут сдаваться:

    - банкілердің күндізгі және кешкі кассаларына;

    - в дневные и вечерние кассы банков;

    - инкассаторларға;

    - инкассаторам;

    - кейіннен банкіге өткізу үшін кәсіпорындардағы банкілерге арналған бірлескен кассаларға;

    - в объединенные кассы на предприятиях для последующей сдачи в банк;

    - жасалған шарттар негізінде банкілердің шоттарына аудару үшін байланыс кәсіпорындарына өткізіледі.

    - предприятиям связи для перечисления на счета банков на основе заключенных договоров.

    Банкілердегі қолма-қол ақша сақтық қорлары мен айналым кассасына бөлінеді.

    Денежная наличность в банках распределяется в резервные фонды и оборотную кассу.

    Олардың айырмашылығы мынада: сақтық қорларының ақшасы әлі айналысқа жіберілмеген немесе айналыстан алынған деп саналады, сондықтан қолданыстағы ережелерге сәйкес оны тек уәкілетті органның рұқсатымен пайдалануға болады. Айналым кассасындағы ақша айналыстағы ақша болып есептеледі, сондықтан оны беру қосымша рұқсатты қажет етпейді.

    Их различия заключаются в том, что деньги резервных фондов считаются еще не выпущенными в обращение или изъятыми из обращения, поэтому, в соответствии с действующими правилами использовать их можно только с разрешения уполномоченного органа. Деньги, находящиеся в оборотной кассе, считаются деньгами в обращении, и их выдача не требует дополнительных разрешений.

    Қолма-қол ақша мына шарттар сақталғанда:

    Наличные деньги выдаются при соблюдении следующих условий:

    - егер қаражатқа қажеттілік белгіленген ережелерге сәйкес қолма-қол ақшамен қанағаттандырылуға тиіс болса (еңбекақы төлеу үшін, ауыл шаруашылығы өнімін сатып алу үшін ақша беру, іссапар және шаруашылық шығындары), есеп айырысу шотында нақты қаражат болған жағдайда;

    - при наличии средств на расчетном счете, если потребность в средствах в соответствии с установленными правилами должна удовлетворяться наличными деньгами (выдача денег на оплату труда, на закупку сельскохозяйственной продукции, командировочные и хозяйственные расходы);

    - қаражатты төлеу мерзімі басталғанда беріледі.

    - при наступлении сроков выплаты средств.

    Кассалық операциялар бөлімі ақша қабылдау және беру үшін құрылады, онда кіріс, шығыс, кіріс-шығыс, кешкі кассалар, ақша майдалайтын кассалар, ақшалай түсімді қайта есептейтін кассалар болуы мүмкін.

    Отдел кассовых операций создается для приема и выдачи денег, в котором могут быть приходные, расходные, приходно-расходные, вечерние кассы, кассы для размена денег, кассы для пересчета денежной выручки.

    Банк қолма-қол ақшаны клиенттердің және инкассаторлардың өздері келгенде қабылдайды.

    Банк принимает наличные деньги при личной явке клиентов и инкассаторов.

    Айналым кассасы банкіге түскен барлық қолма-қол ақшаны кіріске алумен және есеп айырысу операцияларын орындаумен айналысады. Айналым кассасынан кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге қолма-қол ақша да беріледі.

    Оборотная касса занимается оприходованием всех поступающих в банк наличных денег и выполнением расходных операций. Из оборотной кассы происходит и выдача наличных денег предприятиям, организациям, учреждениям.

    Банкінің кіріс кассалары қолма-қол ақшаны қандай құжаттардың негізінде қабылдайды?

    На основании каких документов приходные кассы банка принимают наличные деньги?

    Кіріс кассалары ақшаны хабарландыру бойынша қолма-қол ақшамен төленетін жарнапұлға қабылдайды, бұл хабарландыру клиент толтыратын үш нышаннан тұрады, олар: хабарландыру, түбіршек, ордер. Хабарландыруда ақшаның кімнен қабылданатыны, оның қай шотқа есептелетіні көрсетіледі, сома цифрмен және жазбаша жазылады, жарнапұлдың мақсаты көрсетіледі.

    Приходные кассы принимают деньги по объявлению на взнос наличными деньгами, которые состоят из трех элементов, заполняемых клиентом, – объявления, квитанции, ордера. В объявлении указывают от кого принимаются деньги, на какой счет они зачисляются, сумму цифрами и прописью, назначение взноса.

    Есеп айырысу шотынан қаражат алу кезінде (жалақыға, жәрдемақыға, іссапар шығынына, шаруашылық мұқтаждарға) банкіге ақша чектері ұсынылады.

    При снятии средств с расчетного счета (на заработную плату, пособия, командировочные расходы, хозяйственные нужды) в банк предоставляются денежные чеки.

    Чекті толтырумен бір мезгілде оның деректемелері кәсіпорында чек кітапшасында қалатын және растау құжаты болып табылатын түбіршекке көшіріледі. Чектер толық толтырылған (сомасы көрсетіліп, қол қойылып, мөр басылып расталған) соң қаражатты алуға уәкілетті адамдарға беріледі.

    Одновременно с заполнением чека его реквизиты переносятся на корешок, остающийся у предприятия в чековой книжке и являющийся оправдательным документом. Чеки после их полного заполнения (указания суммы, заверения подписями и печатями) выдаются лицам, уполномоченным на получение средств.

    Кассалық операциялардың жүзеге асырылуында қазіргі заманғы қандай үрдістер қадағаланады?

    Какие современные тенденции прослеживаются в осуществлении кассовых операций?

    Кассалық қызмет көрсетуді жақсарту және жеделдету үшін банк тәжірибесінде электронды банк қызметтерін көрсетудің пластикалық карталар мен банкоматтар пайдаланылатын қазіргі заманғы жүйелері енгізілуде.

    Для улучшения и ускорения кассового обслуживания в банковскую практику внедряются современные системы электронных банковских услуг с использованием пластиковых карт и банкоматов.

    * * *
    кассовые операции (қолма-қол ақшаны қабылдау, сақтау, беру түріндегі материалдық-техникалық рәсімдердің жиынтығы, кәсіпорындар, банкілер жеке және заңи тұлғалармен қолма-қол ақшалай қаражат алыс-берісін жүзеге асыруы)

    Казахско-русский экономический словарь > кассалық операциялар

  • 8 Кредиттің мәні мен атқарымы

    Кредит – банкінің қарызгерге қайтарылатын етіп мерзімге және белгілі бір ақыға ақша беруі. Кредиттің мәні мынада:

    Кредит – это предоставление банком денег заемщику на срок с возвратом и за определенную плату. Сущность кредита проявляется в:

    - бір тұлғаның уақытша бос ақшалай қаражатын шоғырландыру;

    - аккумуляции временно свободных денежных средств одного лица;

    - уақытша бос ақшаны ақыға басқа тұлғаға уақытша пайдалануға беру;

    - передаче временно свободных денег за плату во временное пользование другому лицу;

    - қолда бар ақшаны ақша айналысында қолда жоқ ақшамен ауыстыру.

    - замещение наличных денег безналичными деньгами в денежном обращении.

    Кредит – қаржының бір бөлігі және қаржы орындайтын атқарымдарды атқарады, олар:

    Кредит – это часть финансов, который выполняет те же функции, что и финансы:

    - ақша қорларын және қолма-қол ақшалай қаражатты қалыптастыру;

    - формирование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - ақша қорлары мен қолма-қол ақшалай қаражатты пайдалану;

    - использование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - бақылау атқарымы.

    - контрольная функция.

    Кредит, несие және қарыз арасында қандай айырмашылық бар?

    Какая существует разница между кредитом, ссудой и займом?

    Кредитте банк немесе несие ұйымы қарыз беруші болады.

    При кредите заимодавцем выступает банк или кредитная организация.

    Тек ақша ғана қарыз заты болыр табылады. Кредиттің несиеден немесе қарыздан айырмашылығы осында.

    Предметом займа являются только деньги. Этим кредит отличается от ссуды или займа.

    Несие – затты бір тараптан (несие берушіден) екінші тарапқа (несие алушыға) уақытша тегін пайдалануға беруі, екінші тарап осы затты шартта уағдаласылған күйде қайтаруға міндеттенеді.

    Ссуда – это передача вещи одной стороной (ссудодателем) в безвозмездное временное пользование другой стороне (ссудополучателю), которая обязуется вернуть ту вещь в состоянии, обусловленном договором.

    Қарыз – бір тараптың (қарыз берушінің) екінші тараптың (қарыз алушының) меншігіне ақша немесе басқа бір затты қарызгердің қарыз берушіге сол заттың сомасын (қарыз сомасын) немесе өзі алған нақ сол тектегі және сападағы басқа заттың тең мөлшерін қайтаруға міндеттеп беруі.

    Заем – передача одной стороной (займодателем) в собственность другой стороне (заемщику) денег или другой вещи с обязательством заемщика возвратить займодателю ту же сумму вещи (сумму займа) или равное количество других полученных им вещей того же рода и качества.

    Кредит несиегердің ақшалай капиталының қозғалысқа түсу нысаны болып табылады. Ол несиегердің капиталын (меншікті немесе депозиттік салым нысанында тартылған) қарызгердің қарыз капиталына айналуын қамтамасыз етеді. Кредит бойынша қатынас – несиегер мен қарызгердің арасындағы қаржы қатынасы, бұл қатынас кредиттің шамасын еселей түсу мақсатындағы капиталдың ауыспалы айналымымен байланысты.

    Кредит представляет собой форму движения денежного капитала кредитора. Он обеспечивает превращение капитала кредитора (собственного или привлеченного в форме депозитных вкладов) в заемный капитал заемщика. Отношения по кредиту — это финансовые отношения между кредитором и заемщиком, связанные с кругооборотом капитала в целях приращения его величины.

    Кредиттің ең кең тараған жіктелімі:

    Наиболее распространенная классификация кредитов:

    - нысандары бойынша (коммерциялық, банкілік, тұтынушылық, мемлекеттік, ипотекалық, халықаралық несиелер);

    - по формам (коммерческие, банковские, потребительские, государственные, ипотечные, международные кредиты);

    - мерзімі бойынша (қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді);

    - по срокам (краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные);

    - қамтамасыз етілу түрлері бойынша (қамтамасыз етілген, қамтамасыз етілмеген).

    - по видам обеспечения (обеспеченный, необеспеченный).

    Какие отличительные свойства кредита относятся к его квалификационным признакам?

    Өзіндік белгілер несиенің нақты тобының айрықша қасиеті, оның басты ерекшелігі болып табылады. Өзіндік белгілерге мыналарды жатқызуға болады:

    Квалификационные признаки представляют собой отличительные свойства данной группы кредитов, ее главную особенность. К квалификационным признакам можно отнести:

    - несиенің таралу аясы;

    - сферу распространения кредита;

    - несиенің берілу мақсаты;

    - цель предоставления кредита;

    - несиенің қамтамасыз етілуі.

    - обеспечение кредита.

    Таралу аясына қарай несие халықаралық және ішкі несиелерге бөлінеді. Халықаралық несиені шетелдік банкілер, несие ұйымдары, шет мемлекеттердің қорлары, үкіметтері береді. Ішкі несиені отандық банкілер береді.

    По сфере распространения кредиты делятся на международные и внутренние. Международный кредит предоставляется зарубежными банками, кредитными организациями, фондами, правительствами иностранных государств. Внутренний кредит отечественными банками.

    Мақсатты белгілері бойынша несиенің мынадай түрлері бар:

    По целевому признаку кредиты бывают:

    - қаржылай несие – банкінің қарызгерге несие шарты талабымен тікелей ақша беруі;

    - финансовый кредит – это прямая выдача денег банком заемщику на условиях кредитного договора;

    - коммерциялық несие – өнімді жеткізушінің (сатушының) сатып алушыға жөнелтілген тауар үшін төлемнің мерзімін ұзарту немесе оны бөліп-бөліп төлеу нысанында беру;

    - коммерческий кредит – это предоставление поставщиком (продавцом) продукции покупателю в форме отсрочки или рассрочки платежа за отправленный товар;

    - тауарлай несие – бір тараптың екінші тарапқа зат беруі;

    - товарный кредит – это предоставление одной стороной другой стороне вещи;

    - инвестициялық салық несиесі – салық төлеудің өзгертілуі, мұнда шаруашылық жүргізуші субъектіге өзінің салық бойынша төлемдерін белгілі бір мерзім аралығында және белгілі бір шекте азайтуға мүмкіндік беріледі, несие сомасы мен есептелген пайыздар кейіннен кезең-кезеңмен төленеді;

    - инвестиционный налоговый кредит – это изменение уплаты налога, при котором хозяйствующему субъекту предоставляются возможность в течение определенного срока и в определенных пределах уменьшить свои платежи по налогу с последующей поэтапной уплатой сумм кредита и начисленных процентов;

    - салық несиесі – салықтарды төлеу бойынша мерзімін ұзарту немесе бөліп-бөліп төлеу;

    - налоговый кредит – это отсрочка или рассрочка по уплате налогов.

    - бланкілік, яғни қамтамасыз етілмейтін несие;

    - бланковые, т.е. без обеспечения;

    - қамтамасыз етілген, яғни қамсыздандырылған несие болып келеді.

    - обеспеченные, т.е. имеющие обеспечение.

    Делдалдық заңды тұлғалардың ақша қорлары мен жеке тұлғалардың ақшалай табысының ауыспалы айналымы барысында уақытша босаған ақшалай қаражатты қайта бөлу жолымен жүзеге асырылады.

    Посредничество осуществляется путем перераспределения денежных средств, временно высвобождающихся в процессе кругооборота денежных фондов юридических лиц и денежных доходов физических лиц.

    Ресурстарды қайта бөлудің басты өлшемі — қарызгердің осы ресурстарды пайдаланудан табыс алуы. Ресурстар деңгейлес шаруашылық байланыстар бойынша — несиегерден қарызгерге қайта бөлінеді.

    Главным критерием перераспределения ресурсов выступает прибыльность использования этих ресурсов заемщиком. Ресурсы перераспределяются по горизонтали хозяйственных связей — от кредитора к заемщику.

    Берілген және алынған қарыз қаражатының ақысы қандай факторлардың ықпалымен қалыптасады?

    Под влиянием каких факторов формируется плата отданных и полученных заемных средств?

    Берілген және алынған қаражат үшін төленетін ақы қарыз қаражатының сұранымы мен ұсынымының әсерімен қалыптасады.

    Плата за отданные и полученные средства формируется под влиянием спроса и предложения заемных средств.

    Казахско-русский экономический словарь > Кредиттің мәні мен атқарымы

  • 9 Кассалық операциялар

    Кассалық операциялар дегеніміз банкінің қолма-қол ақшаны инкассолаумен, сақтаумен және берумен байланысты қызметі.

    Под кассовыми операциями понимается деятельность банка, связанная с инкассацией, хранением и выдачей наличных денег.

    Коммерциялық банкілер кассалық операцияларды жүргізу кезінде қандай заңнамалық актілерді басшылыққа алады?

    Какими законодательными актами руководствуются коммерческие банки при проведении кассовых операций?

    Бұл салада банкілер “Қазақстан Республикасындағы банкілер және банк қызметі туралы” ҚР Заңын, сондай-ақ уәкілетті орган бекіткен Кассалық операцияларды жүргізу тәртібін басшылыққа алады.

    В этой сфере банки руководствуются Законом РК “О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан”, а также Порядком ведения кассовых операций, утвержденным Уполномоченным органом.

    Уәкілетті орган бекіткен ережелер бойынша кәсіпорындар кассада банк кәсіпорындардың басшыларымен келісе отырып белгілейтін лимит шегінде қолма-қол ақша ұстай алатындай болып көзделген. Белгіленген лимиттен тыс нақты ақшаны кәсіпорын өзіне қызмет көрсететін банкімен келісілген тәртіппен және мерзімде банкіге өткізуге міндетті. Кәсіпорын кассасындағы нақты ақша қалдығының лимиті кәсіпорын қызметінің ерекшеліктерін және ақша түсімін инкассолауды басшылыққа ала отырып белгіленеді.

    По утвержденным уполномоченным органом правилам, предусмотрено, что предприятия могут иметь в кассе наличные деньги в пределах лимита, устанавливаемого банком, по согласованию с руководителями предприятий. Денежную наличность сверх установленного лимита предприятие обязано сдавать в банк в порядке и в сроки, согласованные с обслуживающим его банком. Лимит остатка наличных денег в кассе предприятия устанавливается исходя из особенностей деятельности предприятия и инкассации выручки.

    Қолма-қол ақша:

    Наличные деньги могут сдаваться:

    - банкілердің күндізгі және кешкі кассаларына;

    - в дневные и вечерние кассы банков;

    - инкассаторларға;

    - инкассаторам;

    - кейіннен банкіге өткізу үшін кәсіпорындардағы банкілерге арналған бірлескен кассаларға;

    - в объединенные кассы на предприятиях для последующей сдачи в банк;

    - жасалған шарттар негізінде банкілердің шоттарына аудару үшін байланыс кәсіпорындарына өткізіледі.

    - предприятиям связи для перечисления на счета банков на основе заключенных договоров.

    Банкілердегі қолма-қол ақша сақтық қорлары мен айналым кассасына бөлінеді.

    Денежная наличность в банках распределяется в резервные фонды и оборотную кассу.

    Олардың айырмашылығы мынада: сақтық қорларының ақшасы әлі айналысқа жіберілмеген немесе айналыстан алынған деп саналады, сондықтан қолданыстағы ережелерге сәйкес оны тек уәкілетті органның рұқсатымен пайдалануға болады. Айналым кассасындағы ақша айналыстағы ақша болып есептеледі, сондықтан оны беру қосымша рұқсатты қажет етпейді.

    Их различия заключаются в том, что деньги резервных фондов считаются еще не выпущенными в обращение или изъятыми из обращения, поэтому, в соответствии с действующими правилами использовать их можно только с разрешения уполномоченного органа. Деньги, находящиеся в оборотной кассе, считаются деньгами в обращении, и их выдача не требует дополнительных разрешений.

    Қолма-қол ақша мына шарттар сақталғанда:

    Наличные деньги выдаются при соблюдении следующих условий:

    - егер қаражатқа қажеттілік белгіленген ережелерге сәйкес қолма-қол ақшамен қанағаттандырылуға тиіс болса (еңбекақы төлеу үшін, ауыл шаруашылығы өнімін сатып алу үшін ақша беру, іссапар және шаруашылық шығындары), есеп айырысу шотында нақты қаражат болған жағдайда;

    - при наличии средств на расчетном счете, если потребность в средствах в соответствии с установленными правилами должна удовлетворяться наличными деньгами (выдача денег на оплату труда, на закупку сельскохозяйственной продукции, командировочные и хозяйственные расходы);

    - қаражатты төлеу мерзімі басталғанда беріледі.

    - при наступлении сроков выплаты средств.

    Кассалық операциялар бөлімі ақша қабылдау және беру үшін құрылады, онда кіріс, шығыс, кіріс-шығыс, кешкі кассалар, ақша майдалайтын кассалар, ақшалай түсімді қайта есептейтін кассалар болуы мүмкін.

    Отдел кассовых операций создается для приема и выдачи денег, в котором могут быть приходные, расходные, приходно-расходные, вечерние кассы, кассы для размена денег, кассы для пересчета денежной выручки.

    Банк қолма-қол ақшаны клиенттердің және инкассаторлардың өздері келгенде қабылдайды.

    Банк принимает наличные деньги при личной явке клиентов и инкассаторов.

    Айналым кассасы банкіге түскен барлық қолма-қол ақшаны кіріске алумен және есеп айырысу операцияларын орындаумен айналысады. Айналым кассасынан кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге қолма-қол ақша да беріледі.

    Оборотная касса занимается оприходованием всех поступающих в банк наличных денег и выполнением расходных операций. Из оборотной кассы происходит и выдача наличных денег предприятиям, организациям, учреждениям.

    Банкінің кіріс кассалары қолма-қол ақшаны қандай құжаттардың негізінде қабылдайды?

    На основании каких документов приходные кассы банка принимают наличные деньги?

    Кіріс кассалары ақшаны хабарландыру бойынша қолма-қол ақшамен төленетін жарнапұлға қабылдайды, бұл хабарландыру клиент толтыратын үш нышаннан тұрады, олар: хабарландыру, түбіршек, ордер. Хабарландыруда ақшаның кімнен қабылданатыны, оның қай шотқа есептелетіні көрсетіледі, сома цифрмен және жазбаша жазылады, жарнапұлдың мақсаты көрсетіледі.

    Приходные кассы принимают деньги по объявлению на взнос наличными деньгами, которые состоят из трех элементов, заполняемых клиентом, – объявления, квитанции, ордера. В объявлении указывают от кого принимаются деньги, на какой счет они зачисляются, сумму цифрами и прописью, назначение взноса.

    Есеп айырысу шотынан қаражат алу кезінде (жалақыға, жәрдемақыға, іссапар шығынына, шаруашылық мұқтаждарға) банкіге ақша чектері ұсынылады.

    При снятии средств с расчетного счета (на заработную плату, пособия, командировочные расходы, хозяйственные нужды) в банк предоставляются денежные чеки.

    Чекті толтырумен бір мезгілде оның деректемелері кәсіпорында чек кітапшасында қалатын және растау құжаты болып табылатын түбіршекке көшіріледі. Чектер толық толтырылған (сомасы көрсетіліп, қол қойылып, мөр басылып расталған) соң қаражатты алуға уәкілетті адамдарға беріледі.

    Одновременно с заполнением чека его реквизиты переносятся на корешок, остающийся у предприятия в чековой книжке и являющийся оправдательным документом. Чеки после их полного заполнения (указания суммы, заверения подписями и печатями) выдаются лицам, уполномоченным на получение средств.

    Кассалық операциялардың жүзеге асырылуында қазіргі заманғы қандай үрдістер қадағаланады?

    Какие современные тенденции прослеживаются в осуществлении кассовых операций?

    Кассалық қызмет көрсетуді жақсарту және жеделдету үшін банк тәжірибесінде электронды банк қызметтерін көрсетудің пластикалық карталар мен банкоматтар пайдаланылатын қазіргі заманғы жүйелері енгізілуде.

    Для улучшения и ускорения кассового обслуживания в банковскую практику внедряются современные системы электронных банковских услуг с использованием пластиковых карт и банкоматов.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Кассалық операциялар

  • 10 Кредиттің мәні мен атқарымы

    Кредит – банкінің қарызгерге қайтарылатын етіп мерзімге және белгілі бір ақыға ақша беруі. Кредиттің мәні мынада:

    Кредит – это предоставление банком денег заемщику на срок с возвратом и за определенную плату. Сущность кредита проявляется в:

    - бір тұлғаның уақытша бос ақшалай қаражатын шоғырландыру;

    - аккумуляции временно свободных денежных средств одного лица;

    - уақытша бос ақшаны ақыға басқа тұлғаға уақытша пайдалануға беру;

    - передаче временно свободных денег за плату во временное пользование другому лицу;

    - қолда бар ақшаны ақша айналысында қолда жоқ ақшамен ауыстыру.

    - замещение наличных денег безналичными деньгами в денежном обращении.

    Кредит – қаржының бір бөлігі және қаржы орындайтын атқарымдарды атқарады, олар:

    Кредит – это часть финансов, который выполняет те же функции, что и финансы:

    - ақша қорларын және қолма-қол ақшалай қаражатты қалыптастыру;

    - формирование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - ақша қорлары мен қолма-қол ақшалай қаражатты пайдалану;

    - использование денежных фондов и наличных денежных средств;

    - бақылау атқарымы.

    - контрольная функция.

    Кредит, несие және қарыз арасында қандай айырмашылық бар?

    Какая существует разница между кредитом, ссудой и займом?

    Кредитте банк немесе несие ұйымы қарыз беруші болады.

    При кредите заимодавцем выступает банк или кредитная организация.

    Тек ақша ғана қарыз заты болыр табылады. Кредиттің несиеден немесе қарыздан айырмашылығы осында.

    Предметом займа являются только деньги. Этим кредит отличается от ссуды или займа.

    Несие – затты бір тараптан (несие берушіден) екінші тарапқа (несие алушыға) уақытша тегін пайдалануға беруі, екінші тарап осы затты шартта уағдаласылған күйде қайтаруға міндеттенеді.

    Ссуда – это передача вещи одной стороной (ссудодателем) в безвозмездное временное пользование другой стороне (ссудополучателю), которая обязуется вернуть ту вещь в состоянии, обусловленном договором.

    Қарыз – бір тараптың (қарыз берушінің) екінші тараптың (қарыз алушының) меншігіне ақша немесе басқа бір затты қарызгердің қарыз берушіге сол заттың сомасын (қарыз сомасын) немесе өзі алған нақ сол тектегі және сападағы басқа заттың тең мөлшерін қайтаруға міндеттеп беруі.

    Заем – передача одной стороной (займодателем) в собственность другой стороне (заемщику) денег или другой вещи с обязательством заемщика возвратить займодателю ту же сумму вещи (сумму займа) или равное количество других полученных им вещей того же рода и качества.

    Кредит несиегердің ақшалай капиталының қозғалысқа түсу нысаны болып табылады. Ол несиегердің капиталын (меншікті немесе депозиттік салым нысанында тартылған) қарызгердің қарыз капиталына айналуын қамтамасыз етеді. Кредит бойынша қатынас – несиегер мен қарызгердің арасындағы қаржы қатынасы, бұл қатынас кредиттің шамасын еселей түсу мақсатындағы капиталдың ауыспалы айналымымен байланысты.

    Кредит представляет собой форму движения денежного капитала кредитора. Он обеспечивает превращение капитала кредитора (собственного или привлеченного в форме депозитных вкладов) в заемный капитал заемщика. Отношения по кредиту — это финансовые отношения между кредитором и заемщиком, связанные с кругооборотом капитала в целях приращения его величины.

    Кредиттің ең кең тараған жіктелімі:

    Наиболее распространенная классификация кредитов:

    - нысандары бойынша (коммерциялық, банкілік, тұтынушылық, мемлекеттік, ипотекалық, халықаралық несиелер);

    - по формам (коммерческие, банковские, потребительские, государственные, ипотечные, международные кредиты);

    - мерзімі бойынша (қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді);

    - по срокам (краткосрочные, среднесрочные, долгосрочные);

    - қамтамасыз етілу түрлері бойынша (қамтамасыз етілген, қамтамасыз етілмеген).

    - по видам обеспечения (обеспеченный, необеспеченный).

    Какие отличительные свойства кредита относятся к его квалификационным признакам?

    Өзіндік белгілер несиенің нақты тобының айрықша қасиеті, оның басты ерекшелігі болып табылады. Өзіндік белгілерге мыналарды жатқызуға болады:

    Квалификационные признаки представляют собой отличительные свойства данной группы кредитов, ее главную особенность. К квалификационным признакам можно отнести:

    - несиенің таралу аясы;

    - сферу распространения кредита;

    - несиенің берілу мақсаты;

    - цель предоставления кредита;

    - несиенің қамтамасыз етілуі.

    - обеспечение кредита.

    Таралу аясына қарай несие халықаралық және ішкі несиелерге бөлінеді. Халықаралық несиені шетелдік банкілер, несие ұйымдары, шет мемлекеттердің қорлары, үкіметтері береді. Ішкі несиені отандық банкілер береді.

    По сфере распространения кредиты делятся на международные и внутренние. Международный кредит предоставляется зарубежными банками, кредитными организациями, фондами, правительствами иностранных государств. Внутренний кредит отечественными банками.

    Мақсатты белгілері бойынша несиенің мынадай түрлері бар:

    По целевому признаку кредиты бывают:

    - қаржылай несие – банкінің қарызгерге несие шарты талабымен тікелей ақша беруі;

    - финансовый кредит – это прямая выдача денег банком заемщику на условиях кредитного договора;

    - коммерциялық несие – өнімді жеткізушінің (сатушының) сатып алушыға жөнелтілген тауар үшін төлемнің мерзімін ұзарту немесе оны бөліп-бөліп төлеу нысанында беру;

    - коммерческий кредит – это предоставление поставщиком (продавцом) продукции покупателю в форме отсрочки или рассрочки платежа за отправленный товар;

    - тауарлай несие – бір тараптың екінші тарапқа зат беруі;

    - товарный кредит – это предоставление одной стороной другой стороне вещи;

    - инвестициялық салық несиесі – салық төлеудің өзгертілуі, мұнда шаруашылық жүргізуші субъектіге өзінің салық бойынша төлемдерін белгілі бір мерзім аралығында және белгілі бір шекте азайтуға мүмкіндік беріледі, несие сомасы мен есептелген пайыздар кейіннен кезең-кезеңмен төленеді;

    - инвестиционный налоговый кредит – это изменение уплаты налога, при котором хозяйствующему субъекту предоставляются возможность в течение определенного срока и в определенных пределах уменьшить свои платежи по налогу с последующей поэтапной уплатой сумм кредита и начисленных процентов;

    - салық несиесі – салықтарды төлеу бойынша мерзімін ұзарту немесе бөліп-бөліп төлеу;

    - налоговый кредит – это отсрочка или рассрочка по уплате налогов.

    - бланкілік, яғни қамтамасыз етілмейтін несие;

    - бланковые, т.е. без обеспечения;

    - қамтамасыз етілген, яғни қамсыздандырылған несие болып келеді.

    - обеспеченные, т.е. имеющие обеспечение.

    Делдалдық заңды тұлғалардың ақша қорлары мен жеке тұлғалардың ақшалай табысының ауыспалы айналымы барысында уақытша босаған ақшалай қаражатты қайта бөлу жолымен жүзеге асырылады.

    Посредничество осуществляется путем перераспределения денежных средств, временно высвобождающихся в процессе кругооборота денежных фондов юридических лиц и денежных доходов физических лиц.

    Ресурстарды қайта бөлудің басты өлшемі — қарызгердің осы ресурстарды пайдаланудан табыс алуы. Ресурстар деңгейлес шаруашылық байланыстар бойынша — несиегерден қарызгерге қайта бөлінеді.

    Главным критерием перераспределения ресурсов выступает прибыльность использования этих ресурсов заемщиком. Ресурсы перераспределяются по горизонтали хозяйственных связей — от кредитора к заемщику.

    Берілген және алынған қарыз қаражатының ақысы қандай факторлардың ықпалымен қалыптасады?

    Под влиянием каких факторов формируется плата отданных и полученных заемных средств?

    Берілген және алынған қаражат үшін төленетін ақы қарыз қаражатының сұранымы мен ұсынымының әсерімен қалыптасады.

    Плата за отданные и полученные средства формируется под влиянием спроса и предложения заемных средств.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Кредиттің мәні мен атқарымы

  • 11 несиелендіру қағидаты

    Банк несиелендірудің мынадай негізгі қағидатын басшылыққа алады:

    Банк руководствуется следующими основными принципами кредитования:

    - мерзімділік;

    - срочность;

    - қайтарымдылық;

    - возвратность;

    - ақылы.

    - платность.

    Мерзімділік қағидаты несиенің нақты айқындалған мерзімге берілуінен көрініс табады. Бұл мерзім несие шартында ескертіледі.

    Принцип срочности выражается в том, что кредит выдается на четко определенный срок. Этот срок оговаривается в кредитном договоре.

    Оның мәнісі мынада: несие шарты аяқталғаннан кейін қарыз ақша несиегерге толық сомада (негізгі қарыз) және пайызымен қайтарылуға тиіс.

    Он заключается в том, что по окончании срока кредитного договора заемные деньги должны быть возвращены кредитору в полной сумме (основной долг) и с процентами.

    Несие белгіленген мерзімде қайтарылмаған жағдайда банк қандай шаралар қолданады?

    Какие меры принимаются банком в случае невозврата кредита в установленный срок?

    Мұндай жағдайда қарызгерге өсімпұл (яғни айыппұл ықпалшаралары) есептеледі, оның мөлшері несие шартында белгіленеді. Қаржы несиесінің қайтарылу кепілдігі үшін осы қайтаруды қамтамасыз етудің түрлі тәсілдері пайдаланылады.

    В этом случае, заемщику начисляются пени (т.е. штрафные санкции), размер которых устанавливается в кредитном договоре. Для гарантии возврата финансового кредита используют разные способы обеспечения этого возврата.

    Банкілер несиені қамтамасыз етудің мынадай негізгі тәсілдерін пайдаланады:

    Банки используют следующие основные способы обеспечения кредита:

    - кепілгерлік;

    - поручительство;

    - кепілдік;

    - гарантия;

    - кепіл;

    - залог;

    - несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру.

    - страхование ответственности заемщика за непогашение кредита.

    Кепілгерлік – біржақты міндеттемелері бар шарт, ол арқылы кепілгер несиегердің алдында қажет болған жағдайда қарызгердің берешегін төлеуге міндеттенеді. Кепілгерлік шарты несие шартына толықтыру болып табылады және оны нотариус растайды. Оны қарыз алушы азамат болғанда қолданады. Кез келген шаруашылық жүргізуші субъект (банк, қауымдастық, кәсіпорын, т.б.) кепілгер бола алады.

    Поручительство – это договор с односторонними обязательствами, посредством которого поручитель берет обязательство перед кредитором оплатить при необходимости задолженность заемщика. Договор поручительства служит дополнением к кредитному договору и заверяется нотариусом. Он применяется, когда заемщиком является гражданин. Поручителем может выступать любой хозяйствующий субъект (банк, ассоциация, предприятие и т. п.).

    Кепілдік — кепілгердің кепілдік берілген сома үшін кепілдік жағдайы басталған кезде төлеуге міндеттенуі. Ол кепілдік хатымен ресімделеді және тек заңды тұлғалар арасында ғана қолданылады.

    Гарантия — это обязательство гаранта выплатить за гарантируемого определенную сумму при наступлении гарантийного случая. Она оформляется гарантийным письмом и применяется только между юридическими лицами.

    Кепіл операцияларының негізінде мынадай негізгі ережелер жатыр:

    В основе залоговых операции лежат следующие основные положения:

    - мүлікке кепілзаттық құқығы сол кепілзатпен бірге осы мүлікті кез келген жаңа сатып алушыға көшеді;

    - залоговое право на имущество переходит вместе с ним к любому новому приобретателю данного имущества;

    - борышқордың тек белгілі бір мүлкі ғана, яғни ҚР заңнамасына сәйкес мүліктен айыруға жататын мүлік қана кепілзат ұстаушы-несиегер талабының орындалуына кепілдік болып табылады;

    - гарантией выполнения требования кредитора-залогодержателя является только определенное имущество должника, т.е. только то имущество, которое в соответствии с законодательством РК может быть отчуждено;

    - несиегер (кепілзат ұстаушы) борышты қайтармаған жағдайда кепілге салынған мүлікті алуға, соның ішінде оны сату арқылы, яғни оны кепілзат берушіден айыру арқылы өндіріп алуға құқылы.

    - кредитор (залогодержатель) в случае невозврата заемщиком (залогодателем) долга имеет право обращать взыскание на заложенное имущество, в том числе путем его продажи, т.е. отчуждения его от залогодателя.

    Кепілдің екі нысаны бар:

    Существует две формы залога:

    - мүлік кепіл берушіде қалдырылатын кепіл;

    - залог с оставлением имущества у залогодателя;

    - кепілге салынған мүлік кепіл ұстаушыға берілетін кепіл (кепілсалым).

    - залог с передачей заложенного имущества залогодержателю (заклад).

    Несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру шарты қалай жасалады?

    Каким образом заключается договор страхования ответственности заемщика за непогашение кредита?

    Осы сақтандыру барысында банкіден несие алған қарызгер сақтандыру компаниясымен сақтандыру шартын жасасады? Ол несие шартына тіркеледі. Іс жүзінде үшжақты сақтандыру шарты қолданылады, ол сақтандыру компаниясы, банк және қарызгер арасында жасалады. Сақтандыру мерзімі несие берілген мерзімге сай келеді. Сақтандыру шарты, әдетте, қарызгер белгіленген мерзімде қайтармаған несие сомасының белгілі бір пайызын және ол бойынша пайызды банкіге сақтандырушы тарапынан өтелуін көздейді.

    В ходе данного страхования заемщик кредита в банке заключает со страховой компанией страховой договор. Он прилагается к кредитному договору. На практике применяется тройной договор страхования, который заключается между страховой компанией, банком и заемщиком. Срок страхования соответствует сроку, на который был выдан кредит. Договор страхования предусматривает, как правило, возмещение банку со стороны страховщика определенного процента суммы невозвращенного заемщиком кредита в установленный срок и процентов по нему.

    Банк несиенің қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалауда қандай өлшемдерді басшылыққа алады?

    Какими критериями руководствуется банк в оценке кредитоспособности заемщика?

    Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалау және несиені тек несиені өтеуге қабілетті және төлем төлеуге қабілетті қарызгерге ғана беру несиенің қайтарылуын қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады. Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігі оның бұрынырақ алған несиесі бойынша есептесу кезіндегі ұқыптылығымен, оның ағымдағы қаржы жағдайымен, өзгеру перспективаларымен, қажет болған жағдайда түрлі көздерден ақша қаражатын жұмылдыру қабілетімен сипатталады.

    Оценка кредитоспособности заемщика и предоставления кредита только кредитоспособному и платежеспособному заемщику является важным условием обеспечения возврата кредита. Кредитоспособность заемщика характеризуется его аккуратностью при расчетах по ранее полученным кредитам, его текущим финансовым состоянием и перспективами изменения, способностью при необходимости мобилизовать денежные средства из различных источников.

    Несие беру шарттарына талдау жасау қандай мәселелерді зерделеуді көздейді?

    Несилендіру шарттарын талдау мына мәселелерді зерделеуді көздейді:

    Анализ условий кредитования предполагает изучение следующих вопросов:

    - қарызгердің “салиқалылығы”, ол бұрынырақ алынған несиелер бойынша уақтылы есеп айырысуымен, берген есептерінің сапалылығымен, басшылықтың жауаптылығымен және біліктілігімен сипатталады;

    - “солидность“ заемщика, которая характеризуется своевременностью расчетов по ранее полученным кредитам, качественностью представленных отчетов, ответственностью и компетентностью руководства;

    - қарызгердің бәсекеге жарамды өнім өндіруге “қабілеттілігі”;

    - “способность” заемщика производить конкурентоспособную продукцию;

    - “кірісі”, мұнда банк кірісінің деңгейі несиелендіру кезіндегі тәуекел дәрежесімен байланыстырылуға тиіс;

    - “доходы”, при этом уровень доходов банка должен быть увязан со степенью риска при кредитовании;

    - несие ресурстарының пайдаланылу “мақсаты”;

    - “цель” использования кредитных ресурсов;

    - несие “сомасы”, бұл мәселе қарызгердің теңгерім өтемпаздығы шарасын жүргізуін, меншікті және қарыз қаражатының арақатынасын басшылыққа ала отырып зерделенеді;

    - “сумма” кредита, изучение этого вопроса производится исходя из проведения заемщиком мероприятия ликвидности баланса, соотношения между собственными и заемными средствами;

    - “өтеу”, бұл мәселе материалдық құндылықтардың, берілген кепілдіктердің өткізілуі және кепіл құқығын пайдалану есебінен несиенің қайтарылуына талдау жасау жолымен зерделенеді;

    - “погашение”, этот вопрос изучается путем анализа возвращенности кредита за счет реализации материальных ценностей, предоставленных гарантий и использования залогового права;

    - несиенің “қамтамасыз етілуі”, яғни банкінің берілген несиені қамтамасыз ету кепілі ретінде қарызгердің бағалы қағаздарымен қоса активтерін алу құқығын анықтау тұрғысынан жарғы мен ережені зерделеу.

    - “обеспечение” кредита, т.е. изучение устава и положения с точки зрения определения права банка брать в залог под выданную ссуду активы заемщика, включая ценные бумаги.

    Шаруашылық жүргізуші субъектінің өтемпаздығы оны өз берешегін тез өтеуге қабілеттілігімен, яғни шаруашылық жүргізуші субъект теңгерімінің өтемпаздығымен анықталады.

    Ликвидность хозяйствующего субъекта определятся его способностью быстро погашать свою задолженность, т.е. ликвидностью баланса хозяйствующего субъекта.

    Өтемпаздық берешек пен өтімді қаражат, яғни борышты өтеу үшін пайдалануға болатын қаражат (қолма-қол ақша, депозиттер, бағалы қағаздар, айналым қаражатының нышандары, т.б.) шамасының қатынасымен анықталады.

    Ликвидность определяется соотношением величины задолженности и ликвидных средств, т.е. средств, которые могут быть использованы для погашения долгов (наличные деньги, депозиты, ценные бумаги, реализуемые элементы оборотных средств и др.).

    Теңгерімнің өтемпаздығын талдаудың мәні өтімділік дәрежесіне қарай топтастырылған актив бойынша қаражатты өтелу мерзіміне қарай топтастырылған пассив бойынша міндеттемелермен салыстыруда.

    Анализ ликвидности баланса заключается в сравнении средств по активу, сгруппированных по степени их ликвидности, с обязательствами по пассиву, сгруппированными по срокам их погашения.

    * * *

    Казахско-русский экономический словарь > несиелендіру қағидаты

  • 12 Несиелендіру қағидаты

    Банк несиелендірудің мынадай негізгі қағидатын басшылыққа алады:

    Банк руководствуется следующими основными принципами кредитования:

    - мерзімділік;

    - срочность;

    - қайтарымдылық;

    - возвратность;

    - ақылы.

    - платность.

    Мерзімділік қағидаты несиенің нақты айқындалған мерзімге берілуінен көрініс табады. Бұл мерзім несие шартында ескертіледі.

    Принцип срочности выражается в том, что кредит выдается на четко определенный срок. Этот срок оговаривается в кредитном договоре.

    Оның мәнісі мынада: несие шарты аяқталғаннан кейін қарыз ақша несиегерге толық сомада (негізгі қарыз) және пайызымен қайтарылуға тиіс.

    Он заключается в том, что по окончании срока кредитного договора заемные деньги должны быть возвращены кредитору в полной сумме (основной долг) и с процентами.

    Несие белгіленген мерзімде қайтарылмаған жағдайда банк қандай шаралар қолданады?

    Какие меры принимаются банком в случае невозврата кредита в установленный срок?

    Мұндай жағдайда қарызгерге өсімпұл (яғни айыппұл ықпалшаралары) есептеледі, оның мөлшері несие шартында белгіленеді. Қаржы несиесінің қайтарылу кепілдігі үшін осы қайтаруды қамтамасыз етудің түрлі тәсілдері пайдаланылады.

    В этом случае, заемщику начисляются пени (т.е. штрафные санкции), размер которых устанавливается в кредитном договоре. Для гарантии возврата финансового кредита используют разные способы обеспечения этого возврата.

    Банкілер несиені қамтамасыз етудің мынадай негізгі тәсілдерін пайдаланады:

    Банки используют следующие основные способы обеспечения кредита:

    - кепілгерлік;

    - поручительство;

    - кепілдік;

    - гарантия;

    - кепіл;

    - залог;

    - несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру.

    - страхование ответственности заемщика за непогашение кредита.

    Кепілгерлік – біржақты міндеттемелері бар шарт, ол арқылы кепілгер несиегердің алдында қажет болған жағдайда қарызгердің берешегін төлеуге міндеттенеді. Кепілгерлік шарты несие шартына толықтыру болып табылады және оны нотариус растайды. Оны қарыз алушы азамат болғанда қолданады. Кез келген шаруашылық жүргізуші субъект (банк, қауымдастық, кәсіпорын, т.б.) кепілгер бола алады.

    Поручительство – это договор с односторонними обязательствами, посредством которого поручитель берет обязательство перед кредитором оплатить при необходимости задолженность заемщика. Договор поручительства служит дополнением к кредитному договору и заверяется нотариусом. Он применяется, когда заемщиком является гражданин. Поручителем может выступать любой хозяйствующий субъект (банк, ассоциация, предприятие и т. п.).

    Кепілдік — кепілгердің кепілдік берілген сома үшін кепілдік жағдайы басталған кезде төлеуге міндеттенуі. Ол кепілдік хатымен ресімделеді және тек заңды тұлғалар арасында ғана қолданылады.

    Гарантия — это обязательство гаранта выплатить за гарантируемого определенную сумму при наступлении гарантийного случая. Она оформляется гарантийным письмом и применяется только между юридическими лицами.

    Кепіл операцияларының негізінде мынадай негізгі ережелер жатыр:

    В основе залоговых операции лежат следующие основные положения:

    - мүлікке кепілзаттық құқығы сол кепілзатпен бірге осы мүлікті кез келген жаңа сатып алушыға көшеді;

    - залоговое право на имущество переходит вместе с ним к любому новому приобретателю данного имущества;

    - борышқордың тек белгілі бір мүлкі ғана, яғни ҚР заңнамасына сәйкес мүліктен айыруға жататын мүлік қана кепілзат ұстаушы-несиегер талабының орындалуына кепілдік болып табылады;

    - гарантией выполнения требования кредитора-залогодержателя является только определенное имущество должника, т.е. только то имущество, которое в соответствии с законодательством РК может быть отчуждено;

    - несиегер (кепілзат ұстаушы) борышты қайтармаған жағдайда кепілге салынған мүлікті алуға, соның ішінде оны сату арқылы, яғни оны кепілзат берушіден айыру арқылы өндіріп алуға құқылы.

    - кредитор (залогодержатель) в случае невозврата заемщиком (залогодателем) долга имеет право обращать взыскание на заложенное имущество, в том числе путем его продажи, т.е. отчуждения его от залогодателя.

    Кепілдің екі нысаны бар:

    Существует две формы залога:

    - мүлік кепіл берушіде қалдырылатын кепіл;

    - залог с оставлением имущества у залогодателя;

    - кепілге салынған мүлік кепіл ұстаушыға берілетін кепіл (кепілсалым).

    - залог с передачей заложенного имущества залогодержателю (заклад).

    Несиенің өтелмегені үшін қарызгердің жауапкершілігін сақтандыру шарты қалай жасалады?

    Каким образом заключается договор страхования ответственности заемщика за непогашение кредита?

    Осы сақтандыру барысында банкіден несие алған қарызгер сақтандыру компаниясымен сақтандыру шартын жасасады? Ол несие шартына тіркеледі. Іс жүзінде үшжақты сақтандыру шарты қолданылады, ол сақтандыру компаниясы, банк және қарызгер арасында жасалады. Сақтандыру мерзімі несие берілген мерзімге сай келеді. Сақтандыру шарты, әдетте, қарызгер белгіленген мерзімде қайтармаған несие сомасының белгілі бір пайызын және ол бойынша пайызды банкіге сақтандырушы тарапынан өтелуін көздейді.

    В ходе данного страхования заемщик кредита в банке заключает со страховой компанией страховой договор. Он прилагается к кредитному договору. На практике применяется тройной договор страхования, который заключается между страховой компанией, банком и заемщиком. Срок страхования соответствует сроку, на который был выдан кредит. Договор страхования предусматривает, как правило, возмещение банку со стороны страховщика определенного процента суммы невозвращенного заемщиком кредита в установленный срок и процентов по нему.

    Банк несиенің қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалауда қандай өлшемдерді басшылыққа алады?

    Какими критериями руководствуется банк в оценке кредитоспособности заемщика?

    Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігін бағалау және несиені тек несиені өтеуге қабілетті және төлем төлеуге қабілетті қарызгерге ғана беру несиенің қайтарылуын қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады. Қарызгердің несиені өтеуге қабілеттілігі оның бұрынырақ алған несиесі бойынша есептесу кезіндегі ұқыптылығымен, оның ағымдағы қаржы жағдайымен, өзгеру перспективаларымен, қажет болған жағдайда түрлі көздерден ақша қаражатын жұмылдыру қабілетімен сипатталады.

    Оценка кредитоспособности заемщика и предоставления кредита только кредитоспособному и платежеспособному заемщику является важным условием обеспечения возврата кредита. Кредитоспособность заемщика характеризуется его аккуратностью при расчетах по ранее полученным кредитам, его текущим финансовым состоянием и перспективами изменения, способностью при необходимости мобилизовать денежные средства из различных источников.

    Несие беру шарттарына талдау жасау қандай мәселелерді зерделеуді көздейді?

    Несилендіру шарттарын талдау мына мәселелерді зерделеуді көздейді:

    Анализ условий кредитования предполагает изучение следующих вопросов:

    - қарызгердің “салиқалылығы”, ол бұрынырақ алынған несиелер бойынша уақтылы есеп айырысуымен, берген есептерінің сапалылығымен, басшылықтың жауаптылығымен және біліктілігімен сипатталады;

    - “солидность“ заемщика, которая характеризуется своевременностью расчетов по ранее полученным кредитам, качественностью представленных отчетов, ответственностью и компетентностью руководства;

    - қарызгердің бәсекеге жарамды өнім өндіруге “қабілеттілігі”;

    - “способность” заемщика производить конкурентоспособную продукцию;

    - “кірісі”, мұнда банк кірісінің деңгейі несиелендіру кезіндегі тәуекел дәрежесімен байланыстырылуға тиіс;

    - “доходы”, при этом уровень доходов банка должен быть увязан со степенью риска при кредитовании;

    - несие ресурстарының пайдаланылу “мақсаты”;

    - “цель” использования кредитных ресурсов;

    - несие “сомасы”, бұл мәселе қарызгердің теңгерім өтемпаздығы шарасын жүргізуін, меншікті және қарыз қаражатының арақатынасын басшылыққа ала отырып зерделенеді;

    - “сумма” кредита, изучение этого вопроса производится исходя из проведения заемщиком мероприятия ликвидности баланса, соотношения между собственными и заемными средствами;

    - “өтеу”, бұл мәселе материалдық құндылықтардың, берілген кепілдіктердің өткізілуі және кепіл құқығын пайдалану есебінен несиенің қайтарылуына талдау жасау жолымен зерделенеді;

    - “погашение”, этот вопрос изучается путем анализа возвращенности кредита за счет реализации материальных ценностей, предоставленных гарантий и использования залогового права;

    - несиенің “қамтамасыз етілуі”, яғни банкінің берілген несиені қамтамасыз ету кепілі ретінде қарызгердің бағалы қағаздарымен қоса активтерін алу құқығын анықтау тұрғысынан жарғы мен ережені зерделеу.

    - “обеспечение” кредита, т.е. изучение устава и положения с точки зрения определения права банка брать в залог под выданную ссуду активы заемщика, включая ценные бумаги.

    Шаруашылық жүргізуші субъектінің өтемпаздығы оны өз берешегін тез өтеуге қабілеттілігімен, яғни шаруашылық жүргізуші субъект теңгерімінің өтемпаздығымен анықталады.

    Ликвидность хозяйствующего субъекта определятся его способностью быстро погашать свою задолженность, т.е. ликвидностью баланса хозяйствующего субъекта.

    Өтемпаздық берешек пен өтімді қаражат, яғни борышты өтеу үшін пайдалануға болатын қаражат (қолма-қол ақша, депозиттер, бағалы қағаздар, айналым қаражатының нышандары, т.б.) шамасының қатынасымен анықталады.

    Ликвидность определяется соотношением величины задолженности и ликвидных средств, т.е. средств, которые могут быть использованы для погашения долгов (наличные деньги, депозиты, ценные бумаги, реализуемые элементы оборотных средств и др.).

    Теңгерімнің өтемпаздығын талдаудың мәні өтімділік дәрежесіне қарай топтастырылған актив бойынша қаражатты өтелу мерзіміне қарай топтастырылған пассив бойынша міндеттемелермен салыстыруда.

    Анализ ликвидности баланса заключается в сравнении средств по активу, сгруппированных по степени их ликвидности, с обязательствами по пассиву, сгруппированными по срокам их погашения.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Несиелендіру қағидаты

  • 13 Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты қайта ресімдеу

    Шотты қайта ресімдеу кәсіпорынның қайта құрылуына (бірігуі, қосылуы, т.б.) байланысты жүргізіледі. Қайта ресімдеу кезінде банкіге шотты ашу кезінде ұсынылатын құжаттар ұсынылады. Атауы немесе бағыныштылығы өзгерген кезде аты ауыстырылған немесе бағыныштылығы өзгертілген күннен бастап бір айдан кешіктірмей шот иесінің тиісті өзгерістер туралы өтініші және осы шешімнің көшірмесі банкіге табыс етілуі қажет.

    Переоформление счета производится в связи с реорганизацией (слияние, присоединение, и т.д.) предприятия. При переоформлении в банк предоставляются те же документы, что и при открытии счета. При изменении наименования или подчиненности необходимо не позднее месяца со дня переименования или изменения подчиненности предоставить банку заявление владельца счета о соответствующих изменениях и копию данного решения.

    Казахско-русский экономический словарь > Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты қайта ресімдеу

  • 14 Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты қайта ресімдеу

    Шотты қайта ресімдеу кәсіпорынның қайта құрылуына (бірігуі, қосылуы, т.б.) байланысты жүргізіледі. Қайта ресімдеу кезінде банкіге шотты ашу кезінде ұсынылатын құжаттар ұсынылады. Атауы немесе бағыныштылығы өзгерген кезде аты ауыстырылған немесе бағыныштылығы өзгертілген күннен бастап бір айдан кешіктірмей шот иесінің тиісті өзгерістер туралы өтініші және осы шешімнің көшірмесі банкіге табыс етілуі қажет.

    Переоформление счета производится в связи с реорганизацией (слияние, присоединение, и т.д.) предприятия. При переоформлении в банк предоставляются те же документы, что и при открытии счета. При изменении наименования или подчиненности необходимо не позднее месяца со дня переименования или изменения подчиненности предоставить банку заявление владельца счета о соответствующих изменениях и копию данного решения.

    Қазақ-орыс анықтағыш-тілашар банктік жүйенің жұмыскерлерінің > Банкілік есеп айырысу (ағымдағы және басқа) шотты қайта ресімдеу

  • 15 банкілерді қайта қаржыландыру

    Казахско-русский экономический словарь > банкілерді қайта қаржыландыру

  • 16 банкіні қайта капиталдандыру

    Казахско-русский экономический словарь > банкіні қайта капиталдандыру

  • 17 банкіні қайта қаржыландыру

    Казахско-русский экономический словарь > банкіні қайта қаржыландыру

  • 18 банкіні қайта құру

    Казахско-русский экономический словарь > банкіні қайта құру

  • 19 банкіні қайта ұйымдастыру

    Казахско-русский экономический словарь > банкіні қайта ұйымдастыру

  • 20 Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы

    Акционерлік коммерциялық банкіде қандай орган басқарудың жоғары органы болып табылады?

    Какой орган является высшим органом управления в акционерном коммерческом банке?

    Коммерциялық банкінің жоғары органы – акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына сирек дегенде бір рет шақырылуға тиіс. Жалпы жиналысқа акционерлер немесе банк акционерлерінің сенімхат берілген өкілдері қатысады. Акционерлердің жиналысы қатысушылардың қажетті жиналымы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің қарауына ұсынылған мәселелерді шешуге құқылы.

    Высшим органом коммерческого банка является общее собрание акционеров, которое должно проходить не реже одного раза в год. На общем собрании присутствуют акционеры или представители акционеров банка на основании доверенностей. Собрание акционеров правомочно решать вынесенные на его рассмотрение вопросы, если участники обеспечивают необходимый кворум.

    Жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылатын мәселелер:

    Вопросы, отнесенные к исключительной компетенции собрания таковы:

    - қоғамның Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

    - внесение изменений и дополнений в Устав общества;

    - қайта құру;

    - реорганизация;

    - директорлардың сандық құрамын айқындау;

    - определение количественного состава директоров;

    -жарғылық капиталды көбейту;

    - увеличение уставного капитала;

    - атқарушы орган құру;

    - образование исполнительного органа;

    - аудиторды бекіту, т.б.

    - утверждение аудитора и др.

    Коммерциялық банкінің қызметіне жалпы басшылықты қандай орган жүзеге асырады?

    Какой орган осуществляет общее руководство деятельностью коммерческого банка?

    Банкінің қызметіне жалпы басшылықты Директорлар кеңесі жүзеге асырады.

    Общее руководство деятельностью банка осуществляет Совет директоров.

    Директорлар кеңесі мынадай атқарымдарды орындайды:

    Совет директоров выполняет следующие функции:

    - банк қызметінің басым бағыттарын айқындайды;

    - определяет приоритетные направления деятельности банка;

    - банкінің несие және басқа жоспарларының жобаларын қарайды;

    - рассматривает проекты кредитных и других планов банка;

    - банкінің кірісі мен шығысының және пайдасының жоспарларын бекітеді;

    - утверждает планы доходов, расходов и прибыли банка;

    - банк филиалдарын ашу және жабу туралы мәселелерді қарайды;

    - рассматривает вопросы об открытии и закрытии филиалов банка;

    - Банк басқармасының құрамын жасақтайды;

    - формирует состав Правления банка;

    - Банк басқармасының жұмысын бақылайды, т.б.

    - контролирует работу Правления банка и др.

    Банк басқармасы банкінің күнделікті (ағымдағы) қызметіне тікелей басшылық жасайды. Ол акционерлердің жалпы жиналысы мен Банк кеңесі алдында жауап береді. Басқарма Басқарманың төрағасынан, оның орынбасарларынан және басқа мүшелерден құралады. Мәжілістер тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. Дауыстар тең болған кезде Төрағаның дауысы шешуші дауыс болып табылады. Басқарманың шешімдері банк Басқармасы Төрағасының бұйрығы нысанында шығарылады.

    Правление банка осуществляет непосредственное руководство текущей деятельностью банка. Оно несет ответственность перед Общим собранием акционеров и Советом банка. Правление состоит из Председателя правления, его заместителей и других членов. Заседания Правления проводятся регулярно. Решения Правления принимаются большинством голосов. При равенстве голосов, голос Председателя является решающим. Решения Правления выносятся в форме приказа Председателя Правления банка.

    Несие саясатын банк басқармасының жанынан құрылатын Несие комитеті айқындайды.

    Кредитную политику определяет Кредитный комитет, который создается при правлении банка.

    Несие комитетінің құзыре-тіне мына мәселелер кіреді:

    В компетенцию Кредитного комитета входят следующие вопросы:

    - банкінің несие саясатын әзірлеу; тартылатын қаражаттың құрылымын айқындау және оны орналастыру;

    - разработка кредитной политики банка, определение структуры привлекаемых средств и их размещения;

    - несие беру жөніндегі қорытындыларды дайындау;

    - подготовка заключений по предоставлению ссуд;

    - инвестициялаумен және сенімгерлік операцияларды жүргізумен байланысты мәселелерді қарау кіреді.

    - рассмотрение вопросов, связанных с инвестированием и ведением трастовых операций.

    Коммерциялық банкінің орналасқан жерінен шалғай аумақтағы кәсіпорындар мен ұйымдарға – банк клиенттеріне оралымды несие-есеп айырысу қызметін көрсету мақсатымен филиалдар мен өкілдіктер ұйымдастыра алады.

    Коммерческий банк в целях оперативного кредитно-расчетного обслуживания предприятий и организаций – клиентов банка, территориально удаленных от места расположения коммерческого банка, может организовывать филиалы и представительства.

    Коммерциялық банк филиалы қызметінің оның өкілдігінің қызметінен айырмашылығы неде?

    В чем различия между филиалами коммерческого банка и его представительствами?

    Банк орналасқан жерден тысқары орналасқан және оның барлық міндеттерін немесе олардың бір бөлігін жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшелер банкінің филиалдары деп саналады. Филиал заңды тұлға емес және өзіне бас банк берген Ұлттық банкінің лицензиясында көзделген шекте берілген операцияларды жасайды. Ол өзін құрған коммерциялық банкінің атынан шарттар жасасады және өзгедей шаруашылық қызметті жүргізеді. Өкілдік коммерциялық банкінің оқшауландырылған бөлімшесі болып табылады, ол банкінің орналасқан жерінен тысқары орналасқан, заңды тұлға құқықтарына ие емес және оның дербес теңгерімі жоқ. Ол банкінің өкілдікті міндеттерін қамтамасыз ету, мәмілелер жасасу және өзгедей құқықтық әрекеттер жасау үшін құрылады. Өкілдік клиенттерге есеп айырысу-несие қызметін көрсетумен айналыспайды. Шаруашылық мақсатта есеп айырысу үшін оған ағымдағы шот ашылады.

    Филиалами банка считаются обособленные структурные подразделения, расположенные вне места его нахождения и осуществляющие все или часть его функции. Филиал не является юридическим лицом и совершает делегированные ему головным банком операции в пределах, предусмотренных лицензией Нацбанка. Он заключает договоры и ведет иную хозяйственную деятельность от имени коммерческого банка, его создавшего. Представительство является обособленным подразделением коммерческого банка, которое расположено вне места нахождения банка, не обладает правами юридического лица и не имеет самостоятельного баланса. Оно создается для обеспечения представительских функций банка, совершения сделок и иных правовых действий. Представительство не занимается расчетно-кредитным обслуживанием клиентов. Для осуществления хозяйственных расчетов ему открывается текущий счет.

    Казахско-русский экономический словарь > Акционерлік коммерциялық банкінің жоғары органы


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»